{"id":109065,"date":"2019-07-31T09:03:30","date_gmt":"2019-07-31T13:03:30","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=109065"},"modified":"2019-07-31T09:04:02","modified_gmt":"2019-07-31T13:04:02","slug":"cale-rodziny-polakow-z-nozami-w-plecach-piotr-zychowicz-wolyn-skonal-w-osamotnieniu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=109065","title":{"rendered":"Ca\u0142e rodziny Polak\u00f3w z no\u017cami w plecach. Piotr Zychowicz: Wo\u0142y\u0144 skona\u0142 w\u00a0osamotnieniu"},"content":{"rendered":"<p><strong>Kiedy Polacy gin\u0119li, dzie\u0144 po dniu, polskie podziemie prze\u017cywa\u0142o parali\u017c. &#8211; Polakom pomogli Niemcy i Sowieci. Tak, to wielki paradoks &#8211; m\u00f3wi w rozmowie z Onetem Piotr Zychowicz.<\/strong><\/p>\r\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/ocdn.eu\/pulscms-transforms\/1\/8Sck9kpTURBXy84NmVhZDRmMGQxNDZhZDlhMWVkN2NhZWUyM2MwMTZhZC5qcGeSlQLNAxQAwsOVAgDNAvjCw4GhMAE\" width=\"602\" height=\"438\"><\/p>\r\n<p style=\"text-align: center;\"><em>Lipniki. W nocy z 26 na 27 marca 1943 r. zamordowano tam blisko 200 Polak\u00f3w.<\/em><\/p>\r\n<p><span id=\"more-77279\"><\/span>Sytuacj\u0119 wewn\u0105trz Armii Krajowej symbolizuje sp\u00f3r mi\u0119dzy Kazimierzem Banachem a p\u0142k. Kazimierzem B\u0105bi\u0144skim. Gdy jeden prosi o pomoc dla Wo\u0142ynia, drugi grozi mu Berez\u0105 Kartusk\u0105. &#8211; Wo\u0142yniacy zostali zdradzeni przez Polsk\u0119\u2026 byli zarzynani, gdy panowie si\u0119 k\u0142\u00f3cili &#8211; dodaje.<br>\r\nNowa ksi\u0105\u017cka Zychowicza: Wo\u0142y\u0144 zdradzono. Polacy skonali w osamotnieniu.<\/p>\r\n<ul>\r\n\t<li>Symbolem naiwno\u015bci w tej historii mo\u017ce by\u0107 tragedia Zygmunta Rumla &#8211; wskazuje Zychowicz podczas rozmowy.<\/li>\r\n\t<li>Nie znamy do dzi\u015b dok\u0142adnej liczby ofiar rzezi wo\u0142y\u0144skiej. Szacuje si\u0119, \u017ce zgin\u0119\u0142o 50-60 tys. Polak\u00f3w<\/li>\r\n\t<li>Z zachowanych dokument\u00f3w wiemy, \u017ce w\u0142adze w Warszawie dobrze wiedzia\u0142y, co grozi Polakom za Bugiem &#8211; podkre\u015bla historyk<\/li>\r\n\t<li>Jednak, gdy UPA rozpocz\u0119\u0142a systematyczn\u0105 rze\u017a polskiej ludno\u015bci, \u201eoficerowie AK oddelegowani na Wo\u0142y\u0144 wype\u0142niali oderwane od rzeczywisto\u015bci instrukcje Warszawy\u201d. &#8211; Czyli zamiast pop\u0119dzi\u0107 na ratunek Polakom, szykowali si\u0119 do powstania &#8211; dodaje<\/li>\r\n\t<li>Pytany o samoobron\u0119 ludno\u015bci polskiej, Zychowicz przypomina: \u201eO Wo\u0142yniu m\u00f3wi si\u0119 na og\u00f3\u0142 w duchu martyrologicznym, a warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce byli tam r\u00f3wnie\u017c Polacy, kt\u00f3rzy zapisali pi\u0119kn\u0105, heroiczn\u0105 kart\u0119\u201d<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<h4><em>Na rynku ukaza\u0142a si\u0119 w\u0142a\u015bnie najnowsza ksi\u0105\u017cka Zychowicza \u201eWo\u0142y\u0144 zdradzony\u201d<\/em><\/h4>\r\n<p><strong>Katarzyna Szewczuk: Ci, kt\u00f3rzy prze\u017cyli, po latach m\u00f3wili: \u201eo jakiej\u015b Armii Krajowej to dowiedzieli\u015bmy si\u0119, ale po wojnie\u201d. Piszesz w swojej ksi\u0105\u017cce o parali\u017cu polskiego podziemia i konflikcie wewn\u0105trz AK. Jeden oficer prosi o wsparcie Wo\u0142ynia, drugi grozi pierwszemu Berez\u0105 Kartusk\u0105.<\/strong><\/p>\r\n<p>Sprawa jest bardzo przykra, ale nale\u017cy wreszcie m\u00f3wi\u0107 o niej g\u0142o\u015bno. Masowe mordy na Polakach zacz\u0119\u0142y si\u0119 w lutym 1943 r. i nasila\u0142y si\u0119 z biegiem czasu &#8211; Armia Krajowa zachowywa\u0142a si\u0119 natomiast biernie. Nie reagowa\u0142a. Mimo pr\u00f3\u015bb i apelu, AK nie stworzy\u0142a na Wo\u0142yniu oddzia\u0142\u00f3w partyzanckich, kt\u00f3re mog\u0142yby stawi\u0107 op\u00f3r banderowcom.<\/p>\r\n<p>Gdy 11 lipca 1943 r. nadesz\u0142a Krwawa Niedziela, czyli apogeum ludob\u00f3jstwa, atakowanych Polak\u00f3w nie mia\u0142 kto broni\u0107. Decyzja o stworzeniu polskiej partyzantki zapad\u0142a dopiero 20 lipca, a wi\u0119c gdy olbrzymia cz\u0119\u015b\u0107 ofiar rzezi zgin\u0119\u0142a nie doczekawszy si\u0119 odsieczy &#8211; za p\u00f3\u017ano. Nie przys\u0142ano r\u00f3wnie\u017c, czego domagali si\u0119 Wo\u0142yniacy, broni i posi\u0142k\u00f3w z centrum kraju. Wo\u0142y\u0144skie podziemie dodatkowo parali\u017cowa\u0142 &#8211; wspomniany przez ciebie &#8211; wewn\u0119trzny konflikt mi\u0119dzy dow\u00f3dc\u0105 AK p\u0142k. Kazimierzem B\u0105bi\u0144skim a Delegatem Rz\u0105du na Kraj Kazimierzem Banachem. Polacy byli zarzynani, a panowie z konspiracji si\u0119 k\u0142\u00f3cili.<\/p>\r\n<p><strong>Polscy konspiratorzy nie ostrzegali przed niebezpiecze\u0144stwem?<\/strong><\/p>\r\n<p>Komenda G\u0142\u00f3wna AK otrzyma\u0142a wiele ostrze\u017ce\u0144. Jedno z nich przekaza\u0142 dzielny polski oficer ppor. Lech \u0141ada \u201e\u0179agiew\u201d. Uda\u0142o mu si\u0119 przenikn\u0105\u0107 do szereg\u00f3w formuj\u0105cej si\u0119 UPA i dowiedzie\u0107 o ludob\u00f3jczych planach tej formacji.<\/p>\r\n<p>Sporz\u0105dzony przez \u0141ad\u0119 raport dotar\u0142 a\u017c do Londynu. Niestety, polskie w\u0142adze go zignorowa\u0142y. Podobnie jak inne alarmuj\u0105ce raporty, np. meldunki Biura Wschodniego Delegatury Rz\u0105du na Kraj. Uznane zosta\u0142y za \u201epanikarskie\u201d i \u201eprzesadzone\u201d.<\/p>\r\n<p><strong>Jak\u0105 AK widzia\u0142o alternatyw\u0119 wobec wspierania wo\u0142y\u0144skiej samoobrony?<\/strong><\/p>\r\n<p>Niestety kierownictwo AK &#8211; na czele z p\u0142k. Janem Rzepeckim &#8211; uwa\u017ca\u0142o, \u017ce z banderowcami uda si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 jaki\u015b kompromis na drodze negocjacji. Zamiast szykowa\u0107 si\u0119 do walki, prowadzi\u0142o kolejne rundy ja\u0142owych rozm\u00f3w z OUN.<\/p>\r\n<p>By\u0142a to skrajna naiwno\u015b\u0107, bo OUN oczywi\u015bcie \u017cadne kompromisy nie interesowa\u0142y. Symbolem tej naiwno\u015bci mo\u017ce by\u0107 <strong>tragedia Zygmunta Rumla<\/strong>, m\u0142odego polskiego oficera, kt\u00f3ry w przededniu Krwawej Niedzieli zosta\u0142 wys\u0142any na rozmowy z UPA. W ge\u015bcie dobrej woli pojecha\u0142 na nie bez broni. A po przybyciu na miejsce zosta\u0142 zamordowany. Jak g\u0142osi jedna z wersji &#8211; rozerwano go \u017cywcem ko\u0144mi.<\/p>\r\n<p><strong>Jaki wp\u0142yw na dalsze wydarzenia ma powstanie samoobrony na Wo\u0142yniu?<\/strong><\/p>\r\n<p>Cz\u0142onkowie samoobrony byli prawdziwymi bohaterami Wo\u0142ynia. To byli Polacy, kt\u00f3rzy nie chcieli biernie czeka\u0107 a\u017c banderowcy poder\u017cn\u0105 im gard\u0142a. Spontanicznie chwycili za bro\u0144, utworzyli bardzo sprawne jednostki, by broni\u0107 swoich miejscowo\u015bci przed UPA.<\/p>\r\n<p>Takie polskie twierdze powsta\u0142y w Przebra\u017cu, Hucie Stepa\u0144skiej, Hucie Starej, Zasmykach, Pa\u0144skiej Dolinie, Bielinie i innych miejscowo\u015bciach. To niestety ma\u0142o znana sprawa. O Wo\u0142yniu m\u00f3wi si\u0119 na og\u00f3\u0142 w duchu martyrologicznym, a warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce byli tam r\u00f3wnie\u017c Polacy, kt\u00f3rzy zapisali pi\u0119kn\u0105, heroiczn\u0105 kart\u0119.<\/p>\r\n<p><strong>W ksi\u0105\u017cce piszesz dalej: \u201eDla wielu czytelnik\u00f3w mo\u017ce by\u0107 to zaskoczenie, ale naszym rodakom pomogli Niemcy\u201d.<\/strong><\/p>\r\n<p>Niemcy i Sowieci. Tak, to wielki paradoks. W sytuacji, w kt\u00f3rej Wo\u0142yniacy nie otrzymali pomocy od Pa\u0144stwa Podziemnego, szukali jej gdzie indziej. Nawet u nieprzyjaci\u00f3\u0142. W jednych cz\u0119\u015bciach Wo\u0142ynia sprzymierzyli si\u0119 z sowieck\u0105 partyzantk\u0105, w innych prosili o ratunek niemieckie w\u0142adze okupacyjne.<\/p>\r\n<p>Niemcy przekazywali bro\u0144 polskim samoobronom, tworzyli polskie jednostki policyjne. Nie mo\u017cna mie\u0107 jednak do Polak\u00f3w z Wo\u0142ynia o to pretensji. Oni nie robili tego dlatego, \u017ce kochali Stalina czy Hitlera. Nie, to byli wspaniali polscy patrioci. Robili to, bo chcieli prze\u017cy\u0107.<\/p>\r\n<p><strong>Dlaczego dopiero w styczniu 1944 r. wydano rozkaz mobilizacji konspiracyjnych struktur wojskowych?<\/strong><\/p>\r\n<p>Dlatego, \u017ce w styczniu 1944 r. na teren Wo\u0142ynia wkroczy\u0142a Armia Czerwona. A co za tym idzie AK przyst\u0105pi\u0142a do realizacji akcji \u201eBurza\u201d, czyli walki z Niemcami i wsp\u00f3\u0142pracy z bolszewikami.<\/p>\r\n<p>Dopiero w\u00f3wczas p\u0142k B\u0105bi\u0144ski og\u0142osi\u0142 mobilizacj\u0119 ca\u0142ych wo\u0142y\u0144skich struktur AK. Nagle na Wo\u0142yniu znalaz\u0142o si\u0119 ponad 6 tys. \u017co\u0142nierzy, nagle znalaz\u0142a si\u0119 bro\u0144. Ludzie ci utworzyli s\u0142ynn\u0105 27. Wo\u0142y\u0144sk\u0105 Dywizj\u0119 Piechoty. Znowu &#8211; wszystko za p\u00f3\u017ano.<\/p>\r\n<p>Mobilizacja powinna by\u0142a zosta\u0107 og\u0142oszona p\u00f3\u0142 roku wcze\u015bniej. W po\u0142owie 1943 r., przed Krwaw\u0105 Niedziel\u0105. Gdyby tak si\u0119 sta\u0142o, na Wo\u0142yniu znalaz\u0142aby si\u0119 pot\u0119\u017cna si\u0142a zbrojna, kt\u00f3ra mog\u0142aby broni\u0107 Polak\u00f3w. Liczba ofiar banderowskiego ludob\u00f3jstwa by\u0142aby znacznie mniejsza. Uratowano by wielu ludzi.<\/p>\r\n<p><strong>Finalnie Komenda G\u0142\u00f3wna AK nie udzieli\u0142a \u017cadnej pomocy zbrojnej Polakom? W ksi\u0105\u017cce piszesz o zdradzie rodak\u00f3w.<\/strong><\/p>\r\n<p>Odpowied\u017a na to pytanie rozdziera serce. Wo\u0142yniacy zostali zdradzeni przez Polsk\u0119. Olbrzymia cz\u0119\u015b\u0107 tych ludzi to byli osadnicy, kt\u00f3rych wys\u0142ano na Wo\u0142y\u0144 w dwudziestoleciu mi\u0119dzywojennym. A wi\u0119c Polska rzuci\u0142a ich na trudn\u0105, wschodni\u0105 plac\u00f3wk\u0119. A w najczarniejszej godzinie &#8211; pozostawi\u0142a ich samym sobie.<\/p>\r\n<p>Polska nie wzi\u0119\u0142a ich w obron\u0119, nie ocali\u0142a. To by\u0142o przyczyn\u0105 olbrzymiego rozczarowania i \u017calu, kt\u00f3ry do dzisiaj wyczuwa si\u0119 w rozmowach z ocala\u0142ymi Wo\u0142yniakami. AK w momencie, gdy rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 pierwsze mordy na Polakach, powinna by\u0142a wyrzuci\u0107 nierealistyczny plan akcji \u201eBurza\u201d do kosza. I rzuci\u0107 si\u0119 na ratunek rodakom, kt\u00f3rzy znale\u017ali si\u0119 w niebezpiecze\u0144stwie. Tego nie zrobiono i, moim zdaniem, by\u0142 to b\u0142\u0105d wr\u0119cz katastrofalny.<\/p>\r\n<p><em>Piotr Zychowicz jest publicyst\u0105 historycznym. Pisze o II wojnie \u015bwiatowej, zbrodniach bolszewizmu i geopolityce europejskiej XX w. W swoich koncepcjach nawi\u0105zuje do idei J\u00f3zefa Mackiewicza, W\u0142adys\u0142awa Studnickiego, Stanis\u0142awa Cata-Mackiewicza oraz Adolfa Boche\u0144skiego. By\u0142 dziennikarzem \u201eRzeczpospolitej\u201d i tygodnika \u201eUwa\u017cam Rze\u201d oraz zast\u0119pc\u0105 redaktora naczelnego miesi\u0119cznika \u201eUwa\u017cam Rze Historia\u201d. Obecnie jest redaktorem naczelnym miesi\u0119cznika \u201eHistoria Do Rzeczy\u201d. Jest absolwentem Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego.<\/em><\/p>\r\n<p><em>Piotr Zychowicz to autorem ksi\u0105\u017cek: Pakt Ribbentrop-Beck, Ob\u0142\u0119d \u201944, Opcja niemiecka, Pakt Pi\u0142sudski-Lenin, \u017bydzi, Sowieci. W grudniu na rynku ukaza\u0142a si\u0119 jego ksi\u0105\u017cka \u017bydzi 2. W tym miesi\u0105cu do ksi\u0119garni trafi\u0142a najnowsza ksi\u0105\u017cka Wo\u0142y\u0144 zdradzony.<\/em><\/p>\r\n<p><em>Katarzyna Szewczuk<br>\r\n<a href=\"https:\/\/wiadomosci.onet.pl\/tylko-w-onecie\/nowa-ksiazka-zychowicza-wolyn-zdradzono-polacy-skonali-w-osamotnieniu\/9v52716?utm_source=marucha.wordpress.com_viasg_wiadomosci&amp;utm_medium=referal&amp;utm_campaign=leo_automatic&amp;srcc=ucs&amp;utm_v=2\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">https:\/\/wiadomosci.onet.pl\/<\/a><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Kiedy Polacy gin\u0119li, dzie\u0144 po dniu, polskie podziemie prze\u017cywa\u0142o parali\u017c. &#8211; Polakom pomogli Niemcy i Sowieci. Tak, to wielki paradoks &#8211; m\u00f3wi w rozmowie z Onetem Piotr Zychowicz. Lipniki. W nocy z 26 na 27 marca 1943 r. zamordowano tam blisko 200 Polak\u00f3w. Sytuacj\u0119 wewn\u0105trz Armii Krajowej symbolizuje sp\u00f3r mi\u0119dzy Kazimierzem Banachem a p\u0142k. Kazimierzem [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[65,188,17,59,365],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/109065"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=109065"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/109065\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=109065"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=109065"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=109065"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}