{"id":107174,"date":"2019-03-20T21:21:46","date_gmt":"2019-03-21T01:21:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=107174"},"modified":"2019-03-26T13:47:41","modified_gmt":"2019-03-26T17:47:41","slug":"w-kwestii-papieza-heretyka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=107174","title":{"rendered":"W kwestii papie\u017ca-heretyka – Bp Athanasius Schneider<\/em>"},"content":{"rendered":"

Zagadnienie precyzyjnej procedury post\u0119powania z papie\u017cem-heretykiem nie zosta\u0142o do tej pory w ca\u0142ej Tradycji katolickiej om\u00f3wione w taki spos\u00f3b, kt\u00f3ry cho\u0107by w przybli\u017ceniu mia\u0142 charakter powszechnej zgody. Do tej pory \u017caden papie\u017c ani \u017caden sob\u00f3r ekumeniczny nie sformu\u0142owa\u0142 ani odno\u015bnej doktrynalnej deklaracji, ani nie wyda\u0142 wi\u0105\u017c\u0105cych norm kanonicznych okre\u015blaj\u0105cych procedur\u0119 post\u0119powania z papie\u017cem-heretykiem podczas pe\u0142nienia przez niego urz\u0119du Piotrowego.<\/strong><\/p>\r\n

W historii nie by\u0142o przypadku papie\u017ca, kt\u00f3ry podczas pe\u0142nienia swojej pos\u0142ugi utraci\u0142by urz\u0105d Piotrowy z powodu herezji lub oskar\u017cenia o herezj\u0119. Papie\u017c Honoriusz I (625-638) zosta\u0142 po\u015bmiertnie ekskomunikowany przez trzy sobory ekumeniczne (Trzeci Sob\u00f3r Konstantynopolita\u0144ski w 681 r., Drugi Sob\u00f3r Nicejski w 787 r. oraz Czwarty Sob\u00f3r Konstantynopolita\u0144ski w 870 r.) za to, \u017ce popiera\u0142 heretyck\u0105 doktryn\u0119 promotor\u00f3w monoteletyzmu, przez co pomaga\u0142 w szczerzeniu si\u0119 tej herezji. W li\u015bcie potwierdzaj\u0105cym dekrety Trzeciego Soboru Konstantynopolita\u0144skiego \u015bwi\u0119ty Leon II, papie\u017c (+682-683), na\u0142o\u017cy\u0142 anatem\u0119 na papie\u017ca Honoriusza (\u201eanathematizamus Honorium<\/em>\u201d) stwierdzaj\u0105c, \u017ce jego poprzednik \u201eHonoriusz, zamiast d\u0105\u017cy\u0107 do oczyszczania Ko\u015bcio\u0142a Apostolskiego, dopu\u015bci\u0142, by nieskalana wiara zosta\u0142a splamiona na skutek blu\u017anierczej zdrady\u201d (Denzinger-Sch\u00f6nmetzer, n. 563).<\/p>\r\n

Liber Diurnus Romanorum Pontificum<\/em>, zbi\u00f3r rozmaitych formularzy stosowanych w kancelarii papieskiej do XI stulecia, zawiera tekst przysi\u0119gi papieskiej, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 ka\u017cdy papie\u017c w momencie obj\u0119cia urz\u0119du musia\u0142 przysi\u0105c, \u017ce „uznaje sz\u00f3sty sob\u00f3r ekumeniczny, kt\u00f3ry na\u0142o\u017cy\u0142 wieczn\u0105 anatem\u0119 na autor\u00f3w herezji [monoteletyzmu], Sergiusza, Pyrrusa itd., razem z Honoriuszem\u201d (PL 105, 40-44).<\/p>\r\n

W niekt\u00f3rych brewiarzach a\u017c do XVI czy XVIII wieku, w lekcjach matutinum we wspomnienie \u015bw. Leona II obchodzone 28 czerwca, papie\u017c Honoriusz wymieniany by\u0142 jako heretyk: \u201eIn synodo Constantinopolitano condemnati sunt Sergius, Cyrus, Honorius, Pyrrhus, Paulus et Petrus, nec non et Macarius, cum discipulo suo Stephano, sed et Polychronius et Simon, qui unam voluntatem et operationem in Domnino Jesu Christo dixerunt vel praedicaverunt<\/em>\u201d. To, i\u017c powy\u017csze czytanie brewiarzowe przetrwa\u0142o przez wiele stuleci, pokazuje, \u017ce liczne pokolenia nie uwa\u017ca\u0142y za skandaliczne tego, i\u017c dany papie\u017c, w bardzo szczeg\u00f3lnych okoliczno\u015bciach, m\u00f3g\u0142 by\u0107 uznany winnym herezji lub wspierania herezji. W tamtych czasach wierni i hierarchia Ko\u015bcio\u0142a potrafili dokona\u0107 jasnego rozr\u00f3\u017cnienia mi\u0119dzy niezniszczalno\u015bci\u0105 katolickiej wiary zagwarantowan\u0105 dla Magisterium Stolicy Piotrowej a niewierno\u015bci\u0105 i zdrad\u0105 konkretnego papie\u017ca podczas sprawowania przez niego urz\u0119du nauczycielskiego.<\/p>\r\n

O. John Chapman w ksi\u0105\u017cce pt. \u201eThe Condemnation of Pope Honorius\u201d (Londyn, 1907 r.) wyja\u015bni\u0142, \u017ce przywo\u0142ywany Trzeci Ekumeniczny Sob\u00f3r Konstantynopolita\u0144ski, kt\u00f3ry na\u0142o\u017cy\u0142 anatem\u0119 na papie\u017ca Honoriusza, dokona\u0142 wyra\u017anego rozr\u00f3\u017cnienia mi\u0119dzy b\u0142\u0119dem konkretnego papie\u017ca a nieomylno\u015bci\u0105 w wierze Stolicy Apostolskiej jako takiej. W li\u015bcie do papie\u017ca Agatona (678-681), zawieraj\u0105cym pro\u015bb\u0119 o zaakceptowanie decyzji soborowych, Ojcowie Trzeciego Ekumenicznego Soboru Konstantynopolita\u0144skiego pisz\u0105, \u017ce Rzym posiada woln\u0105 od b\u0142\u0119du wiar\u0119, kt\u00f3ra w spos\u00f3b autorytatywny jest g\u0142oszona ca\u0142emu Ko\u015bcio\u0142owi przez biskup\u00f3w Stolicy Apostolskiej, nast\u0119pc\u00f3w Piotra. Mo\u017cna zada\u0107 pytanie: Jakim sposobem Trzeci Ekumeniczny Sob\u00f3r Konstantynopolita\u0144ski m\u00f3g\u0142 wystosowa\u0107 takie stwierdzenie i jednocze\u015bnie pot\u0119pi\u0107 papie\u017ca jako heretyka? Odpowied\u017a na to pytanie jest wystarczaj\u0105co jasna. Papie\u017c Honoriusz I by\u0142 omylny, myli\u0142 si\u0119, by\u0142 heretykiem w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce w spos\u00f3b autorytatywny nie g\u0142osi\u0142 tego, co powinien by\u0142 g\u0142osi\u0107: Piotrowej tradycji Ko\u015bcio\u0142a Rzymskiego. Nie odwo\u0142a\u0142 si\u0119 do tej tradycji, a jedynie zatwierdzi\u0142 b\u0142\u0119dn\u0105 doktryn\u0119 i przyczyni\u0142 si\u0119 do jej szerzenia. S\u0142owa papie\u017ca Honoriusza I, gdy tylko zosta\u0142y zdezawuowane przez jego nast\u0119pc\u00f3w, sta\u0142y si\u0119 nieszkodliwe dla nieomylno\u015bci w wierze Stolicy Apostolskiej. Zosta\u0142y one sprowadzone do swojej prawdziwej warto\u015bci, czyli do zwyczajnej ekspresji osobistego pogl\u0105du papie\u017ca.<\/p>\r\n

\u015awi\u0119ty Agaton, papie\u017c, nie pozwoli\u0142, by zdezorientowa\u0142o go i wstrz\u0105sn\u0119\u0142o nim godne po\u017ca\u0142owania zachowanie jego poprzednika Honoriusza I, kt\u00f3ry przyczyni\u0142 si\u0119 do szerzenia herezji, lecz zachowa\u0142 swoje nadprzyrodzone przekonanie o nieomylno\u015bci Stolicy Piotrowej, gdy naucza wiary, czego wyrazem jest jego pismo do cesarzy w Konstantynopolu: „Oto jest zasada prawdziwej wiary, kt\u00f3r\u0105 duchowa matka waszego niczym nie zm\u0105conego imperium, Apostolski Ko\u015bci\u00f3\u0142 Chrystusa (Stolica Rzymu), zawsze z moc\u0105 utrzymywa\u0142a i kt\u00f3rej zawsze broni\u0142a, w rado\u015bci i w utrapieniu, kt\u00f3ra, jak zostanie dowiedzione, dzi\u0119ki \u0142asce Boga Wszechmog\u0105cego, nigdy nie zb\u0142\u0105dzi\u0142a z drogi tradycji apostolskiej, ani nie zosta\u0142a zdeprawowana przez ugi\u0119cie si\u0119 wobec heretyckich nowinek, lecz od pocz\u0105tku otrzyma\u0142a wiar\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 od swoich za\u0142o\u017cycieli, ksi\u0105\u017c\u0105t Aposto\u0142\u00f3w Chrystusa, i pozostaje nieskalana a\u017c do ko\u0144ca, zgodnie z Bosk\u0105 obietnic\u0105 samego Pana i Zbawiciela, kt\u00f3r\u0105 og\u0142osi\u0142 w \u015bwi\u0119tej Ewangelii ksi\u0119ciu po\u015br\u00f3d swoich uczni\u00f3w, m\u00f3wi\u0105c: \u201ePiotrze, Piotrze, oto szatan domaga\u0142 si\u0119, \u017ceby was przesia\u0107 jak pszenic\u0119; ale Ja prosi\u0142em za tob\u0105, \u017ceby nie usta\u0142a twoja wiara. Ty ze swej strony utwierdzaj twoich braci\u201d (Ep. „Consideranti mihi<\/em>\u201d ad Imperatores<\/em>)<\/p>\r\n

„O. Prosper Gueranger da\u0142 kr\u00f3tkie i klarowne teologiczne oraz duchowe wyja\u015bnienie tego konkretnego przypadku papie\u017ca-heretyka pisz\u0105c: \u201eJaka\u017c euforia rozbrzmia\u0142a w otch\u0142ani, gdy pewien smutny dzie\u0144 ujrza\u0142, jak [papie\u017c Honoriusz], wikariusz Tego, kt\u00f3ry jest istot\u0105 \u015awiat\u0142a, przez chwil\u0119 okaza\u0142 si\u0119 by\u0107 stronnikiem mocy ciemno\u015bci, sprowadzaj\u0105c chmur\u0119, kt\u00f3ra zawis\u0142a mi\u0119dzy Niebem a wzg\u00f3rzami Boga, gdzie mieszka On ze swoim wikariuszem, lecz jest wielce prawdopodobne, \u017ce w\u0142a\u015bnie wtedy wsp\u00f3lnotowa moc wstawiennictwa okaza\u0142a si\u0119 s\u0142absza ni\u017c by\u0107 powinna\u201d (The Liturgical Year, Londyn 1900 r., Tom 12, str. 377).<\/p>\r\n

Pomimo tego, wielce donios\u0142ym faktem jest , \u017ce w ci\u0105gu dw\u00f3ch tysi\u0119cy lat nie by\u0142o przypadku, w kt\u00f3rym papie\u017c podczas sprawowania urz\u0119du zosta\u0142 z niego usuni\u0119ty z powodu zbrodni herezji. Papie\u017c Honoriusz I zosta\u0142 ob\u0142o\u017cony anathem\u0105 dopiero po swojej \u015bmierci. Ostatnim przypadkiem heretyckiego lub p\u00f3\u0142heretyckiego papie\u017ca by\u0142 Jan XXII (1316-1334), kt\u00f3ry naucza\u0142 w\u0142asnej teorii, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 \u015bwi\u0119ci mieliby dost\u0105pi\u0107 wizji uszcz\u0119\u015bliwiaj\u0105cej dopiero po S\u0105dzie Ostatecznym podczas Powt\u00f3rnego Przyj\u015bcia Chrystusa.<\/p>\r\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 w bardzo rzadkich i wyj\u0105tkowych przypadkach m\u00f3g\u0142by \u017cy\u0107 maj\u0105c papie\u017ca  pope\u0142niaj\u0105cego powa\u017cne b\u0142\u0119dy teologiczne lub dopuszczaj\u0105cego si\u0119 herezji. Dotychczasow\u0105 praktyk\u0105 Ko\u015bcio\u0142a by\u0142o pozostawienie ostatecznego os\u0105du na temat heretyckiego papie\u017ca jego nast\u0119pcom lub przysz\u0142emu ekumenicznemu soborowi, jak by\u0142o w przypadku papie\u017ca Honoriusza I. To samo prawdopodobnie sta\u0142oby si\u0119 z papie\u017cem Janem XXII, gdyby nie odwo\u0142a\u0142 swojego b\u0142\u0119du.<\/p>\r\n

Papie\u017ce zostali kilkukrotnie zdj\u0119ci z urz\u0119du przez si\u0142y \u015bwieckie lub przez przest\u0119pcze klany. Zdarza\u0142o si\u0119 to szczeg\u00f3lnie podczas tak zwanych ciemnych wiek\u00f3w (wieki X i XI), gdy niemieccy cesarze zdetronizowali kilku niegodnych papie\u017cy nie z powodu ich herezji, ale ze wzgl\u0119du na ich gorsz\u0105ce, niemoralne \u017cycie i przez nadu\u017cywanie przez nich w\u0142adzy. Nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce nigdy nie zostali zdj\u0119ci z urz\u0119du zgodnie z jak\u0105\u015b procedur\u0105 kanoniczn\u0105, poniewa\u017c uniemo\u017cliwia to Boska struktura Ko\u015bcio\u0142a. Papie\u017c otrzymuje sw\u0105 w\u0142adz\u0119 bezpo\u015brednio od Boga, a nie od Ko\u015bcio\u0142a; dlatego Ko\u015bci\u00f3\u0142, niezale\u017cnie od powodu, nie mo\u017ce zdj\u0105\u0107 go z urz\u0119du.<\/p>\r\n

To, \u017ce papie\u017c nie mo\u017ce g\u0142osi\u0107 herezji nauczaj\u0105c ex cathedra<\/em> jest dogmatem wiary. R\u00f3wnie\u017c obietnica, i\u017c bramy piekie\u0142 nie przemog\u0105 cathedra veritatis, kt\u00f3r\u0105 jest Apostolska Stolica \u015bwi\u0119tego Piotra, jest posiada Bosk\u0105 gwarancj\u0119. O. John Chapman, ekspert w dziedzinie badania historii pot\u0119pienia papie\u017ca Honoriusza I, pisze: \u201eNieomylno\u015b\u0107 jest niejako wierzcho\u0142kiem piramidy. Im bardziej uroczyste s\u0105 wypowiedzi Stolicy Apostolskiej, tym bardziej mo\u017cemy by\u0107 pewni ich prawdziwo\u015bci. Gdy osi\u0105gaj\u0105 maksimum uroczysto\u015bci, to znaczy gdy og\u0142aszane s\u0105 ex cathedra<\/em>, mo\u017cliwo\u015b\u0107 b\u0142\u0119du jest ca\u0142kowicie wyeliminowana. Autorytetowi papie\u017ca, nawet w tych przypadkach, gdy nie jest on w\u0142a\u015bciwie nieomylny, nale\u017cy si\u0119 bezwzgl\u0119dny pos\u0142uch i szacunek. Wiara i historia pokazuj\u0105 wszelako, \u017ce mo\u017cliwe jest, i\u017c autorytet ten opowie si\u0119 po niew\u0142a\u015bciwej stronie\u201d (The Condemnation of Pope Honorius, London 1907 r., str. 109).<\/p>\r\n

Je\u015bli papie\u017c szerzy doktrynalne b\u0142\u0119dy lub herezje, Boska struktura Ko\u015bcio\u0142a automatycznie dostarcza antidotum: uzupe\u0142niaj\u0105c\u0105 pos\u0142ug\u0119 przedstawicieli episkopatu i niezwyci\u0119\u017cone sensus fidei<\/em> wiernych. Wystarczy, \u017ce b\u0119dziemy mieli cho\u0107by kilku biskup\u00f3w g\u0142osz\u0105cych integralno\u015b\u0107 nauki wiary i koryguj\u0105cych tym samym b\u0142\u0119dy heretyckiego papie\u017ca. Wystarczy, \u017ce biskupi poucz\u0105 i ochroni\u0105 sw\u0105 owczarni\u0119 od b\u0142\u0119d\u00f3w heretyckiego papie\u017ca i \u017ce kap\u0142ani oraz rodzice w katolickich rodzinach uczyni\u0105 to samo. Ponadto, poniewa\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest r\u00f3wnie\u017c rzeczywisto\u015bci\u0105 nadprzyrodzon\u0105 i misteryjn\u0105, wyj\u0105tkowym nadprzyrodzonym organizmem, Mistycznym Cia\u0142em Chrystusa, biskupi, kap\u0142ani i wierni \u015bwieccy – opr\u00f3cz korekt, apeli, akt\u00f3w wyznania wiary i stawiania publicznego oporu – musz\u0105 r\u00f3wnie\u017c czyni\u0107 akty zado\u015b\u0107uczynienia Boskiemu Majestatowi oraz akty pokuty za heretyckie czyny papie\u017ca. Zgodnie z konstytucj\u0105 dogmatyczn\u0105 Lumen gentium<\/em> (por. nr 12) Soboru Watyka\u0144skiego II, og\u00f3\u0142 wiernych nie mo\u017ce zb\u0142\u0105dzi\u0107 w wierze i t\u0119 szczeg\u00f3ln\u0105 swoj\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 ujawnia przez nadprzyrodzony zmys\u0142 wiary ca\u0142ego ludu, gdy, poczynaj\u0105c od biskup\u00f3w a\u017c po ostatniego z wiernych \u015bwieckich, ujawnia on sw\u0105 powszechn\u0105 zgodno\u015b\u0107 w sprawach wiary i obyczaj\u00f3w. Nawet je\u015bli papie\u017c szerzy teologiczne b\u0142\u0119dy i herezje, wiara ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a pozostanie nietkni\u0119ta z powodu obietnicy Chrystusa dotycz\u0105cej szczeg\u00f3lnej pomocy i sta\u0142ej obecno\u015bci w Jego Ko\u015bciele Ducha \u015awi\u0119tego, Ducha prawdy (por. J 14, 17; 1 J 2, 27).<\/p>\r\n

Gdy, z nieodgadnionego dopustu Bo\u017cego, w danym momencie w historii i w bardzo rzadkim przypadku papie\u017c szerzy b\u0142\u0119dy i herezje poprzez swoje codzienne i zwyk\u0142e, nie-nieomylne magisterium, Boska Opatrzno\u015b\u0107 w tym samym momencie budzi \u015bwiadectwo niekt\u00f3rych cz\u0142onk\u00f3w kolegium biskupiego oraz wiernych, by zrekompensowa\u0107 tymczasowe b\u0142\u0119dy papieskiego magisterium. Nale\u017cy powiedzie\u0107, \u017ce takie sytuacje s\u0105 bardzo rzadkie, lecz, jak dowodzi historia Ko\u015bcio\u0142a, nie s\u0105 niemo\u017cliwe. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest prawdziwie jednym organicznym cia\u0142em i gdy dojdzie do os\u0142abienia lub brak\u00f3w w g\u0142owie cia\u0142a (papie\u017c), reszta cia\u0142a (wierni) lub wyr\u00f3\u017cniaj\u0105ce si\u0119 cz\u0119\u015bci cia\u0142a (biskupi) uzupe\u0142niaj\u0105 tymczasowe b\u0142\u0119dy papieskie. Jeden z najs\u0142ynniejszych i najtragiczniejszych przyk\u0142ad\u00f3w mia\u0142 miejsce podczas kryzysu aria\u0144skiego w IV wieku, gdy czysto\u015b\u0107 wiary, jak zreszt\u0105 trafnie okre\u015bli\u0142 to b\u0142ogos\u0142awiony John Henry Newman, zosta\u0142a zachowana nie tyle przez ecclesia docens<\/em> (papie\u017c i episkopat), ile przez ecclesia docta<\/em> (wierni).<\/p>\r\n

Teoria lub opinia o utracie papieskiego urz\u0119du przez depozycj\u0119 lub przez zadeklarowanie jego utraty ipso facto albo zr\u00f3wnuje papie\u017ca z ca\u0142ym Ko\u015bcio\u0142em, albo te\u017c dowodzi niezdrowej tendencji papocentryzmu lub papolatrii. Osoby reprezentuj\u0105ce taka opini\u0119 (zw\u0142aszcza niekt\u00f3rzy \u015bwi\u0119ci) demonstrowa\u0142y nadmierny ultramontanizm lub papocentryzm, czyni\u0105c papie\u017ca kim\u015b w rodzaju p\u00f3\u0142boga, kt\u00f3ry nie mo\u017ce pope\u0142ni\u0107 \u017cadnego b\u0142\u0119du, nawet w obszarach wykraczaj\u0105cych poza przedmiot nieomylno\u015bci papieskiej. Dla wyznawc\u00f3w powy\u017cszej teorii (detronizacja papie\u017ca i utrata urz\u0119du z powodu herezji), papie\u017c, kt\u00f3ry pope\u0142nia\u0142by b\u0142\u0119dy doktrynalne, co teoretycznie i logicznie rzecz bior\u0105c obejmuje r\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 pope\u0142nienia najpowa\u017cniejszego b\u0142\u0119du doktrynalnego, czyli herezji, jest nie do zniesienia i nie do pomy\u015blenia, nawet je\u015bli pope\u0142nia takie b\u0142\u0119dy w obszarach wykraczaj\u0105cych poza przedmiot papieskiej nieomylno\u015bci.<\/p>\r\n

Teoria lub teologiczna opinia, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 papie\u017c-heretyk mo\u017ce by\u0107 zdetronizowany lub mo\u017ce utraci\u0107 urz\u0105d, by\u0142a obca dla pierwszego tysi\u0105clecia. Narodzi\u0142a si\u0119 dopiero w p\u00f3\u017anym \u015bredniowieczu, w czasie, gdy papocentryzm osi\u0105gn\u0105\u0142 pewien szczyt, gdy papie\u017c nie\u015bwiadomie by\u0142 uto\u017csamiany z Ko\u015bcio\u0142em jako takim. W swoich za\u0142o\u017ceniach by\u0142 to ju\u017c przejaw doczesnej postawy w\u0142adcy absolutnego, zgodnie z motto \u201eL\u2019\u00c3\u2030tat, c\u2019est moi!\u201d lub, mutatis mutandis, \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 to ja\u201d.<\/p>\r\n

Opinia, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 papie\u017c-heretyk ipso facto<\/em> traci sw\u00f3j urz\u0105d, rozpowszechni\u0142a si\u0119 pocz\u0105wszy od p\u00f3\u017anego \u015bredniowiecza a\u017c po XX wiek. Pozostaje ona opini\u0105 teologiczn\u0105, a nie nauczaniem Ko\u015bcio\u0142a, i dlatego nie mo\u017ce ro\u015bci\u0107 sobie praw do zakwalifikowania jej do niezmiennego, odwiecznego nauczania Ko\u015bcio\u0142a jako takiego, gdy\u017c \u017caden sob\u00f3r ekumeniczny i \u017caden papie\u017c nie popar\u0142 w spos\u00f3b wyra\u017any takiej opinii. Tymczasem jednak Ko\u015bci\u00f3\u0142 pot\u0119pi\u0142 heretyckiego papie\u017ca, lecz uczyni\u0142 to dopiero po jego \u015bmierci, a nie podczas sprawowania przez niego urz\u0119du Piotrowego. Nawet je\u015bli niekt\u00f3rzy \u015bwi\u0119ci doktorzy Ko\u015bcio\u0142a (np. \u015bw. Robert Bellarmin, \u015bw. Franciszek Salezy) popierali wspominan\u0105 wy\u017cej opini\u0119, nie dowodzi to jej pewno\u015bci i nie \u015bwiadczy o doktrynalnej zgodzie co do niej. Nawet o doktorach Ko\u015bcio\u0142a wiadomo, \u017ce b\u0142\u0105dzili; czego wymownym przyk\u0142adem jest \u015bw. Tomasz z Akwinu, kt\u00f3ry myli\u0142 si\u0119 w kwestii Niepokalanego Pocz\u0119cia, materii sakramentu kap\u0142a\u0144stwa lub sakramentalnego charakteru \u015bwi\u0119ce\u0144 biskupich.<\/p>\r\n

W pewnym czasie w Ko\u015bciele panowa\u0142a, na przyk\u0142ad, obiektywnie b\u0142\u0119dna opinia teologiczna, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 traditio instrumentorum<\/em> (przekazywanie naczy\u0144 liturgicznych) by\u0142o uwa\u017cane za materi\u0119 sakramentu kap\u0142a\u0144stwa. By\u0142a to wszelako opinia, kt\u00f3ra nie mia\u0142a oparcia w staro\u017cytno\u015bci i powszechno\u015bci, mimo i\u017c przez pewien czas by\u0142a wspierana przez papie\u017ca (na mocy dekretu wydanego przez Eugeniusza IV) oraz przez ksi\u0119gi liturgiczne (cho\u0107 tylko przez ograniczony czas). Ta rozpowszechniona opinia zosta\u0142a jednak p\u00f3\u017aniej skorygowana przez Piusa XII w 1947 r.<\/p>\r\n

Teoria o zdetronizowaniu papie\u017ca-heretyka lub utracie przez niego urz\u0119du ipso facto z powodu herezji jest jedynie opini\u0105 teologiczn\u0105, kt\u00f3ra nie spe\u0142nia niezb\u0119dnych teologicznych: staro\u017cytno\u015bci, powszechno\u015bci i powszechnej zgody (semper, ubique, ad omnibus<\/em>). Nie istniej\u0105 wypowiedzi powszechnego zwyk\u0142ego magisterium ani magisterium papieskiego, kt\u00f3re popiera\u0142yby teorie zdetronizowania papie\u017ca-heretyka lub utrat\u0119 przez niego urz\u0119du ipso facto<\/em> z powodu herezji. Zgodnie ze \u015bredniowieczn\u0105 tradycj\u0105 kanoniczn\u0105, kt\u00f3ra p\u00f3\u017aniej zosta\u0142a zebrana w Corpus Iuris Canonici<\/em> (prawo kanoniczne obowi\u0105zuj\u0105ce w Ko\u015bciele \u0142aci\u0144skim a\u017c do 1918 r.), papie\u017c m\u00f3g\u0142by zosta\u0107 os\u0105dzony w przypadku herezji: \u201ePapa a nemine est iudicandus, nisi deprehendatur a fide devius<\/em>\u201d, co si\u0119 t\u0142umaczy: „papie\u017c nie mo\u017ce by\u0107 s\u0105dzony przez nikogo, chyba \u017ce okaza\u0142oby si\u0119, i\u017c odst\u0105pi\u0142 od wiary\u201d (Decretum Gratiani, Prima Pars<\/em>, dist. 40, c. 6, 3. pars). Jednak\u017ce Kodeks Prawa Kanonicznego z 1917 r. usun\u0105\u0142 norm\u0119 zawart\u0105 w Corpus Iuris Canonici<\/em>, kt\u00f3ra m\u00f3wi\u0142a o papie\u017cu-heretyku. R\u00f3wnie\u017c Kodeks Prawa Kanonicznego z 1983 r. nie zawiera takiej normy.<\/p>\r\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 zawsze naucza\u0142, \u017ce nawet heretyk, kt\u00f3ry jest automatycznie ekskomunikowany z powodu formalnej herezji, mo\u017ce sprawowa\u0107 sakramenty w spos\u00f3b wa\u017cny oraz \u017ce heretycki lub formalnie ekskomunikowany kap\u0142an mo\u017ce w sytuacjach szczeg\u00f3lnych wykonywa\u0107 akty w\u0142adzy, udzielaj\u0105c penitentowi sakramentalnego rozgrzeszenia. Normy dotycz\u0105ce wyboru papie\u017ca, kt\u00f3re obowi\u0105zywa\u0142y a\u017c do pontyfikatu Paw\u0142a VI, pozwala\u0142y, aby nawet ekskomunikowany kardyna\u0142 bra\u0142 udzia\u0142 w konklawe i aby on sam zosta\u0142 wybrany na papie\u017ca. \u201e\u0179aden kardyna\u0142 elektor nie mo\u017ce by\u0107 pozbawiony czynnego i biernego prawa wyboru Najwy\u017cszego Pasterza z powodu lub pod pretekstem jakiejkolwiek ekskomuniki, suspensy, interdyktu lub innej kary ko\u015bcielnej. Wszystkie te cenzury maj\u0105 by\u0107 uznane za zawieszone, je\u015bli chodzi o wyb\u00f3r papie\u017ca (Paul VI, Konstytucja Apostolska Romano Pontifice eligendo<\/em>, nr 35). Ta zasada teologiczna musi znale\u017a\u0107 zastosowanie r\u00f3wnie\u017c do przypadku biskupa-heretyka lub papie\u017ca-heretyka, kt\u00f3rzy mimo popadni\u0119cia w herezj\u0119 mog\u0105 w spos\u00f3b wa\u017cny sprawowa\u0107 akty w\u0142adzy ko\u015bcielnej i dlatego nie trac\u0105 swego urz\u0119du ipso facto z powodu herezji.<\/p>\r\n

Teoria lub opinia teologiczna dopuszczaj\u0105ca zdetronizowanie papie\u017ca-heretyka lub utrat\u0119 przez niego urz\u0119du ipso facto<\/em> z powodu herezji jest w praktyce niemo\u017cliwa do zastosowania. Gdyby zosta\u0142a zastosowana w praktyce, stworzy\u0142aby sytuacj\u0119 podobn\u0105 do Wielkiej Schizmy, kt\u00f3rej Ko\u015bci\u00f3\u0142 tak dramatycznie do\u015bwiadczy\u0142 na prze\u0142omie XIV i XV wieku. W istocie, zawsze b\u0119dzie istnia\u0142a pewna cz\u0119\u015b\u0107 Kolegium Kardynalskiego i znaczna cz\u0119\u015b\u0107 episkopatu \u015bwiatowego oraz wiernych, kt\u00f3rzy nie b\u0119d\u0105 zgadza\u0107 si\u0119 ze sklasyfikowaniem konkretnego b\u0142\u0119du papieskiego (lub b\u0142\u0119d\u00f3w) jako formalnej (formalnych) herezji i kt\u00f3rzy w rezultacie b\u0119d\u0105 w dalszym ci\u0105gu uznawa\u0107 aktualnego papie\u017ca za jedynego prawowitego papie\u017ca.<\/p>\r\n

Formalna schizma, z dwoma lub wi\u0119cej kandydatami do papieskiego tronu – kt\u00f3ra zawsze b\u0119dzie nieuniknion\u0105 konsekwencj\u0105 zdetronizowania papie\u017ca, nawet je\u015bli deponowanie z urz\u0119du Piotrowego by\u0142oby przeprowadzone w spos\u00f3b kanoniczny – si\u0142\u0105 rzeczy wyrz\u0105dzi wi\u0119cej szkody Ko\u015bcio\u0142owi jako organizmowi ni\u017c bardzo rzadki i stosunkowo kr\u00f3tki okres, w kt\u00f3rym dany papie\u017c szerzy b\u0142\u0119dy doktrynalne lub herezje. Pontyfikat papie\u017ca-heretyka zawsze b\u0119dzie stosunkowo kr\u00f3tki w por\u00f3wnaniu do dw\u00f3ch tysi\u0119cy lat istnienia Ko\u015bcio\u0142a. W tym rzadkim i delikatnym przypadku inicjatyw\u0119 nale\u017cy pozostawi\u0107 w r\u0119kach Bo\u017cej Opatrzno\u015bci.<\/p>\r\n

Pr\u00f3ba usuni\u0119cia papie\u017ca-heretyka za wszelk\u0105 cen\u0119 jest przejawem typowo ludzkiego zachowania, kt\u00f3re ostatecznie przejawia si\u0119 w niech\u0119ci do d\u017awigania doczesnego krzy\u017ca papie\u017ca-heretyka. By\u0107 mo\u017ce jest ona owocem typowo ludzkiej emocji gniewu. W ka\u017cdym przypadku jest ona typowo ludzkim sposobem rozwi\u0105zania i jako taki przypomina w pewnym stopniu zachowania znane z polityki. Ko\u015bci\u00f3\u0142 i papiestwo s\u0105 rzeczywisto\u015bciami, kt\u00f3re nie s\u0105 jedynie ludzkie, lecz r\u00f3wnie\u017c Boskie. Krzy\u017c papie\u017ca-heretyka – nawet je\u015bli jest ograniczony w czasie – jest najwi\u0119kszym wyobra\u017calnym krzy\u017cem dla ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\r\n

Inny b\u0142\u0105d, kryj\u0105cy si\u0119 w ch\u0119ci zdj\u0119cia z urz\u0119du papie\u017ca-heretyka, polega na po\u015brednim lub nie\u015bwiadomym uto\u017csamianiu Ko\u015bcio\u0142a z papie\u017cem lub na czynieniu papie\u017ca centralnym punktem codziennego \u017cycia Ko\u015bcio\u0142a. B\u0142\u0105d ten w rezultacie i w pod\u015bwiadomy spos\u00f3b oznacza uleganie niezdrowemu ultramontanizmowi, papocentryzmowi i papolatrii, czyli kultowi osoby papie\u017ca. W historii Ko\u015bcio\u0142a by\u0142y okresy, kiedy przez d\u0142u\u017cszy czas Stolica Piotrowa wakowa\u0142a. Na przyk\u0142ad mi\u0119dzy 29 listopada 1268 r. a 1 wrze\u015bnia 1271 r. nie by\u0142o papie\u017ca i nie by\u0142o w tym okresie r\u00f3wnie\u017c antypapie\u017ca. Dlatego katolicy nie powinni czyni\u0107 papie\u017ca i jego s\u0142\u00f3w oraz czyn\u00f3w centralnym punktem swojego \u017cycia.<\/p>\r\n

Mo\u017cna wydziedziczy\u0107 dzieci w rodzinie. Jednak\u017ce nie mo\u017cna wydziedziczy\u0107 ojca rodziny, jakkolwiek by\u0142by winny lub jakkolwiek potwornie by si\u0119 zachowywa\u0142. Jest to prawo hierarchii, kt\u00f3remu B\u00f3g podda\u0142 nawet stworzenie. To samo odnosi si\u0119 do papie\u017ca, kt\u00f3ry podczas sprawowania urz\u0119du jest duchowym ojcem ca\u0142ej rodziny Ko\u015bcio\u0142a na ziemi. W przypadku ojca kryminalisty lub potwora dzieci musz\u0105 odsun\u0105\u0107 si\u0119 od niego lub unika\u0107 z nim kontaktu. Nie mog\u0105 jednak\u017ce powiedzie\u0107: \u201eWybierzemy nowego i dobrego ojca naszej rodziny\u201d. By\u0142oby to sprzeczne ze zdrowym rozs\u0105dkiem i z natur\u0105. Ta sama zasada powinna mie\u0107 zastosowanie do kwestii zdj\u0119cia z urz\u0119du papie\u017ca-heretyka. Papie\u017c nie mo\u017ce by\u0107 usuni\u0119ty przez nikogo; jedynie B\u00f3g mo\u017ce interweniowa\u0107 i uczyni to w swoim czasie, poniewa\u017c B\u00f3g nie zawodzi w swojej Opatrzno\u015bci (\u201eDeus in sua dispositione non fallitur<\/em>\u201d). Podczas Pierwszego Soboru Watyka\u0144skiego biskup Zinelli, sprawozdawca soborowej komisji wiary, m\u00f3wi\u0142 w nast\u0119puj\u0105cych s\u0142owach o ewentualno\u015bci papie\u017ca-heretyka: \u201eJe\u015bli B\u00f3g dopuszcza tak wielkie z\u0142o (tzn. papie\u017ca-heretyka), nie zabraknie \u015brodk\u00f3w dla naprawienia tej sytuacji (Mansi<\/em> 52, 1109).<\/p>\r\n

Detronizacja papie\u017ca-heretyka promowa\u0142aby w rezultacie herezj\u0119 koncyliaryzmu, sedewakantyzmu oraz postaw\u0119 umys\u0142ow\u0105 przypominaj\u0105c\u0105 t\u0119, kt\u00f3ra cechuje spo\u0142eczno\u015b\u0107 czysto ludzk\u0105 lub polityczn\u0105. Promowa\u0142aby r\u00f3wnie\u017c mentalno\u015b\u0107 analogiczn\u0105 do separatyzmu w \u015bwiecie protestanckim lub do autokefalii w \u015bwiecie ko\u015bcio\u0142\u00f3w prawos\u0142awnych.<\/p>\r\n

Okazuje si\u0119, \u017ce teoria lub opinia dopuszczaj\u0105ca pozbawienie lub utrat\u0119 [przez papie\u017ca] urz\u0119du jest w spos\u00f3b dog\u0142\u0119bny – choc nie\u015bwiadomy – rodzajem \u201edonatyzmu\u201d zastosowanego do pos\u0142ugi papieskiej. Teoria donatystyczna niemal uto\u017csamia duchownych (kap\u0142an\u00f3w i biskup\u00f3w) z moraln\u0105 \u015bwi\u0119to\u015bci\u0105 samego Chrystusa, \u017c\u0105daj\u0105c, by wa\u017cno\u015b\u0107 ich urz\u0119du zale\u017ca\u0142a od nieskazitelno\u015bci moralnej lub dobrego prowadzenia w \u017cyciu publicznym. Wspomniana teoria w podobny spos\u00f3b wyklucza mo\u017cliwo\u015b\u0107 pope\u0142niania przez papie\u017ca b\u0142\u0119d\u00f3w doktrynalnych, tzn. herezji, uznaj\u0105c tym samym jego urz\u0105d za niewa\u017cny lub wakuj\u0105cy, jak czynili donaty\u015bci, uznaj\u0105c urz\u0105d kap\u0142a\u0144ski lub biskupi za niewa\u017cny z powodu b\u0142\u0119d\u00f3w w \u017cyciu moralnym.<\/p>\r\n

Mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107, \u017ce w przysz\u0142o\u015bci najwy\u017csza w\u0142adza Ko\u015bcio\u0142a (papie\u017c lub sob\u00f3r ekumeniczny) mog\u0142aby ustanowi\u0107 nast\u0119puj\u0105ce lub podobne wi\u0105\u017c\u0105ce normy kanoniczne na wypadek heretyckiego lub jawnie heterodoksyjnego papie\u017ca.<\/p>\r\n

– Papie\u017c nie mo\u017ce by\u0107 pozbawiony urz\u0119du w jakikolwiek spos\u00f3b lub z jakiegokolwiek powodu, nawet z powodu herezji.<\/p>\r\n

– Ka\u017cdy nowo wybrany papie\u017c obejmuj\u0105c urz\u0105d jest zobowi\u0105zany na mocy samego urz\u0119du najwy\u017cszego nauczyciela Ko\u015bcio\u0142a do z\u0142o\u017cenia przysi\u0119gi ochrony ca\u0142ej owczarni Chrystusa przed niebezpiecze\u0144stwami herezji i unikania w s\u0142owach oraz czynach wszelkiego pozoru herezji zgodnie z obowi\u0105zkiem umacniania w wierze wszystkich pasterzy i wiernych.<\/p>\r\n

– Papie\u017c, kt\u00f3ry szerzy oczywiste b\u0142\u0119dy teologiczne lub herezje, lub kt\u00f3ry pomaga w szerzeniu herezji poprzez swoje czyny lub zaniedbania, powinien by\u0107 obowi\u0105zkowo upomniany w braterskiej i prywatnej formie przez Dziekana Kolegium Kardynalskiego.<\/p>\r\n

– Je\u015bli prywatne napomnienia oka\u017c\u0105 si\u0119 nieskuteczne, Dziekan Kolegium Kardynalskiego zobowi\u0105zany jest upubliczni\u0107 swoje napomnienie.<\/p>\r\n

– Dziekan Kolegium Kardynalskiego musi po\u0142\u0105czy\u0107 swoje publiczne napomnienie z wezwaniem do modlitwy za papie\u017ca, aby odzyska\u0142 si\u0142\u0119 do jednoznacznego umacniania w wierze ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\r\n

– Jednocze\u015bnie Dziekan Kolegium Kardynalskiego powinien opublikowa\u0107 formu\u0142\u0119 Wyznania Wiary, w kt\u00f3rym b\u0142\u0119dy teologiczne, kt\u00f3rych naucza lub kt\u00f3re toleruje papie\u017c zosta\u0142yby odrzucone (bez obowi\u0105zku wymieniania przy tym papie\u017ca).<\/p>\r\n

– Je\u015bli Dziekan Kolegium Kardynalskiego zaniecha lub nie zdo\u0142a dokona\u0107 napomnienia, wezwa\u0107 do modlitwy i opublikowa\u0107 Wyznania Wiary, powinien to uczyni\u0107 kt\u00f3rykolwiek z kardyna\u0142\u00f3w, biskup\u00f3w lub jakakolwiek grupa biskup\u00f3w, a nawet je\u015bli kardyna\u0142owie lub biskupi zaniechaj\u0105 lub nie zdo\u0142aj\u0105 tego zrobi\u0107, powinien to uczyni\u0107 ktokolwiek spo\u015br\u00f3d \u015bwieckich katolik\u00f3w \u015bwieckich lub jakakolwiek grupa katolik\u00f3w \u015bwieckich.<\/p>\r\n

– Dziekan Kolegium Kardynalskiego, kardyna\u0142, biskup, grupa biskup\u00f3w, \u015bwiecki katolik lub grupa \u015bwieckich katolik\u00f3w, kt\u00f3rzy dokonali napomnienia, wezwania do modlitwy i opublikowali Wyznanie Wiary, nie mog\u0105 zosta\u0107 poddani \u017cadnym kanonicznym sankcjom lub karom, nie mog\u0105 by\u0107 te\u017c oskar\u017cani z tego powodu o brak szacunku wobec papie\u017ca.<\/p>\r\n

W niezwykle rzadkich przypadkach papie\u017ca-heretyka duchowa sytuacja Ko\u015bcio\u0142a mo\u017ce by\u0107 opisana s\u0142owami, kt\u00f3rych u\u017cy\u0142 \u015bw. Grzegorz Wielki, papie\u017c (590-604), nazywaj\u0105c Ko\u015bci\u00f3\u0142 w jego czasach \u201estarym statkiem \u017ca\u0142o\u015bnie pogruchotanym, gdy\u017c wody wdzieraj\u0105 si\u0119 do\u0144 ze wszystkich stron, a spoiwa, szarpane przez codzienny nap\u00f3r burzy, butwiej\u0105 i wieszcz\u0105 zatoni\u0119cie statku\u201d (Registrum I, 4, Ep. ad Ioannem episcopum Constantinopolitanum<\/em>).<\/p>\r\n

Opowiadania ewangeliczne o Panu Jezusie uciszaj\u0105cym wzburzone morze i ratuj\u0105cym Piotra, kt\u00f3ry zacz\u0105\u0142 ton\u0105\u0107, ucz\u0105, \u017ce nawet w najbardziej dramatycznym i po ludzku rozpaczliwym przypadku papie\u017ca-heretyka wszyscy pasterze Ko\u015bcio\u0142a i wierni powinni wierzy\u0107 i ufa\u0107, \u017ce B\u00f3g w swojej Opatrzno\u015bci zainterweniuje i \u017ce Chrystus uspokoi szalej\u0105c\u0105 burz\u0119, przywracaj\u0105c nast\u0119pcom Piotra, Jego wikariuszom na ziemi, si\u0142\u0119 umacniania wszystkich pasterzy i wiernych w wierze katolickiej i apostolskiej.<\/p>\r\n

\u015aw. Agaton, papie\u017c (678-681), przed kt\u00f3rym postawione zosta\u0142o trudne zadanie ograniczenia szk\u00f3d, jakie papie\u017c Honoriusz I wyrz\u0105dzi\u0142 integralno\u015bci wiary, pozostawi\u0142 jasne s\u0142owa \u017carliwego apelu do ka\u017cdego nast\u0119pcy Piotra, kt\u00f3ry zawsze musi by\u0107 \u015bwiadomy swego donios\u0142ego obowi\u0105zku strze\u017cenia przez skalaniem dziewiczej czysto\u015bci Depozytu Wiary: „Biada mi, je\u015bli zaniedbam g\u0142oszenia prawdy mojego Pana, kt\u00f3r\u0105 moi poprzednicy szczerze wyznawali. Biada mi, je\u015bli nakryj\u0119 milczeniem prawd\u0119, kt\u00f3r\u0105 zobowi\u0105zany jestem dawa\u0107, to znaczy naucza\u0107 ludy chrze\u015bcija\u0144skie i wpaja\u0107 im t\u0119 prawd\u0119. Co powiem na przysz\u0142ym s\u0105dzie Chrystusowym, je\u015bli – uchowaj Bo\u017ce – b\u0119d\u0119 si\u0119 wstydzi\u0142 naucza\u0107 tu prawdy Jego s\u0142\u00f3w? Jak b\u0119d\u0119 m\u00f3g\u0142 zado\u015b\u0107uczyni\u0107 za samego siebie, jak zado\u015b\u0107uczyni\u0119 za dusze mi powierzone, gdy Chrystus za\u017c\u0105da ode mnie szczeg\u00f3\u0142owego sprawozdania z urz\u0119du, kt\u00f3ry zosta\u0142 mi powierzony?\u201d (Ep. „Consideranti mihi\u201d ad Imperatores<\/em>).<\/p>\r\n

Gdy pierwszy papie\u017c, \u015bwi\u0119ty Piotr, znajdowa\u0142 si\u0119 fizycznie w okowach, ca\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142 b\u0142aga\u0142 o jego uwolnienie: \u201eStrze\u017cono wi\u0119c Piotra w wi\u0119zieniu, a Ko\u015bci\u00f3\u0142 modli\u0142 si\u0119 za niego nieustannie do Boga\u201d (Dz 12, 5). Gdy papie\u017c szerzy b\u0142\u0119dy lub nawet herezje, tkwi w duchowych okowach lub w duchowym wi\u0119zieniu, dlatego ca\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142 musi si\u0119 modli\u0107 nieustannie o jego uwolnienie z tego duchowego wi\u0119zienia. Ca\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142 musi demonstrowa\u0107 nadprzyrodzon\u0105 wytrwa\u0142o\u015b\u0107 w takiej modlitwie oraz nadprzyrodzon\u0105 ufno\u015b\u0107 w fakt, \u017ce to B\u00f3g rz\u0105dzi swoim Ko\u015bcio\u0142em, a nie papie\u017c.<\/p>\r\n

Gdy papie\u017c Honoriusz I (625-638) przyj\u0105\u0142 dwuznaczn\u0105 postaw\u0119 wobec szerzenia si\u0119 nowej herezji monoteletyzmu, \u015bw. Sofroniusz, patriarcha Jerozolimy, pos\u0142a\u0142 biskupa z Palestyny do Rzymu, kieruj\u0105c do niego nast\u0119puj\u0105ce s\u0142owa: \u201eUdaj si\u0119 do Stolicy Apostolskiej, gdzie znajduj\u0105 si\u0119 fundamenty \u015bwi\u0119tej doktryny i nie przestawaj modli\u0107 si\u0119, dop\u00f3ki Stolica Apostolska nie pot\u0119pi nowej herezji\u201d.<\/p>\r\n

W tragicznym przypadku papie\u017ca-heretyka wszyscy cz\u0142onkowie Ko\u015bcio\u0142a, pocz\u0105wszy od biskup\u00f3w a\u017c po zwyk\u0142ych wiernych, musz\u0105 u\u017cy\u0107 wszystkich s\u0142usznych \u015brodk\u00f3w, takich jak prywatne i publiczne korekty b\u0142\u0105dz\u0105cego papie\u017ca, sta\u0142e i \u017carliwe modlitwy oraz publiczne akty wyznania prawdy, aby Stolica Apostolska na nowo z jasno\u015bci\u0105 wyzna\u0142a Bo\u017ce prawdy, kt\u00f3re Pan powierzy\u0142 Piotrowi i wszystkim jego nast\u0119pcom: \u201eDuch \u015awi\u0119ty zosta\u0142 bowiem obiecany nast\u0119pcom \u015bw. Piotra nie dlatego, aby z pomoc\u0105 Jego objawienia og\u0142aszali now\u0105 nauk\u0119, ale by z Jego pomoc\u0105 \u015bwi\u0119cie strzegli i wiernie wyja\u015bniali Objawienie przekazane przez aposto\u0142\u00f3w, czyli depozyt wiary\u201d (Sob\u00f3r Watyka\u0144ski I, Konstytucja Dogmatyczna Pastor aeternus<\/em>, rozdzia\u0142 4).<\/p>\r\n

Ka\u017cdemu papie\u017cowi i wszystkim cz\u0142onkom Ko\u015bcio\u0142a nale\u017cy przypomnie\u0107 m\u0105dre i ponadczasowe s\u0142owa, kt\u00f3re Ekumeniczny Sob\u00f3r w Konstancji (1414-1418) og\u0142osi\u0142 na temat papie\u017ca jako pierwszej osoby w Ko\u015bciele, kt\u00f3ra zwi\u0105zana jest wiar\u0105 i kt\u00f3ra musi skrupulatnie chroni\u0107 integralno\u015bci wiary: \u201ePoniewa\u017c Biskup Rzymu sprawuje tak wielk\u0105 w\u0142adz\u0119 w\u015br\u00f3d \u015bmiertelnik\u00f3w, s\u0142uszne jest, aby tym bardziej by\u0142 zwi\u0105zany nierozerwalnymi wi\u0119zami wiary i rytami, kt\u00f3rych nale\u017cy przestrzega\u0107 w odniesieniu do sakrament\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a. Dlatego, aby pe\u0142nia wiary ja\u015bnia\u0142a w przysz\u0142ym Biskupie Rzymu z wyj\u0105tkow\u0105 chwa\u0142\u0105 od pierwszych chwil jego pontyfikatu, rozporz\u0105dzamy i nakazujemy, aby od tej pory, ktokolwiek zostanie wybrany na biskupa Rzymu, uczyni\u0142 publicznie nast\u0119puj\u0105ce wyznanie\u201d (39. sesja z 9 pa\u017adziernika 1417 r., ratyfikowana przez papie\u017ca Marcina V).<\/p>\r\n

Podczas tej samej sesji Sob\u00f3r w Konstancji rozporz\u0105dzi\u0142, aby ka\u017cdy nowo wybrany papie\u017c z\u0142o\u017cy\u0142 przysi\u0119g\u0119 wiary, proponuj\u0105c nast\u0119puj\u0105c\u0105 formu\u0142\u0119, z kt\u00f3rej cytujemy najistotniejsze fragmenty:<\/p>\r\n

Ja, N., wybrany na papie\u017ca, sercem i ustami wyznaj\u0119 i przysi\u0119gam Bogu najwy\u017cszemu, \u017ce b\u0119d\u0119 wiernie wyznawa\u0142 i zachowywa\u0142 wiar\u0119 katolick\u0105 zgodnie z tradycjami Aposto\u0142\u00f3w, sobor\u00f3w powszechnych i innych \u015bwi\u0119tych ojc\u00f3w. Zachowam t\u0119 wiar\u0119 niezmienion\u0105 co do joty i b\u0119d\u0119 j\u0105 potwierdza\u0142, broni\u0142 jej i g\u0142osi\u0142 j\u0105 a\u017c do chwili \u015bmierci i przelania mojej krwi, i w podobny spos\u00f3b b\u0119d\u0119 zachowywa\u0142 i przestrzega\u0142 w ka\u017cdym szczeg\u00f3le przekazane [mi] ryty ko\u015bcielnych sakrament\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a katolickiego.<\/p>\r\n

Jak\u017ce aktualnie brzmi ta papieska przysi\u0119ga i jak\u017ce piln\u0105 kwesti\u0105 jest wprowadzenie w \u017cycie takiej przysi\u0119gi, szczeg\u00f3lnie w naszych czasach! Papie\u017c nie jest monarch\u0105 absolutnym, kt\u00f3ry mo\u017ce czyni\u0107 i m\u00f3wi\u0107, cokolwiek zechce, kt\u00f3ry mo\u017ce zmienia\u0107 doktryn\u0119 lub liturgi\u0119 wed\u0142ug w\u0142asnego uznania. Niestety, w minionych stuleciach – w przeciwie\u0144stwie do tradycji apostolskiej w czasach staro\u017cytnych – zachowanie papie\u017cy jako monarch\u00f3w absolutnych lub p\u00f3\u0142bog\u00f3w zyska\u0142o powszechn\u0105 akceptacj\u0119 a\u017c do tego stopnia, \u017ce kszta\u0142towa\u0142o ono teologiczne i duchowe pogl\u0105dy olbrzymiej wi\u0119kszo\u015bci biskup\u00f3w i wiernych, szczeg\u00f3lnie ludzi pobo\u017cnych. Fakt, i\u017c papie\u017c musi by\u0107 pierwszym w Ko\u015bciele, kt\u00f3ry ma unika\u0107 nowinek oraz przyk\u0142adnie zachowywa\u0107 tradycj\u0119 wiary i liturgii, by\u0142 czasem wypierany ze \u015bwiadomo\u015bci biskup\u00f3w i wiernych poprzez \u015blep\u0105 i pobo\u017cn\u0105 akceptacj\u0119 swego rodzaju absolutyzmu papieskiego.<\/p>\r\n

Papieska przysi\u0119ga zawarta w Liber Diurnus Romanorum Pontificum<\/em> postrzega\u0142a jako g\u0142\u00f3wny obowi\u0105zek i najdonio\u015blejsz\u0105 cnot\u0119 nowego papie\u017ca jego niez\u0142omn\u0105 wierno\u015b\u0107 Tradycji przekazanej mu przez wszystkich jego poprzednik\u00f3w: \u201eNihil de traditione, quod a probatissimis praedecessoribus meis servatum reperi, diminuere vel mutare, aut aliquam novitatem admittere; sed ferventer, ut vere eorum discipulus et sequipeda, totis viribus meis conatibusque tradita conservare ac venerari<\/em>.\u201d (Nie zmienia\u0107 nic z powierzonej Tradycji i  nie ingerowa\u0107 w nic z tego, co zasta\u0142em i co chronili moi Bogu mili poprzednicy, nie zmienia\u0107 tego i nie dopuszcza\u0107 w tym \u017cadnych innowacji, z ja\u015bniej\u0105c\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 jako jej wierny ucze\u0144 i nast\u0119pca, chroni\u0107 ze czci\u0105 przekazane mi dobro, ze wszystkich si\u0142 i najwy\u017cszym wysi\u0142kiem\u201d).<\/p>\r\n

Ta sama przysi\u0119ga papieska nazywa\u0142a bardzo konkretnie wierno\u015b\u0107 dla lex credendi<\/em> (zasady wiary) i dla lex orandi<\/em> (zasady modlitwy). W odniesieniu do lex credendi (zasady wiary), tekst przysi\u0119gi stanowi:  „Verae fidei rectitudinem, quam Christo autore tradente, per successores tuos atque discipulos, usque ad exiguitatem meam perlatam, in tua sancta Ecclesia reperi, totis conatibus meis, usque ad animam et sanguinem custodire, temporumque difficultates, cum tuo adjutorio, toleranter sufferre<\/em>.\u201d(\u201ePrzysi\u0119gam zachowywa\u0107 ze wszystkich moich si\u0142, nawet do chwili \u015bmierci i do przelania mojej krwi, integralno\u015b\u0107 prawdziwej wiary, kt\u00f3rej autorem jest Chrystus i kt\u00f3ra przez Twoich nast\u0119pc\u00f3w i uczni\u00f3w zosta\u0142a przekazana mojej skromnej osobie, i kt\u00f3r\u0105 znalaz\u0142em w Twoim Ko\u015bciele. Przysi\u0119gam te\u017c znosi\u0107 z cierpliwo\u015bci\u0105 wszystkie trudno\u015bci czasu\u201d).<\/p>\r\n

W odniesieniu do lex orandi przysi\u0119ga papieska brzmi:”Disciplinam et ritum Ecclesiae, sicut inveni, et a sanctis praecessoribus meis traditum reperi, illibatum custodire.\u201d (\u201ePrzysi\u0119gam dochowa\u0107 w stanie nienaruszonym dyscypliny i liturgii Ko\u015bcio\u0142a, jak je zasta\u0142em i jak zosta\u0142y one przekazane przez moich \u015bwi\u0119tych poprzednik\u00f3w\u201d).<\/p>\r\n

W ostatnich stu latach mia\u0142o miejsce kilka przyk\u0142ad\u00f3w swego rodzaju papieskiego absolutyzmu w kwestii zmian dotycz\u0105cych liturgicznej tradycji Ko\u015bcio\u0142a. W odniesieniu do lex orandi<\/em> drastyczne zmiany zosta\u0142y poczynione przez papie\u017cy Piusa X, Piusa XII i Paw\u0142a VI, natomiast w odniesieniu do lex credendi<\/em> – przez papie\u017ca Franciszka.<\/p>\r\n

Pius X sta\u0142 si\u0119 pierwszym papie\u017cem w historii Ko\u015bcio\u0142a \u0142aci\u0144skiego, kt\u00f3ry dokona\u0142 radykalnej reformy w uk\u0142adzie psalmodii (cursus psalmorum<\/em>), kt\u00f3rej skutkiem by\u0142o skonstruowanie, bior\u0105c pod uwag\u0119 roz\u0142o\u017cenie psalm\u00f3w, nowego rodzaju Boskiego Oficjum. Nast\u0119pnym przypadkiem by\u0142 papie\u017c Pius XII, kt\u00f3ry zatwierdzi\u0142 do liturgicznego u\u017cytku radykalnie zmienion\u0105 \u0142aci\u0144sk\u0105 wersj\u0119 licz\u0105cego tysi\u0105ce lat, melodyjnego tekstu psa\u0142terza Wulgaty. Nowy \u0142aci\u0144ski przek\u0142ad, tak zwany \u201ePsa\u0142terz Piusowy\u201d, by\u0142 tekstem sztucznie sfabrykowanym przez naukowc\u00f3w i w swojej sztuczno\u015bci by\u0142 ledwo artyku\u0142owalny. Nowe \u0142aci\u0144skie t\u0142umaczenie, trafnie krytykowane za pomoc\u0105 porzekad\u0142a: \u201eaccessit latinitas, recessit pietas<\/em>\u201d, zosta\u0142o nast\u0119pnie de facto odrzucone przez ca\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142 za pontyfikatu Jana XXIII. Papie\u017c Pius XII zmieni\u0142 ponadto liturgi\u0119 Wielkiego Tygodnia, licz\u0105cy tysi\u0105ce lat skarb liturgiczny Ko\u015bcio\u0142a, cz\u0119\u015bciowo wprowadzaj\u0105c wymy\u015blone ex novo<\/em> rytua\u0142y. Jednak\u017ce bezprecedensowe zmiany liturgiczne zosta\u0142y wprowadzone przez papie\u017ca Paw\u0142a VI wraz z rewolucyjn\u0105 reform\u0105 rytu Mszy \u015awi\u0119tej i rytu wszystkich innych sakramentach, liturgiczn\u0105 reform\u0105, kt\u00f3rej \u017caden poprzedni papie\u017c nie odwa\u017cy\u0142 si\u0119 przeprowadzi\u0107 w tak radykalny spos\u00f3b.<\/p>\r\n

Teologicznie rewolucyjna zmiana zosta\u0142a wprowadzona przez papie\u017ca Franciszka w tym sensie, \u017ce zaaprobowa\u0142 on praktyk\u0119 niekt\u00f3rych ko\u015bcio\u0142\u00f3w lokalnych polegaj\u0105c\u0105 na dopuszczaniu w pojedynczych przypadkach seksualnie aktywnych cudzo\u0142o\u017cnik\u00f3w (kt\u00f3rzy wsp\u00f3\u0142\u017cyj\u0105 w tak zwanych \u201ezwi\u0105zkach nieuregulowanych\u201d) do Komunii \u015awi\u0119tej. Nawet je\u015bli te lokalne normy nie stanowi\u0105 og\u00f3lnej normy w Ko\u015bciele, oznaczaj\u0105 one w praktyce wyrzeczenie si\u0119 Bo\u017cej prawdy o absolutnej nierozerwalno\u015bci wa\u017cnego i skonsumowanego ma\u0142\u017ce\u0144stwa sakramentalnego. Inna dokonana przez niego zmiana w kwestiach doktrynalnych polega na zmianie biblijnej i niezmiennej, licz\u0105cej dwa tysi\u0105ce lat doktryny dotycz\u0105cej zasady s\u0142uszno\u015bci kary \u015bmierci. Nast\u0119pn\u0105 doktrynaln\u0105 zmian\u0119 stanowi zaaprobowanie przez papie\u017ca Franciszka zdania w dokumencie mi\u0119dzyreligijnym z Abu Dhabi podpisanym 4 lutego 2019 r., kt\u00f3re stanowi, \u017ce r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 p\u0142ci wraz z r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u0105 ras oraz r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u0105 religii jest wyrazem m\u0105drej woli Boga. To sformu\u0142owanie jako takie wymaga oficjalnej korekty papieskiej; w przeciwnym razie b\u0119dzie w spos\u00f3b ewidentny sta\u0107 w sprzeczno\u015bci z pierwszym przykazaniem Dekalogu oraz z nieomylnym i jasnym nauczaniem naszego Pana Jezusa Chrystusa; b\u0119dzie zatem sta\u0107 w sprzeczno\u015bci z Boskim Objawieniem.<\/p>\r\n

Z tym, co wy\u017cej opisano kontrastuje godne podziwu i sk\u0142aniaj\u0105ce do refleksji wydarzenie z \u017cycia papie\u017ca Piusa IX, kt\u00f3ry na pro\u015bb\u0119 grupy biskup\u00f3w wnioskuj\u0105cych o drobn\u0105 zmian\u0119 w Kanonie mszalnym (wprowadzenie imienia \u015bw. J\u00f3zefa) odpowiedzia\u0142: \u201eNie mog\u0119 tego zrobi\u0107. Jestem tylko papie\u017cem!\u201d<\/p>\r\n

Szczeg\u00f3lnie naszych czasach ka\u017cdy papie\u017c i wszyscy wierni powinni modli\u0107 si\u0119 wytrwale s\u0142owami modlitwy o. Prospera Guerangera, w kt\u00f3rej chwali on \u015bw. Leona II, papie\u017ca, za jego niestrudzon\u0105 obron\u0119 integralno\u015bci wiary w okresie, kt\u00f3ry nast\u0105pi\u0142 po kryzysie wywo\u0142anym przez papie\u017ca Honoriusza I:<\/p>\r\n

\u015awi\u0119ty Leonie, podtrzymuj w ka\u017cdym czasie Pasterza, kt\u00f3ry rz\u0105dzi Ko\u015bcio\u0142em Chrystusowym, aby trzyma\u0142 si\u0119 z daleka od ciemnych, mglistych wyziew\u00f3w ziemi; zachowaj w piersi wiernej owczarni wiecznie \u017cyw\u0105, siln\u0105 modlitw\u0119, kt\u00f3ra powinna by\u0107 nieustannie zanoszona za niego przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 (por. Dz 12, 5), a wtedy Piotra, nawet je\u015bli tkwi\u0142by w okowach, w g\u0142\u0119bi najciemniejszych loch\u00f3w, dosi\u0119gnie S\u0142o\u0144ce Sprawiedliwo\u015bci i jasno ujrzy on sw\u0105 drog\u0119 w tych czystych promieniach; i zaja\u015bnieje w\u00f3wczas ca\u0142e cia\u0142o Ko\u015bcio\u0142a. Poniewa\u017c Jezus powiedzia\u0142: \u015awiat\u0142em cia\u0142a jest oko. Je\u015bli wi\u0119c twoje oko jest zdrowe, ca\u0142e twoje cia\u0142o b\u0119dzie w \u015bwietle (Mt 6,22). U\u015bwiadamiamy sobie bardziej si\u0142\u0119 Ska\u0142y, na kt\u00f3rej stoi Ko\u015bci\u00f3\u0142; wiemy, \u017ce bramy piek\u0142a nigdy jej nie przemog\u0105 (Mt 16, 18). Albowiem z pewno\u015bci\u0105 usi\u0142owania duch\u00f3w ciemno\u015bci nigdy nie posun\u0119\u0142y si\u0119 tak dalece, jak w czasach owego smutnego kryzysu [papie\u017ca Honoriusza I], kt\u00f3remu ty po\u0142o\u017cy\u0142e\u015b koniec; nie odnios\u0142y one zwyci\u0119stwa, jakkolwiek mog\u0142o si\u0119 tak zdawa\u0107, zaprzeczaj\u0105c Boskiej obietnicy: albowiem to nauczaniu Piotra jest niezawodne zapewnione wsparcie Ducha \u015awi\u0119tego, a nie jego [papie\u017ca Honoriusza] milczeniu [i jego wsparciu dla herezji]\u201d (The Liturgical Year, London 1900 r., tom. 12, str. 377 -378).<\/p>\r\n

Ekstremalnie rzadki przypadek papie\u017ca-heretyka lub p\u00f3\u0142heretyka nale\u017cy znosi\u0107 i przecierpie\u0107 w \u015bwietle wiary w Bosk\u0105 natur\u0119 i niezniszczalno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a i urz\u0119du Piotrowego. \u015awi\u0119ty Leon Wielki, papie\u017c sformu\u0142owa\u0142 t\u0119 prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c, \u017ce godno\u015b\u0107 \u015bwi\u0119tego Piotra nie s\u0142abnie w jego nast\u0119pcach, niezale\u017cnie od tego, jak bardzo byliby niegodni: \u201eCuius dignitas etiam in indigno haerede non deficit<\/em>\u201d (Kaz. 3, 4).<\/p>\r\n

Mog\u0142aby zaistnie\u0107 prawdziwie wyj\u0105tkowa sytuacja, w kt\u00f3rej papie\u017c molestowa\u0142by seksualnie nieletnich lub podw\u0142adnych w Watykanie. Co powinien uczyni\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142 w takiej sytuacji? Czy powinien tolerowa\u0107 papie\u017ca – seksualnego drapie\u017cnika nieletnich lub podw\u0142adnych? Jak d\u0142ugo Ko\u015bci\u00f3\u0142 powinien tolerowa\u0107 takiego papie\u017ca? Czy powinien on utraci\u0107 papiestwo ipso facto z powodu seksualnego molestowania nieletnich lub podw\u0142adnych? W takiej sytuacji mog\u0142aby powsta\u0107 nowa kanoniczna lub teologiczna teoria lub opinia dopuszczaj\u0105ca zdetronizowanie papie\u017ca i utrat\u0119 przez niego jego urz\u0119du z powodu potwornych przest\u0119pstw moralnych (np. seksualnego molestowania nieletnich i podw\u0142adnych). Taka opinia by\u0142aby odpowiednikiem opinii dopuszczaj\u0105cej zdetronizowanie papie\u017ca i utrat\u0119 przez niego jego urz\u0119du z powodu herezji. Jednak\u017ce taka nowa teoria lub opinia (zdetronizowanie papie\u017ca i utrata przez niego urz\u0119du z powodu przest\u0119pstw seksualnych) z pewno\u015bci\u0105 nie odpowiada\u0142aby odwiecznej my\u015bli i praktyce Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\r\n

Tolerowanie papie\u017ca-heretyka jako krzy\u017c z pewno\u015bci\u0105 nie oznacza bierno\u015bci lub aprobaty dla jego niew\u0142a\u015bciwego post\u0119powania. Nale\u017cy czyni\u0107 wszystko, co mo\u017cliwe, by za\u017cegna\u0107 sytuacj\u0119 papie\u017ca-heretyka. D\u017awiganie krzy\u017ca papie\u017ca-heretyka w \u017cadnym przypadku nie oznacza przyzwolenia na jego herezje lub zachowania bierno\u015bci Podobnie ludzie musz\u0105 d\u017awiga\u0107 jako krzy\u017c, na przyk\u0142ad niegodziwy lub ateistyczny re\u017cim (jak\u017ce wielu katolik\u00f3w \u017cy\u0142o pod butem takiego re\u017cimu w Zwi\u0105zku Radzieckim i znosi\u0142o t\u0119 sytuacj\u0119 jako krzy\u017c w duchu pokuty), podobnie rodzice musz\u0105 d\u017awiga\u0107 jako krzy\u017c doros\u0142e dziecko, kt\u00f3re przesta\u0142o wierzy\u0107 w Boga lub zacz\u0119\u0142o wie\u015b\u0107 niemoralne \u017cycie, podobnie te\u017c cz\u0142onkowie rodziny musz\u0105 na przyk\u0142ad d\u017awiga\u0107 krzy\u017c ojca-alkoholika. Rodzice nie mog\u0105 \u201eusun\u0105\u0107\u201d b\u0142\u0105dz\u0105cego dziecka z grona rodziny, podobnie jak dzieci nie mog\u0105 \u201eusun\u0105\u0107\u201d b\u0142\u0105dz\u0105cego ojca z grona rodziny, nie mog\u0105 go te\u017c pozbawi\u0107 tytu\u0142u \u201eojca\u201d.<\/p>\r\n

Pewniejsza droga nieusuwania papie\u017ca-heretyka odzwierciedla bardziej nadprzyrodzony pogl\u0105d Ko\u015bcio\u0142a. Taka droga, ze swymi praktycznymi, konkretnymi \u015brodkami i czynami zaradczymi w \u017cadnym razie nie oznacza bierno\u015bci lub kolaboracji z papieskimi b\u0142\u0119dami, lecz bardzo czynne zaanga\u017cowanie i autentyczne wsp\u00f3\u0142czucie dla Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry w czasach papie\u017ca-heretyka lub p\u00f3\u0142heretyka do\u015bwiadcza swoich godzin Golgoty. Im bardziej papie\u017c szerzy doktrynalne niejasno\u015bci, b\u0142\u0119dy lub nawet herezje, tym bardziej zaja\u015bnieje prawdziwa wiara katolicka maluczkich w Ko\u015bciele: wiara niewinnych dzieci, zakonnic, w szczeg\u00f3lno\u015bci wiara ukrytych klejnot\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a, si\u00f3str klauzurowych, wiara bohaterskich i cnotliwych wiernych \u015bwieckich ze wszystkich sfer spo\u0142ecznych, wiara poszczeg\u00f3lnych kap\u0142an\u00f3w i biskup\u00f3w. Czysty p\u0142omie\u0144 wiary katolickiej, cz\u0119stokro\u0107 rozniecany przez ofiary i akty pokuty, b\u0119dzie pali\u0142 si\u0119 ja\u015bniej ni\u017c tch\u00f3rzostwo, niewierno\u015b\u0107, duchowa niewzruszono\u015b\u0107 i za\u015blepienie papie\u017ca-heretyka.<\/p>\r\n

Dzi\u0119ki Boskiej naturze Ko\u015bcio\u0142a mo\u017ce on istnie\u0107 i \u017cy\u0107 przez pewien czas bez wzgl\u0119du na panuj\u0105cego papie\u017ca-heretyka w\u0142a\u015bnie z powodu prawdy, \u017ce papie\u017c nie jest synonimem Ko\u015bcio\u0142a, nie jest z nim to\u017csamy. Boska natura Ko\u015bcio\u0142a jest taka, \u017ce nawet papie\u017c-heretyk nie jest w stanie zniszczy\u0107 Ko\u015bcio\u0142a, nawet je\u015bli w znacznym stopniu niszczy \u017cycie Ko\u015bcio\u0142a; jego dzia\u0142ania s\u0105 ograniczone w czasie. Wiara ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a jest wi\u0119ksza i silniejsza ni\u017c b\u0142\u0119dy papie\u017ca-heretyka i tej wiary nie mo\u017ce pokona\u0107 nawet papie\u017c-heretyk. Niezmienno\u015b\u0107 ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a jest wi\u0119ksza i bardziej trwa\u0142a ni\u017c stosunkowo kr\u00f3tkookresowa katastrofa, jak\u0105 jest papie\u017c-heretyk. Prawdziw\u0105 ska\u0142\u0105, na kt\u00f3rej wzniesiona jest niezniszczalno\u015b\u0107 wiary Ko\u015bcio\u0142a i \u015bwi\u0119to\u015bci, jest sam Chrystus; papie\u017c jest jedynie jego narz\u0119dziem, podobnie jak ka\u017cdy kap\u0142an lub biskup jest jedynie narz\u0119dziem Chrystusa Najwy\u017cszego Kap\u0142ana.<\/p>\r\n

Doktrynalne i moralne zdrowie Ko\u015bcio\u0142a nie zale\u017cy jedynie od papie\u017ca, poniewa\u017c Boskie Prawo doktrynalnego i moralnego zdrowia Ko\u015bcio\u0142a w nadzwyczajnych przypadkach papie\u017ca-heretyka zagwarantowane jest w wierno\u015bci nauczania biskup\u00f3w i ostatecznie r\u00f3wnie\u017c w wierno\u015bci wszystkich wiernych \u015bwieckich, czego skutecznie dowi\u00f3d\u0142 b\u0142. Jan Henryk Newman, dowiod\u0142a tego te\u017c historia. Doktrynalne i moralne zdrowie Ko\u015bcio\u0142a nie zale\u017cy w istocie w tak du\u017cym stopniu od stosunkowo kr\u00f3tkotrwa\u0142ych b\u0142\u0119d\u00f3w doktrynalnych jednego papie\u017ca, by deponowa\u0107 go z urz\u0119du. Podobnie jak Ko\u015bci\u00f3\u0142 mo\u017ce przetrwa\u0107 czas bez papie\u017ca, co zdarzy\u0142o si\u0119 ju\u017c w historii nawet przez okres siedmiu lat, tak jest on, z ustanowienia Bo\u017cego, wystarczaj\u0105co silny, by przetrwa\u0107 kr\u00f3tkotrwa\u0142y [pontyfikat] papie\u017ca-heretyka.<\/p>\r\n

Akt detronizacji papie\u017ca z powodu herezji lub og\u0142oszenie wakatu na Stolicy Piotrowej z powodu utraty urz\u0119du przez papie\u017ca-heretyka ipso facto<\/em> by\u0142by rewolucyjn\u0105 nowo\u015bci\u0105 w \u017cyciu Ko\u015bcio\u0142a, w dodatku dotycz\u0105c\u0105 wielce istotniej kwestii konstytucji i \u017cycia Ko\u015bcio\u0142a. W takiej delikatnej kwestii – nawet je\u015bli ma ona charakter praktyczny, a nie czysto doktrynalny – lepiej pod\u0105\u017ca\u0107 pewniejsz\u0105 drog\u0105 (via tutior<\/em>) odwiecznego zmys\u0142u Ko\u015bcio\u0142a. Niezale\u017cnie od faktu, \u017ce trzy kolejne sobory ekumeniczne (Trzeci Sob\u00f3r Konstantynopolita\u0144ski w 681 r., Drugi Sob\u00f3r Nicejski w 787 r. oraz Czwarty Sob\u00f3r Konstantynopolita\u0144ski w 870 r.) oraz \u015bw. Leon II, papie\u017c w 682 r. ekskomunikowali papie\u017ca Honoriusza I z powodu herezji, nie stwierdzili oni cho\u0107by w spos\u00f3b domy\u015blny, \u017ce Honoriusz I utraci\u0142 papiestwo ipso facto z powodu herezji. W istocie pontyfikat papie\u017ca Honoriusza I uznawany by\u0142 za wa\u017cny nawet po tym, jak w swoich listach do patriarchy Sergiusza z 634 r. popar\u0142 herezj\u0119, poniewa\u017c panowa\u0142 po tym jeszcze przez cztery lata, a\u017c do 638 r.<\/p>\r\n

Nast\u0119puj\u0105ca zasada, sformu\u0142owana przez \u015bw. Stefana I, papie\u017ca (+275), mimo i\u017c w innym kontek\u015bcie, powinna by\u0107 wskaz\u00f3wk\u0105 post\u0119powania w wysoce delikatnym i rzadkim przypadku papie\u017ca-heretyka: „Nihil innovetur, nisi quod traditum est<\/em>,\u201d tzn. \u201eNie nale\u017cy wprowadza\u0107 niczego, co nie zosta\u0142o odziedziczone\u201d.<\/p>\r\n

20 marca 2019 r.<\/strong><\/p>\r\n

+ Athanasius Schneider, Biskup Pomocniczy Archidiecezji Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny w Astanie, w Kazachstanie.<\/strong><\/p>\r\n

T\u0142umaczenie: Izabella Parowicz<\/p>\r\n

Konsultacja teologiczna t\u0142umaczenia: ks. kanonik dr Jaros\u0142aw Pow\u0105ska<\/p>\r\n

Za: PoloniaChristiana – pch24.pl (2019-03-20)<\/a><\/p>\r\n

 <\/h4>\r\n
\r\n

 <\/h4>\r\n
\r\n

KOMENTARZ BIBU\u0141Y<\/em><\/strong>: Biskup Athanasius Schneider jedynym tchem wymienia zmiany dokonane przez papie\u017cy Piusa X i Piusa XII – co do kt\u00f3rych to zmian potrzebna jest osobna  polemika z wyra\u017conymi stwierdzeniami – z rewolucyjnymi zmianami Paw\u0142a VI, czy te\u017c heretyck\u0105 postaw\u0105 Franciszka. Brak zachowania proporcji. Co ciekawe, w wygodny spos\u00f3b Biskup zapomnia\u0142 o jak\u017ce \u015bwi\u0119tym Janie Pawle II, kt\u00f3ry przecie\u017c kontynuowa\u0142 rewolucyjn\u0105 przemian\u0119 zapocz\u0105tkowan\u0105 przez Jana XXIII i Paw\u0142a VI. Wybi\u00f3rczo\u015b\u0107 nie do zaakceptowania w tego rodzaju analizie.<\/p>\r\n

(„Pius X sta\u0142 si\u0119 pierwszym papie\u017cem w historii Ko\u015bcio\u0142a \u0142aci\u0144skiego, kt\u00f3ry dokona\u0142 radykalnej reformy w uk\u0142adzie psalmodii (cursus psalmorum), kt\u00f3rej skutkiem by\u0142o skonstruowanie, bior\u0105c pod uwag\u0119 roz\u0142o\u017cenie psalm\u00f3w, nowego rodzaju Boskiego Oficjum. Nast\u0119pnym przypadkiem by\u0142 papie\u017c Pius XII, kt\u00f3ry zatwierdzi\u0142 do liturgicznego u\u017cytku radykalnie zmienion\u0105 \u0142aci\u0144sk\u0105 wersj\u0119 licz\u0105cego tysi\u0105ce lat, melodyjnego tekstu psa\u0142terza Wulgaty. Nowy \u0142aci\u0144ski przek\u0142ad, tak zwany \u201ePsa\u0142terz Piusowy\u201d, by\u0142 tekstem sztucznie sfabrykowanym przez naukowc\u00f3w i w swojej sztuczno\u015bci by\u0142 ledwo artyku\u0142owalny. Nowe \u0142aci\u0144skie t\u0142umaczenie, trafnie krytykowane za pomoc\u0105 porzekad\u0142a: \u201eaccessit latinitas, recessit pietas\u201d, zosta\u0142o nast\u0119pnie de facto odrzucone przez ca\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142 za pontyfikatu Jana XXIII. Papie\u017c Pius XII zmieni\u0142 ponadto liturgi\u0119 Wielkiego Tygodnia, licz\u0105cy tysi\u0105ce lat skarb liturgiczny Ko\u015bcio\u0142a, cz\u0119\u015bciowo wprowadzaj\u0105c wymy\u015blone ex novo rytua\u0142y. Jednak\u017ce bezprecedensowe zmiany liturgiczne zosta\u0142y wprowadzone przez papie\u017ca Paw\u0142a VI wraz z rewolucyjn\u0105 reform\u0105 rytu Mszy \u015awi\u0119tej i rytu wszystkich innych sakramentach, liturgiczn\u0105 reform\u0105, kt\u00f3rej \u017caden poprzedni papie\u017c nie odwa\u017cy\u0142 si\u0119 przeprowadzi\u0107 w tak radykalny spos\u00f3b.<\/em>„)<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

 <\/h4>\r\n
\r\n

 <\/h4>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Zagadnienie precyzyjnej procedury post\u0119powania z papie\u017cem-heretykiem nie zosta\u0142o do tej pory w ca\u0142ej Tradycji katolickiej om\u00f3wione w taki spos\u00f3b, kt\u00f3ry cho\u0107by w przybli\u017ceniu mia\u0142 charakter powszechnej zgody. Do tej pory \u017caden papie\u017c ani \u017caden sob\u00f3r ekumeniczny nie sformu\u0142owa\u0142 ani odno\u015bnej doktrynalnej deklaracji, ani nie wyda\u0142 wi\u0105\u017c\u0105cych norm kanonicznych okre\u015blaj\u0105cych procedur\u0119 post\u0119powania z papie\u017cem-heretykiem podczas pe\u0142nienia […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3],"tags":[196,238,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/107174"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=107174"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/107174\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=107174"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=107174"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=107174"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}