{"id":107273,"date":"2019-03-26T10:36:11","date_gmt":"2019-03-26T14:36:11","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=107273"},"modified":"2019-03-26T10:36:11","modified_gmt":"2019-03-26T14:36:11","slug":"pe-wzywa-bosnie-i-hercegowine-do-zwrotu-mienia-zydowskiego-to-cena-czlonkostwa-w-ue","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=107273","title":{"rendered":"PE wzywa Bo\u015bni\u0119 i Hercegowin\u0119 do zwrotu mienia \u017cydowskiego. To cena cz\u0142onkostwa w UE"},"content":{"rendered":"

Po raz pierwszy Parlament Europejski wezwa\u0142 Bo\u015bni\u0119 i Hercegowin\u0119 (BiH) do restytucji mienia, kt\u00f3re zosta\u0142o zaj\u0119te podczas Holokaustu, jako warunek starania si\u0119 o cz\u0142onkostwo w UE.<\/strong><\/p>\r\n

W rezolucji przyj\u0119tej 13 lutego br. g\u0142osami 468 deputowanych, przy sprzeciwie 123 europos\u0142\u00f3w i 83 wstrzymuj\u0105cych si\u0119, Parlament Europejski wezwa\u0142 Bo\u015bni\u0119 i Hercegowin\u0119 do \u201ezagwarantowania prawa w\u0142asno\u015bci\u201d. Wskaza\u0142 na \u201ebrak kompleksowych ram ustawodawczych dla rozpatrywania roszcze\u0144 o zwrot\u201d i \u201ezach\u0119ci\u0142 w\u0142adze do rozpocz\u0119cia rozm\u00f3w z zainteresowanymi stronami na temat kwestii dotycz\u0105cych zwrotu przej\u0119tego mienia lub odszkodowania za takie mienie\u201d.<\/p>\r\n

\u015awiatowa Organizacja ds. Restytucji Mienia \u017bydowskiego wyrazi\u0142a wielkie zadowolenie z tego ruchu. Jej przewodnicz\u0105cy, urodzony w Irlandii Gideon Taylor powiedzia\u0142: \u201eWJRO jest dumna, \u017ce \u201d\u2039\u201d\u2039popar\u0142a ten kluczowy artyku\u0142 w rezolucji Parlamentu Europejskiego. Wzywamy Bo\u015bni\u0119 i Hercegowin\u0119 do przyj\u0119cia przepis\u00f3w dotycz\u0105cych zwrotu w\u0142asno\u015bci prywatnej i komunalnej\u201d.<\/p>\r\n

Jakob Finci, prezydent spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej w Bo\u015bni i Hercegowinie z kolei stwierdzi\u0142: To g\u0142osowanie w Parlamencie Europejskim jest pot\u0119\u017cnym wezwaniem do d\u0142ugo oczekiwanego ustawodawstwa w Bo\u015bni, aby zapewni\u0107 sprawiedliwo\u015b\u0107 osobom, kt\u00f3re prze\u017cy\u0142y Holokaust i ich rodzinom, a tak\u017ce spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej i innym wsp\u00f3lnotom religijnym. <\/em><\/p>\r\n

Przed Holokaustem w Bo\u015bni i Hercegowinie mieszka\u0142o oko\u0142o 14 tys. \u017byd\u00f3w, z kt\u00f3rych 12 ulokowa\u0142o si\u0119 w Sarajewie. Obecnie w kraju mieszka oko\u0142o 1 tys. \u017byd\u00f3w.<\/p>\r\n

Herbert Block, asystent wiceprezesa zarz\u0105du American Jewish Joint Distribution Committee i cz\u0142onek zarz\u0105du \u015awiatowej Organizacji ds. Restytucji Mienia \u017bydowskiego wyja\u015bni\u0142 dekad\u0119 temu, \u017ce od upadku komunizmu spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskie w ka\u017cdym z kraj\u00f3w komunistycznych wraz z mi\u0119dzynarodowymi organizacjami \u017cydowskimi podj\u0119li dzia\u0142ania w celu uzyskania zwrotu zagarni\u0119tego mienia \u017cydowskiego lub odzyskania odszkodowania. W po\u0142owie lat 90. utworzono organizacj\u0119 WJRO, by si\u0119 tym zaj\u0119\u0142a.  <\/p>\r\n

Zauwa\u017cy\u0142, \u017ce jednak nie istnia\u0142y centralne przedwojenne zapisy wszystkich \u017cydowskich d\u00f3br komunalnych i wiele by\u0142o w ma\u0142ych miasteczkach, do kt\u00f3rych nie powr\u00f3cili \u017bydzi po wojnie, trudno wi\u0119c dok\u0142adnie oszacowa\u0107, co zosta\u0142o zagarni\u0119te.<\/p>\r\n

Wed\u0142ug WJRO, poza synagogami, salami modlitewnymi, cmentarzami, szko\u0142ami itp. by\u0142y te\u017c nieruchomo\u015bci prywatne formalnie nie nale\u017c\u0105ce do komunalnych lub religijnych jednostek przed Holokaustem, ale u\u017cywane przez spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowsk\u0105. Takich w\u0142asno\u015bci nie mo\u017cna si\u0119 teraz domaga\u0107.  <\/p>\r\n

\u017bydzi twierdz\u0105, \u017ce ich sytuacja maj\u0105tkowa r\u00f3\u017cni si\u0119 od sytuacji innych wsp\u00f3lnot religijnych, bo np. dana \u017cydowska w\u0142asno\u015b\u0107 nigdy nie by\u0142a ponownie wykorzystywana po Holokau\u015bcie, albo nieruchomo\u015bci te by\u0142y w du\u017co gorszym stanie ni\u017c ko\u015bcio\u0142y. Poza tym spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskie w przedwojennej Europie posiada\u0142y wiele budynk\u00f3w \u201ekomunalnych\u201d, ale nie nale\u017c\u0105cych do cia\u0142a religijnego lub niewykorzystywanych do cel\u00f3w religijnych.<\/p>\r\n

Wreszcie prawo dotycz\u0105ce nieruchomo\u015bci znacjonalizowanych przez komunist\u00f3w na mocy przepis\u00f3w uchwalonych pod koniec lat 40. XX wieku, nie odnosi si\u0119 do wi\u0119kszo\u015bci ich w\u0142asno\u015bci komunalnej, przej\u0119tej przez rz\u0105dy, w\u0142adze lokalne, a nawet osoby fizyczne podczas Holokaustu. Chc\u0105 wi\u0119c rekompensaty za nie.<\/p>\r\n

W latach 90. pojawi\u0142 si\u0119 sp\u00f3r mi\u0119dzy WJRO a lokalnymi spo\u0142eczno\u015bciami \u017cydowskimi dotycz\u0105cy tego, kto powinien by\u0107 spadkobierc\u0105 wszystkich przedwojennych gmin \u017cydowskich: czy maj\u0105 je otrzyma\u0107 lokalne wsp\u00f3lnoty \u017cydowskie, czy powinny one zosta\u0107 przekazane na rzecz mi\u0119dzynarodowej wsp\u00f3lnoty \u017cydowskiej czy pa\u0144stwa Izrael. Ustalono, \u017ce b\u0119d\u0105 tworzone \u201efundamentalne\u201d partnerstwa mi\u0119dzy lokalnymi wsp\u00f3lnotami i \u201e\u015bwiatowym \u017cydowstwem\u201d.  Cz\u0119\u015b\u0107 pieni\u0119dzy mia\u0142a trafia\u0107 do lokalnych wsp\u00f3lnot, a \u201enadwy\u017cka\u201d do diaspory.<\/p>\r\n

Stworzono wi\u0119c wykaz przedwojennych wsp\u00f3lnot i ich maj\u0105tku, rozpocz\u0119to negocjacje w sprawie restytucji mienia. Block wskazuje, \u017ce zwrot w naturze nieruchomo\u015bci zniszczonych mo\u017ce by\u0107 obci\u0105\u017ceniem finansowym dla spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej.  Narzeka\u0142 te\u017c, \u017ce w Polsce rozstrzygni\u0119to tylko oko\u0142o 1400 z 5544 roszcze\u0144 za siedem lat; w Rumunii podj\u0119to decyzj\u0119 o zaledwie 300 nieruchomo\u015bciach z 1982 roszcze\u0144 za sze\u015b\u0107 lat, a w Serbii, w Bu\u0142garii i Chorwacji zwr\u00f3cono jedynie niekt\u00f3re nieruchomo\u015bci. Rz\u0105d opar\u0142 si\u0119 restytucji najwi\u0119kszych i najcenniejszych aktyw\u00f3w w miastach. \u017bydzi domagaj\u0105 si\u0119 restytucji na Litwie, \u0141otwie, w Bo\u015bni, S\u0142owenii, Rosji, Ukrainie, Bia\u0142orusi i Mo\u0142dawii.<\/p>\r\n

Block wskaza\u0142, \u017ce ministrowie rz\u0105du Izraela cz\u0119sto podnosz\u0105 ten temat podczas podr\u00f3\u017cy do Europy lub przyjmuj\u0105c zagranicznych dyplomat\u00f3w w Jerozolimie.<\/p>\r\n

Od po\u0142owy lat 90. rz\u0105d Stan\u00f3w Zjednoczonych \u201eodgrywa integraln\u0105 rol\u0119, zach\u0119caj\u0105c kraje do uchwalania ustaw restytucyjnych\u201d i szybszego przegl\u0105du roszcze\u0144 \u017cydowskich oraz wyp\u0142aty odszkodowa\u0144.<\/p>\r\n

W o\u015bwiadczeniu Departamentu Stanu z pa\u017adziernika 2007 r Specjalny Wys\u0142annik ds. Holokaustu przedstawi\u0142 stanowisko USA, stanowi\u0105ce, \u017ce Stany Zjednoczone zdecydowanie popar\u0142y roszczenie \u017cydowskie. Kwestia ta by\u0142\u0105 wykorzystywana w rozmowach o cz\u0142onkostwo w NATO, UE itp.<\/p>\r\n

Block wskazuje, \u017ce pa\u0144stwa winny dopu\u015bci\u0107 do dokumentowania roszcze\u0144 inne alternatywne dowody, otworzy\u0107 swoje zbiory archiwalne, nie wymaga\u0107 zamieszkania lub obywatelstwa os\u00f3b staraj\u0105cych si\u0119 o zwrot mienia, upro\u015bci\u0107 procedury. Restytucja powinna prowadzi\u0107 do uzyskania wyra\u017anego tytu\u0142u w\u0142asno\u015bci, a nie tylko prawa do korzystania z nieruchomo\u015bci.<\/p>\r\n

Pa\u0144stwa winny zwr\u00f3ci\u0107 ca\u0142y maj\u0105tek komunalny, bez wzgl\u0119du na to, czy mia\u0142 zastosowanie religijne czy \u015bwieckie, w tym du\u017ce lasy lub gospodarstwa rolne. Tymi maj\u0105tkiem maj\u0105 zarz\u0105dza\u0107 fundacje \u017cydowskie.<\/p>\r\n

We wrze\u015bniu 2008 r. Kongres USA ponownie wypowiedzia\u0142 si\u0119 na ten temat, gdy Izba Reprezentant\u00f3w uchwali\u0142a Rezolucj\u0119 371, atakuj\u0105c g\u0142ownie rz\u0105d Polski, domagaj\u0105c si\u0119 ustawy o restytucji mienia \u017cydowskiego, kt\u00f3ra zapewni \u201eniebiurokratyczny, prosty, przejrzysty i terminowy proces\u201d prowadz\u0105cy do zwrotu mienia. Uderzono r\u00f3wnie\u017c w Litw\u0119, domagaj\u0105c si\u0119 kompleksowego ustawodawstwa.<\/p>\r\n

Wiele kraj\u00f3w z Europy \u015arodkowej i Wschodniej obieca\u0142o zaj\u0105c si\u0119 kwesti\u0105 restytucji mienia, wst\u0119puj\u0105c do NATO i UE. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 obietnic pozosta\u0142a niespe\u0142niona, a teraz trudniej jest wywiera\u0107 na nie presj\u0119 dyplomatyczn\u0105 – \u017cali\u0142 si\u0119 Block. Dalej jednak takie naciski prowadzi Parlament Europejski i OBWE.<\/p>\r\n

Odszkodowania z tytu\u0142u roszcze\u0144 \u017cydowskich mia\u0142yby trafi\u0107 do takich organizacji jak: Agudath Israel World Organization; American Gathering of Jewish Holocaust Survivors; American Jewish Joint Distribution Committee, B’nai B’rith International, Center Organizations of Holocaust Survivors  in Israel, Conference of Jewish Material Claims Against Germany, European Jewish Congress\/European Council of Jewish Communities-Join Delegation, Jewish Agency for Israel, World Jewish Congress, World Zionist Organisation itp.<\/p>\r\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: eurparl.europa.eu., sarajevotimes.com., fodz.pl.,<\/p>\r\n

AS<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Po raz pierwszy Parlament Europejski wezwa\u0142 Bo\u015bni\u0119 i Hercegowin\u0119 (BiH) do restytucji mienia, kt\u00f3re zosta\u0142o zaj\u0119te podczas Holokaustu, jako warunek starania si\u0119 o cz\u0142onkostwo w UE. W rezolucji przyj\u0119tej 13 lutego br. g\u0142osami 468 deputowanych, przy sprzeciwie 123 europos\u0142\u00f3w i 83 wstrzymuj\u0105cych si\u0119, Parlament Europejski wezwa\u0142 Bo\u015bni\u0119 i Hercegowin\u0119 do \u201ezagwarantowania prawa w\u0142asno\u015bci\u201d. Wskaza\u0142 na […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[6],"tags":[23,22,53],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/107273"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=107273"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/107273\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=107273"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=107273"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=107273"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}