{"id":107019,"date":"2019-03-10T13:09:19","date_gmt":"2019-03-10T17:09:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=107019"},"modified":"2019-03-10T13:09:19","modified_gmt":"2019-03-10T17:09:19","slug":"synodalnosc-i-wladza-papieska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=107019","title":{"rendered":"Synodalno\u015b\u0107 i w\u0142adza papieska"},"content":{"rendered":"

Jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych zmian wprowadzonych w Ko\u015bciele katolickim w bezpo\u015bredniej konsekwencji Soboru Watyka\u0144skiego II jest jego demokratyzacja – przeprowadzana pod pozorem kolegialno\u015bci.<\/strong><\/p>\r\n

Dyskusja na temat kolegialno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a zaj\u0119\u0142a w trakcie ostatniego soboru o wiele wi\u0119cej czasu ni\u017c jakikolwiek inny temat. Ojcowie soborowi zdawali sobie spraw\u0119, \u017ce kolegialno\u015b\u0107 oznacza uderzaj\u0105ce odej\u015bcie od teologii prymatu papieskiego, a przynajmniej od jej formy rozwijaj\u0105cej si\u0119 po pierwszym Soborze Watyka\u0144skim. Zreszt\u0105 sam termin \u201ekolegialno\u015b\u0107\u201d ukuty zosta\u0142 w Ko\u015bciele przez ojca Yves\u2019a Congara OP jako przek\u0142ad rosyjskiego s\u0142owa sobornost<\/em>, oznaczaj\u0105cego wsp\u00f3lnot\u0119 przekona\u0144 i postaw. Poj\u0119cie to zosta\u0142o zastosowane przez dw\u00f3ch heglist\u00f3w, Iwana Kiriejewskiego i Niko\u0142aja \u0141osskiego, do opisania sposobu, w jaki w panslawistycznym prawos\u0142awiu mo\u017cna zminimalizowa\u0107 i wykorzystywa\u0107 sprzeczne tendencje. W roku 1951 ojciec Congar w artykule opublikowanym na \u0142amach pisma \u201eIrenikon\u201d argumentowa\u0142, \u017ce wzmocnienie roli biskup\u00f3w w Ko\u015bciele katolickim mog\u0142oby u\u0142atwi\u0107 po\u0142\u0105czenie si\u0119 z anglikanami i prawos\u0142awnymi. Tak\u0105 ekumeniczn\u0105 teori\u0119 nazwa\u0142 w\u0142a\u015bnie \u201ekolegialno\u015bci\u0105\u201d.<\/p>\r\n

W\u0142adza kolegialna<\/strong><\/em><\/p>\r\n

Kolegialno\u015b\u0107 zosta\u0142a p\u00f3\u017aniej przeinterpretowana przez ojc\u00f3w soborowych i przedstawiona w rozdziale trzecim konstytucji dogmatycznej Lumen gentium <\/em>w postaci twierdzenia m\u00f3wi\u0105cego, \u017ce wszyscy biskupi, ju\u017c przez sam fakt konsekracji, wsp\u00f3\u0142dziel\u0105 z papie\u017cem trwa\u0142\u0105, nadan\u0105 im przez Boga w\u0142adz\u0119 w Ko\u015bciele Powszechnym. Nowo\u015b\u0107 ta zosta\u0142a p\u00f3\u017aniej wyra\u017cona przez Kodeks Prawa Kanonicznego z roku 1983. Jak czytamy w kanonie 336: Kolegium biskup\u00f3w, kt\u00f3rego g\u0142ow\u0105 jest papie\u017c, a cz\u0142onkami biskupi na mocy sakramentalnej konsekracji oraz hierarchicznej wsp\u00f3lnoty z g\u0142ow\u0105 Kolegium i cz\u0142onkami, i w kt\u00f3rym trwa nieprzerwanie cia\u0142o apostolskie, razem ze swoj\u0105 g\u0142ow\u0105, a nigdy bez niej, stanowi r\u00f3wnie\u017c podmiot najwy\u017cszej i pe\u0142nej w\u0142adzy nad ca\u0142ym Ko\u015bcio\u0142em.<\/em><\/p>\r\n

Ta formu\u0142a kolegialno\u015bci stanowi\u0142a zerwanie z Tradycj\u0105 Ko\u015bcio\u0142a, polegaj\u0105ce na zanegowaniu pe\u0142ni w\u0142adzy papie\u017ca, zdefiniowanej przez pierwszy Sob\u00f3r Watyka\u0144ski. Orzeczenia te nie pozostawiaj\u0105 miejsca na wsp\u00f3\u0142dzielenie w\u0142adzy. Co wi\u0119cej, definicja w\u0142adzy papieskiej og\u0142oszona przez pierwszy Sob\u00f3r Watyka\u0144ski opatrzona zosta\u0142a ekskomunik\u0105 wobec ka\u017cdego, kto twierdzi\u0142by, \u017ce nast\u0119pca \u015bwi\u0119tego Piotra takiej w\u0142adzy nie posiada b\u0105d\u017a jest ona niepe\u0142na. Oczywi\u015bcie, biskupi mog\u0105 uczestniczy\u0107 w sprawowaniu tej najwy\u017cszej w\u0142adzy w Ko\u015bciele Powszechnym poprzez sobory ekumeniczne. Jednak\u017ce w takim przypadku nie uczestnicz\u0105 oni w niej stale, tylko czasowo – na \u017cyczenie papie\u017ca. Ich udzia\u0142 nie wynika wi\u0119c bezpo\u015brednio z w\u0142adzy danej przez Boga wskutek konsekracji biskupiej.<\/p>\r\n

Kolegialno\u015b\u0107 przynios\u0142a tak\u017ce drug\u0105 nowo\u015b\u0107. Zgodnie z t\u0105 doktryn\u0105, \u017ar\u00f3d\u0142em jurysdykcji ma by\u0107 sama sakra, tymczasem tysi\u0105cletnia doktryna i praktyka Ko\u015bcio\u0142a wskazuj\u0105 inaczej: w\u0142adza nauczania i rz\u0105dzenia wynika z misji kanonicznej udzielanej przez papie\u017ca. Dlatego te\u017c kap\u0142anowi, kt\u00f3ry zostaje mianowany biskupem diecezji, natychmiast udzielana jest w\u0142adza nad powierzonym mu ludem – podobnie si\u0119 dzieje zanim nast\u0105pi przyj\u0119cie sakry biskupiej. Pos\u0142u\u017cmy si\u0119 przyk\u0142adem: ksi\u0105dz Keith Newton – pierwszy prze\u0142o\u017cony Ordynariatu Personalnego Matki Bo\u017cej z Walsingham, utworzonego dla by\u0142ych anglikan\u00f3w – nie jest biskupem, ale sprawuje jurysdykcj\u0119 nad duszami wiernych powierzonych jego pieczy. Nie mo\u017ce on udziela\u0107 \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich, a mimo to posiada w\u0142adz\u0119 nauczania i rz\u0105dzenia przys\u0142uguj\u0105c\u0105 biskupom.<\/p>\r\n

Podobna sytuacja mia\u0142a miejsce tak\u017ce w przypadku nast\u0119pc\u00f3w \u015bwi\u0119tego Piotra: w chwili, w kt\u00f3rej wyb\u00f3r na Stolic\u0119 Piotrow\u0105 zosta\u0142 przyj\u0119ty przez wybranego, otrzymywa\u0142 on powszechn\u0105 jurysdykcj\u0119 nad ca\u0142ym Ko\u015bcio\u0142em. Nawet je\u015bli w chwili wyboru m\u0119\u017cczyzna ten by\u0142 kap\u0142anem, diakonem czy tylko \u015bwieckim. Takie sytuacje zdarza\u0142y si\u0119 w przesz\u0142o\u015bci – na biskup\u00f3w Rzymu obierano kardyna\u0142\u00f3w, kt\u00f3rzy w chwili wyboru byli zaledwie prostymi diakonami. Niemniej wraz z przyj\u0119ciem wyboru ci nowi papie\u017ce (cho\u0107 nie byli jeszcze biskupami!) otrzymywali w\u0142adz\u0119 rz\u0105dzenia w Ko\u015bciele.<\/p>\r\n

Je\u017celi wi\u0119c nowa koncepcja \u015bwi\u0119ce\u0144 biskupich jako \u017ar\u00f3d\u0142a w\u0142adzy w Ko\u015bciele jest prawdziwa, oznacza\u0142oby to, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 naucza\u0142 i dzia\u0142a\u0142 b\u0142\u0119dnie przez co najmniej tysi\u0105c lat. A to jest rzecz\u0105 niemo\u017cliw\u0105. Warto przy okazji zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na fakt, i\u017c w pierwszym tysi\u0105cleciu chrze\u015bcija\u0144stwa nawet nie rozr\u00f3\u017cniano w\u0142adzy sakramentalnej i w\u0142adzy rz\u0105dzenia.<\/p>\r\n

Mimo takiego zerwania z Tradycj\u0105, koncepcja kolegialno\u015bci (i wynikaj\u0105ca z niej praktyka) przenika dzi\u015b Ko\u015bci\u00f3\u0142. A to skutkuje ci\u0105gle rosn\u0105c\u0105 liczb\u0105 gremi\u00f3w konsultacyjnych, takich jak cho\u0107by Synod Biskup\u00f3w wyra\u017caj\u0105cy kolegialn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 duszpastersk\u0105. Innym potwierdzaj\u0105cym to przyk\u0142adem jest wsp\u00f3\u0142czesna pozycja krajowych konferencji episkopatu, kt\u00f3re – cho\u0107 nie posiadaj\u0105 kanonicznej w\u0142adzy rz\u0105dzenia ani nauczania – w praktyce okre\u015blaj\u0105 kierunki dzia\u0142alno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a na poszczeg\u00f3lnych obszarach.<\/p>\r\n

Papie\u017c Franciszek podczas ceremonii upami\u0119tniaj\u0105cej pi\u0119\u0107dziesi\u0105t\u0105 rocznic\u0119 powo\u0142ania Synodu Biskup\u00f3w m\u00f3wi\u0142, \u017ce chcia\u0142by dalej pod\u0105\u017ca\u0107 drog\u0105 demokratyzacji<\/em> Ko\u015bcio\u0142a. W tym samym przem\u00f3wieniu stwierdzi\u0142, \u017ce synod nale\u017cy do najcenniejszych dziedzictw ostatniego zgromadzenia soborowego<\/em>, a synodalno\u015b\u0107 jest drog\u0105, kt\u00f3rej B\u00f3g oczekuje od Ko\u015bcio\u0142a trzeciego tysi\u0105clecia<\/em>. Jak dalej podkre\u015bla\u0142 Ojciec \u015awi\u0119ty, sensus fidei nie pozwala na sztywne oddzielanie Ecclesia docens od Ecclesia discens, bowiem tak\u017ce owczarnia \u201ema nosa\u201d, co pozwala jej rozeznawa\u0107 nowe drogi, jakie Pan otwiera przed Ko\u015bcio\u0142em<\/em>. W ten spos\u00f3b papie\u017c usprawiedliwi\u0142 swoje \u017cyczenie, aby w trakcie przygotowa\u0144 do synodu o rodzinie konsultowa\u0107 si\u0119 z ludem Bo\u017cym<\/em>, po czym nast\u0105pi\u0142a publikacja kontrowersyjnej adhortacji Amoris laetitia<\/em>.<\/p>\r\n

Nowe drogi Ko\u015bcio\u0142a<\/strong><\/em><\/p>\r\n

Papie\u017c Franciszek odwr\u00f3ci\u0142 drog\u0119, kt\u00f3r\u0105 pod\u0105\u017ca\u0107 powinien Ko\u015bci\u00f3\u0142 – mimo nakazu nauczania wszystkich narod\u00f3w<\/em> (Mt 28, 19) pozostawionego aposto\u0142om przez Chrystusa. Jak stwierdzi\u0142, lud wierny, kolegium biskup\u00f3w, biskup Rzymu: jeden wys\u0142uchuje innych; a wszyscy ws\u0142uchuj\u0105 si\u0119 w Ducha \u015awi\u0119tego, Ducha Prawdy, aby pozna\u0107 to, co On m\u00f3wi do Ko\u015bcio\u0142\u00f3w<\/em>.<\/p>\r\n

Aby tym bardziej podkre\u015bli\u0107, \u017ce nauczanie Ko\u015bcio\u0142a powinno posiada\u0107 oddolny<\/em> charakter, papie\u017c doda\u0142: Synod Biskup\u00f3w jest punktem zbie\u017cnym tej dynamiki s\u0142uchania, odbywaj\u0105cego si\u0119 na wszystkich poziomach \u017cycia Ko\u015bcio\u0142a. Droga synodalna zaczyna si\u0119 od s\u0142uchania ludu, kt\u00f3ry \u201euczestniczy tak\u017ce w prorockiej funkcji Chrystusa\u201d, w my\u015bl zasady bliskiej Ko\u015bcio\u0142owi pierwszego tysi\u0105clecia: <\/em>Quod omnes tangit ab omnibus tractari debet. Dalej droga synodu prowadzi przez s\u0142uchanie pasterzy. Za po\u015brednictwem ojc\u00f3w synodalnych biskupi dzia\u0142aj\u0105 jako autentyczni str\u00f3\u017ce, interpretatorzy i \u015bwiadkowie wiary ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3r\u0105 powinni umie\u0107 z rozwag\u0105 odr\u00f3\u017cnia\u0107 od cz\u0119sto zmieniaj\u0105cych si\u0119 nurt\u00f3w opinii publicznej.<\/em> (\u2026) Wreszcie, kulminacj\u0105 drogi synodalnej jest s\u0142uchanie biskupa Rzymu, powo\u0142anego do wypowiadania si\u0119 jako pasterz i nauczyciel wszystkich chrze\u015bcijan – nie w oparciu o swoje osobiste przekonania, ale jako najwy\u017cszy \u015bwiadek fides <\/em>totius Ecclesiae, b\u0119d\u0105cy gwarantem pos\u0142usze\u0144stwa i zgodno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a z wol\u0105 Boga, Ewangeli\u0105 Chrystusa i Tradycj\u0105 Ko\u015bcio\u0142a<\/em>. Ojciec \u015awi\u0119ty stwierdzi\u0142 dalej, \u017ce synodalno\u015b\u0107 jako konstytutywny wymiar Ko\u015bcio\u0142a stwarza nam najodpowiedniejszy kontekst interpretacyjny, pozwalaj\u0105cy zrozumie\u0107 samo kap\u0142a\u0144stwo hierarchiczne<\/em>. Odwr\u00f3ci\u0142 on w ten spos\u00f3b model Ko\u015bcio\u0142a, dodaj\u0105c, \u017ce jedyn\u0105 w\u0142adz\u0105 jest w\u0142adza s\u0142u\u017cenia, jedyn\u0105 moc\u0105 jest moc krzy\u017ca<\/em>.<\/p>\r\n

Synodalno\u015b\u0107 posiada wi\u0119c trzy wymiary. Zaczyna si\u0119 na poziomie Ko\u015bcio\u0142a lokalnego, diecezji i jej organ\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 zwi\u0105zane z \u201edo\u0142em\u201d i wychodz\u0105 od ludzi, od codziennych problem\u00f3w<\/em>. Kolejny poziom stanowi\u0105 poszczeg\u00f3lne konferencje episkopat\u00f3w, po\u015brednie instancje kolegialno\u015bci<\/em> s\u0142u\u017c\u0105ce zdecentralizowanemu rozeznawaniu. W ko\u0144cu ostatni poziom – w skali Ko\u015bcio\u0142a powszechnego – to Synod Biskup\u00f3w b\u0119d\u0105cy wyrazem kolegialno\u015bci biskupiej w \u0142onie Ko\u015bcio\u0142a w ca\u0142o\u015bci synodalnego<\/em>. Na czym w tym przypadku polega\u0107 ma rola papie\u017ca? Na kolegialno\u015bci, kt\u00f3ra w pewnych okoliczno\u015bciach mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c sta\u0107 si\u0119 efektywna, \u0142\u0105cz\u0105ca biskup\u00f3w mi\u0119dzy sob\u0105 i z papie\u017cem w trosce o lud Bo\u017cy<\/em>.<\/p>\r\n

Rozwijaj\u0105c kwesti\u0119 ekumenicznych konsekwencji synodalnej koncepcji Ko\u015bcio\u0142a, Franciszek stwierdzi\u0142, \u017ce papie\u017c nie stoi sam ponad Ko\u015bcio\u0142em, ale jest w nim jako ochrzczony po\u015br\u00f3d ochrzczonych i w \u0142onie kolegium biskupiego jako biskup po\u015br\u00f3d biskup\u00f3w, powo\u0142any zarazem – jako nast\u0119pca Aposto\u0142a Piotra – do kierowania Ko\u015bcio\u0142em rzymskim, kt\u00f3ry przewodzi w mi\u0142o\u015bci wszystkim Ko\u015bcio\u0142om<\/em>. To – co najmniej dwuznaczne – sformu\u0142owanie przekszta\u0142ca Stolic\u0119 Apostolsk\u0105 w biskupstwo o honorowym prymacie, przes\u0142aniaj\u0105c w ten spos\u00f3b prymat jurysdykcji.<\/p>\r\n

Styl synodalny<\/strong><\/em><\/p>\r\n

Odwr\u00f3cona perspektywa Ko\u015bcio\u0142a hierarchicznego, przenikaj\u0105ca spos\u00f3b my\u015blenia papie\u017ca o w\u0142adzy ko\u015bcielnej, by\u0142a szczeg\u00f3lnie ceniona przez kardyna\u0142a Carla Mari\u0119 Martiniego. To w\u0142a\u015bnie on jako jeden z pierwszych zaproponowa\u0142 \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 synodalny\u201d, a wi\u0119c taki, kt\u00f3rym papie\u017c nie rz\u0105dzi jako monarcha – licz\u0105c r\u00f3wnocze\u015bnie na powo\u0142anie czego\u015b w rodzaju \u201esta\u0142ej rady regent\u00f3w\u201d.<\/p>\r\n

Ten nowy, horyzontalny spos\u00f3b zarz\u0105dzania Ko\u015bcio\u0142em zosta\u0142 streszczony w dokumencie ko\u0144cowym XV Zwyczajnego Zgromadzenia Synodu Biskup\u00f3w po\u015bwi\u0119conego m\u0142odzie\u017cy. Dokument ten uznaje w do\u015bwiadczeniu wsp\u00f3\u0142odpowiedzialno\u015bci prze\u017cywanej z m\u0142odymi chrze\u015bcijanami<\/em> wezwanie do\u2026 praktykowania synodalno\u015bci. I to jako sposobu bycia i dzia\u0142ania, krzewi\u0105c uczestnictwo wszystkich ochrzczonych i ludzi dobrej woli, ka\u017cdego w zale\u017cno\u015bci od jego wieku, stanu \u017cycia i powo\u0142ania<\/em>. Zgromadzenie biskup\u00f3w po\u015bwi\u0119cone m\u0142odzie\u017cy mia\u0142o wr\u0119cz ukaza\u0107 pewne podstawowe cechy stylu synodalnego, ku kt\u00f3remu powinni\u015bmy si\u0119 nawr\u00f3ci\u0107<\/em>.<\/p>\r\n

Oznacza to, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 – jak czytamy – jest powo\u0142any do przyj\u0119cia postawy relacyjnej, kt\u00f3ra stawia w centrum s\u0142uchanie, akceptacj\u0119, dialog, wsp\u00f3lne rozeznanie w procesie, kt\u00f3ry przemienia \u017cycie uczestnicz\u0105cych w nim os\u00f3b<\/em>. Nast\u0119pnie oznacza to docenienie charyzmat\u00f3w, jakie daje Duch zale\u017cnie od powo\u0142ania i roli ka\u017cdego z jego cz\u0142onk\u00f3w, poprzez zjawisko wsp\u00f3\u0142odpowiedzialno\u015bci<\/em>, a tak\u017ce przej\u015bcie do Ko\u015bcio\u0142a zaanga\u017cowanego i wsp\u00f3\u0142odpowiedzialnego<\/em>. Trzeci\u0105 cech\u0105 synodalno\u015bci s\u0105 dzi\u015b duszpasterze rozeznaj\u0105cy znaki czasu w \u015bwietle wiary i pod kierunkiem Ducha \u015awi\u0119tego, przy udziale wszystkich cz\u0142onk\u00f3w wsp\u00f3lnoty, zaczynaj\u0105c od tych, kt\u00f3rzy znajduj\u0105 si\u0119 na marginesie<\/em>.<\/p>\r\n

Dokument ko\u0144cowy synodu o m\u0142odzie\u017cy opatrzony zosta\u0142 tak\u017ce prawdziw\u0105 wisienk\u0105 na torcie. Jak mo\u017cemy w nim przeczyta\u0107, praktykowanie dialogu i poszukiwanie wsp\u00f3lnych rozwi\u0105za\u0144 stanowi\u0105 wyra\u017any priorytet w czasie, gdy systemy demokratyczne zmagaj\u0105 si\u0119 z wyzwaniem niskiego poziomu uczestnictwa i nieproporcjonalnego wp\u0142ywu ma\u0142ych grup interesu, kt\u00f3re nie maj\u0105 szerokiego odzwierciedlenia w\u015br\u00f3d ludno\u015bci, a tak\u017ce z niebezpiecze\u0144stwem redukcjonistycznym, technokratycznym i autorytarnym<\/em>. Zupe\u0142nie, jakby Ko\u015bci\u00f3\u0142 musia\u0142 zmieni\u0107 swoj\u0105 okre\u015blon\u0105 przez Boga, hierarchiczn\u0105 natur\u0119 po to by\u2026 sta\u0107 si\u0119 modelem dla upadaj\u0105cych dzi\u015b demokracji liberalnych!<\/p>\r\n

Paradoksy \u201es\u0142uchania\u201d<\/strong><\/em><\/p>\r\n

Promotorzy wsp\u00f3\u0142odpowiedzialno\u015bci i dialogu w Ko\u015bciele nie praktykuj\u0105 jednak tego, co sami g\u0142osz\u0105. Biskup Anthony Fisher z Sydney w rozmowie z \u201eNational Catholic Register\u201d stwierdzi\u0142, \u017ce w trakcie obrad ostatniego synodu o m\u0142odzie\u017cy temat synodalno\u015bci\u2026 nie pojawi\u0142 si\u0119. Nie by\u0142 obecny w trakcie prac zgromadzenia og\u00f3lnego ani w grupach j\u0119zykowych, ani te\u017c w podgrupach. Pojawi\u0142 si\u0119 zupe\u0142nie znik\u0105d dopiero w dokumencie ko\u0144cowym.<\/p>\r\n

Odni\u00f3s\u0142 si\u0119 do tego tak\u017ce kardyna\u0142 Oswald Gracias z Indii, nale\u017c\u0105cy do grona os\u00f3b pracuj\u0105cych nad tym dokumentem. Jak potwierdzi\u0142, kiedy tekst ten zosta\u0142 og\u0142oszony, spotka\u0142 si\u0119 z oporem ze strony ojc\u00f3w synodalnych – w\u0142a\u015bnie ze wzgl\u0119du na uwagi dotycz\u0105ce synodalno\u015bci, kt\u00f3re nie by\u0142y przedmiotem rozm\u00f3w. Indyjski hierarcha zasugerowa\u0142 tak\u017ce, i\u017c fragmenty te zosta\u0142y wprowadzone w ostatniej chwili przez kardyna\u0142a Baldisseriego i jego wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w – uznaj\u0105cych si\u0119 w trakcie prac za w\u0142a\u015bciwych interpretator\u00f3w g\u0142osu Ducha \u015awi\u0119tego. To zreszt\u0105 \u017cadna nowo\u015b\u0107. W XVIII wieku najwi\u0119kszymi zwolennikami i promotorami ideologii demokratycznej byli\u2026 o\u015bwieceniowi despoci.<\/p>\r\n

Jose Antonio Ureta<\/strong><\/em> – wyk\u0142adowca i publicysta miesi\u0119cznika \u201eCatolicismo\u201d. Cz\u0142onek Stowarzyszenia Obrony Tradycji, Rodziny i W\u0142asno\u015bci<\/p>\r\n

Artyku\u0142 zosta\u0142 opublikowany w 67. numerze magazynu \u201ePolonia Christiana\u201d. Aby zam\u00f3wi\u0107, kliknij TUTAJ.<\/a><\/strong><\/p>\r\n

\r\n

[Wybrane wypowiedzi internaut\u00f3w pod w\/w tekstem na stronie \u017ar\u00f3d\u0142owej:<\/strong>]<\/p>\r\n

Czas na papie\u017ca w garniturze.
\r\nTZ<\/em><\/p>\r\n<\/blockquote>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych zmian wprowadzonych w Ko\u015bciele katolickim w bezpo\u015bredniej konsekwencji Soboru Watyka\u0144skiego II jest jego demokratyzacja – przeprowadzana pod pozorem kolegialno\u015bci. Dyskusja na temat kolegialno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a zaj\u0119\u0142a w trakcie ostatniego soboru o wiele wi\u0119cej czasu ni\u017c jakikolwiek inny temat. Ojcowie soborowi zdawali sobie spraw\u0119, \u017ce kolegialno\u015b\u0107 oznacza uderzaj\u0105ce odej\u015bcie od teologii prymatu papieskiego, a […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3],"tags":[33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/107019"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=107019"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/107019\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=107019"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=107019"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=107019"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}