{"id":107468,"date":"2019-04-08T15:41:05","date_gmt":"2019-04-08T19:41:05","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=107468"},"modified":"2019-04-08T15:41:41","modified_gmt":"2019-04-08T19:41:41","slug":"p-kwasniewski-dwanascie-powodow-aby-nie-faworyzowac-novus-ordo-polemika-z-ks-longeneckerem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=107468","title":{"rendered":"P. Kwasniewski: Dwana\u015bcie powod\u00f3w, aby nie faworyzowa\u0107 Novus Ordo<\/em> \u00e2\u20ac\u201d polemika z ks. Longeneckerem"},"content":{"rendered":"

Ks. Longenecker napisa\u0142 kilka dobrych ksi\u0105\u017cek i artyku\u0142\u00f3w. Przed laty z przyjemno\u015bci\u0105 czyta\u0142em jego publikacj\u0119 o \u015bw. \u015bw. Benedykcie i Teresie z Lisieux<\/span><\/a>. Jej lektura wiele mi da\u0142a. R\u00f3wnie\u017c najnowsze dzie\u0142o ksi\u0119dza na temat prawdziwo\u015bci podania o Trzech Kr\u00f3lach<\/span><\/a> jest interesuj\u0105ce.<\/strong><\/p>\r\n

Jednak gdy chodzi o kwestie zwi\u0105zane z liturgi\u0105, wydaje si\u0119, \u017ce ks. Longenecker nie wie, o czym m\u00f3wi. Ka\u017cde twierdzenie wyra\u017cone przez niego w artykule \u201eDwana\u015bcie rzeczy, kt\u00f3re lubi\u0119 wnowej mszy<\/span><\/a>\u201d mo\u017cna obali\u0107 i obalono ju\u017c w obszernej literaturze przedmiotu, kt\u00f3rej zdaje si\u0119 by\u0107 nie\u015bwiadomy. W rzeczy samej artyku\u0142 ten ujawnia jego s\u0142ab\u0105 znajomo\u015b\u0107 historii, przebiegu i istoty reformy liturgicznej (dobrze udokumentowanych np. w biografii abp. Annibale Bugniniego<\/span><\/a>) oraz kontrastuj\u0105cego z ni\u0105 bogactwa tradycyjnej mszy.<\/p>\r\n

Przyjrzyjmy si\u0119 zatem dwunastu zaletom nowej mszy, jakie przedstawia w swoim artykule ks. Longenecker.<\/p>\r\n

 <\/h4>\r\n

1. Jest przyst\u0119pna. Sprawowanie liturgii w j\u0119zyku narodowym czyni j\u0105 zrozumia\u0142\u0105 dla ludzi. Co w tym z\u0142ego?<\/strong><\/p>\r\n

Cech\u0105 charakterystyczn\u0105 racjonalizmu obecnego w Ruchu liturgicznym, a wzorowanego na o\u015bwieceniowym, by\u0142o przyznanie rozumieniu werbalnemu prymatu nad bardziej kompleksowym i holistycznym pojmowaniem misterium wiary, kt\u00f3re anga\u017cowa\u0142o wszystkie zmys\u0142y i odwo\u0142ywa\u0142o si\u0119 zar\u00f3wno do serca, jak i umys\u0142u. U\u017cycie \u0142aciny \u201d\u201d pomijaj\u0105c fakt, \u017ce to zwyczaj trwaj\u0105cy w Ko\u015bciele zachodnim przez ponad 1500 lat \u201d\u201d stwarza w\u015br\u00f3d wiernych atmosfer\u0119 tajemniczo\u015bci i \u015bwi\u0119to\u015bci, kt\u00f3ra sprzyja kontemplacji i adoracji.<\/p>\r\n

Ponadto usilne d\u0105\u017cenie do celu, jakim by\u0142a \u0142atwo\u015b\u0107 zrozumienia, sk\u0142oni\u0142o reformator\u00f3w do uproszczenia tre\u015bci mszy w du\u017cym stopniu, tak aby nie by\u0142a ona zbyt \u201eskomplikowana\u201d. Czym zatem sowicie okupujemy a\u017c nad wyraz oczywist\u0105 \u201eprzyst\u0119pno\u015b\u0107\u201d Novus Ordo<\/em>? Powierzchowno\u015bci\u0105 i nud\u0105<\/a>. Jest tak przyst\u0119pna, \u017ce \u201enie potrafi urzec\u201d \u201d\u201d jak powiedzia\u0142by P. G. Wodehouse. W efekcie otrzymujemy poradniki na nowy temat: \u201eJak walczy\u0107 z nud\u0105 podczas mszy\u201d albo obserwujemy powstawanie modnych ruch\u00f3w, jak LifeTeen, <\/em>maj\u0105cych na celu uatrakcyjni\u0107 Novus Ordo<\/em>. Tradycyjna msza jest natomiast wymagaj\u0105ca, wyrazista i wznios\u0142a; stawia przed wiernym wyzwanie<\/a>, kt\u00f3re odpowiada jego godno\u015bci jako istoty rozumnej i posiadaj\u0105cej nadprzyrodzony cel oraz daje mu niesko\u0144czone mo\u017cliwo\u015bci odkrywania na nowo starodawnych modlitw i gest\u00f3w.<\/p>\r\n

Wreszcie ka\u017cdy, kto umie czyta\u0107 i pisa\u0107, mo\u017ce korzysta\u0107 z codziennego mszalika, w kt\u00f3rym znajdzie wszystkie antyfony, modlitwy i czytania w j\u0119zyku narodowym; w t\u0142umaczeniu, kt\u00f3re nie b\u0119dzie ro\u015bci\u0107 sobie prawa do bycia jedynym oficjalnym przek\u0142adem niemo\u017cliwych do oddania niuans\u00f3w staro\u017cytnych tekst\u00f3w \u0142aci\u0144skich. Dzi\u0119ki temu unikamy trudnego do rozwi\u0105zania sporu o to, jaki styl i rejestr j\u0119zykowy powinien by\u0107 u\u017cywany w liturgii sprawowanej w rodzimym j\u0119zyku. Poza tym g\u0142\u00f3wne modlitwy mszalne s\u0105 niezmienne i powtarzaj\u0105 si\u0119 co tydzie\u0144, zatem nie trudno je \u015bledzi\u0107 \u201d\u201d wida\u0107 to po ma\u0142ych ch\u0142opcach i dziewczynkach, kt\u00f3rzy radz\u0105 sobie z tym podczas klasycznej mszy.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

2. Jest plastyczna. Poniewa\u017c \u0142acina jest j\u0119zykiem naszego Ko\u015bcio\u0142a, powinni\u015bmy j\u0105 honorowa\u0107, a nowa msza daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 ca\u0142kiem \u0142atwego wprowadzenia do\u0144 nieco a nawet mn\u00f3stwa \u0142aciny. Jest plastyczna r\u00f3wnie\u017c pod wzgl\u0119dem muzycznym. Nie trzeba si\u0119ga\u0107 po sza\u0142owe melodie, folkowe piosenki albo rockow\u0105 muzyk\u0119. Chora\u0142 gregoria\u0144ski i polifonia te\u017c si\u0119 wpasuj\u0105 \u201d\u201d wystarczy si\u0119 ich nauczy\u0107.<\/strong><\/p>\r\n

Pomys\u0142, \u017ce liturgia winna by\u0107 kwesti\u0105 wyboru lub doboru r\u00f3\u017cnych opcji, jest nieznany w historii rozwoju chrze\u015bcija\u0144skiej liturgii na Wschodzie, jak i na Zachodzie. Zawsze d\u0105\u017cono do wi\u0119kszej precyzyjno\u015bci, sp\u00f3jno\u015bci i sta\u0142o\u015bci tekst\u00f3w, \u015bpiew\u00f3w i obrz\u0119d\u00f3w liturgicznych. Liturgia jest rytualn\u0105 czynno\u015bci\u0105, w kt\u00f3rej uczestnik porzuca swoj\u0105 indywidualn\u0105 osobowo\u015b\u0107 i wciela si\u0119 w posta\u0107, kt\u00f3rej charakter licuje z charakterem sprawowanego misterium. Dlatego kap\u0142an powinien jawi\u0107 si\u0119 nie jako ten, kt\u00f3ry kieruje uroczysto\u015bci\u0105 i ubarwia j\u0105, ale jako szafarz, kt\u00f3ry sk\u0142ada przed ludem powierzony mu skarb; wiernym natomiast \u0142atwiej spe\u0142ni\u0107 swoj\u0105 rol\u0119 i modli\u0107 si\u0119, gdy liturgia nie jest niczym ruchomy cel, lecz gdy mog\u0105 nieustannie uczestniczy\u0107 w tych samych \u015bwi\u0119tych czynno\u015bciach. Owa inherentna cecha nale\u017cytej liturgii zosta\u0142a wyrugowana z Novus Ordo<\/em> ju\u017c na etapie projektowania.<\/p>\r\n

Jak zatem wygl\u0105da plastyczno\u015b\u0107 w praktyce? Mo\u017cemy us\u0142ysze\u0107 kanon rzymski, kt\u00f3ry jest kwintesencj\u0105 rytu rzymskiego, albo modlitw\u0119 eucharystyczn\u0105 wzorowan\u0105 na rzekomej anaforze u\u0142o\u017conej rzekomo przez \u015bw. Hipolita a sklecon\u0105 na serwetce w restauracji na Zatybrzu. Mo\u017cemy wys\u0142ucha\u0107 chora\u0142u, kt\u00f3ry rozwija\u0142 si\u0119 przez tysi\u0105c lat r\u00f3wnolegle do rytu, albo sentymentalnej, fortepianowej melodii skomponowanej przez by\u0142ego jezuit\u0119. Mo\u017cemy uczestniczy\u0107 w mszy odprawianej ku wschodowi<\/a>, zgodnie z tradycj\u0105 apostolsk\u0105 (potwierdzon\u0105 przez \u015bw. Bazylego i innych), albo spr\u00f3bowa\u0107 szcz\u0119\u015bcia w \u201ezamkni\u0119tym kr\u0119gu\u201d, czyli nowatorskim podej\u015bciu jakim jest celebracja versus populum<\/a><\/em>. Mo\u017cemy stan\u0105\u0107 w procesji do komunii, niczym w kolejce po bilet autobusowy, i otrzyma\u0107 j\u0105 na r\u0119k\u0119, rozsypuj\u0105c cz\u0105stki<\/a> Cia\u0142a Chrystusa tu i tam, lub przyj\u0105\u0107 Pana na j\u0119zyk, adoruj\u0105c go w postawie kl\u0119cz\u0105cej. To wszystko dzi\u0119ki wspania\u0142ej plastyczno\u015bci! Diabe\u0142 musi by\u0107 ni\u0105 zachwycony, poniewa\u017c wyb\u00f3r jest zazwyczaj na jego korzy\u015b\u0107.<\/p>\r\n

Taka plastyczno\u015b\u0107 zatar\u0142a tak\u017ce na dobr\u0105 spraw\u0119 r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy msz\u0105 czytan\u0105 a \u015bpiewan\u0105 oraz solenn\u0105, poniewa\u017c w praktyce otrzymujemy zwykle dziwne po\u0142\u0105czenie cz\u0119\u015bci mszy \u015bpiewanej i czytanej, w kt\u00f3rym trudno dostrzec \u0142ad lub hierarchi\u0119.<\/p>\r\n

Duchowe zagro\u017cenia p\u0142yn\u0105ce z owej plastyczno\u015bci omawiam w wyk\u0142adzie pt. \u201ePos\u0142usze\u0144stwo w liturgii \u201d\u201d mi\u0119dzyna\u015bladownictwem Chrystusa a pokus\u0105 swobody<\/a>\u201d.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

3. Nadaje si\u0119 do podr\u00f3\u017cy. Mimo \u017ce bardzo mi\u0142ujemy pi\u0119kn\u0105 architektur\u0119, muzyk\u0119, westymenta i organy piszcza\u0142kowe, s\u0105 chwile, gdy trzeba odprawi\u0107 msz\u0119 na obozowisku, w wi\u0119zieniu, na polu bitwy, w blaszaku albo na misjach, na szczycie g\u00f3ry lub na pla\u017cy. Dzi\u0119ki swojej prostocie Novus Ordo<\/em> daje si\u0119 \u0142atwo sprawowa\u0107 w takich warunkach.<\/strong><\/p>\r\n

To bodaj\u017ce najs\u0142abszy argument ze wszystkich dwunastu, bior\u0105c pod uwag\u0119 fakt, \u017ce tysi\u0105ce z najwi\u0119kszych misjonarzy w dziejach Ko\u015bcio\u0142a, a tak\u017ce kapelan\u00f3w wojskowych podczas wielu wojen (w\u0142\u0105cznie z obiema wojnami \u015bwiatowymi, co po\u015bwiadczaj\u0105 liczne, stare fotografie dost\u0119pnew Internecie<\/a>), odprawia\u0142o wy\u0142\u0105cznie tradycyjn\u0105 msz\u0119 i nosi\u0142o na plecach wszystko, co by\u0142o potrzebne do jej celebrowania.<\/p>\r\n

Wszak jednym z zastrze\u017ce\u0144, jakie podnie\u015bli na Soborze Watyka\u0144skim II biskupi misyjni, by\u0142o to, i\u017c proponowana reforma liturgiczna znacznie zwi\u0119kszy ilo\u015b\u0107 ksi\u0105g niezb\u0119dnych podczas mszy. Wszystko czego potrzebuje kap\u0142an, aby odprawi\u0107 star\u0105 msz\u0119 \u0142aci\u0144sk\u0105 w ca\u0142o\u015bci, to jeden msza\u0142 o\u0142tarzowy. Z kolei aby odprawi\u0107 now\u0105 liturgi\u0119 w spos\u00f3b cho\u0107by zbli\u017cony do kompletnego, potrzebne s\u0105 msza\u0142 o\u0142tarzowy, lekcjonarz oraz gradua\u0142 albo antyfonarz. Do mszy \u015bpiewanej potrzebna jest natomiast istna biblioteka, co wiem z w\u0142asnego do\u015bwiadczenia, poniewa\u017c przez wiele lat prowadzi\u0142em ch\u00f3r \u015bpiewaj\u0105cy na Novus Ordo<\/em>.<\/p>\r\n

Wspomniane stare fotografieksi\u0119\u017cy celebruj\u0105cych tradycyjn\u0105 msz\u0119 \u0142aci\u0144sk\u0105 pod go\u0142ym niebem<\/a> udowadniaj\u0105, \u017ce mo\u017cna to robi\u0107 dobrze, nawet podczas wielotygodniowych w\u0119dr\u00f3wek z plecakiem. Zreszt\u0105, jak uj\u0105\u0142 to Martin Mosebach, ostatecznie to nie architektura sprawia r\u00f3\u017cnic\u0119, ale sama msza. Wspania\u0142a msza katolickiej tradycji obejmuje w posiadanie miejsce, w kt\u00f3rym jest ofiarowana i dominuje w nim; Novus Ordo<\/em> potrafi za\u015b sprowadzi\u0107 nawet wznios\u0142\u0105 katedr\u0119 do poziomu swojej zubo\u017ca\u0142ej prostoty. Dlatego zazwyczaj wydaje si\u0119 by\u0107 nie na miejscu<\/a>, gdy sprawuje si\u0119 j\u0105 w pi\u0119knych ko\u015bcio\u0142ach sprzed lat.<\/p>\r\n

Do refleksji powinien sk\u0142oni\u0107 nas tak\u017ce fakt, i\u017c wi\u0119\u017aniowie reaguj\u0105 pozytywnie<\/a> na \u0142aci\u0144sk\u0105 msz\u0119, gdy pojawia si\u0119 ona w ich \u017cyciu. Otrzyma\u0142em kiedy\u015b list od wi\u0119\u017ania z Luizjany, kt\u00f3ry odmawia stary brewiarz i co tydzie\u0144 prosi o Tridentin\u0119. Czy\u017c i oni nie zas\u0142uguj\u0105 na to co pi\u0119kne, okaza\u0142e i niepoj\u0119te i nie mog\u0105 na to odpowiada\u0107? Wsp\u00f3\u0142czesny \u015bwiat jest ju\u017c wystarczaj\u0105co zalany skr\u00f3towcami, u\u0142atwieniami, dietetycznymi napojami i niskokalorycznymi przek\u0105skami; znajomo\u015b\u0107 orygina\u0142u, droga nie na skr\u00f3ty, solidny posi\u0142ek wysz\u0142yby nam na dobre.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

4. Czyta si\u0119 na niej wi\u0119cej Pisma \u015aw. i to w j\u0119zyku zrozumia\u0142ym dla ludzi. Co w tym z\u0142ego, \u017ce wierni mog\u0105 pozna\u0107 je w wi\u0119kszym stopniu?<\/strong><\/p>\r\n

Prawd\u0119 powiedziawszy chrze\u015bcijanie skorzystaliby na lepszej znajomo\u015bci Pisma \u015aw., ale tak naprawd\u0119 nie skorzystaj\u0105.<\/p>\r\n

Po pierwsze nowy lekcjonarz jest tak zapchany Pismem \u015aw., \u017ce wcale nie polepsza jego znajomo\u015bci w\u015br\u00f3d wiernych. Tymczasem stary (ba, staro\u017cytny) lekcjonarz zawiera niedu\u017c\u0105 liczb\u0119 czyta\u0144, kt\u00f3re s\u0105 dopasowane do liturgii danego dnia i maj\u0105 optymaln\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107, dzi\u0119ki czemu ludzie bardzo dobrze je znaj\u0105. Poniewa\u017c msza nie jest studium biblijnym, nie mo\u017cna oczekiwa\u0107 od \u017cadnego katolika, \u017ce poprzez liturgi\u0119 posi\u0105dzie gruntowne rozumienie Pisma \u015aw. (nawet nowy lekcjonarz zawiera jedynie 13,5% Starego Testamentu oraz 54,9% Nowego Testamentu, nie wliczaj\u0105c Ewangelii). Dlatego twierdzenie, \u017ce w trakcie mszy powinno si\u0119 go czyta\u0107 wi\u0119cej, rodzi pytania.<\/p>\r\n

Po drugie stary lekcjonarz, cho\u0107 celowo ograniczony, przedstawia wyra\u017anie wi\u0119cej pr\u00f3bek \u201etrudnej mowy\u201d z Pisma \u015aw. Nie boi si\u0119 m\u00f3wi\u0107 o gniewie Bo\u017cym, o niegodziwo\u015bci grzechu, czy ostrzega\u0107 przed \u015bwi\u0119tokradzkim przyjmowaniem komunii \u201d\u201d fragmenty tego typu s\u0105 cz\u0119stokro\u0107 pomijane w nowym lekcjonarzu mimo jego wi\u0119kszej obj\u0119to\u015bci. Innymi s\u0142owy: nowy lekcjonarz przemilcza te wersety Pisma \u015aw., kt\u00f3re s\u0105 \u201etrudne\u201d dla wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka i okrawa w ten spos\u00f3b jego pe\u0142ne przes\u0142anie \u201d\u201d tak jak w Liturgii godzin okrojono Psa\u0142terz<\/a> \u201d\u201d z tre\u015bci niepoprawnych politycznie.<\/p>\r\n

Sze\u015b\u0107 najwa\u017cniejszych argument\u00f3w przeciwko zasadno\u015bci nowego lekcjonarza mo\u017cna znale\u017a\u0107 w moim innym tek\u015bcie, \u201eReforma lekcjonarza<\/a>\u201d; om\u00f3wienie natury pomini\u0119\u0107 i nie\u015bcis\u0142o\u015bci, jakich si\u0119 dopuszczono, znajduje si\u0119 w artykule \u201eHistoria dw\u00f3ch lekcjonarzy<\/a>\u201d; natomiast studium przypadku oparte na wersetach 27-29 usuni\u0119tych z jedenastego rozdzia\u0142u 1 Listu do Koryntian znajduje si\u0119 w tek\u015bcie \u201ePomini\u0119cie, kt\u00f3re n\u0119ka Ko\u015bci\u00f3\u0142<\/a>\u201d.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

5. Przywr\u00f3cono w niej procesj\u0119 z ewangeliarzem. Przenosi\u0107 go z jednej strony o\u0142tarza na drug\u0105? To raczej nie procesja, nieprawda\u017c? Ryt Sarum, czyli dawny ryt angielski, zawiera\u0142 liczne procesje, w tym t\u0119 z ewangeliarzem, dlatego dobrze, \u017ce wskrzeszono ten prastary zwyczaj.<\/strong><\/p>\r\n

Stary ryt w swojej normatywnej formie, tj. mszy solennej, posiada okaza\u0142\u0105 procesj\u0119 z ewangeliarzem, kt\u00f3ra pod\u0105\u017ca od g\u0142\u00f3wnego o\u0142tarza na skraj prezbiterium, gdzie diakon \u015bpiewa Ewangeli\u0119 w kierunku p\u00f3\u0142nocnym, co symbolizuje ewangelizacj\u0119 bezbo\u017cnego \u015bwiata, kt\u00f3remu naprzeciw staje Ko\u015bci\u00f3\u0142. Nawet podczas mszy \u015bpiewanej przej\u015bciu ze strony Lekcji do strony Ewangelii towarzysz\u0105 \u015bwiece, kadzid\u0142o oraz uderzaj\u0105ca zmiana tonu \u015bpiewu, sprawiaj\u0105c, \u017ce \u00f3w moment w liturgii staje si\u0119 imponuj\u0105cy. W por\u00f3wnaniu z tym ceremonia\u0142 Novus Ordo <\/em>jest mizerny.<\/p>\r\n

Wydaje si\u0119, jakby ks. Longenecker uwa\u017ca\u0142 codzienn\u0105 msz\u0119 czytan\u0105 za symbol albo za probierz staro\u017cytnego rytu rzymskiego, podczas gdy jest ona klasztornym i pe\u0142nym pietyzmu wariantem tego rytu. Mimo to i podczas mszy czytanej przej\u015bciu od Lekcji do Ewangelii towarzysz\u0105 gradua\u0142 i alleluja, g\u0142\u0119boki pok\u0142on na \u015brodku o\u0142tarza oraz modlitwa skierowana do proroka Izajasza \u201d\u201d wszystko odbywa si\u0119 przy o\u0142tarzu ofiarnym, sk\u0105d S\u0142owo unosi si\u0119 do Ojca niczym s\u0142odka wo\u0144, ukazuj\u0105c nam w niesamowity spos\u00f3b wewn\u0119trzn\u0105 jedno\u015b\u0107<\/em> ziemskiej liturgii i liturgii eucharystycznej, a tak\u017ce podporz\u0105dkowanie tej pierwszej drugiej \u201d\u201d co wci\u0105\u017c robi wi\u0119ksze wra\u017cenie ni\u017c ksi\u0105dz id\u0105cy do pulpitu, aby przeczyta\u0107 Ewangeli\u0119, swoj\u0105 drog\u0105, w osobliwym t\u0142umaczeniu<\/a>.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

6. Modlitwy wiernych. Cz\u0119sto s\u0105 niew\u0142a\u015bciwe, jednak gdy dobrze si\u0119 je u\u0142o\u017cy i dostosuje, stanowi\u0105 ogromne wsparcie dla modl\u0105cych si\u0119.<\/strong><\/p>\r\n

W tym miejscu mo\u017cemy dostrzec najwi\u0119ksz\u0105 wad\u0119 ks. Longeneckera, jaka \u0142\u0105czy go ze wszystkimi liturgistami-majsterkowiczami po\u0142owy XX w., a mianowicie przekonanie, \u017ce je\u015bli mamy \u201edobry pomys\u0142\u201d, to powinni\u015bmy go zrealizowa\u0107 w liturgii. Niewa\u017cne, jak czyniono od niepami\u0119tnych czas\u00f3w, nasze \u201edobre pomys\u0142y\u201d zas\u0142uguj\u0105 na swoje pi\u0119\u0107 minut \u201d\u201d pontyfikalnie zadekretowanych, nie inaczej! Modlitwa wiernych zosta\u0142a w\u0142\u0105czona do liturgii na podstawie akademickich teorii, utrzymuj\u0105cych, \u017ce pierwotnie we mszy zawsze wyst\u0119powa\u0142y takie pro\u015bby wstawiennicze, poniewa\u017c odnajdujemy je w pe\u0142nym rozkwicie w liturgii Wielkiego Pi\u0105tku. Jednak dok\u0142adniejsze studia wykaza\u0142y, i\u017c liturgia ta nie jest modelowa lecz stanowi wyj\u0105tek, co podpowiada r\u00f3wnie\u017c zdrowy rozs\u0105dek.<\/p>\r\n

W ka\u017cdym razie nie ma dowodu na to, \u017ce w liturgii rzymskiej wyst\u0119powa\u0142y rozwlek\u0142e litanie albo ektenie niczym w rycie bizantyjskim. Wszystkie intencje, w jakich si\u0119 zazwyczaj modlimy, s\u0105 ju\u017c<\/em> obecne w kanonie rzymskim i w r\u00f3\u017cnych, innych cz\u0119\u015bciach mszy. Modlitwa wiernych jest po prostu kolejn\u0105 nowink\u0105 w\u0142\u0105czon\u0105 do liturgii, poniewa\u017c znawcy uznali, \u017ce to dobry pomys\u0142. J\u00f3zef kard. Ratzinger zwraca\u0142 kilkakrotnie uwag\u0119 na to, i\u017c dostosowywanie publicznej modlitwy do akademickich teorii to ryzykowne dzia\u0142anie, poniewa\u017c teorie takie przedstawia si\u0119 i obala mniej wi\u0119cej co \u0107wier\u0107 wieku.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

7. Przywr\u00f3cono w niej procesj\u0119 z darami. To prastara cz\u0119\u015b\u0107 liturgii, w kt\u00f3rej lud Bo\u017cy przynosi dary o\u0142tarza \u201d\u201d pi\u0119kna rekonstrukcja dawnej tradycji.<\/strong><\/p>\r\n

Procesja z darami w formie, w jakiej stworzy\u0142a j\u0105 Komisja ds. reformy liturgicznej, w niczym nie przypomina \u017cadnego historycznego precedensu, jaki mia\u0142 miejsce na Zachodzie. Jest ona wytworem fantazji wzorowanym na zwyczaju przynoszenia przez wiernych chleba i wina przed rozpocz\u0119ciem mszy (zob. Paul Bradshaw, \u201eGregory Dix a procesja z darami<\/a>\u201d). Natomiast w obecnym kszta\u0142cie zdaje si\u0119 by\u0107 kolejnym sposobem organizowania zaj\u0119cia osobom \u015bwieckim niczym Agencja ds. Rozwoju Pracy (ang. Works Progress Administration<\/em>), kt\u00f3ra zapewnia\u0142a zatrudnienie bezrobotnym po wielkim kryzysie.<\/p>\r\n

Opr\u00f3cz tego, w encyklice Mediator Dei <\/em>(1947 r.), papie\u017c Pius XII ostrzega\u0142 liturgist\u00f3w przed \u201eprzesadnym i niezdrowym archeologizmem\u201d tych, kt\u00f3rzy chc\u0105 \u201epowr\u00f3ci\u0107 do starodawnych obrz\u0119d\u00f3w i zwyczaj\u00f3w a odrzuca\u0107 nowe, kt\u00f3re z opatrzno\u015bciowego zrz\u0105dzenia Bo\u017cego ze wzgl\u0119du na zmienione warunki zosta\u0142y wprowadzone (\u2026).\u201d Inaczej m\u00f3wi\u0105c: sam fakt, i\u017c wydaje nam si\u0119, \u017ce jaka\u015b czynno\u015b\u0107 by\u0142a wykonywana tysi\u0105c lat temu albo i wcze\u015bniej, nie wystarcza, aby przywr\u00f3ci\u0107 j\u0105 dzisiaj, kiedy kontekst, w jakim by j\u0105 znowu sprawowano jest odmienny, przez co na pewno nabra\u0142aby innego znaczenia. Jak wyja\u015bnia dalej Papie\u017c: \u201eNie nale\u017cy jednak mniema\u0107, i\u017c dawny zwyczaj, dlatego tylko \u017ce tchnie staro\u017cytno\u015bci\u0105, jest przydatniejszy i lepszy, czy to sam przez si\u0119, czy to w odniesieniu do p\u00f3\u017aniejszych czas\u00f3w i nowych warunk\u00f3w (\u2026). Natomiast nie jest rzecz\u0105 ani m\u0105dr\u0105, ani godn\u0105 pochwa\u0142y wszystko i w ka\u017cdy spos\u00f3b cofa\u0107 do staro\u017cytno\u015bci. I tak, aby u\u017cy\u0107 przyk\u0142adu, b\u0142\u0105dzi kto chce o\u0142tarzom przywr\u00f3ci\u0107 pierwotny kszta\u0142t sto\u0142u; kto chce wykluczy\u0107 czarny kolor z szat ko\u015bcielnych; kto nie dopuszcza w ko\u015bciele pos\u0105g\u00f3w i \u015bwi\u0119tych obraz\u00f3w; kto wymaga, aby wizerunek Zbawiciela przybitego na krzy\u017cu tak by\u0142 dostosowany, i\u017cby na Jego ciele nie by\u0142o zna\u0107 okrutnych m\u0105k, kt\u00f3re poni\u00f3s\u0142; kto wreszcie gani i odrzuca wszelk\u0105 muzyk\u0119 polifoniczn\u0105 (\u2026).\u201d<\/p>\r\n

To ciekawe, \u017ce wszystkie przyk\u0142ady b\u0142\u0105dzenia, kt\u00f3rych u\u017cy\u0142 Pius XII, okaza\u0142y si\u0119 charakterystyczne dla reformy liturgicznej, skoro tylko zosta\u0142a powszechnie wprowadzona \u201d\u201d zast\u0105piono o\u0142tarz i celebracj\u0119 ad orientem<\/em> sto\u0142em i celebracj\u0105 versus populum<\/em>, usuni\u0119to czarny kolor z mszy za zmar\u0142ych, wypaczono wizerunki, wprowadzono dziwaczne krzy\u017ce i porzucono muzyk\u0119 polifoniczn\u0105.<\/p>\r\n

Ks. Longenecker pot\u0119pia zanik ceremonii posiadaj\u0105cych g\u0142\u0119bokie znaczenie, poniewa\u017c jest zwolennikiem reformy reformy. Jednak\u017ce za\u0142o\u017ceniem le\u017c\u0105cym u podstaw wielu jego argument\u00f3w jest w\u0142a\u015bnie b\u0142\u0119dny archeologizm, kt\u00f3ry sprawi\u0142, \u017ce katolicyzm porzuci\u0142 tak wiele wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cych go zwyczaj\u00f3w na rzecz pono\u0107 bardziej staro\u017cytnych praktyk. Usuwanie tego, co zyskali\u015bmy w \u015bredniowieczu oraz baroku i wprowadzanie na to miejsce w\u0105tpliwych i wybi\u00f3rczo odtworzonych obrz\u0119d\u00f3w ze staro\u017cytno\u015bci jest cech\u0105 charakterystyczn\u0105 jajog\u0142owych liturgist\u00f3w. Teoria zawsze wygl\u0105da lepiej na papierze ni\u017c w rzeczywisto\u015bci.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

8. Modlitwy na ofiarowanie \u201d\u201d nawi\u0105zuj\u0105 do \u017cydowskich modlitw, jakie Jezus odm\u00f3wi\u0142 podczas ostatniej wieczerzy. Czy to \u017ale?<\/strong><\/p>\r\n

Nad tym argumentem musia\u0142em si\u0119 dobrze zastanowi\u0107. Ofertorium Novus Ordo<\/em> wzorowane na \u017cydowskich b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwach jest sztucznym wymys\u0142em nie maj\u0105cym \u017cadnego zwi\u0105zku z ofertoriami<\/a>, jakie znajdujemy we wszystkich rytach liturgicznych Wschodu i Zachodu od \u015bredniowiecza a\u017c do 1969 r. Nie powinni\u015bmy by\u0107 r\u00f3wnie\u017c zaskoczeni faktem, \u017ce wraz z rozwojem chrze\u015bcija\u0144skich obrz\u0105dk\u00f3w nie<\/em> si\u0119gano po inspiracj\u0119 do \u017cydowskich \u017ar\u00f3de\u0142 w niezmienionej formie, a tym bardziej po konkretne teksty.<\/p>\r\n

W rzeczywisto\u015bci Komisja chcia\u0142a usun\u0105\u0107 wszystkie<\/em> modlitwy podczas ofertorium i sprawi\u0107, aby \u201eofiarowanie\u201d by\u0142o jedynie symbolicznym gestem podniesienia chleba i wina. Papie\u017c Pawe\u0142 VI sprzeciwi\u0142 si\u0119 brakowi tekstu w og\u00f3le i za\u017c\u0105da\u0142 naszkicowania takowego \u201d\u201d najwyra\u017aniej bowiem architekci nowego rytu zgadzali si\u0119 jednomy\u015blnie, \u017ce spos\u00f3b w jaki Ko\u015bci\u00f3\u0142 modli\u0142 si\u0119 przez prawie tysi\u0105c lat by\u0142, oczywi\u015bcie, niew\u0142a\u015bciwy. Dogodnie przyj\u0119to zatem \u017cydowskie b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo odmawiane przed posi\u0142kiem. Shabbat shalom!<\/em><\/p>\r\n

Czy to naprawd\u0119 mo\u017cliwe, \u017ce kto\u015b tak inteligentny jak ks. Longenecker nie zdaje sobie sprawy z tego, i\u017c konstruowanie liturgii w ten spos\u00f3b to powa\u017cny problem, skoro zawsze postrzegano j\u0105 jako uniwersaln\u0105 modlitw\u0119 Ko\u015bcio\u0142a przekazywan\u0105 przez wieki i wzbogacan\u0105 pobo\u017cno\u015bci\u0105 ka\u017cdego pokolenia? Pomys\u0142, aby zrezygnowa\u0107 z istotnej cz\u0119\u015bci rytu i zast\u0105pi\u0107 j\u0105 czym\u015b, czego chrze\u015bcijanie nigdy powszechnie nie u\u017cywali, by\u0142 niezrozumia\u0142y, i takim powinien pozosta\u0107.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

9. Mo\u017cna j\u0105 modyfikowa\u0107. Stwarza to pole do nadu\u017cy\u0107, ale r\u00f3wnocze\u015bnie daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 zachowania wszelkiego rodzaju tradycyjnych zwyczaj\u00f3w. Papie\u017c Benedykt pragn\u0105\u0142, aby forma nadzwyczajna by\u0142a wzorem dla celebracji w formie zwyczajnej, dlatego now\u0105 msz\u0119 mo\u017cna odprawia\u0107 ad orientem<\/em>, z wykorzystaniem balasek, udzielaj\u0105c komunii kl\u0119cz\u0105cym wiernym do ust, z solidnie wyszkolonymi ministrantami, pi\u0119kn\u0105 muzyk\u0105, westymentami, architektur\u0105 i sztuk\u0105. To prawda, nowa liturgia mo\u017ce by\u0107 nijaka i banalna, lecz tak samo mo\u017ce by\u0107 imponuj\u0105ca i pe\u0142na chwa\u0142y.<\/strong><\/p>\r\n

To tak, jakby powiedzie\u0107: wspania\u0142\u0105 cech\u0105 naszego systemu politycznego jest to, \u017ce umo\u017cliwia marsze dla \u017cycia, jednocze\u015bnie dopuszczaj\u0105c finansowanie organizacji Planned Parenthood<\/em>. Nie, to okropna wada naszego politycznego systemu, w kt\u00f3rym nie przestrzega si\u0119 prawa naturalnego i nie dzia\u0142a na rzecz dobra wsp\u00f3lnego.<\/p>\r\n

Podobnie fakt, \u017ce Novus Ordo <\/em>oferuje wielorakie kombinacje, kt\u00f3re ka\u017cda wsp\u00f3lnota mo\u017ce realizowa\u0107 w zale\u017cno\u015bci od tego, co sama uzna za s\u0142uszne i stosowane, nie jest oznak\u0105 doskona\u0142o\u015bci, lecz wyrazem wewn\u0119trznej niesp\u00f3jno\u015bci, anarchii i relatywizmu. W tradycyjnych rytach katolickich przestrzega si\u0119 odwiecznych regu\u0142, kt\u00f3re nakazuj\u0105 (nawet je\u015bli nie zawsze to gwarantuj\u0105) sprawowa\u0107 teocentryczny kult z powag\u0105, czci\u0105 i staranno\u015bci\u0105. Dzi\u0119ki temu gdziekolwiek na \u015bwiecie bym nie by\u0142, mog\u0119 wst\u0105pi\u0107 na tradycyjn\u0105 msz\u0119 \u0142aci\u0144sk\u0105 i by\u0107 pewnym tego, co zobacz\u0119 i us\u0142ysz\u0119. Te same teksty, te same gesty, ten sam etos, ta sama religia katolicka. O ile kap\u0142an przestrzega rubryk, msza b\u0119dzie pe\u0142na nabo\u017ce\u0144stwa, skupienia i buduj\u0105cej atmosfery. Niestety nie mo\u017cna tego powiedzie\u0107 o Novus Ordo.<\/em><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

10. Hymny. Tak, wiem, to pono\u0107 wsp\u00f3\u0142czesny, protestancki wymys\u0142 \u201d\u201d z czym mo\u017cna si\u0119 spiera\u0107 \u201d\u201d ale zwyczajnie patrz\u0105c na nie takimi, jakimi s\u0105, mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107, \u017ce niekt\u00f3re z nich s\u0105 pi\u0119kne i naprawd\u0119 pomagaj\u0105 ludziom wznosi\u0107 serca w trakcie modlitwy, wyra\u017ca\u0107 ich wiar\u0119 oraz przydaj\u0105 si\u0119 w katechezie. Mog\u0105 zatem stanowi\u0107 warto\u015bciowe uzupe\u0142nienie liturgii.<\/strong><\/p>\r\n

Spore niedopowiedzenie. Hymny nie s\u0105 wy\u0142\u0105czn\u0105 domen\u0105 kr\u0119gu Novus Ordo<\/em>: wsp\u00f3lnoty, kt\u00f3re wielbi\u0105 Boga tradycyjn\u0105 msz\u0105 \u0142aci\u0144sk\u0105, cz\u0119sto \u015bpiewaj\u0105 przed aspersj\u0105 hymn procesyjny a po ostatniej Ewangelii hymn na zako\u0144czenie mszy. W ka\u017cdym razie nadu\u017cywano ich na d\u0142ugo przed powstaniem Novus Ordo<\/em>. \u201eRegu\u0142a czterech hymn\u00f3w\u201d (ang. Four hymn sandwich<\/em>) si\u0119ga korzeniami do zgubnego okresu Ruchu liturgicznego, kiedy to idea\u0142em dla cz\u0119\u015bci duchowie\u0144stwa (przede wszystkim ameryka\u0144skiego) by\u0142a msza czytana ze \u015bpiewem hymn\u00f3w na wej\u015bcie, ofiarowanie, komuni\u0119 i zako\u0144czenie, kt\u00f3re wprowadzono w celu zwi\u0119kszenia \u201euczestnictwa wiernych\u201d. Brzmi znajomo?<\/p>\r\n

Tak naprawd\u0119 hymny wywodz\u0105 si\u0119 z Liturgii godzin i tam jest ich miejsce. Ka\u017cda godzina pocz\u0105wszy od Matutinum<\/em> i Laudes\u00f3w poprzez Prym\u0119, Tercj\u0119, Sekst\u0119 i Non\u0119 a\u017c do Nieszpor\u00f3w i Komplety zawiera hymn. Owo po\u0142\u0105czenie poezji i muzyki jest jednym z najwspanialszych, jakie posiadaj\u0105 katolicy, lecz ma\u0142o kto mo\u017ce napawa\u0107 si\u0119 nim w jego \u201enaturalnym \u015brodowisku\u201d. Wydaje si\u0119, \u017ce duszpasterze nadal nie wzi\u0119li sobie do serca zalece\u0144 Soboru Watyka\u0144skiego II m\u00f3wi\u0105cych, i\u017c nale\u017cy przybli\u017ca\u0107 wiernym Liturgi\u0119 godzin, \u015bpiewaj\u0105c j\u0105 publicznie.<\/p>\r\n

Tymczasem koncepcja, aby podczas \u201ewieczerzy Pa\u0144skiej\u201d wierni \u015bpiewali parafrazy Pisma \u015aw. albo specjalnie stworzon\u0105 poezj\u0119 dewocyjn\u0105, jest bezdyskusyjnie protestanckim wynalazkiem, kt\u00f3ry nadaje liturgii eucharystycznej protestancki ton \u201d\u201d tak, jak zaplanowali or\u0119downicy ekumenizmu. Prosz\u0119 mi wybaczy\u0107, prosz\u0119 Ksi\u0119dza, ale naprawd\u0119 nie ma znaczenia, jak pi\u0119kne s\u0105 te hymny. Katolicka msza ma w\u0142asne, Gloria <\/em>oraz Sanctus<\/em>, a tak\u017ce swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 muzyk\u0119: antyfony i cz\u0119\u015bci mszy na melodie gregoria\u0144skie, lub we wspania\u0142ej i wielowiekowej polifonicznej oprawie.<\/p>\r\n

Celem mszy nie jest katecheza ani te\u017c oddawanie \u201echwa\u0142y\u201d (w takim znaczeniu, w jakim u\u017cywaj\u0105 tego terminu charyzmatycy), ale adoracja tr\u00f3jjedynego Boga poprzez ofiar\u0119 Jezusa Chrystusa \u201d\u201d nikt nie wyt\u0142umaczy\u0142 tego lepiej ni\u017c ks. Christopher Smith w swoich artyku\u0142ach<\/a>. Nie ma potrzeby uzupe\u0142nia\u0107 liturgii; nale\u017cy j\u0105 sprawowa\u0107 zgodnie z rubrykami i klarownie, poniewa\u017c wtedy najlepiej spe\u0142nia swoj\u0105 prawdziw\u0105 rol\u0119. Hymny mo\u017cna z pewno\u015bci\u0105 wykorzysta\u0107 skuteczniej podczas innych okazji.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

11. Dzi\u0119ki swojej przyst\u0119pno\u015bci nadaje si\u0119 lepiej do ewangelizacji. Zdaj\u0119 sobie spraw\u0119 z faktu, \u017ce msza nie s\u0142u\u017cy przede wszystkim do tego, ale gdy potencjalni konwertyci zaczynaj\u0105 na ni\u0105 ucz\u0119szcza\u0107, \u0142atwiej im b\u0119dzie w\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 do Ko\u015bcio\u0142a i przebiegnie to w \u017cyczliwej atmosferze, je\u015bli umo\u017cliwimy im rozumienie i \u015bledzenie s\u0142\u00f3w oraz czynno\u015bci liturgicznych.<\/strong><\/p>\r\n

Jestem rozczarowany faktem, \u017ce ks. Longenecker powtarza utart\u0105 retoryk\u0119 liturgist\u00f3w, kt\u00f3rzy wci\u0105\u017c zak\u0142adaj\u0105, i\u017c tym, czego szukaj\u0105 potencjalni konwertyci, jest rozumowa tre\u015b\u0107 wyra\u017cona s\u0142owami. Poruszy\u0142em t\u0119 kwesti\u0119 wcze\u015bniej, dlatego wystarczy, \u017ce w tym miejscu zaznacz\u0119, i\u017c tradycjonalizm to przede wszystkim ruch ludzi m\u0142odych.<\/a> Ka\u017cdy, kto odwiedzi parafi\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z tradycyjn\u0105 msz\u0105 \u0142aci\u0144sk\u0105, dostrze\u017ce, \u017ce liturgia ta przyci\u0105ga niewsp\u00f3\u0142miernie du\u017co m\u0142odzie\u017cy i m\u0142odych rodzin. Nawr\u00f3cenia i powroty do wiary s\u0105 rozliczne, co jest zaskakuj\u0105ce, bior\u0105c pod uwag\u0119 marginalizacj\u0119 i gettoizacj\u0119 tradycjonalistycznych wsp\u00f3lnot w diecezjach, w kt\u00f3rych biskupi zdecydowali si\u0119 ignorowa\u0107 Summorum Pontificum<\/em>.<\/p>\r\n

Wszystko to \u015bwiadczy o tym, \u017ce \u201ewsp\u00f3\u0142czesny cz\u0142owiek\u201d by\u0107 mo\u017ce nie potrzebuje \u201eprzyst\u0119pno\u015bci\u201d albo \u201e\u017cyczliwo\u015bci\u201d \u201d\u201d dzi\u015b ju\u017c przestarza\u0142ych poj\u0119\u0107 \u201d\u201d ale doznania misterium, zetkni\u0119cia si\u0119 z Bogiem, otarcia si\u0119 o to, co niewypowiadalne, zanurzenia w \u015bwi\u0119to\u015bci. Novus Ordo <\/em>jest wyj\u0105tkowo s\u0142abo przygotowany, aby zaspokoi\u0107 kt\u00f3r\u0105kolwiek z tych potrzeb, a przez swoj\u0105 p\u0142ask\u0105, bauhausow\u0105 form\u0119 nie wzbudza ich ani nie wzmacnia w cz\u0142owieku w naturalny spos\u00f3b. Mamy rok 2019, a nowa liturgia wydaje si\u0119 przestarza\u0142a; wielu uczestniczy w niej z nawyku albo dlatego, \u017ce nie wie, i\u017c istnieje alternatywa. Stara liturgia tchnie za\u015b nieustaj\u0105c\u0105 \u015bwie\u017co\u015bci\u0105, wabi\u0105c znu\u017conych \u015bwiatem pielgrzym\u00f3w, kt\u00f3rzy natkn\u0105wszy si\u0119 na ni\u0105, wp\u0142ywaj\u0105 do przystani, jak\u0105 jest Ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

12. Jest zwyczajna. Niewyszukane s\u0142owa i czynno\u015bci Novus Ordo <\/em>zapewniaj\u0105 celebracj\u0119 pe\u0142n\u0105 szlachetnej prostoty. Samo przestrzeganie rubryk i odmawianie nigryk ma w sobie naturaln\u0105 godno\u015b\u0107 \u201d\u201d nie jest ani przesadnie pompatyczne i teatralne, ani schematyczne i trywialne.<\/strong><\/p>\r\n

Czy mistyczne uobecnienie doskona\u0142ej ofiary Chrystusa, kt\u00f3re niweluje dwa tysi\u0105ce lat, jakie dziel\u0105 nas od Kalwarii i przenosi nas pod Jego krzy\u017c, do Jego ran, do Jego najdro\u017cszej krwi, do Jego serca w\u0142\u00f3czni\u0105 przebitego; owo przekroczenie otch\u0142ani dziel\u0105cej Boga i cz\u0142owieka, niebo i ziemi\u0119; owo odtworzenie misteri\u00f3w \u017cycia, \u015bmierci, zmartwychwstania i wniebowst\u0105pienia po\u015br\u00f3d nas; owo zespolenie Jego akt\u00f3w mi\u0142o\u015bci, adoracji, \u017calu, b\u0142agania, dzi\u0119kczynienia z naszymi, tak aby\u015bmy my, cz\u0142onkowie Jego mistycznego cia\u0142a, mogli wielbi\u0107 Boga z\u0142\u0105czeni z g\u0142ow\u0105 Ko\u015bcio\u0142a \u201d\u201d czy to powinno by\u0107 \u201ezwyczajne\u201d? Czy to mo\u017cliwe? Jedynie za cen\u0119 ca\u0142kowitego zafa\u0142szowania tego misterium. Obrz\u0105dki liturgiczne, greckie czy \u0142aci\u0144skie, wschodnie czy zachodnie, rozwija\u0142y si\u0119 pod opiek\u0105 Opatrzno\u015bci w kierunku pe\u0142niejszego wyra\u017cania tych cudownych prawd, ku wi\u0119kszej uniwersalno\u015bci, okaza\u0142o\u015bci i dok\u0142adno\u015bci. Przeciwstawny ruch wy\u0142oni\u0142 si\u0119 w historii jako ikonoklazm: ch\u0119\u0107 niszczenia bezgranicznego pi\u0119kna Boga, kt\u00f3re znalaz\u0142o odbicie w rzeczach materialnych.<\/p>\r\n

\u201ePrzestrzeganie rubryk i odmawianie nigryk\u201d jest wa\u017cne o tyle, o ile cenne s\u0105 rubryki, kt\u00f3rych si\u0119 przestrzega i nigryki, kt\u00f3re si\u0119 odmawia. Teologiczne nie\u015bcis\u0142o\u015bci i duchowa powierzchowno\u015b\u0107 tekst\u00f3w Novus Ordo <\/em>zosta\u0142y starannie udokumentowane i poddane krytycznej analizie w r\u00f3\u017cnych publikacjach (np. \u201eNowa msza papie\u017ca Paw\u0142a\u201d Michaela Davisa<\/a>), natomiast rubryki by\u0142y nieustannym powodem do \u017cart\u00f3w pocz\u0105wszy od pierwszego wydania msza\u0142u a\u017c do jego ostatniej edycji. Nie dziwi zatem fakt, \u017ce zwyk\u0142y kleryk musia\u0142 wyj\u015b\u0107 z w\u0142asn\u0105 inicjatyw\u0105<\/a> i opracowa\u0107 kompletny zbi\u00f3r rubryk; najwyra\u017aniej Watykan uzna\u0142, \u017ce katolicka liturgia ma si\u0119 lepiej bez uwzgl\u0119dniania takich drobiazgowych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w jak to, gdzie kap\u0142an powinien sta\u0107 w danym momencie lub kiedy i jak bardzo powinien si\u0119 pochyli\u0107. Nowa msza jest przyk\u0142adem sprzeczno\u015bci samej w sobie: nieliturgiczna liturgia, nieceremonialna ceremonia, swobodny rytua\u0142, nieszablonowy szablon do wsp\u00f3lnotowej modlitwy.<\/p>\r\n

***<\/p>\r\n

Artyku\u0142 ks. Longeneckera zawiera utarte frazesy na temat Novus Ordo<\/em>, z kt\u00f3rych \u017caden nie wytrzymuje ognia krytyki, i na nowo powtarza neokonserwatywn\u0105 lini\u0119 partyjn\u0105, wedle kt\u00f3rej posoborowy Ko\u015bci\u00f3\u0142 ma si\u0119 zasadniczo dobrze; dlatego idziemy dalej, panie i panowie. Je\u015bli kto\u015b zamierza broni\u0107 tego ogromnego roz\u0142amu, jaki stanowi nowa msza, musi znale\u017a\u0107 o wiele lepsze argumenty ni\u017c te proponowane przez ks. Longeneckera.<\/p>\r\n

To, co robi ks. Longenecker, to klasyczne bicie w s\u0142omian\u0105 kuk\u0142\u0119, poniewa\u017c na pocz\u0105tku swojego tekstu stwierdza, \u017ce \u201es\u0105 tacy, kt\u00f3rzy, jak si\u0119 zdaje, win\u0105 za ka\u017cdy problem Ko\u015bcio\u0142a i \u015bwiata obarczaj\u0105 to straszliwe Novus Ordo<\/em>.\u201d Nigdy nie czyta\u0142em \u017cadnego tradycjonalistycznego autora, kt\u00f3ry by tak uwa\u017ca\u0142 albo tak m\u00f3wi\u0142. To prawda, wszyscy uwa\u017camy, \u017ce nowa msza jest zerwaniem z Tradycj\u0105 katolick\u0105 i tragedi\u0105 w \u017cyciu Ko\u015bcio\u0142a, ale wszyscy zdajemy sobie spraw\u0119, \u017ce nie istnieje ona w pr\u00f3\u017cni. Inne kwestie, na kt\u00f3re regularnie wskazujemy to modernizm, konsekwencjalizm, ultra papizm, feminizm, wp\u0142ywowa kasta homoseksualnych duchownych, liberalny rozdzia\u0142 pa\u0144stwa i Ko\u015bcio\u0142a \u201d\u201d lista jest d\u0142uga, naprawd\u0119. Wszystkie te sprawy pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 jedna z drug\u0105. Reforma liturgiczna jest \u201etwarz\u0105\u201d rewolucji, kt\u00f3ra oddzieli\u0142a g\u0142\u00f3wny nurt wsp\u00f3\u0142czesnego katolicyzmu od katolicyzmu pozosta\u0142ych wiek\u00f3w; za t\u0105 twarz\u0105, tak ja za ka\u017cdym afiszem, kryje si\u0119 jednak biuro propagandy i ideologia.<\/p>\r\n

Tradycyjna liturgia nauczy\u0142a mnie, \u017ce moje gusta nie maj\u0105 i nie powinny mie\u0107 \u017cadnego wp\u0142ywu na msz\u0119. To raczej msza, istniej\u0105ca wcze\u015bniej ze swoj\u0105 sta\u0142o\u015bci\u0105 i sp\u00f3jno\u015bci\u0105, kszta\u0142tuje moje sympatie i antypatie<\/a> zgodnie z tym, co mi ukazuje, co mi u\u015bwiadamia, co pozwala mi zrozumie\u0107 po d\u0142ugiej nauce. Tak samo by\u0142o z panem Jezusem i jego uczniami. Nie by\u0142 tym, kogo wyczekiwali, a mimo to nie dostosowywa\u0142 si\u0119 do oczekiwa\u0144 zelot\u00f3w, faryzeuszy, celnik\u00f3w czy rybak\u00f3w, tylko cierpliwie, acz autorytatywnie podporz\u0105dkowywa\u0142 ich swojej woli.<\/p>\r\n

Jestem w stanie zrozumie\u0107 ksi\u0119dza, kt\u00f3ry pragnie wierzy\u0107, \u017ce liturgi\u0119, jak\u0105 otrzyma\u0142 od Ko\u015bcio\u0142a, mo\u017cna po prostu, szczerze i bez w\u0105tpliwo\u015bci, zaakceptowa\u0107 tak\u0105, jaka jest. Pan jednak okazuje nam szczeg\u00f3ln\u0105 \u0142ask\u0119 w tych wstrz\u0105saj\u0105cych czasach pontyfikatu Franciszka; daje nam sposobno\u015b\u0107 do u\u015bwiadomienia sobie niebezpiecze\u0144stw przesadnego ultramontanizmu, kt\u00f3ry sk\u0142ania katolik\u00f3w do wierzenia we wszystko, co nierozwa\u017cny papie\u017c chce wt\u0142oczy\u0107 im do g\u0142owy, nawet gdy stoi to w sprzeczno\u015bci z powinno\u015bci\u0105 urz\u0119du papieskiego do przyjmowania, zachowywania i strze\u017cenia Tradycji.<\/p>\r\n

Ten nowy rok \u0142aski jest dla nas zaproszeniem do wzbudzenia lub odkrycia na nowo szacunku do dziedzictwa, kt\u00f3re otrzymali\u015bmy jako katolicy. Na pocz\u0105tek mo\u017cna zacz\u0105\u0107 od lektury listy innej ni\u017c ta, z kt\u00f3r\u0105 polemizowa\u0142em: \u201e10 powod\u00f3w, aby ucz\u0119szcza\u0107 na msz\u0119 trydenck\u0105<\/a>\u201d.
\r\n
\r\nPeter Kwasniewski<\/em><\/strong>
\r\n\u0179r\u00f3d\u0142o: OnePeterFive.com<\/a><\/p>\r\n

T\u0142umaczenie: Robert W\u0142odarczyk
\r\n
\r\n<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ks. Longenecker napisa\u0142 kilka dobrych ksi\u0105\u017cek i artyku\u0142\u00f3w. Przed laty z przyjemno\u015bci\u0105 czyta\u0142em jego publikacj\u0119 o \u015bw. \u015bw. Benedykcie i Teresie z Lisieux. Jej lektura wiele mi da\u0142a. R\u00f3wnie\u017c najnowsze dzie\u0142o ksi\u0119dza na temat prawdziwo\u015bci podania o Trzech Kr\u00f3lach jest interesuj\u0105ce. Jednak gdy chodzi o kwestie zwi\u0105zane z liturgi\u0105, wydaje si\u0119, \u017ce ks. Longenecker nie […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/107468"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=107468"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/107468\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=107468"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=107468"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=107468"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}