{"id":107655,"date":"2019-04-23T21:22:54","date_gmt":"2019-04-24T01:22:54","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=107655"},"modified":"2019-04-23T21:22:54","modified_gmt":"2019-04-24T01:22:54","slug":"kardynal-sarah-proponuje-reforme-mszy-trydenckiej-joseph-shaw","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=107655","title":{"rendered":"Kardyna\u0142 Sarah proponuje reform\u0119 Mszy trydenckiej – Joseph Shaw<\/em>"},"content":{"rendered":"

W zesz\u0142y weekend, z okazji 10. rocznicy og\u0142oszenia motu proprio Summorum Pontificum, kardyna\u0142 Robert Sarah zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do uczestnik\u00f3w rzymskiej pielgrzymki Populus Summorum Pontificum. Gwinejski purpurat odni\u00f3s\u0142 si\u0119 tak\u017ce do reakcji na jego wcze\u015bniejsze wypowiedzi dotycz\u0105ce \u201epogodzenia\u201d zwyczajnej oraz nadzwyczajnej formy rytu rzymskiego.<\/p>\r\n

W lipcu m\u00f3wi\u0142em o mo\u017cliwym przysz\u0142ym pojednaniu mi\u0119dzy obiema formami rytu rzymskiego. Niekt\u00f3rzy odebrali moj\u0105 prywatn\u0105 opini\u0119 jako zapowied\u017a powstania planu obliczonego na narzucenie hybrydowego rytu maj\u0105cego by\u0107 wyrazem kompromisu, kt\u00f3ry nie zadowala\u0142by nikogo, a przy okazji znosi\u0142by usus antiquior. Taka interpretacja stoi w sprzeczno\u015bci z tym, co mia\u0142em na my\u015bli. Moim pragnieniem jest, by zach\u0119ci\u0107 do jeszcze g\u0142\u0119bszej refleksji nad tymi sprawami w duchu pobo\u017cnej roztropno\u015bci. Obie formy rytu rzymskiego, kt\u00f3re s\u0105 dzisiaj w u\u017cyciu mog\u0105 zosta\u0107 ulepszone w odpowiednim czasie. <\/blockquote>\r\n

Kardyna\u0142 Sarah wyra\u017anie chce uspokoi\u0107 katolik\u00f3w przywi\u0105zanych do formy nadzwyczajnej, przy czym nie rezygnuje ze swoich plan\u00f3w. Do pojednania, kt\u00f3rego pragnie, powinno doj\u015b\u0107 jedynie po uwa\u017cnej analizie oraz z uwzgl\u0119dnieniem wra\u017cliwo\u015bci wiernych przywi\u0105zanych do formy nadzwyczajnej.<\/p>\r\n

<\/p>\r\n

Mo\u017cna by wysnu\u0107 z tego jeden wniosek: panika! Jednak nie wydaj\u0119 mi si\u0119, \u017ceby by\u0142y po temu powody. Kardyna\u0142 Sarah ma prawo do wyra\u017cania swoich opinii, a jego wezwanie do debaty jest mile widziane. Praktyczne i polityczne przeszkody stoj\u0105ce na drodze reformy liturgicznej s\u0105 dzi\u015b tak du\u017ce, \u017ce naprawd\u0119 mamy dobr\u0105 okazj\u0119 do odbycia tej dyskusji w spokoju, poniewa\u017c ca\u0142a kwestia w najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci mo\u017ce by\u0107 wy\u0142\u0105cznie przedmiotem debaty akademickiej.<\/p>\r\n

W ka\u017cdym razie pragn\u0119 odpowiedzie\u0107 na wezwanie Jego Eminencji do spokojnej i rzeczowej dyskusji rozpoczynaj\u0105c od podanego przez niego przyk\u0142adu dotycz\u0105cego mo\u017cliwego rozwoju formy nadzwyczajnej:<\/p>\r\n

starszy Msza\u0142 mo\u017ce wiele zyska\u0107 na dodaniu Mszy z dni powszednich w czasie Adwentu oraz rozszerzeniu lekcjonarza w dni powszednie <\/blockquote>\r\n

Ta wypowiedz jest interesuj\u0105ca ju\u017c sama w sobie, ale r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce zwraca\u0107 uwag\u0119 na ewolucj\u0119 rozumowania kardyna\u0142a. Po zmierzeniu si\u0119 z racjami wiernych przywi\u0105zanych do formy nadzwyczajnej \u201d\u201d kt\u00f3ra w naturalny spos\u00f3b skupiona jest wok\u00f3\u0142 cyklu niedzielnego \u201d\u201ddotycz\u0105cymi mo\u017cliwo\u015bci u\u017cywania zreformowanego lekcjonarza jako normy, Sarah obecnie chce skupi\u0107 si\u0119 jedynie na cyklu dni powszednich.<\/p>\r\n

Rozdzia\u0142 Opracowania Mi\u0119dzynarodowej Fundacji Una Voce<\/span><\/a> po\u015bwi\u0119cony lekcjonarzowi porusza kwesti\u0119 cykl\u00f3w dni powszednich poza Wielkim Postem. Jednym z aspekt\u00f3w tego zagadnienia jest fakt, i\u017c do momentu wydania w XIII wieku Missale Romano-Seraphicum (Msza\u0142u franciszka\u0144skiego), na kt\u00f3rym oparte by\u0142y kolejne wydania Msza\u0142u Rzymskiego, istnia\u0142y cykle dni powszednich poza okresem Wielkiego Postu oraz formularze Mszy z dni powszednich Wielkiego Postu uwzgl\u0119dnione r\u00f3wnie\u017c w Missale Romano-Seraphicum. Ich warianty przetrwa\u0142y nawet d\u0142u\u017cej w nierzymskich, \u0142aci\u0144skich Msza\u0142ach. Jednak w przeciwie\u0144stwie do cyklu wielkopostnego, nie by\u0142y one zestawami codziennych dodatkowych czyta\u0144; by\u0142y przewidziane jedynie na dwa-trzy dni w tygodniu i wykorzystywa\u0142y r\u00f3wnoleg\u0142e opisy perykop z niedzielnej Ewangelii.<\/p>\r\n

Wydaje si\u0119 to ca\u0142kiem logicznie, poniewa\u017c modlitwy w dni powszednie poza Wielkim Postem s\u0105 takie same jak te z poprzedzaj\u0105cej niedzieli. Zatem, aby czytania i modlitwy do siebie pasowa\u0142y, te pierwsze by\u0142y najcz\u0119\u015bciej po prostu innymi wersjami tego samego cudu czy paraboli opisanej w Ewangelii.<\/p>\r\n

Warto przerwa\u0107 na moment, aby zastanowi\u0107 si\u0119, dlaczego franciszka\u0144scy autorzy Missale Romano-Seraphicum opartego na liturgii dworu papieskiego, kt\u00f3r\u0105 dopasowali do swoich potrzeb, nie uwzgl\u0119dnili cyklu czyta\u0144 na dni powszednie poza Wielkim Postem. Nie pozostawili odpowiedzi na to pytanie, lecz nie trudno sobie wyobrazi\u0107, \u017ce kierowa\u0142y nimi wzgl\u0119dy praktyczne: Msza\u0142 uleg\u0142by znacznemu powi\u0119kszeniu, a czytania z dni powszednich nie by\u0142yby zbyt cz\u0119sto u\u017cywane, wi\u0119c nie op\u0142aca\u0142o si\u0119 ponosi\u0107 dodatkowych koszt\u00f3w zwi\u0105zanych z rozszerzeniem Msza\u0142u. Dzia\u0142o si\u0119 tak dlatego, \u017ce dni powszednie, kt\u00f3rych nie obejmowa\u0142 szczeg\u00f3\u0142owy cykl sanktoralny by\u0142y wykorzystywane na sprawowanie Mszy wotywnych, w tym Mszy za zmar\u0142ych. Te rozwa\u017cania w\u0142a\u015bciwe dla wieku XIII nie trac\u0105 na aktualno\u015bci r\u00f3wnie\u017c dzisiaj.<\/p>\r\n

Umo\u017cliwienie przywr\u00f3cenia dawnych cykl\u00f3w dni powszednich jest jednak czym\u015b zupe\u0142nie innym od wprowadzenia zreformowanego lekcjonarza do formy nadzwyczajnej – co wed\u0142ug mnie jest intencj\u0105 kardyna\u0142a Saraha. U\u017cywanie okre\u015blenia \u201eMszy z dnia powszedniego\u201d w Adwencie sugeruje, \u017ce nie chodzi mu tylko o czytania, ale r\u00f3wnie\u017c o propria. W takim wypadku mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o ca\u0142ych \u201eformularzach\u201d Mszy, to znaczy: introicie, kolekcie, epistole, graduale (nie ma Alleluja w dni powszednie Adwentu), Ewangelii, ofertorium, sekrecie, antyfonie na komuni\u0119 oraz modlitwie po komunii.<\/p>\r\n

I tu nasuwa si\u0119 pierwsze pytanie: sk\u0105d te wszystkie teksty mia\u0142yby pochodzi\u0107. Kiedy zajrzy si\u0119 do Msza\u0142u z 1970 roku z my\u015bl\u0105 wybrania odpowiednich dla formy nadzwyczajnej tekst\u00f3w, dochodzi si\u0119 do wniosku, \u017ce czasem jest to niemo\u017cliwe, a ich najbli\u017csze odpowiedniki niekoniecznie pe\u0142ni\u0105 t\u0119 sam\u0105 funkcj\u0119. Dla przyk\u0142adu: forma zwyczajna nie przewiduje sekrety; Msza\u0142 z 1970 roku nie zawiera gradua\u0142\u00f3w. W wydanym w 1974 roku Graduale Romanum wyst\u0119puj\u0105 one jako warianty \u015bpiewu mi\u0119dzy czytaniem episto\u0142y i Ewangelii, aczkolwiek nie ma dla nich miejsca w czytanej Mszy rytu zwyczajnego. Ewangelia oraz fragmenty Pisma \u015awi\u0119tego przeznaczone na lekcje zosta\u0142y wybrane i roz\u0142o\u017cone w roku liturgicznym w zupe\u0142nie inny spos\u00f3b ni\u017c ma to miejsce w formie nadzwyczajnej, a poniewa\u017c kardyna\u0142 Sarah proponuje u\u017cycie tej metody wyboru czyta\u0144 jedynie dla okresu Adwentu, mog\u0142oby to doprowadzi\u0107 do tak dziwacznych sytuacji jak powtarzanie tekst\u00f3w czy pomijanie pewnych rzeczy.<\/p>\r\n

<\/span><\/p>\r\n

Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, utworzenie zestawu Mszy z dni powszednich w Adwencie dla formy nadzwyczajnej przy wykorzystaniu \u015brodk\u00f3w dostarczonych przez form\u0119 zwyczajn\u0105, by\u0142oby o wiele trudniejsze i bardziej skomplikowane ni\u017c mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107 na pierwszy rzut oka. Nie tylko wyst\u0105pi\u0142by konflikt mi\u0119dzy ordinarium Mszy a proprium i czytaniami, ale r\u00f3wnie\u017c, bior\u0105c pod uwag\u0119 fakt, \u017ce propria zawieraj\u0105 dawne teksty z Graduale Romanum i innych \u017ar\u00f3de\u0142, nie by\u0142oby zgodno\u015bci mi\u0119dzy nimi samymi.<\/p>\r\n

Cz\u0119\u015b\u0107 problemu stanowi r\u00f3\u017cnica tematyczna, natomiast najwi\u0119kszy zgrzyt wida\u0107 w trwa\u0142ym rozd\u017awi\u0119ku w atmosferze obu form, kt\u00f3ra wyra\u017cona jest zar\u00f3wno w proprium jak i w ordinarium. Ka\u017cdy kto ma jakiekolwiek w\u0105tpliwo\u015bci powinien zapozna\u0107 si\u0119 ze stanem bada\u0144 na ten temat, a w szczeg\u00f3lno\u015bci tymi przeprowadzonymi przez Lauren Pristas. Ta r\u00f3\u017cnica b\u0119dzie szczeg\u00f3lnie widoczna w Adwencie, poniewa\u017c – przynajmniej w formie nadzwyczajnej – jest to okres pokutny. Nawi\u0105zania do pokuty, umartwienia cia\u0142a i skruchy bardzo licznie wyst\u0119puj\u0105 w proprium adwentowej Mszy z niedzieli w formie nadzwyczajnej, natomiast trudno je znale\u017a\u0107 w jakimkolwiek tek\u015bcie Mszy rytu zwyczajnego. Arcybiskup Bugnini uzna\u0142, \u017ce s\u0105 zbyt \u201enegatywne\u201d. Usun\u0105\u0142 te\u017c prawie wszystkie nawi\u0105zania do dzi\u0119kczynienia. \u0141\u0105czenie proprium formy zwyczajnej z oridnarium formy nadzwyczajnej skutkowa\u0142oby powstaniem liturgii o podw\u00f3jnej osobowo\u015bci.<\/p>\r\n

Kardyna\u0142 Sarah m\u00f3wi o pojednaniu i wzajemnym ubogacaniu si\u0119 obu form. Jednak jego propozycja wydaje si\u0119 nie tyle pr\u00f3b\u0105 zniwelowania r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy form\u0105 nadzwyczajn\u0105 a form\u0105 zwyczajn\u0105, co zmuszeniem ich do walki podczas tej samej celebracji liturgicznej. Tak jak ju\u017c wcze\u015bniej wspomnia\u0142em, liturgiczn\u0105 harmoni\u0119 mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107 poprzez pozostawienie pewnej autonomii, a nie przez narzucanie zmian sprzecznych z wewn\u0119trzn\u0105 logik\u0105 rzeczy.<\/p>\r\n

Ocen\u0119 propozycji kardyna\u0142a Saraha dotycz\u0105cych zmian w formie zwyczajnej zostawiam oczywi\u015bcie komu innemu.<\/p>\r\n

W tym po\u015bcie u\u017cywa\u0142em okre\u015blenia ,,katolicy przywi\u0105zani do formy nadzwyczajnej\u201d. Istotnie nale\u017cy ich wyr\u00f3\u017cni\u0107 jako grup\u0119 wewn\u0105trz Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ra przejawia szczeg\u00f3lne zainteresowanie tymi sprawami oraz jest do pewnego stopnia grup\u0105 jednorodn\u0105, zw\u0142aszcza je\u015bli chodzi o preferencje i potrzeby. Wydaje mi si\u0119 rzecz\u0105 oczywist\u0105, \u017ce je\u015bli w og\u00f3le chcemy o nich m\u00f3wi\u0107 – a udawanie, \u017ce nie istniej\u0105 i nie maj\u0105 \u017cadnych praw czy potrzeb by\u0142oby niesprawiedliwe – musimy znale\u017a\u0107 rozwi\u0105zanie na okre\u015blenie ich w bardziej zwi\u0119z\u0142y spos\u00f3b. My\u015bl\u0119, \u017ce sformu\u0142owanie ,,tradycyjni katolicy\u201d jest jak najbardziej odpowiednie, poniewa\u017c nie sugeruje ono \u017cadnej formy izolacji. Wszyscy ci, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce tradycyjni katolicy s\u0105 lub nale\u017ca\u0142oby ich umie\u015bci\u0107 w jakim\u015b getcie powinni zwyczajnie przesta\u0107 tak my\u015ble\u0107.<\/p>\r\n

20 IX 2017<\/p>\r\n

Joseph Shaw<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\u0179r\u00f3d\u0142o<\/a><\/p>\r\n

T\u0142umaczenie: Micha\u0142 \u0179aczek<\/p>\r\n

Zdj\u0119cie: Joseph Shaw<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W zesz\u0142y weekend, z okazji 10. rocznicy og\u0142oszenia motu proprio Summorum Pontificum, kardyna\u0142 Robert Sarah zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do uczestnik\u00f3w rzymskiej pielgrzymki Populus Summorum Pontificum. Gwinejski purpurat odni\u00f3s\u0142 si\u0119 tak\u017ce do reakcji na jego wcze\u015bniejsze wypowiedzi dotycz\u0105ce \u201epogodzenia\u201d zwyczajnej oraz nadzwyczajnej formy rytu rzymskiego. W lipcu m\u00f3wi\u0142em o mo\u017cliwym przysz\u0142ym pojednaniu mi\u0119dzy obiema formami rytu rzymskiego. […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3],"tags":[24,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/107655"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=107655"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/107655\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=107655"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=107655"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=107655"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}