{"id":107030,"date":"2019-03-10T19:40:15","date_gmt":"2019-03-10T23:40:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=107030"},"modified":"2019-03-10T19:40:15","modified_gmt":"2019-03-10T23:40:15","slug":"herbert-jego-zona-i-sb","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=107030","title":{"rendered":"Herbert, jego \u017cona i SB"},"content":{"rendered":"<p><strong> O Herbercie raporty sk\u0142ada\u0142o <em>(tak\u017ce streszczenia z&nbsp;pods\u0142uchu) <\/em>\u017ar\u00f3d\u0142o \u201eHerb\u201d. D\u0142ugo nierozszyfrowane, ale Siedlecka stawia teraz mocno uwiarygodnion\u0105 tez\u0119, i\u017c pod pseudonimem Herb kry\u0142 si\u0119 s\u0105siad poety, mieszkaj\u0105cy nad nim<\/strong> <strong>Marek Piwowski<\/strong><\/p>\r\n<p>Ukaza\u0142o si\u0119 drugie wydanie <strong>\u201ePana od poezji\u201d Joanny Siedleckiej <\/strong>&#8211;&nbsp;zapewne najlepszej biografii Zbigniewa Herberta. Autorka doda\u0142a do ksi\u0105\u017cki 6&nbsp;rozdzia\u0142\u00f3w, a&nbsp;jeden usun\u0119\u0142a. Dodatkowe rozdzia\u0142y bardzo poszerzaj\u0105 nasz\u0105 wiedz\u0119 o&nbsp;\u017cyciu Zbigniewa Herberta &#8211;&nbsp;tak\u017ce wiedz\u0119 o&nbsp;jego \u201e\u017cyciu po \u017cyciu\u201d.<\/p>\r\n<p>Do tej pory istnia\u0142y dwie podstawowe ksi\u0105\u017cki herbertologiczne: \u201ePan od poezji\u201d (2002) Siedleckiej oraz \u201ePoeta, czyli cz\u0142owiek zwielokrotniony\u201d Bohdana Urbankowskiego (2004). Obie niejako si\u0119 uzupe\u0142nia\u0142y &#8211;&nbsp;Siedleck\u0105 interesowa\u0142a tylko biografia Herberta, Urbankowski jego \u017cyciorys streszcza\u0142, ale nade wszystko w&nbsp;jego kontek\u015bcie prezentowa\u0142 i&nbsp;omawia\u0142 tw\u00f3rczo\u015b\u0107, \u015bwiatopogl\u0105d oraz filozofi\u0119 poety. W&nbsp;tym roku Andrzej Franaszek dorzuci\u0142 jeszcze dwutomow\u0105, najobszerniejsz\u0105 biografi\u0119 Herberta tyle, \u017ce praca ta to w&nbsp;jakiej\u015b cz\u0119\u015bci \u201e\u017cyciorys u\u0142adzony\u201d; \u017cyciorys koncesjonowany zar\u00f3wno przez wdow\u0119 po poecie, a&nbsp;zarazem jego spadkobierczyni\u0119, jak i&nbsp;przez literackie towarzystwo (salon) \u201emichnikowszczyzny\u201d. Siedlecka za\u015b napisa\u0142a biografi\u0119 niepokorn\u0105, czyli prawdziw\u0105; do tego obdarzona jest prawdziwym reporterskim nerwem i&nbsp;talentem. Przez Franaszka miejscami si\u0119 brnie, Siedleck\u0105 czyta si\u0119 jak najlepsz\u0105 powie\u015b\u0107.<\/p>\r\n<p>Przyjrzyjmy si\u0119, jakie elementy do mozaiki, sk\u0142adaj\u0105cej si\u0119 na portret tw\u00f3rcy \u201ePana Cogito\u201d, doda\u0142a Joanna Siedlecka w&nbsp;drugim wydaniu swojej pracy. Niekt\u00f3re z&nbsp;nich oparte s\u0105 o&nbsp;dokumenty, znajduj\u0105ce si\u0119 w&nbsp;archiwach Instytutu Pami\u0119ci Narodowej.<\/p>\r\n<p>Pokazuj\u0105, <strong><em>jak bezpieka poet\u0119 inwigilowa\u0142a, osacza\u0142a, jak skutecznie dzia\u0142a\u0142a, aby pomniejszy\u0107 jego szans\u0119 na Nagrod\u0119 Nobla, kt\u00f3ra ostatecznie przypad\u0142a Szymborskiej. Tyle, \u017ce &#8211; nie nale\u017cy mie\u0107 do tego w\u0105tpliwo\u015bci &#8211; by\u0142 to bardziej Nobel przeciw Herbertowi ni\u017c Nobel dla Szymborskiej.<\/em><\/strong><\/p>\r\n<p><strong>MAK to nie Herbert<\/strong><\/p>\r\n<p>Najpierw jednak o&nbsp;tym, co Siedlecka z&nbsp;ksi\u0105\u017cki wyrzuci\u0142a. Usun\u0119\u0142a ca\u0142y rozdzia\u0142, kt\u00f3ry by\u0142 owocem jej ewidentnego b\u0142\u0119du i&nbsp;przekazywa\u0142 informacje nieprawdziwe. W&nbsp;pierwszym wydaniu zawarty by\u0142 rozdzia\u0142 zatytu\u0142owany \u201eMak\u201d. Traktowa\u0142 o&nbsp;wierszach, jakie publikowane by\u0142y w&nbsp;\u201eS\u0142owie\u201d (czyli dzienniku, kt\u00f3ry wcze\u015bniej ukazywa\u0142 si\u0119 pod tytu\u0142em \u201eS\u0142owo Powszechne\u201d), a&nbsp;dok\u0142adniej sobotnio-niedzielnym dodatku \u201e\u015awi\u0105teczne spotkania\u201d tej gazety w&nbsp;okresie od kwietnia 1996 do lata 1997 roku. Autorstwo tych tekst\u00f3w sygnowanych pseudonimem Mak Siedlecka przypisa\u0142a Zbigniewowi Herbertowi. Obficie je cytowa\u0142a, sugeruj\u0105c, i\u017c Herbert zdecydowa\u0142 si\u0119 na te publikacje z&nbsp;powod\u00f3w finansowych: \u201eNo c\u00f3\u017c, cha\u0142turka dla katolickiego pisma. Smutne, \u017ce wybitny, stary poeta musia\u0142 do ko\u0144ca zarabia\u0107. (\u2026) Dziennikarz dostawa\u0142 za tekst trzysta starych&nbsp;z\u0142otych, MAK za wiersz, zdaje si\u0119 tysi\u0105c. (\u2026) Odda\u0142 wiersze od razu, g\u00f3ra w&nbsp;dw\u00f3ch rzutach, dosta\u0142 wi\u0119c grubsz\u0105 fors\u0119, sum\u0119 wida\u0107 mu potrzebn\u0105\u201d.<\/p>\r\n<p>Siedleck\u0105 \u201ewpuszczali w&nbsp;maliny\u201d rozm\u00f3wcy zwi\u0105zani z&nbsp;\u00f3wczesn\u0105 redakcj\u0105 \u201eS\u0142owa\u201d. Sekretarz redakcji Micha\u0142 Zgorzelski; \u201etak jak i&nbsp;wszyscy w&nbsp;redakcji, wiedzia\u0142em, \u017ce to Herbert\u201d. Zast\u0119pca redaktora naczelnego Micha\u0142 Ko\u0142odziejczyk: \u201e<em>Tak, ma pani prawdziwe informacje &#8211;&nbsp;Mak to Herbert\u201d<\/em>. Poeta Zdzis\u0142aw \u0141\u0105czkowski: \u201eWiedzia\u0142em oczywi\u015bcie, \u017ce to on, wszyscy wiedzieli, cho\u0107 udawali, \u017ce nie wiedz\u0105\u201d.<\/p>\r\n<p>Siedlecka jest \u015bwietn\u0105 reporterk\u0105 \u015bledcz\u0105, umie porusza\u0107 si\u0119 i&nbsp;szuka\u0107 w&nbsp;archiwaliach IPN-u, niemniej jako literaturoznawca wypad\u0142a fatalnie. Autork\u0105 kryj\u0105c\u0105 si\u0119 pod pseudonimem Mak by\u0142a bowiem Maria Kanecka, na co zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 zaraz po ukazaniu si\u0119 pierwszego wydania \u201ePana od poezji\u201d autor kapitalnego bloga kompromitacje.blog.spot.com.<\/p>\r\n<p>Siedlecka, gdyby zajmowa\u0142a si\u0119 tak\u017ce poezj\u0105, a&nbsp;nie tylko \u017cyciem poet\u00f3w, \u0142atwo mog\u0142a unikn\u0105\u0107 wpadki &#8211;&nbsp;wiersze Maka ukaza\u0142y si\u0119 w&nbsp;tomiku poetyckim \u201eOdloty w&nbsp;\u015bwiec\u0105cy deszcz\u201d ju\u017c po \u015bmierci Herberta, w&nbsp;roku 2000, nak\u0142adem \u201eErgbud\u201d Sp.&nbsp;z&nbsp;o.o. &#8211; firmy z&nbsp;bran\u017cy bezpiecze\u0144stwa i&nbsp;higieny pracy. Kontaktuj\u0105c si\u0119 z&nbsp;wydawc\u0105, mo\u017cna by\u0142o bez trudu ustali\u0107, i\u017c autorem nie jest Herbert, za\u015b pretensjonalno-grafoma\u0144ski tytu\u0142 chyba jednoznacznie wskazywa\u0142, \u017ce nie m\u00f3g\u0142 on wyj\u015b\u0107 spod r\u0119ki autora \u201eEpilogu burzy\u201d.<\/p>\r\n<p>I to jest pewna skaza na profesjonalizmie Siedleckiej &#8211;&nbsp;do b\u0142\u0119du nigdy si\u0119 nie przyzna\u0142a, nie przeprosi\u0142a, w&nbsp;drugim wydaniu usun\u0119\u0142a feralny rozdzia\u0142. Jedni powiedz\u0105 &#8211;&nbsp;wycofa\u0142a si\u0119 po angielsku, innym taki zabieg kojarzy si\u0119 z&nbsp;praktykami na wz\u00f3r Ministerstwa Prawdy.<\/p>\r\n<p><strong>Katarzyna czyli czarne s\u0142o\u0144ce<\/strong><\/p>\r\n<p>Dwa z&nbsp;nowo dodanych rozdzia\u0142\u00f3w po\u015bwi\u0119cone s\u0105 Katarzynie Herbert: \u201eCzarne s\u0142o\u0144ce\u201d i&nbsp;\u201ePrzepraszam za m\u0119\u017ca\u201d. Ten drugi dotyczy Herberta \u017cycia po \u017cyciu &#8211;&nbsp;Katarzyna Herbert jako spadkobierczyni praw autorskich pr\u00f3bowa\u0142a po\u015bmiertnie poet\u0119 \u201enawr\u00f3ci\u0107 na michnikowszczyzn\u0119\u201d. Pod koniec 2000 roku udzieli\u0142a Jackowi \u0179akowskiemu obszernego wywiadu \u201ePani Herbert\u201d, kt\u00f3ry opublikowany zosta\u0142 na \u0142amach \u201eGazety Wyborczej\u201d w&nbsp;wydaniu sylwestrowo-noworocznym. Poet\u0119 usprawiedliwia\u0142a, pr\u00f3bowa\u0142a przekonywa\u0107, \u017ce inaczej my\u015bla\u0142, ni\u017c si\u0119 wypowiada\u0142, wreszcie wzorem najgorszych praktyk jego krytyk\u00f3w &#8211;&nbsp;antysalonowe wypowiedzi Herberta pr\u00f3bowa\u0142a t\u0142umaczy\u0107 jego niestabilno\u015bci\u0105 psychiczn\u0105. <em><strong>\u201ePojedna\u0142a go z&nbsp;towarzystwem w\u0142a\u015bciwym, kt\u00f3re od dawna \u017ale znosi\u0142o, \u017ce pozyskawszy noblist\u00f3w, nowofalowc\u00f3w, feministki oraz Micha\u0142a Og\u00f3rka, nie upilnowa\u0142o Pana Cogito\u201d <\/strong><\/em>&#8211;&nbsp;ironizowa\u0142 po publikacji wywiadu Edward Balcerzan.<\/p>\r\n<p>Siedlecka ostro \u201epunktuje\u201d Katarzyn\u0119 Herbert, jej ma\u0142o\u015bci i&nbsp;&#8211;&nbsp;by\u0107 mo\u017ce nale\u017cy u\u017cy\u0107 takiego s\u0142owa &#8211;&nbsp;pod\u0142o\u015bci, ale r\u00f3wnocze\u015bnie stara si\u0119 by\u0107 wobec niej sprawiedliwa, pisz\u0105c: \u201eA&nbsp;mo\u017ce zrobi\u0142a to dla dobra swego m\u0119\u017ca i&nbsp;jego dzie\u0142a? Mog\u0142o go przecie\u017c ponie\u015b\u0107 jedynie silne i&nbsp;wp\u0142ywowe \u015brodowisko \u00bbWyborczej\u00ab. Jej wywiad by\u0142 swego rodzaju \u00bbwkupnym\u00ab, umo\u017cliwiaj\u0105cym mu powr\u00f3t do rydwanu zwyci\u0119zc\u00f3w, a&nbsp;jej na salony, za kt\u00f3rymi najwidoczniej t\u0119skni\u0142a. C\u00f3\u017c bowiem, poza koncertami Gintrowskiego, gwarantowa\u0142a jej prawica? <strong>To przecie\u017c za solidarno\u015bciowych rz\u0105d\u00f3w premiera Buzka Zbigniew Herbert, ju\u017c wtedy stary i&nbsp;ci\u0119\u017cko chory, zmar\u0142 w&nbsp;niedostatku, w&nbsp;najzwyklejszym szpitalu\u201d.<\/strong><\/p>\r\n<p>Gorsze by\u0142y inne dzia\u0142ania Herbertowej: na przyk\u0142ad pr\u00f3by ocenzurowania tw\u00f3rczo\u015bci poprzez procesy s\u0105dowe wytoczone wydawcy \u201ePodw\u00f3jnego oddechu\u201d i&nbsp;\u201eList\u00f3w do Muzy\u201d, pisanych dla wieloletniej przyjaci\u00f3\u0142ki i&nbsp;kochanki Herberta Haliny Misio\u0142kowej. W&nbsp;rezultacie \u201ePodw\u00f3jny oddech\u201d zosta\u0142 wycofany ze sprzeda\u017cy, a&nbsp;wiersze powr\u00f3ci\u0142y dopiero w&nbsp;opracowaniu Ryszarda Krynickiego, jednak wyrwane z&nbsp;kontekstu, pozbawione pierwotnej dedykacji. Halina Misio\u0142ek zmar\u0142a w&nbsp;2000 roku. Siedlecka pisze, i\u017c procesy wytaczane przez Herbertow\u0105 za publikacje wierszy i&nbsp;list\u00f3w z&nbsp;prywatnego archiwum Haliny Misio\u0142ek (i&nbsp;pisanych dla niej) &#8211;&nbsp;zatru\u0142y ostatnie dni \u017cycia \u201ewielkiej opuszczonej\u201d i&nbsp;przyspieszy\u0142y jej koniec.<\/p>\r\n<p>Do czarnej ksi\u0119gi dzia\u0142a\u0144 wdowy po Herbercie wypada dopisa\u0107 jej walk\u0119 o&nbsp;zablokowanie emisji filmu Jerzego Zalewskiego \u201eObywatel poeta\u201d &#8211; tego, w&nbsp;kt\u00f3rym <strong>Herbert m\u00f3wi\u0142: \u201eMichnik jest manipulatorem. To jest cz\u0142owiek&nbsp;z\u0142ej woli, k\u0142amca. Oszust intelektualny\u201d.<\/strong> Tych s\u0142\u00f3w nie zacytowa\u0142, zapewne w&nbsp;ramach <em>badawczej rzetelno\u015bc<\/em>i, Andrzej Franaszek, autor najobszerniejszej monografii Zbigniewa Herberta.<\/p>\r\n<p>Wreszcie do czarnej ksi\u0119gi czyn\u00f3w Katarzyny Herbertowej nale\u017cy zaliczy\u0107 poparcie w&nbsp;roku 2010 kandydatury Bronis\u0142awa Komorowskiego podczas wybor\u00f3w prezydenta RP. \u201eOczywi\u015bcie mia\u0142a prawo, nie zrobi\u0142a jednak tego jako osoba prywatna czy nawet Katarzyna Dzieduszycka, ale publicznie, w&nbsp;\u015bwietle kamer jako wdowa po Herbercie\u201d &#8211; konkluduje autorka \u201ePana od poezji\u201d.<\/p>\r\n<p>W \u201e<strong>Czarnym s\u0142o\u0144cu\u201d <\/strong>Joanna Siedlecka kre\u015bli nie pomnikowy portret Katarzyny Herbertowej. Nie omieszka tutaj poda\u0107 szczeg\u00f3\u0142\u00f3w niewygodnych dla wdowy po Herbercie &#8211;&nbsp;przytacza relacje, \u017ce pochodz\u0105ca z&nbsp;arystokratycznej rodziny Dzieduszyckich \u201eKasia uczy\u0142a si\u0119 bardzo s\u0142abo\u201d. I&nbsp;dalej: \u201eKasia nie zda\u0142a matury i&nbsp;grozi\u0142o jej, \u017ce nie zda po raz drugi, wi\u0119c cho\u0107 by\u0142a zupe\u0142nie zdrowa, rodzice wys\u0142ali j\u0105 do Rabki, do sanatorium prowadzonego przez jej brata, czego wcale przed kole\u017cankami nie ukrywa\u0142a. Wymagania wobec gru\u017alik\u00f3w by\u0142y o&nbsp;wiele \u0142agodniejsze, a&nbsp;ju\u017c zw\u0142aszcza wobec najm\u0142odszej siostry pana dyrektora. Zda\u0142a wi\u0119c w&nbsp;Rabce matur\u0119 i&nbsp;natychmiast wtedy ozdrowia\u0142a, wr\u00f3ci\u0142a do Warszawy\u201d.<\/p>\r\n<p>Siedlecka nie ukrywa jednak, i\u017c z&nbsp;m\u0119\u017cem Katarzyna Herbertowa mia\u0142a prawdziwy krzy\u017c pa\u0144ski i&nbsp;wiele dla niego zrobi\u0142a, przez wiele lat b\u0119d\u0105c bardziej opiekunk\u0105 we wszystkich dziedzinach ni\u017c \u017con\u0105. A&nbsp;Herbert wierno\u015bci\u0105 ma\u0142\u017ce\u0144sk\u0105 si\u0119 nie przejmowa\u0142. Romansowa\u0142, miewa\u0142 kochanki zar\u00f3wno w&nbsp;czasie ich 12-letniej znajomo\u015bci-narzecze\u0144stwa, jak i&nbsp;ju\u017c po \u015blubie. Mia\u0142 romans nawet z&nbsp;o&nbsp;dwa lata starsz\u0105 siostr\u0105 Katarzyny &#8211;&nbsp;Teres\u0105 Dzieduszyck\u0105 <em>(co zreszt\u0105 nie usz\u0142o uwadze inwigiluj\u0105cych poet\u0119 funkcjonariuszy S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa)<\/em>. Poeta o\u017ceni\u0142 si\u0119 zreszt\u0105 dopiero, kiedy \u201epotrzebowa\u0142, \u017ceby kto\u015b si\u0119 nim zaj\u0105\u0142\u201d. Przez lata \u017cona by\u0142a jego gospodyni\u0105, opiekunk\u0105, kuchark\u0105, praczk\u0105, kierowc\u0105, osob\u0105 od za\u0142atwiania wszystkich spraw, wreszcie w&nbsp;ostatnim okresie \u017cycia &#8211;&nbsp;piel\u0119gniark\u0105; znosi\u0142a jego trudny charakter, depresje i&nbsp;pija\u0144stwa. Trudno wi\u0119c jednoznacznie stwierdzi\u0107, i\u017c w&nbsp;jej portrecie przewa\u017caj\u0105 czarne tony.<\/p>\r\n<p><strong>Uzupe\u0142nienia. Kwestia AK<\/strong><\/p>\r\n<p>Siedlecka stara si\u0119 wreszcie podsumowa\u0107 sp\u00f3r na temat: czy Zbigniew Herbert by\u0142 zaanga\u017cowany w&nbsp;konspiracj\u0119? (rozdzia\u0142 Sopot, Prezydenta Bieruta 8, w&nbsp;kt\u00f3rym jest te\u017c mowa o&nbsp;pomocy, jak\u0105 udzielali poecie w&nbsp;okresie sopockim, na pocz\u0105tku lat 50. rodzice oraz Halina Misio\u0142kowa). Wiedza o&nbsp;uczestnictwie Herberta w&nbsp;konspiracji opiera si\u0119 na deklaracjach samych zainteresowanych, a&nbsp;wi\u0119c na s\u0142owach Katarzyny Herbertowej: \u201eBy\u0142 zaprzysi\u0119\u017conym cz\u0142onkiem AK (\u2026). W&nbsp;Krakowie zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z&nbsp;organizacj\u0105 wojskow\u0105\u201d oraz na wypowiedzi samego poety: \u201e2 lata trwa\u0142 m\u00f3j kontakt z&nbsp;\u00bbbandytami z&nbsp;lasu\u00ab. Wycofa\u0142em si\u0119, kiedy uzna\u0142em, \u017ce partyzantka degeneruje\u201d.<\/p>\r\n<p>Nie natrafiono jednak na \u017cadne \u017ar\u00f3d\u0142o ani \u015bwiadectwo innej osoby, potwierdzaj\u0105ce, i\u017c Herbert rzeczywi\u015bcie by\u0142 w&nbsp;AK; albo \u017ce kontuzja nogi by\u0142a wynikiem nie wypadku na nartach, ale okoliczno\u015bci bojowej. Siedlecka rozstrzyga do\u015b\u0107 ostro: \u201eZbyszek Herbert snu\u0142 potem barwne opowie\u015bci w&nbsp;stylu Papkina czy barona M\u00fcnchhausena, jak to by\u0142 w&nbsp;Kedywie, dowodzi\u0142 lud\u017ami, a&nbsp;nawet gdzie\u015b tam siedzia\u0142\u201d.<\/p>\r\n<p>Nazwanie Pana Cogito Papkinem albo M\u00fcnchhausenem &#8211;&nbsp;mocne. Ale Siedlecka dopowiada: Herbert pr\u00f3bowa\u0142 tym zakry\u0107 \u201esromotny wstyd ucieczki\u201d. Jak wiadomo, Herbertowie wyjechali ze Lwowa w&nbsp;marcu 1944&nbsp;r. Siedlecka nazywa to ostrzej: \u201eJu\u017c w&nbsp;marcu 1944 roku z&nbsp;mamusi\u0105 i&nbsp;tatusiem uciek\u0142 ze Lwowa. (\u2026). Cz\u0142onkowie AK dostawali od swoich prze\u0142o\u017conych rozkaz pozostania w&nbsp;mie\u015bcie nawet jeszcze po \u00bbBurzy\u00ab i&nbsp;ci, kt\u00f3rzy ocaleli, nie poszli do sowieckich \u0142agr\u00f3w, wyje\u017cd\u017cali z&nbsp;miasta dopiero ze wszystkimi, w&nbsp;ramach repatriacji\u201d. A&nbsp;Herbertowie z&nbsp;20-letnim Zbyszkiem: \u201euciekali przecie\u017c, gdy rz\u0105d londy\u0144ski i&nbsp;dow\u00f3dztwo AK nawo\u0142ywa\u0142o Polak\u00f3w, a&nbsp;zw\u0142aszcza inteligencj\u0119 do pozostania we Lwowie, trwania na Kresach, cho\u0107by do decyzji o&nbsp;ich losach\u201d.<\/p>\r\n<p>To bodaj najostrzejsze rozliczenie Herberta wyjazdu ze Lwowa. Oczywi\u015bcie te okoliczno\u015bci nie obci\u0105\u017caj\u0105 bezpo\u015brednio poety: wyje\u017cd\u017ca\u0142 z&nbsp;rodzicami, rodzina obawia\u0142a si\u0119 Sowiet\u00f3w ze wzgl\u0119du na kolaboracj\u0119 stryj\u00f3w. Na Ludwiku Herbercie wyrok \u015bmierci za kolaboracj\u0119 z&nbsp;Niemcami wykona\u0142o podziemie w&nbsp;roku 1943 w&nbsp;Warszawie, Roman podpisa\u0142 Reichlist\u0119 i&nbsp;uciek\u0142 do Wiednia.<\/p>\r\n<p>Oczywi\u015bcie rzecz nie pozostanie rozstrzygni\u0119ta nigdy. Niemniej na podstawie dotychczasowych ustale\u0144 nale\u017cy si\u0119 sk\u0142ania\u0107 raczej ku wersji, i\u017c Zbigniew Herbert w&nbsp;konspiracji nie dzia\u0142a\u0142, \u017ce jego opowie\u015bci w&nbsp;tej mierze by\u0142y autokreacj\u0105 w\u0142asnego mitu.<\/p>\r\n<p><strong>Poeta w&nbsp;ob\u0142awie<\/strong><\/p>\r\n<p>Natomiast na pewno by\u0142 Zbigniew Herbert literatem w&nbsp;ob\u0142awie S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa &#8211;&nbsp;pisze o&nbsp;tym Siedlecka w&nbsp;rozdzia\u0142ach <strong>\u201eDosi\u0119gnie mnie r\u0119ka tych pan\u00f3w\u201d <\/strong>oraz<strong> \u201ePrzysta\u0144\u201d. <\/strong>Nie by\u0142 poet\u0105 represjonowanym <em>in extenso <\/em>&#8211; w&nbsp;ko\u0144cu otrzymywa\u0142 paszport, m\u00f3g\u0142 wyje\u017cd\u017ca\u0107 na Zach\u00f3d (i&nbsp;przebywa\u0107 tam d\u0142ugo), jego ksi\u0105\u017cki by\u0142y wydawane w&nbsp;kraju. R\u00f3wnocze\u015bnie by\u0142 poet\u0105 inwigilowanym i&nbsp;szykanowanym.<\/p>\r\n<p><strong>Za najdotkliwsz\u0105 szykan\u0119 nale\u017cy bez w\u0105tpienia uzna\u0107 akcj\u0119 dezawuowania Herberta na Zachodzie, zw\u0142aszcza w&nbsp;\u015brodowiskach zwi\u0105zanych ze Szwedzk\u0105 Akademi\u0105 Nauk &#8211;&nbsp;tak aby pozbawi\u0107 go szansy na Nagrod\u0119 Nobla, a&nbsp;przynajmniej szanse te jak najbardziej zminimalizowa\u0107.<\/strong> Bo w\u0142adza mia\u0142a przecie\u017c swoich kandydat\u00f3w &#8211;&nbsp;na czele z&nbsp;Jaros\u0142awem Iwaszkiewiczem, kt\u00f3ry w&nbsp;komunizmie bardzo dobrze si\u0119 odnalaz\u0142: nie b\u0119d\u0105c pisarzem wprost partyjnym, pozostawa\u0142 w\u0142adzy przychylny, co zako\u0144czy\u0142o si\u0119 ju\u017c po jego \u015bmierci jak\u017ce groteskowym, je\u015bli nie kaboty\u0144skim, gestem: <em>kaza\u0142 si\u0119 pochowa\u0107 w&nbsp;mundurze zas\u0142u\u017conego g\u00f3rnika PRL<\/em>, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 za zas\u0142ugi.<\/p>\r\n<p>Tak wi\u0119c poprzez agentur\u0119 SB \u201epuszczano\u201d w&nbsp;opiniotw\u00f3rcze literackie kr\u0119gi Zachodu informacje, \u017ce Herbert jest niezr\u00f3wnowa\u017cony (chory) psychicznie, \u017ce jest alkoholikiem. Oczywi\u015bcie poeta cierpia\u0142 na depresje, na cyklofreni\u0119, mia\u0142 czasy t\u0119giego picia &#8211;&nbsp;ale mimo tych przypad\u0142o\u015bci (czy mo\u017ce wbrew nim) potrafi\u0142 nie tylko genialnie pisa\u0107, ale tak\u017ce normalnie funkcjonowa\u0107 w&nbsp;\u017cyciu publicznym.<\/p>\r\n<p>W ko\u0144cu, ju\u017c na pocz\u0105tku lat 90., po formalnym \u201eupadku komunizmu\u201d si\u0119gni\u0119to po inne \u015brodki zohydzania poety, oskar\u017caj\u0105c go o&nbsp;antysemityzm (ta \u201epa\u0142ka\u201d na niepokornych doskonale sprawdza si\u0119 po dzie\u0144 dzisiejszy). Oczywi\u015bcie nie by\u0142a to ju\u017c sprawka SB-ek\u00f3w, ale innych \u015brodowisk &#8211;&nbsp;jakich, to pozostaje oczywiste.<\/p>\r\n<p>Dodajmy, \u017ce Siedlecka rozszyfrowa\u0142a dane najwa\u017cniejszego i&nbsp;najbardziej wp\u0142ywowego agenta, dzia\u0142aj\u0105cego w&nbsp;antynoblowskiej operacji, jak\u0105 S\u0142u\u017cba Bezpiecze\u0144stwa prowadzi\u0142a przeciw autorowi \u201eStrony \u015bwiat\u0142a\u201d. By\u0142 to Henryk Malinowski &#8211;&nbsp;TW \u201eKurier\u201d. Swoj\u0105 drog\u0105, dzi\u015b by ju\u017c nikt o&nbsp;nim nie pami\u0119ta\u0142, gdyby nie ta rola, do historii przechodz\u0105 wielcy, przechodzi te\u017c swo\u0142ocz.<\/p>\r\n<p>Wreszcie rozdzia\u0142 zatytu\u0142owany \u201ePrzysta\u0144\u201d: o&nbsp;wymarzonej przystani poety, czyli mieszkaniu w&nbsp;wilii przy ul. Promenady 21. S\u0142u\u017cba Bezpiecze\u0144stwa \u201epilotowa\u0142a\u201d jego starania o&nbsp;ten lokal, zako\u0144czony pomy\u015blnie, a&nbsp;poniewa\u017c formalno\u015bci, jak to w&nbsp;realnym socjalizmie, trwa\u0142y d\u0142ugo, za\u015b esbecy wiedzieli, jakie mieszkanie Herbert chce otrzyma\u0107, zd\u0105\u017cyli je pod pozorem remontu naszpikowa\u0107 aparatur\u0105 pods\u0142uchow\u0105. <strong>To by\u0142o zreszt\u0105 wyr\u00f3\u017cnienie: <\/strong>pods\u0142uch telefoniczny zak\u0142adano wielu pisarzom, aparatur\u0119 pods\u0142uchow\u0105 w&nbsp;mieszkaniu tylko nielicznym, tym najwa\u017cniejszym z&nbsp;operacyjnego punktu widzenia.<\/p>\r\n<p>O Herbercie raporty sk\u0142ada\u0142o (tak\u017ce streszczenia z&nbsp;pods\u0142uchu) \u017ar\u00f3d\u0142o \u201eHerb\u201d. D\u0142ugo nierozszyfrowane, ale Siedlecka stawia teraz mocno uwiarygodnion\u0105 tez\u0119, i\u017c pod pseudonimem Herb kry\u0142 si\u0119 s\u0105siad poety, mieszkaj\u0105cy nad nim Marek Piwowski &#8211;&nbsp;re\u017cyser uwa\u017canego za kultowy (nigdy nie rozumia\u0142em uznania, jakie zyska\u0142 i&nbsp;jakim wci\u0105\u017c si\u0119 cieszy ten film) \u201eRejsu\u201d. Posta\u0107 wyj\u0105tkowo parszywa &#8211;&nbsp;w&nbsp;2007 roku wysz\u0142o na jaw, i\u017c by\u0142 tajnym wsp\u00f3\u0142pracownikiem o&nbsp;pseudonimie Andrzej Krost &#8211;&nbsp;agentem bardzo cennym i&nbsp;dobrze op\u0142acanym.<\/p>\r\n<p>Ju\u017c po formalnym upadku komunizmu przy\u0142o\u017cy\u0142 r\u0119k\u0119 do niszczenia \u00f3wczesnego wicemarsza\u0142ka sejmu Andrzeja Kerna, kr\u0119c\u0105c film \u201eUprowadzenie Agaty\u201d. Siedlecka pokazuje mocne poszlaki, i\u017c Piwowski inwigilowa\u0142 tak\u017ce Herberta, by\u0107 mo\u017ce w&nbsp;jego mieszkaniu znajdowa\u0142o si\u0119 stanowisko odbiorczo-nagrywaj\u0105ce aparatury pods\u0142uchowej.<\/p>\r\n<p><strong>TW Krost, czyli Marek Piwowski, ma dzi\u015b 83 lata<\/strong>. Opisuje go Siedlecka: \u201e<em>Kr\u00f3l \u017cycia. Wprawdzie ju\u017c siwy i&nbsp;osiemdziesi\u0119ciotrzyletni, mimo to ci\u0105gle niczym m\u0142odzieniaszek &#8211;&nbsp;w&nbsp;bluzie z&nbsp;kapturem, w&nbsp;d\u017cinsach, z&nbsp;plecaczkiem. W&nbsp;\u015bwietnej formie, o&nbsp;kt\u00f3r\u0105 bardzo dba &#8211;&nbsp;biega po ulicy i&nbsp;parku, je\u017adzi rowerem\u201d. <\/em><\/p>\r\n<p>\u201eKary nie b\u0119dzie dla przeci\u0119tnych drani\u201d &#8211; pisa\u0142 Jacek Kaczmarski we \u201eWr\u00f3\u017cbie\u201d. Jak si\u0119 okazuje, kary nie ma r\u00f3wnie\u017c dla najwi\u0119kszych drani.<\/p>\r\n<p><em><strong>Marcin Ha\u0142a\u015b<\/strong><\/em><\/p>\r\n<p><em>24 luty 2019<\/em><\/p>\r\n<p>[\u0179r\u00f3d\u0142o:] <a href=\"https:\/\/polskaniepodlegla.pl\/magazyn-patriotyczny\/item\/19036-herbert-jego-zona-i-sb\">https:\/\/polskaniepodlegla.pl\/magazyn-patriotyczny\/item\/19036-herbert-jego-zona-i-sb<\/a><\/p>\r\n<p class=\"zrodlo\">Za: <a href=\"http:\/\/dakowski.pl\/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=24987&amp;Itemid=80\">Strona prof. Miros\u0142awa Dakowskiego (10.03.2019)<\/a><\/p>\r\n<h4>&nbsp;<\/h4>\r\n<hr style=\"background-color: #000000; border-width: 0; color: #000000; height: 2px; line-height: 0; text-align: center; width: 100%;\">\r\n<h4>&nbsp;<\/h4>\r\n<h2>Menda<\/h2>\r\n<p><img decoding=\"async\" style=\"border: 0px none; margin: 10px;\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/3\/32\/Marek_piwowski.jpg\/217px-Marek_piwowski.jpg\" align=\"left\"><strong>Marek Andrzej Piwowski<\/strong> (ur. 24 pa\u017adziernika 1935 w Warszawie) &#8211; polski re\u017cyser i scenarzysta, znany przede wszystkim jako re\u017cyser i wsp\u00f3\u0142scenarzysta filmu Rejs z 1970 roku.<br>\r\nW 1963 r. uko\u0144czy\u0142 studia na wydziale dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego, a w 1967 na wydziale re\u017cyserii PWSTiF w \u0141odzi.<br>\r\n<br>\r\nW roku 2005 nazwisko Marka Piwowskiego znalaz\u0142o si\u0119 na tzw. li\u015bcie Wildsteina. W wywiadzie udzielonym dla tygodnika \u201eNewsweek Polska\u201d w 2007 roku <strong>re\u017cyser przyzna\u0142 si\u0119 do wsp\u00f3\u0142pracy<\/strong> z tajnymi s\u0142u\u017cbami PRL. Wsp\u00f3\u0142prac\u0119 Piwowskiego z SB szerzej opisa\u0142a Joanna Siedlecka w ksi\u0105\u017cce Biografie odtajnione. Wed\u0142ug zachowanych w IPN dokument\u00f3w <strong>Piwowski jako tajny wsp\u00f3\u0142pracownik o pseudonimie \u201eAndrzej Krost\u201d donosi\u0142 na dzia\u0142aczy emigracyjnych i literat\u00f3w<\/strong>.<\/p>\r\n<p class=\"zrodlo\">Ca\u0142o\u015b\u0107: <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Marek_Piwowski\">wikipedia<\/a><\/p>\r\n<h4>&nbsp;<\/h4>\r\n<hr style=\"background-color: #000000; border-width: 0; color: #000000; height: 2px; line-height: 0; text-align: center; width: 100%;\">\r\n<h4>&nbsp;<\/h4>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"O Herbercie raporty sk\u0142ada\u0142o (tak\u017ce streszczenia z&nbsp;pods\u0142uchu) \u017ar\u00f3d\u0142o \u201eHerb\u201d. D\u0142ugo nierozszyfrowane, ale Siedlecka stawia teraz mocno uwiarygodnion\u0105 tez\u0119, i\u017c pod pseudonimem Herb kry\u0142 si\u0119 s\u0105siad poety, mieszkaj\u0105cy nad nim Marek Piwowski Ukaza\u0142o si\u0119 drugie wydanie \u201ePana od poezji\u201d Joanny Siedleckiej &#8211;&nbsp;zapewne najlepszej biografii Zbigniewa Herberta. Autorka doda\u0142a do ksi\u0105\u017cki 6&nbsp;rozdzia\u0142\u00f3w, a&nbsp;jeden usun\u0119\u0142a. Dodatkowe rozdzia\u0142y bardzo [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[66,81,36],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/107030"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=107030"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/107030\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=107030"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=107030"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=107030"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}