{"id":107315,"date":"2019-03-28T15:03:26","date_gmt":"2019-03-28T19:03:26","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=107315"},"modified":"2019-03-28T15:04:06","modified_gmt":"2019-03-28T19:04:06","slug":"synod-amazonski-kosciol-o-twarzy-szamana-jose-antonio-ureta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=107315","title":{"rendered":"Synod Amazo\u0144ski \u2013 Ko\u015bci\u00f3\u0142 o twarzy szamana? – Jos\u00c3\u00a9 Antonio Ureta<\/em>"},"content":{"rendered":"

G\u0142\u00f3wnym zadaniem najbli\u017cszej nadzwyczajnej sesji Synodu Biskup\u00f3w jest \u201eodnalezienie nowych \u015bcie\u017cek rozwoju amazo\u0144skiego oblicza Ko\u015bcio\u0142a\u201d (Dokument przygotowawczy<\/em> Synodu Amazo\u0144skiego, p. 12). A skoro rozwija\u0107 mo\u017cna wy\u0142\u0105cznie co\u015b, co ju\u017c istnieje, warto zapozna\u0107 si\u0119 z obrazem wsp\u00f3lnot z Amazonii, stworzonym przez zainstalowanych w tym regionie misjonarzy; warto tak\u017ce zapozna\u0107 si\u0119 z wymarzonym przez nich modelem ewangelizacji. W tym celu przestudiujemy przypadek o. Karla Heinza Arenza, niemieckiego werbisty, kt\u00f3ry do katolickiego duszpasterstwa chcia\u0142by wprowadzi\u0107 magiczne rytua\u0142y amazo\u0144skich szaman\u00f3w.<\/strong><\/p>\r\n

\"Synod<\/p>\r\n

Ojciec Karl Heinz Arenz SVD pracowa\u0142 w latach 1993-2003 jako formator ds. duszpasterskich dla \u00f3wczesnej pra\u0142atury (dzi\u015b ju\u017c diecezji) \u00d3bidos oraz dla diecezji Santar\u00c3\u00a9m. Dzi\u015b jest wyk\u0142adowc\u0105 historii nowo\u017cytnej i wsp\u00f3\u0142czesnej na Federalnym Uniwersytecie Stanu Par\u00e1. Tematem jego pracy doktorskiej, napisanej pod kierownictwem o. Paulo Suessa, by\u0142a zak\u0142adana zbie\u017cno\u015b\u0107 pomi\u0119dzy Ewangeli\u0105 a praktykami szamanistycznymi. (Sam o. Suess jest zreszt\u0105   wsp\u00f3\u0142autorem dokumentu przygotowawczego po\u015bwi\u0119conego Amazonii). Praca doktorska o. Arenza zosta\u0142a opublikowana w roku 2003 pod tytu\u0142em \u201eS\u00c3\u00a3o e salvo: A pajelan\u00c3\u00a7a da popula\u00c3\u00a7\u00c3\u00a3o ribeirinha do Baixo Amazonas como desafio para a evangeliza\u00c3\u00a7\u00c3\u00a3o\u201d (\u201eCali i zdrowi: szamanizm Dolnej Amazonii jako wyzwanie ewangelizacyjne\u201d). Przedmiotem tej dysertacji by\u0142y praktyki lecznicze \u201ecaboclos\u201d, ludu o autochtonicznym pochodzeniu, kt\u00f3rego przodkowie zostali w XVII i XVIII wyprowadzeni z d\u017cungli przez jezuit\u00f3w i franciszkan\u00f3w, staj\u0105c si\u0119 p\u00f3\u017aniej mieszka\u0144cami miast i osad.<\/p>\r\n

\u201eCobocles\u201d – zwani tak\u017ce \u201eribeirinhos\u201d – to ludno\u015b\u0107 o mieszanym pochodzeniu rasowym, kt\u00f3ra w po\u0142owie XX wieku stanowi\u0142a po\u0142ow\u0119 liczby mieszka\u0144c\u00f3w ca\u0142ego regionu, zachowuj\u0105c – wskutek oporu wobec integracji – wiele ze swojej plemiennej to\u017csamo\u015bci. Sprzyja\u0142 temu styl \u017cycia rodzinnego, autonomia, jak\u0105 ciesz\u0105 si\u0119 ma\u0142e wsp\u00f3lnoty \u017cyj\u0105ce na brzegach Amazonki, a zw\u0142aszcza praktykowana po kryjomu \u201epajelan\u00c3\u00a7a\u201d. Termin ten zosta\u0142 wynaleziony przez antropolog\u00f3w jako nazwa rytua\u0142\u00f3w praktykowanych przez \u201epaj\u00c3\u00a9s\u201d, czyli przez lokalnych uzdrowicieli.<\/p>\r\n

Religia \u201eribeirinhos\u201d to synkretyczna mieszanka wiary zaszczepionej przez dawnych rzymskokatolickich misjonarzy z praktykami szamanistycznymi, kluczowymi dla zrozumienia mentalno\u015bci tego ludu. Z katolicyzmu lud ten zachowa\u0142 kult \u015bwi\u0119tych, ale nie wynika on z praktykowanych przez \u015bwi\u0119tych cn\u00f3t, a z wiary w istnienie nadprzyrodzonych si\u0142 chroni\u0105cych ludzi. W\u015br\u00f3d tak rozumianych \u201e\u015bwi\u0119tych\u201d – bez \u017cadnego rozr\u00f3\u017cnienia – odnale\u017a\u0107 mo\u017cemy obrazy tak Matki Bo\u017cej, \u015bw. Antoniego i \u015bw. Benedykta, jak i\u2026 Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej, Ducha \u015awi\u0119tego, Dzieci\u0105tka Jezus czy Naj\u015bwi\u0119tszego Serca Pana Jezusa.<\/p>\r\n

Z czas\u00f3w poga\u0144skich \u201eribeirinhos\u201d zachowali wiar\u0119 w \u201ezaczarowanych\u201d – w tajemne istoty \u017cyj\u0105ce w g\u0142\u0119bi wody i w d\u017cungli, symbolizuj\u0105ce si\u0142y natury przybieraj\u0105ce r\u00f3\u017cne formy i kszta\u0142ty: ludzi, zwierz\u0105t, g\u0142os\u00f3w b\u0105d\u017a d\u017awi\u0119k\u00f3w. W przeciwie\u0144stwie do \u015bwi\u0119tych, kt\u00f3rzy chroni\u0105, \u201ezaczarowani\u201d odgrywaj\u0105 dwuznaczn\u0105 rol\u0119: pomagaj\u0105 b\u0105d\u017a szkodz\u0105, w szczeg\u00f3lno\u015bci \u017cyciu i zdrowiu poszczeg\u00f3lnych wsp\u00f3lnot. Istoty te maj\u0105 o\u017cywia\u0107 natur\u0119, dlatego ludzie staraj\u0105 si\u0119 \u017cy\u0107 z nimi w harmonii, unikaj\u0105c interwencji \u201ezaczarowanych\u201d w sprawy \u017cycia codziennego. Miejscem zamieszkania tych istot ma by\u0107 d\u017cungla i wody Amazonki, dlatego te\u017c posiadaj\u0105 one sakralny charakter.<\/p>\r\n

B\u00f3g (cz\u0119sto nazywany przez \u201eribeirinhos\u201d \u201eStaruszkiem na g\u00f3rze\u201d) wydaje si\u0119 im odleg\u0142y i statyczny, podobnie jak Niebo – w przeciwie\u0144stwie do dynamicznej i anga\u017cuj\u0105cej d\u017cungli, miejsca w kt\u00f3rym tocz\u0105 si\u0119 sprawy \u201e\u015bwi\u0119tych\u201d, ludzi i \u201ezaczarowanych\u201d. Jak pisa\u0142 Jos\u00c3\u00a9 Ver\u00c3\u00adssimo (socjolog i nauczyciel z ko\u0144ca XIX wieku), ta \u201ereligia to po\u0142\u0105czenie fetyszyzmu i politeizmu (\u2026). Trudno w\u015br\u00f3d nich odnale\u017a\u0107 prawdziwego monoteist\u0119\u201d. W tym amalgamacie politeizmu i fetyszymu istniej\u0105 tak\u017ce \u201ecaruanas\u201d, czyli \u201ezaczarowani\u201d bytuj\u0105cy na dnie rzeki i nale\u017c\u0105cy do najbardziej sugestywnych po\u015br\u00f3d wyobra\u017ce\u0144 \u201ecaboclos\u201d. Uzdrowiciele mog\u0105 korzysta\u0107 z ich mocy, walcz\u0105c z zakl\u0119ciami i chorobami przysparzanymi ludziom przez z\u0142e duchy jako kar\u0119 za brak szacunku wobec natury b\u0105d\u017a za naruszenie kt\u00f3rego\u015b z tabu.<\/p>\r\n

\u201eDzi\u0119ki inicjacji paj\u00c3\u00a9, jako ekspert religijny – pisze o. Arenz w \u201eS\u00c3\u00a3o e salvo: A pajelan\u00c3\u00a7a da…\u201d<\/em> – staje bliskim znajomym zaczarowanych<\/em> z dna rzeki, kt\u00f3rych uwa\u017ca za swoich towarzyszy i osobistych przewodnik\u00f3w. (\u2026) To dzi\u0119ki ich pomocy szaman mo\u017ce przekszta\u0142ci\u0107 stan nie\u0142adu (choroby, zaburzenia) w stan porz\u0105dku (zdrowia, dobrostanu)\u201d. Ten wymiar terapeutyczny ujawnia si\u0119 w trakcie sesji leczniczych. Cho\u0107 te nie posiadaj\u0105 ustalonego rytua\u0142u, mo\u017cna w ich przypadku wyodr\u0119bni\u0107 pewne regularno\u015bci. Rytua\u0142y te odbywaj\u0105 si\u0119 w nocy w zamkni\u0119tym pokoju. \u201ePaj\u00c3\u00a9\u201d siedzi, a wok\u00f3\u0142 niego zbieraj\u0105 si\u0119 domownicy i przyjaciele rodziny. Szaman nosi w tym czasie str\u00f3j stworzony z pi\u00f3r i wst\u0105\u017cek, a w ramach przygotowania spo\u017cywa alkohol, cz\u0119sto w nadmiernych ilo\u015bciach. Paj\u00c3\u00a9 wyg\u0142asza r\u00f3\u017cne wezwania, trwa to do chwili w kt\u00f3rej wpada on w \u201eekstaz\u0119\u201d, w trakcie kt\u00f3rej ma opuszcza\u0107 swoje cia\u0142o przebywaj\u0105c w \u015bwiecie nadprzyrodzonym, w kt\u00f3rym – szukaj\u0105c \u201euzdrowienia\u201d – spotyka si\u0119 z r\u00f3\u017cnymi \u201ecaurana\u201d. W tym czasie potrz\u0105sa grzechotk\u0105 wype\u0142nion\u0105 nasionami, zipie, \u015bpiewa, ta\u0144czy, a wszystko to a\u017c do momentu w kt\u00f3rym \u201ezaczarowany\u201d go opu\u015bci. Po tym w szamana wciela si\u0119 kolejna istota. Jak opisywa\u0142 ten rytua\u0142 antropolog, Raymundo H. Mau\u00c3\u00a9s, \u201eatmosfera pe\u0142na jest relaksu, mo\u017cliwe s\u0105 \u017carty i zabawne wypowiedzi tak ze strony zaczarowanego<\/em> przemawiaj\u0105cego przez szamana, jak i ze strony uczestnik\u00f3w\u201d (R. H. Mau\u00c3\u00a9s, Padres, paj\u00c3\u00a9s, santos e festas: catolicismo popular e controle eclesi\u00e1stico<\/em>, s. 185).<\/p>\r\n

Kulminacj\u0119 stanowi moment w kt\u00f3rym w danego paj\u00c3\u00a9 wciela si\u0119 g\u0142\u00f3wny zaczarowany<\/em>, zwracaj\u0105c si\u0119 – poprzez szamana – do pacjenta siedz\u0105cego zazwyczaj na \u015brodku pokoju. Nast\u0119pnie szaman, pal\u0105cy papierosa tauri<\/em>, wydycha dym w stron\u0119 \u201epacjenta\u201d, w szczeg\u00f3lno\u015bci w stron\u0119 tej cz\u0119\u015bci cia\u0142a, kt\u00f3ra dotkni\u0119ta jest chorob\u0105. Nast\u0119pnie \u201ewysysa\u201d chorob\u0119, czasem udaj\u0105c, \u017ce uda\u0142o mu si\u0119 wyci\u0105gn\u0105\u0107 z cia\u0142a pacjenta jaki\u015b drobny przedmiot. Koniec rytua\u0142u zwiastuj\u0105 konwulsje towarzysz\u0105ce powrotowi szamana do swego naturalnego stanu. \u201ePaj\u00c3\u00a9\u201d twierdzi zazwyczaj, \u017ce nie pami\u0119ta maj\u0105cych wcze\u015bniej miejsce wydarze\u0144, tak jakby budzi\u0142 si\u0119 z g\u0142\u0119bokiego snu.<\/p>\r\n

Przywo\u0142ywany ju\u017c Raymundo H. Mau\u00c3\u00a9s zwraca\u0142 uwag\u0119 na podobie\u0144stwo tego rytua\u0142u do praktyk magicznych. \u201ePaj\u00c3\u00a9, mog\u0105c leczy\u0107 choroby, jest postrzegany tak\u017ce jako kto\u015b, kto mo\u017ce choroby prowokowa\u0107. Z tej zasadniczej niejednoznaczno\u015bci cz\u0119sto wynika podejrzenie, \u017ce ka\u017cdy szaman mo\u017ce by\u0107 czarownikiem\u201d (R. H. Mau\u00c3\u00a9s, Padres, paj\u00c3\u00a9s\u2026<\/em>, s. 174). O. Claude d’Abbeville – kapucy\u0144ski misjonarz z pocz\u0105tk\u00f3w XVII stulecia – podkre\u015bla\u0142 diaboliczny charakter duch\u00f3w wzywanych w trakcie tych rytua\u0142\u00f3w Opisywa\u0142 on uzdrowicieli jako \u201eosoby, kt\u00f3re diabe\u0142 wykorzystuje po to, by utrzyma\u0107 Indian w zabobonie\u201d; przez kt\u00f3rych \u201eludzie wierz\u0105, \u017ce wystarczy dmuchn\u0105\u0107 na chor\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 cia\u0142a by j\u0105 wyleczy\u0107, wysysaj\u0105c i wypluwaj\u0105c z\u0142o\u201d. Jak zauwa\u017ca\u0142, paj\u00c3\u00a9 \u201eczasami wk\u0142adaj\u0105 sobie do ust kawa\u0142ki drewna, metalu albo ko\u015bci, a po wysysaniu choroby prezentuj\u0105 te przedmioty ofierze, udaj\u0105c \u017ce pochodz\u0105 one z jej cia\u0142a\u201d. Wsp\u00f3\u0142czesna medycyna nazwa\u0142aby skutki takiej \u201eterapii\u201d efektem placebo.<\/p>\r\n

Jednak\u017ce dla o. Karla Arenza SVD w przypadku takich rytua\u0142\u00f3w szaman ma w spos\u00f3b magiczny manipulowa\u0107 nieprzerwanym strumieniem kosmicznej energii. Zauwa\u017ca, \u017ce, \u201emagia jest postrzegana jako podstawa ca\u0142ego systemu szamanizmu\u201d. Jak dodaje, \u201emagia opiera si\u0119 na sp\u00f3jnym i zorganizowanym wykorzystaniu ci\u0105g\u0142ego ruchu natury dla dobra spo\u0142eczno\u015bci. Ta funkcja magiczna posiada g\u0142\u0119bok\u0105 konotacj\u0119 duchow\u0105 poprzez ustanowienie rytua\u0142\u00f3w transcenduj\u0105cych \u015brodowisko naturalne, sytuuj\u0105cych si\u0119 w horyzoncie tajemnicy<\/em>\u201d (S\u00c3\u00a3o e salvo: A pajelan\u00c3\u00a7a da…<\/em>, s. 135). Niemiecki wyk\u0142adowca i misjonarz dostrzega zbie\u017cno\u015bci mi\u0119dzy \u201epajelan\u00c3\u00a7\u0105\u201d a chrze\u015bcija\u0144stwem w\u0142a\u015bnie w spo\u0142ecznej funkcji przywracania kosmicznego porz\u0105dku w ramach wsp\u00f3lnoty. O Jezusie Chrystusie m\u00f3wi, \u017ce nale\u017cy do grona \u201epostaci  magiczno-prorockich\u201d, pojawiaj\u0105cych si\u0119 w sytuacjach zmiany i niepewno\u015bci, takich jak w przypadku Galilei po podboju rzymskim, w trakcie przy\u015bpieszonego procesu hellenizacji. \u201eW swoich czynach i mowach Jezus nie przypomina\u0142 filozof\u00f3w swoich czas\u00f3w\u201d – kontynuuje o. Arenz. \u201eChc\u0105c by\u0107 prorokiem Kr\u00f3lestwa<\/em> i przybli\u017ca\u0107 moc tego kr\u00f3lestwa ludziom swych czas\u00f3w wykorzystywa\u0142 on znaki bliskie magii, nie martwi\u0105c si\u0119 – jak uczyniliby to filozofowie – racjonalno\u015bci\u0105, logik\u0105 tych znak\u00f3w\u201d – stwierdza\u0142.<\/p>\r\n

Arenz upiera si\u0119 przy tym, \u017ce \u201epoj\u0119cie magii nie mo\u017ce by\u0107 wykorzystywane wy\u0142\u0105cznie w spos\u00f3b pejoratywny b\u0105d\u017a dyskryminuj\u0105cy\u201d, bo wi\u0105\u017ce si\u0119 z \u201ech\u0119ci\u0105 przywr\u00f3cenia porz\u0105dku stworzenia w \u017cyciu os\u00f3b i grup\u201d. Stwierdza tak\u017ce, \u017ce \u201eJezus bezinteresownie zaprezentowa\u0142 gesty i magiczne znaki powszechne w jego czasach, wykorzystuj\u0105c je w s\u0142u\u017cbie Kr\u00f3lestwa, a przez to stosuj\u0105c dobr\u0105 magi\u0119<\/em>, promuj\u0105c\u0105 \u017cycie i dostarczaj\u0105c\u0105 sens\u00f3w\u201d (s. 210 – 211). Nawet \u201ekluczowe wydarzenie<\/em> w \u017cyciu Jezusa, Jego \u015bmier\u0107 i zmartwychwstanie, mo\u017cna – jak czytamy – \u0142\u0105czy\u0107 z ekstaz\u0105, konstytutywn\u0105 cech\u0105 szamanizmu. Jezusowe zej\u015bcie do kr\u00f3lestwa \u015bmierci<\/em> – lub raczej do domu umar\u0142ych<\/em> – i nast\u0119puj\u0105ce po tym wniebowst\u0105pienie stanowi\u0105 analogi\u0119 wobec podr\u00f3\u017cy do drugiej rzeczywisto\u015bci<\/em>, b\u0119d\u0105cej celem ekstatycznych do\u015bwiadcze\u0144 szaman\u00f3w\u201d (s. 214).<\/p>\r\n

Aby potwierdzi\u0107 tak\u0105 tez\u0119, ks. Arenz przywo\u0142uje zdanie Eduardo Hoonaerty\u2019ego (belgijskiego historyka i eks-ksi\u0119dza, dzi\u015b \u017conatego), kt\u00f3ry twierdzi, \u017ce \u201epor\u00f3wnanie Jezusa do szamana nie stanowi dowodu najmniejszego braku szacunku, bo [szaman – przyp. red.] to osoba, kt\u00f3ra leczy, doradza, przywraca utracon\u0105 wolno\u015b\u0107. W rzeczy samej uwa\u017cna lektura Ewangelii nie pozwala nam zapomnie\u0107, \u017ce Jezus prezentowa\u0142 znacz\u0105ce gesty jako uzdrowiciel i doradca\u201d.<\/p>\r\n

Pr\u00f3buj\u0105c uzasadni\u0107 teologicznie blu\u017aniercze zestawienie Naszego Pana Jezusa Chrystusa ze znachorem, Arenz obala nadprzyrodzone i moralne znaczenie Odkupienia, nadaj\u0105c temu wydarzeniu czysto naturalny i terapeutyczny charakter. \u201eMisj\u0105 <\/em>Jezusa – jak czytamy  – nie by\u0142o udzielenie Bogu zado\u015b\u0107uczynienia ofiaruj\u0105c si\u0119 za b\u0142\u0119dy i przewinienia ludzi. Jego misja polega\u0142a na przyniesieniu im sp\u00f3jno\u015bci i ca\u0142o\u015bci Boga poprzez poddanie si\u0119 zadawanym ranom. Jezus sta\u0142 si\u0119 sprzymierze\u0144cem <\/em>ludzi, po to, aby mieli oni wi\u0119cej \u017cycia\u201d (s. 264). Z tego powodu Ko\u015bci\u00f3\u0142 ma \u201eratowa\u0107 terapeutyczne sedno projektu ewangelicznego\u201d, a teologia ma ju\u017c uwzgl\u0119dnia\u0107 \u201eterapeutyczne konotacje w jej dotychczas dobrze zdefiniowanych koncepcjach\u201d. Wi\u0119cej: \u201etermin zbawia\u0107<\/em> nie jest ju\u017c wy\u0142\u0105cznie kojarzony z \u017cyciem po \u015bmierci czy te\u017c z etycznymi post\u0119pami osoby, ale zawiera tak\u017ce praktyczny wymiar leczenia i uzdrawiania\u201d (s. 246).<\/p>\r\n

Jak kontynuuje o. Arenz, \u201eo ile w czasach Jezusa i w dw\u00f3ch kolejnych stuleciach cz\u0142owiek w centrum swojej wiary stawia\u0142 chorob\u0119 i przynale\u017cno\u015b\u0107 do Lecz\u0105cego Chrystusa, to soterologia grzechu, wraz z silnie moralistycznym nacechowaniem, nadesz\u0142a wraz z wej\u015bciem do hellenistycznego \u015brodowiska kulturowego, uniemo\u017cliwiaj\u0105c w ten spos\u00f3b rozw\u00f3j terapeutycznej teologii maj\u0105cej na uwadze ca\u0142\u0105 osob\u0119\u201d (s. 197). Dlatego \u201eleczenie i inne praktyki terapeutyczne straci\u0142y na znaczeniu, jakie posiada\u0142y w \u015bwiadectwach ewangelicznych, kiedy Ko\u015bci\u00f3\u0142 dokona\u0142 kulturalnej zmiany w stron\u0119 \u015brodowiska hellenistycznego\u201d (s. 197).<\/p>\r\n

Ten brak dialogu z kultur\u0105 mia\u0142 przekszta\u0142ci\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142 w \u201einstytucj\u0119 patogenn\u0105\u201d. Jak dalej twierdzi\u0142 Arenz, przywi\u0105zanie \u201eKo\u015bcio\u0142a do pewnych koncepcji moralnych i doktrynalnych, zw\u0142aszcza w odniesieniu do grzechu i winy, zdusi\u0142o<\/em> terapeutyczne przywi\u0105zanie do \u017cycia\u201d. Jednak\u017ce przywi\u0105zanie do ludzkiego pragnienia, aby by\u0107 r\u00f3wnocze\u015bnie \u201eca\u0142ym i zdrowym\u201d jest dzi\u015b\u2026 \u201euznawane przez bardziej wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 refleksj\u0119 katolickiej teologii, poddaj\u0105cej w w\u0105tpliwo\u015b\u0107 dychotomi\u0119 duszy i cia\u0142a obecn\u0105 w tradycji spekulatywno-dogmatycznej, ratuj\u0105c w ten spos\u00f3b prezentowan\u0105 prze Bibli\u0119, integraln\u0105 wizj\u0119 osoby ludzkiej\u201d (s. 56).<\/p>\r\n

Ten proces teologicznego ratowania holistycznego obrazu cz\u0142owieka ma umo\u017cliwia\u0107 konwergencj\u0119 mi\u0119dzy tradycj\u0105 ewangeliczn\u0105 oraz tradycjami szamanistycznymi, uznaj\u0105c, \u017ce ich \u201eosi\u0105 jest przekszta\u0142calno\u015b\u0107 nieporz\u0105dku, komplementarno\u015b\u0107 istniej\u0105ca pomi\u0119dzy elementami religijnymi i magicznymi, a tak\u017ce skuteczno\u015b\u0107 \u017cycia codziennego\u201d. To odnowienie porz\u0105dku \u201ew przypadku Jezusa celuje w definitywne dope\u0142nienia stworzenia\u201d (jak inaczej uj\u0105\u0142by to Teilhard de Chardin, w ewolucj\u0119 w stron\u0119 Chrystusa-Omegi), podczas gdy w przypadku \u201epajelan\u00c3\u00a7a<\/em> celem tym jest sta\u0142e utrzymanie harmonii na poziomie kosmicznym, dzi\u0119ki postawie szacunku i czci wobec innych wsp\u00f3\u0142uczestnik\u00f3w kosmosu\u201d (s. 210).<\/p>\r\n

St\u0105d \u201ekonkluzje refleksji teologicznej i kategorie praktyk szamanistycznych dope\u0142niaj\u0105 si\u0119 wzajemnie w celu s\u0142u\u017cby \u017cyciu\u201d. W tej komplementarno\u015bci praktyki szamanistyczne wydaj\u0119 si\u0119 wychodzi\u0107 na prowadzenie \u201edzi\u0119ki kosmicznym horyzontom udowadniaj\u0105, \u017ce s\u0105 bardziej praktyczne, bo jako w gwarancj\u0119 dobrostanu celuj\u0105 w sta\u0142\u0105 i dynamiczn\u0105 relacj\u0119 pomi\u0119dzy cz\u0142onkami kosmosu\u201d. Naturalnym wnioskiem o. Arenza jest – doprawdy przedziwne! – twierdzenie, \u017ce \u201epomi\u0119dzy pajelenc\u0105<\/em> a chrze\u015bcija\u0144stwem istniej\u0105 mosty<\/em>\u201d, a \u201epraktyki szamanistyczne nie powinny by\u0107 dalej oceniane jako przes\u0105d i skazywane na potajemno\u015b\u0107, tylko traktowane jako wydarzenia przekszta\u0142caj\u0105ce wymiar duchowy<\/em>\u201d (s. 216). \u201eDlatego te\u017c pajalenca<\/em> – kontynuuje duchowny – posiada prawo do powrotu, \u015bwiadomie i z uznaniem, w centrum codziennego \u017cycia chrze\u015bcija\u0144skich wsp\u00f3lnot zamieszkuj\u0105cych brzegi Amazonki\u201d (s. 217).<\/p>\r\n

Na zarzut, \u017ce taki powr\u00f3t i uznanie wspiera synkretyzm, niemiecki werbista odpowiada nast\u0119puj\u0105co: synkretyzm \u201eto fenomen, od kt\u00f3rego nie jest wolny \u017caden system religijny\u201d, a co wi\u0119cej, stanowi\u0107 ma on \u201ewa\u017cny kamie\u0144 milowy na drodze przekszta\u0142cania si\u0119 religii oficjalnej w religi\u0119 \u017cyj\u0105c\u0105\u201d. W rzeczywisto\u015bci chodzi\u0107 ma o natychmiastowe uznanie szaman\u00f3w jako terapeut\u00f3w wiernych ich przywi\u0105zaniu do \u017cycia. \u201eHierarchiczny stan Ko\u015bcio\u0142a – twierdzi o. Arenz – nie jest w spos\u00f3b konieczny przeszkod\u0105 w uznaniu wagi ich pos\u0142ugi. Hierarchii nie nale\u017cy postrzega\u0107 jako faktu absolutnego\u201d.<\/p>\r\n

Ze wzgl\u0119du na charyzmatyczny charakter dzia\u0142alno\u015bci szaman\u00f3w, ich \u201epos\u0142uga\u201d terapeutyczna mia\u0142aby si\u0119 cieszy\u0107 spor\u0105 autonomi\u0105. \u201eJako szamani, nie zale\u017c\u0105 oni od ustalonych struktur i konwencji maj\u0105cych legitymizowa\u0107 ich dar, tylko od mistycznego towarzystwa<\/em> ze strony ich cauranas<\/em>. Ten fakt czyni ich niezale\u017cnymi od jakiejkolwiek instytucji\u201d (s. 260). Takie w\u0142\u0105czenie rytua\u0142\u00f3w pajalenci <\/em>do terapeutycznej pos\u0142ugi Ko\u015bcio\u0142a ma by\u0107 konieczne dlatego, \u017ce\u2026 \u201esiedem sakrament\u00f3w, definitywnie okre\u015blonych, uregulowanych i uduchowionych przez Sob\u00f3r Trydencki, nie przypomina ju\u017c trzech komplementarnych linii diakonalnej pos\u0142ugi Chrystusa: przebaczania, leczenia i dzielenia si\u0119\u201d, a z kolei same sakramentalne gesty, s\u0142owa i materie powinny zosta\u0107 w zwi\u0105zku z tym o\u017cywione w zakresie ich \u201esymbolicznej efektywno\u015bci\u201d (s. 258-259).<\/p>\r\n

Uznanie tej terapeutycznej pos\u0142ugi szaman\u00f3w, oparte na autonomii szamanistycznego uzdrawiania i jego komplementarno\u015bci wobec tradycyjnej pos\u0142ugi Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, mia\u0142oby wspiera\u0107 \u201ereformy eklezjologii\u201d. Uznaj\u0105c, \u017ce \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 to lud Bo\u017cy podr\u00f3\u017cuj\u0105cy po\u015br\u00f3d r\u00f3\u017cnych kultur\u201d (s. 265). R\u00f3wnocze\u015bnie zabieg ten mia\u0142by \u015bwiadczy\u0107, \u017ce podstawowym celem Ko\u015bcio\u0142a jest \u201es\u0142u\u017cba \u017cyciu po\u015br\u00f3d podzielonego i zranionego \u015bwiata\u201d (s. 266). Pod tym wzgl\u0119dem \u201euznanie specjalist\u00f3w od pajelenci<\/em> – kt\u00f3rzy w wi\u0119kszo\u015bci uwa\u017caj\u0105 si\u0119 za katolik\u00f3w – by\u0142oby pierwszym krokiem\u201d\u2026 w stron\u0119 \u201enawr\u00f3cenia<\/em> Ko\u015bcio\u0142a\u201d, a w dalszej perspektywie mog\u0142oby przys\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 \u201enarodzinom teologii amazo\u0144skiej\u201d.<\/p>\r\n

To – tak dobrze zdefiniowany – cel przy\u015bwiecaj\u0105cy osobom, kt\u00f3re zajmuj\u0105 stanowiska umo\u017cliwiaj\u0105ce im wp\u0142ywanie na prace najbli\u017cszego zgromadzenia Synodu Biskup\u00f3w. Celem tym jest stworzenie Ko\u015bcio\u0142a Amazo\u0144skiego o twarzy szamana – uzdrowiciela. To pr\u00f3ba blu\u017aniercza, ale i skazana na pora\u017ck\u0119, bo \u201ejaka\u017c jest wsp\u00f3lnota Chrystusa z Beliarem lub wierz\u0105cego z niewiernym?\u201d (2 Kor 6, 15).<\/p>\r\n

Jos\u00c3\u00a9 Antonio Ureta<\/strong><\/em><\/p>\r\n

T\u0142umaczenie: mat<\/p>\r\n

 <\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"G\u0142\u00f3wnym zadaniem najbli\u017cszej nadzwyczajnej sesji Synodu Biskup\u00f3w jest \u201eodnalezienie nowych \u015bcie\u017cek rozwoju amazo\u0144skiego oblicza Ko\u015bcio\u0142a\u201d (Dokument przygotowawczy Synodu Amazo\u0144skiego, p. 12). A skoro rozwija\u0107 mo\u017cna wy\u0142\u0105cznie co\u015b, co ju\u017c istnieje, warto zapozna\u0107 si\u0119 z obrazem wsp\u00f3lnot z Amazonii, stworzonym przez zainstalowanych w tym regionie misjonarzy; warto tak\u017ce zapozna\u0107 si\u0119 z wymarzonym przez nich modelem ewangelizacji. […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3],"tags":[39,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/107315"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=107315"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/107315\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=107315"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=107315"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=107315"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}