{"id":106790,"date":"2019-02-21T13:24:26","date_gmt":"2019-02-21T18:24:26","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=106790"},"modified":"2019-02-21T13:24:26","modified_gmt":"2019-02-21T18:24:26","slug":"zydzi-w-wojsku-polskim-po-1945","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=106790","title":{"rendered":"\u017bydzi w Wojsku Polskim po 1945"},"content":{"rendered":"

Poni\u017cej prezentujemy fragment najnowszej ksi\u0105\u017cki Petera Rainy pt. \u201eCzy Gomu\u0142ka by\u0142 antysemit\u0105? Geneza \u017cydowskiej emigracji 1967-1968 r.\u201d, kt\u00f3ra uka\u017ce si\u0119 w marcu br. nak\u0142adem wydawnictwa Capitalbook. Peter Raina (ur. 1935), historyk pochodzenia hinduskiego, jest zas\u0142u\u017conym dla polskiej nauki wydawca wielu bezcennych \u017ar\u00f3de\u0142 i opracowa\u0144 biograficznych.<\/em><\/p>\r\n

<\/p>\r\n

<\/span>Po 1945 roku prawie wszystkie kierownicze pozycje w organach pa\u0144stwowych zar\u00f3wno w dziedzinie cywilnej jak i wojskowej zaj\u0119te zosta\u0142y przez \u017byd\u00f3w<\/strong>. Szczeg\u00f3lnie widoczne by\u0142o to w urz\u0119dach odgrywaj\u0105cych rol\u0119 w konsolidowaniu systemu totalitarnego w kraju. Nale\u017ca\u0142y do nich: organy polityczne i bezpiecze\u0144stwa, s\u0105downictwo i prokuratura.<\/p>\r\n

Wszystkie mo\u017cliwe instrumenty represyjne wykorzystane zosta\u0142y do likwidowania to\u017csamo\u015bci narodowej. Dokumentuje to opracowanie G\u0142\u00f3wnego Zarz\u0105du Politycznego Wojska Polskiego. Opracowanie to jest opatrzone tytu\u0142em \u201eNiekt\u00f3re problemy powstania i rozwoju Ludowego Wojska Polskiego\u201d. Obejmuje ono 76 stron maszynopisu. Powsta\u0142o ono w 1967 roku i by\u0142o wynikiem bada\u0144 specjalnej komisji dzia\u0142aj\u0105cej pod kierownictwem zast\u0119pcy szefa G\u0142\u00f3wnego Zarz\u0105du Politycznego WP, gen. bryg. Jana Czapli. Przytaczamy tu fragmenty dotycz\u0105ce spraw \u017cydowskich w WP po 1945 roku.<\/p>\r\n

\u201eW latach 1945-1958 szczeg\u00f3lnie intensywnie rozwija\u0142 si\u0119 proces grupowania si\u0119 przedstawicieli narodowo\u015bci \u017cydowskiej w decyduj\u0105cych ogniwach w\u0142adzy pa\u0144stwowej. Nie omin\u0105\u0142 on r\u00f3wnie\u017c wojska, cho\u0107 szczeg\u00f3lnie jaskrawo wyst\u0105pi\u0142 w b. Ministerstwie Bezpiecze\u0144stwa Publicznego. Wp\u0142ywy tych \u015brodowisk stale ros\u0142y, co jest zrozumia\u0142e je\u015bli we\u017amie si\u0119 pod uwag\u0119 znaczenie tego resortu w warunkach ostrej walki politycznej z PSL-em Miko\u0142ajczyka i walki zbrojnej z reakcyjnym podziemiem. Od raport\u00f3w MBP zale\u017ca\u0142o wiele, umiej\u0119tne przedstawienie fakt\u00f3w z g\u00f3ry przes\u0105dza\u0142o decyzje.<\/p>\r\n

Polscy kierownicy \u017cycia politycznego dostrzegali ju\u017c wtedy negatywy tej sytuacji. Problem zosta\u0142 podniesiony w Biurze Politycznym, To spowodowa\u0142o, \u017ce podnios\u0142a si\u0119 wrzawa tzw. ,,nacjonalistycznego odchylenia\u201d. Nacjonalizmem okaza\u0142o si\u0119 zwr\u00f3cenie uwagi na nieprawid\u0142owo\u015b\u0107 polityki kadrowej szkodliwej dla rozwoju narodu.<\/p>\r\n

W\u00f3wczas operacja zaplanowana przez Zambrowskiego, Bermana, Minca, a zrealizowana przy poparciu beriowszczyzny uda\u0142a si\u0119. Pasowa\u0142a zreszt\u0105 do schematu zastosowanego w Czechos\u0142owacji, na W\u0119grzech, pozwala\u0142a na aktywizacj\u0119 w kierownictwie element\u00f3w zewn\u0119trznych – obcych narodowi.<\/p>\r\n

Zwyci\u0119zcy ugruntowali pozycje. \u015arodowisko \u017cydowskie uprzednio klasowo, materialnie i intelektualnie zr\u00f3\u017cnicowane szybko zmienia sw\u0105 socjaln\u0105 struktur\u0119. Zatraca przede wszystkim wszelk\u0105 wi\u0119\u017a z klas\u0105 robotnicz\u0105, staje si\u0119 \u015brodowiskiem coraz mocniej wewn\u0119trznie powi\u0105zanym konsekwencjami sprawowania w\u0142adzy, opartym g\u0142\u00f3wnie o metody zastraszania i represji.<\/p>\r\n

Nieprzypadkowo dotyka\u0142y one najcz\u0119\u015bciej dzia\u0142aczy partyjnych i pa\u0144stwowych, kt\u00f3rzy jak W. Gomu\u0142ka, Z. Kliszko, Loga-Sowi\u0144ski, M. Spychalski, stanowi\u0105c trzon wyros\u0142ego w kraju kierownictwa PPR, zwi\u0105zani byli z parti\u0105 od jej narodzin. Nieprzypadkowo uderzono w szereg dzia\u0142aczy i dow\u00f3dc\u00f3w Gwardii Ludowej i p\u00f3\u017aniejszej Armii Ludowej, ludzi znaj\u0105cych spo\u0142ecze\u0144stwo polskie, maj\u0105cych w nim oparcie. Chodzi\u0142o o wyeliminowanie z \u017cycia politycznego tych, kt\u00f3rzy przeszkadzaliby w realizacji planu obj\u0119cia \u201erz\u0105du dusz\u201d.<\/p>\r\n

Powo\u0142anie centralnych i terenowych organ\u00f3w kadrowych wojska<\/strong><\/p>\r\n

Organy kadrowe wojska, kt\u00f3rych dzia\u0142alno\u015b\u0107 mia\u0142a zasadniczy wp\u0142yw na kszta\u0142t i oblicze armii, z chwil\u0105 powo\u0142ania ich do \u017cycia, sta\u0142y si\u0119 obiektem szczeg\u00f3lnego zainteresowania i infiltracji do nich oficer\u00f3w narodowo\u015bci \u017cydowskiej. I tak, w sformowanym jesieni\u0105 1944 r. Oddziale Personalnym WP, b\u0119d\u0105cym w\u00f3wczas centralnym organem kadrowym Naczelnego Dow\u00f3dztwa WP spotyka si\u0119 ju\u017c nazwiska oficer\u00f3w, kt\u00f3rzy po bardzo kr\u00f3tkich okresach pracy na stanowiskach pomocniczych, przechodz\u0105 z kolei na stanowiska kierownicze do instytucji o znaczenie szerszym zakresie dzia\u0142ania ni\u017c wspomniany oddzia\u0142, tj. do utworzonego w lipcu 1945 r. – Departamentu Personalnego WP.<\/p>\r\n

Istotnym jest przy tym fakt, \u017ce w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci oficerowie tej narodowo\u015bci zajmowali stanowiska kierownicze, a wi\u0119c mieli pe\u0142n\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 kszta\u0142towania i realizowania okre\u015blonej polityki na odcinku kadrowym w skali wojska.<\/p>\r\n

Wed\u0142ug przybli\u017conych danych pochodz\u0105cych z lipca 1946 r. w\u015br\u00f3d pracownik\u00f3w \u00f3wczesnego Departamentu Personalnego WP – oko\u0142o 10% stanowili oficerowie narodowo\u015bci \u017cydowskiej. Obsada kluczowych stanowisk przedstawia\u0142a si\u0119 w\u00f3wczas nast\u0119puj\u0105co: Szefem Departamentu by\u0142 gen. bryg. Stanis\u0142aw Zawadzki, \u015bci\u015ble powi\u0105zany poprzez \u017con\u0119, z elementami syjonistycznymi, b. oficer polityczny 1. Armii WP, kt\u00f3ry niewiele czasu po\u015bwi\u0119ca\u0142 sprawom s\u0142u\u017cbowym. Faktyczna realizacja zasadniczych zada\u0144 s\u0142u\u017cbowych spoczywa\u0142a w rekach grupy oficer\u00f3w pochodzenia \u017cydowskiego, do kt\u00f3rych mi\u0119dzy innymi nale\u017celi:<\/p>\r\n

l. P\u0142k Jakub Wachtel<\/strong> – zast\u0119pca Szefa Departamentu Personalnego Z zawodu nauczyciel (\u2026). Z chwil\u0105 rozpocz\u0119cia s\u0142u\u017cby wojskowej w maju 1943 r. obj\u0105\u0142 stanowisko zast\u0119pcy dow\u00f3dcy baonu do spraw pol.-wych., a po 5 miesi\u0105cach awansowa\u0142 ju\u017c na zast\u0119pc\u0119 dow\u00f3dcy pu\u0142ku. (\u2026).
\r\n2. P\u0142k Stefan Kuhl<\/strong> – r\u00f3wnie\u017c zast\u0119pca Szefa Departamentu Personalnego. W ci\u0105gu 2 lat i 2 miesi\u0119cy awansowa\u0142 od chor\u0105\u017cego do pu\u0142kownika. (\u2026)
\r\n3. Pp\u0142k Julian Rotnicki<\/strong> – szef Wydzia\u0142u I zajmuj\u0105cego si\u0119 oficerami piechoty, sztab\u00f3w i instytucji oraz aparatu personalnego, a wi\u0119c kom\u00f3rki obejmuj\u0105cej swym zakresem dzia\u0142ania podstawow\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 \u00f3wczesnej kadry oficerskiej. W ci\u0105gu 1944 r. mianowany na stopie\u0144 podporucznika i porucznika, natomiast w 1945 r. na stopie\u0144 kapitana, majora i podpu\u0142kownika.
\r\n4. Pp\u0142k Adam Brandel<\/strong> – szef Wydzia\u0142u Odznacze\u0144 i Awans\u00f3w. Od listopada 1944 r. do maja 1946 r. awansowa\u0142 od stopnia podporucznika do podpu\u0142kownika. (\u2026)
\r\n5. Pp\u0142k Edward Pfeffer<\/strong> – szef Wydzia\u0142u VII. Do zakresu dzia\u0142ania tego wydzia\u0142u nale\u017ca\u0142y sprawy powo\u0142a\u0144 oficer\u00f3w do s\u0142u\u017cby wojskowej i zwolnie\u0144 z tej s\u0142u\u017cby, administracji rezerw oficerskich, obsady kadrowej WKR oraz sprawy zwi\u0105zane z przyznawaniem emerytur.
\r\n6. Pp\u0142k Mieczys\u0142awa Wodnar<\/strong> – szef Wydzia\u0142u Oficer\u00f3w Kwatermistrzostwa. (\u2026)
\r\nOficerowie pochodzenie \u017cydowskiego zajmowali w tym czasie r\u00f3wnie\u017c inne stanowiska w Departamencie Personalnym. (\u2026)<\/p>\r\n

Jest zjawiskiem charakterystycznym, \u017ce w omawianym czasie na stanowiska pomocnicze, g\u0142\u00f3wnie wykonawcze, \u015bci\u0105gane oficer\u00f3w Polak\u00f3w wysoce ideowych i pe\u0142nych zapa\u0142u do pracy, jednak\u017ce m\u0142odych i niedo\u015bwiadczonych, kt\u00f3rzy si\u0142\u0105 rzeczy pozostawali w cieniu \u201eautorytet\u00f3w kierowniczych\u201d, a tym samym stawali si\u0119 pos\u0142usznymi wykonawcami ich polece\u0144. Znajduj\u0105ca si\u0119 w Dep. Pers. nieliczna grupa oficer\u00f3w zawodowych i rezerwy sprzed 1939 r., zajmuj\u0105ca w zasadzie \u015brednie i pomocnicze stanowiska, niewiele mia\u0142a do powiedzenia, gdy\u017c w stosunku do tej kategorii ludzi w ca\u0142ym wojsku rozpocz\u0119to ju\u017c polityk\u0119 rugowania ze s\u0142u\u017cby wojskowej.<\/p>\r\n

Wszystko wskazuje na to, \u017ce g\u0142\u00f3wna dzia\u0142alno\u015b\u0107 kierowniczej grupy oficer\u00f3w pochodzenia \u017cydowskiego skierowana by\u0142a w tym czasie na osi\u0105gni\u0119cie nast\u0119puj\u0105cych cel\u00f3w:<\/p>\r\n

1. obsadzenia lud\u017ami swego pokroju rozwijaj\u0105cego si\u0119 terenowego aparatu kadrowego;
\r\n2. wprowadzanie oficer\u00f3w narodowo\u015bci \u017cydowskiej na stanowiska zwalniane przez odkomenderowanych oficer\u00f3w Armii Radzieckiej;
\r\n3. przygotowanie odpowiednich akt\u00f3w prawnych, zapewniaj\u0105cych Dep. Personalnemu niepodzieln\u0105 w\u0142adz\u0119 w sprawach kadrowych.<\/p>\r\n

Do czasu ca\u0142kowitego opanowania przez osoby pochodzenia \u017cydowskiego kluczowych stanowisk w terenowych organach kadrowych, wszelkiego rodzaju wyznaczenia i przesuni\u0119cia oficer\u00f3w na stanowiskach s\u0142u\u017cbowych by\u0142y ca\u0142kowicie scentralizowane i nale\u017ca\u0142y do wy\u0142\u0105cznej kompetencji Ministra Obrony Narodowej, a praktycznie bior\u0105c do Departamentu Personalnego.<\/p>\r\n

Stan ten ulega zmianie dopiero w drugiej po\u0142owie 1948 r., kiedy to dow\u00f3dcom okr\u0119g\u00f3w wojskowych (r\u00f3wnorz\u0119dnych) przyznano kompetencje w zakresie wyznaczania oficer\u00f3w na stanowiska s\u0142u\u017cbowe do okre\u015blonego stopnia etatowego. Nast\u0105pi\u0142o to w sytuacji, kiedy w zasadzie wszystkie kierownicze stanowiska w terenowym aparacie kadrowym by\u0142y obsadzone przez oficer\u00f3w pochodzenia \u017cydowskiego. Obsada niekt\u00f3rych spo\u015br\u00f3d tych stanowisk przedstawia\u0142a si\u0119 wtedy nast\u0119puj\u0105ce:<\/p>\r\n

1. Szef Wydzia\u0142u Personalnego DOW-1 (Warszawa) – pp\u0142k Jan Wi\u015bniewsk<\/strong>i, p\u00f3\u017aniejszy kontradmira\u0142; po skierowaniu go na studia wojskowe do ZSRR, stanowisko to obj\u0105\u0142 znienawidzony przez og\u00f3\u0142 kadry okr\u0119gu pp\u0142k Rosi\u0144ski (Rosenberg),
\r\n2. Szef Wydzia\u0142u Personalnego DOW-2 (Bydgoszcz) – pp\u0142k Adolf Kolb;<\/strong>
\r\n3. Szef Wydzia\u0142u Personalnego DOW-6 (\u0141\u00f3d\u017a), a nast\u0119pnie po rozwi\u0105zaniu tego okr\u0119gu szef Wydzia\u0142u Personalnego DOW-3 (Pozna\u0144) – pp\u0142k Henryk Zieman (prawdziwe nazwisko Zysman);<\/strong>
\r\n4. Szef Wydzia\u0142u Personalnego DOW-4 (Wroc\u0142aw) – p\u0142k Marian Mazur;<\/strong> po jego przeniesieniu do Dep. Pers. stanowisko to obj\u0105\u0142 mjr Roman Doma\u0144ski (prawdziwe nazwisko Rozenband);
\r\n5. W Wydziale Personalnym DOW-5<\/strong> (Krak\u00f3w) polityk\u0119 personaln\u0105 realizowa\u0142 jako kierownik jednej z zasadniczych sekcji tego wydzia\u0142u, \u00f3wczesny kapitan Bronis\u0142aw Lampel<\/strong>, przyby\u0142y do tej kom\u00f3rki w lipcu 1947 r.; szefem tego wydzia\u0142u zosta\u0142 w pa\u017adzierniku 1951 r., a po rozformowaniu Krakowskiego OW, obj\u0105\u0142 w maju 1952 r. funkcj\u0119 szefa Oddzia\u0142u Personalnego DOW-4 (Wroc\u0142aw);
\r\n6. Szef Wydzia\u0142u Personalnego Dow\u00f3dztwa Wojsk Lotniczych – pp\u0142k Leon Turski<\/strong> (prawdziwe nazwisko Tanenbaum), p\u00f3\u017aniejszy szef wydzia\u0142u oficer\u00f3w lotnictwa w Dep. Pers., a nast\u0119pnie szef dzia\u0142u kadr Komendy G\u0142\u00f3wnej TOPL w okresie kiedy komendantem g\u0142\u00f3wnym by\u0142 obecny gen. dyw. Graniewski. Obecnie przebywa w Izraelu.
\r\n7. Szef Wydzia\u0142u Personalnego Wojsk Ochrony Pogranicza – pp\u0142k Micha\u0142 Rudawski.<\/strong> Z wojska zostaje zwolniony w stopniu pu\u0142kownika wskutek wyra\u017cania ch\u0119ci wyjazdu do Izraela i po\u0142\u0105czenia si\u0119 z przebywaj\u0105c\u0105 tam rodzin\u0105. Nie uzyska\u0142 zgody na wyjazd do Izraela.<\/p>\r\n

W pocz\u0105tku 1948 r. z inicjatywy pp\u0142k Rotnickiego i pp\u0142k Pfeffera nast\u0119puje cz\u0119\u015bciowa reorganizacja Departamentu Personalnego. Powstaje nowa kom\u00f3rka organizacyjna – Wydzia\u0142 I. Do jego zakresu dzia\u0142ania nale\u017c\u0105 sprawy organizacyjno-planistyczne, a wiec zasadnicze problemy polityki i zasad pracy kadrowej. Szefem tego wydzia\u0142u zostaje pp\u0142k Pfeffer<\/strong>, wchodz\u0105c w ten spos\u00f3b do \u015bcis\u0142ego grona faktycznego kierownictwa instytucji. Na stanowisko szefa Wydzia\u0142u Pracownik\u00f3w Cywilnych po reorganizacji tej kom\u00f3rki zostaje wyznaczony mjr Micha\u0142 Wojnar (prawdziwe nazwisko Szafir),<\/strong> kt\u00f3ry po kolejnych zmianach strukturalnych zajmuje stanowisko szefa Oddzia\u0142u Mobilizacyjnego.<\/p>\r\n

W okresie, kt\u00f3ry nast\u0105pi\u0142 po sierpniowo-wrze\u015bniowym plenum KC PZPR w 1948 r. do Departamentu Personalnego przybyli nowi oficerowie pochodzenia \u017cydowskiego, a tak\u017ce nast\u0105pi\u0142y pewne zmiany na kluczowych stanowiskach w tej instytucji, umacniaj\u0105ce pozycje i wp\u0142ywy oficer\u00f3w narodowo\u015bci \u017cydowskiej, oraz zarysowane ju\u017c wcze\u015bniej tendencje wyra\u017anego, narodowo\u015bciowo profilowanego kierunku polityki personalnej w ca\u0142ym wojsku. (\u2026)<\/p>\r\n

Obsada personalna b. organ\u00f3w informacji WP w pierwszych latach powojennych.
\r\n(\u2026) Jak wynika z obsady personalnej kierowniczych stanowisk G\u0142\u00f3wnego Zarz\u0105du Informacji i zarz\u0105d\u00f3w informacji OW – znaczna ilo\u015b\u0107 oficer\u00f3w kontrwywiadu Armii Radzieckiej by\u0142a pochodzenia \u017cydowskiego (z teren\u00f3w Zwi\u0105zku Radzieckiego i z Polski). Wielu \u017byd\u00f3w zosta\u0142o skierowanych do organ\u00f3w informacji na kierownicze stanowiska z aparatu politycznego WP (Fejgin, Krasnocielski, Kuhl, Rabinowicz, Ignacy Krzemie\u0144<\/strong> i inni).<\/p>\r\n

Charakterystyczny dla obsady personalnej kluczowych stanowisk w b. organach informacji by\u0142 fakt kierowania najwa\u017cniejszymi kom\u00f3rkami przez osoby pochodzenia \u017cydowskiego. Mo\u017cna tu wymieni\u0107 m.in. takie nazwiska jak:<\/p>\r\n

– w\u015br\u00f3d szef\u00f3w b. G\u0142\u00f3wnego Zarz\u0105du Informacji: p\u0142k Jan Rutkowski, p\u0142k Stefan Kuhl;<\/strong>
\r\n– w\u015br\u00f3d zast\u0119pc\u00f3w szefa GZI: p\u0142k Adam Gajewski, p\u0142k Eugeniusz Zadrzy\u0144ski, p\u0142k Anatol Fejgin, p\u0142k Anton Skulbaczewski, p\u0142k Jerzy Dobrowolski;<\/strong>
\r\n– w\u015br\u00f3d oficer\u00f3w zarz\u0105d\u00f3w (oddzia\u0142\u00f3w) GZI: p\u0142k Ignacy Krzemie\u0144, p\u0142k Jerzy Szersze\u0144, pp\u0142k Wincenty Klupi\u0144ski, pp\u0142k Eugeniusz Wyszkowski, pp\u0142k Aleksander Synaj, pp\u0142k Aleksander Andruszewicz, p\u0142k Nauman Lewandowski, p\u0142k Stefan Sarnowski, p\u0142k Stefan Lewkowicz, mjr Jerzy Fonkowicz, p\u0142k Aleksander Borszczow, mjr Mateusz Frydman, pp\u0142k Wincenty Klupi\u0144ski, pp\u0142k Robert Knapp, pp\u0142k J\u00f3zef Wargin-S\u0142onie\u0144ski, pp\u0142k Andrzej Szyd\u0142owski, mjr Edward Umer, mjr Stanis\u0142awa Sowi\u0144ska, p\u0142k W\u0142adys\u0142aw Halbersztadt, pp\u0142k Anatol Leszczy\u0144ski, p\u0142k Isser Rabinowicz.<\/strong> (\u2026)<\/p>\r\n

Na stanowisku szefa Oddzia\u0142u II Sztabu Generalnego pozostawa\u0142 od 1946 r. gen. bryg. W. Komar<\/strong>. Z chwil\u0105 obj\u0119cia przez niego stanowiska szefa Oddzia\u0142u rozpocz\u0105\u0142 sie proces anga\u017cowania do pracy w Oddziale II os\u00f3b pochodzenia \u017cydowskiego w tym r\u00f3wnie\u017c takich, kt\u00f3rzy nie posiadali obywatelstwa polskiego, ani te\u017c odpowiedniego wykszta\u0142cenia i niezb\u0119dnych kwalifikacji do pracy w wywiadzie. Pracownicy ci \u015bci\u0105gani byli bezpo\u015brednio z Palestyny, Francji, W\u0142och oraz r\u00f3\u017cnych instytucji krajowych przy czym wykorzystywano tutaj po\u0142\u0105czenia rodzinne i znajomo\u015bci tych, kt\u00f3rzy ju\u017c pracowali w Oddziale II oraz protekcje os\u00f3b zatrudnionych w aparacie partyjnym i administracyjnym kraju. (\u2026)<\/p>\r\n

Charakterystyczny by\u0142 spos\u00f3b rekrutacji i \u015bci\u0105gania do Polski z Palestyny kandydat\u00f3w do pracy w Oddziale II. (\u2026) w Palestynie zainteresowane przyjazdem do Polski osoby wiedzia\u0142y wtedy, \u017ce gen. W. Komar kieruje wywiadem wojskowym Polski. W czerwcu 1946 r. przyby\u0142y do Tel-Avivu polski konsul Rafa\u0142 \u0141oc spotka\u0142 si\u0119 z nimi i przekaza\u0142 im polecenie gen. Komara przyjazdu do Warszawy, Polecenie to wykonali miedzy innymi Bryn, Trojan, Gincburg, Botwi\u0144ska<\/strong> i inni.(\u2026)<\/p>\r\n

W okresie tym stanowiska kierownicze obejmowali m.in. ni\u017cej wymienieni pracownicy narodowo\u015bci \u017cydowskiej: – p\u0142k Stanis\u0142aw Flato<\/strong>, z-ca szefa Oddzia\u0142u II. (\u2026) – p\u0142k W\u0142adys\u0142aw Leder<\/strong>, z-ca szefa Oddzia\u0142u. (\u2026) – p\u0142k Stanis\u0142aw Bielski<\/strong>, szef Wydzia\u0142u Operacyjnego. (\u2026) – p\u0142k Adam Brandel<\/strong>, szef Wydzia\u0142u Informacyjnego. (\u2026) – p\u0142k Micha\u0142 Bron vel Bronsztein<\/strong>, szef Wydzia\u0142u I. (\u2026) – p\u0142k Anatol Liberman<\/strong>, szef Wydzia\u0142u, a nast\u0119pnie Oddzia\u0142u III (Informacyjnego) Zarz\u0105du II.(\u2026) – kpt. Marian Rubinsztein<\/strong>, szef samodzielnej sekcji i sekretarz POP Oddzia\u0142u II. (\u2026) – kpt. Marcin Sochaczewski,<\/strong> szef Wydzia\u0142u Finans\u00f3w. (\u2026) – p\u0142k Adam Berngaut,<\/strong> z-ca szefa Wydzia\u0142u Operacyjnego i szef Oddzia\u0142u II Marynarki Wojennej w Gdyni. (\u2026) – p\u0142k Leon Zagorski<\/strong>, szef sekcji agenturalnej ameryka\u0144skiej. (\u2026) – mjr Henryk Klon,<\/strong> szef sekcji agenturalnej ameryka\u0144skiej. (\u2026)<\/p>\r\n

Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce na og\u00f3ln\u0105 ilo\u015b\u0107 52 stanowisk kierowniczych (od szefa sekcji wzwy\u017c) w Oddziale II Sztabu Generalnego w ko\u0144cu 1949 roku 23 najwa\u017cniejsze stanowiska kierownicze obsadzone by\u0142y pracownikami narodowo\u015bci \u017cydowskiej, w tym wszystkie w pionie agenturalnym.<\/p>\r\n

W zwi\u0105zku z tym, \u017ce \u015bci\u0105gni\u0119ci do Oddzia\u0142u II pracownicy narodowo\u015bci \u017cydowskiej nie posiadali dostatecznych kwalifikacji do organizacji i prowadzenia pracy wywiadowczej, r\u00f3wnolegle z nimi, dla wzmocnienia Oddzia\u0142u fachowcami, przyj\u0119to do pracy grup\u0119 oficer\u00f3w przedwojennych, w tym g\u0142\u00f3wnie z by\u0142ych jednostek polskich na Zachodzie. (\u2026) Aparat pomocniczy Oddzia\u0142u II stanowili m\u0142odsi oficerowie i podoficerowi LWP narodowo\u015bci polskiej.<\/p>\r\n

Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce ta grupa zatrudniona w omawianym okresie w Oddziale II na najni\u017cszych stanowiskach pozbawiona by\u0142a mo\u017cliwo\u015bci awansu z uwagi na nie dopuszczenie jej do dzia\u0142alno\u015bci operacyjnej. Byli oni wykorzystywani g\u0142\u00f3wnie do prac pomocniczych i zabezpieczaj\u0105cych np. sprawy kancelaryjne, gospodarcze i techniczne\u201d.<\/p>\r\n

Udzia\u0142 b. G\u0142\u00f3wnego Zarz\u0105du Informacji w likwidacji tzw. \u201eodchylenia prawicowo-nacjonalistycznego\u201d w WP<\/strong><\/p>\r\n

Organy informacji WP zosta\u0142y – podobnie jak organy bezpiecze\u0144stwa publicznego – zaanga\u017cowane przez \u00f3wczesne kierownictwo partyjne do zlikwidowania tak zwanego \u201eodchylenia prawicowo-nacjonalistycznego\u201d w wojsku. W listopadzie 1949 r. nast\u0105pi\u0142y pierwsze aresztowania wy\u017cszych oficer\u00f3w, przeprowadzone wsp\u00f3lnie z grup\u0105 specjaln\u0105 MBP. Aresztowano w\u00f3wczas m.in. genera\u0142\u00f3w: Tatara, Hermana i Kirchmajera<\/strong> oraz pu\u0142kownik\u00f3w: Utnika i Nowickiego.<\/strong> W tym okresie prac\u0105 GZI kierowa\u0142 p\u0142k Kuhl oraz jego zast\u0119pcy: p\u0142k Fejgin i p\u0142k Wo\u017aniesie\u0144ski. Bezpo\u015brednio spraw\u0105 gen. Tatara i innych, zwan\u0105 potem spraw\u0105 \u201eTUN\u201d od samego pocz\u0105tku kierowa\u0142 p\u0142k Antoni Skulbaszewski.<\/strong><\/p>\r\n

P\u0142k Skulbaszewski by\u0142 oficerem radzieckim narodowo\u015bci \u017cydowskiej, kt\u00f3ry pe\u0142ni\u0142 szereg funkcji w organach prokuratury LWP, a w pa\u017adzierniku 1948 r. zosta\u0142 mianowany naczelnym prokuratorem wojskowym. (\u2026) Zar\u00f3wno jako naczelny prokurator wojskowy, jak i zast\u0119pca szefa GZI, Skulbaszewski od 1949 r. kierowa\u0142 \u015bledztwem w sprawie ,,TUN\u201d.<\/p>\r\n

Dla prowadzenia tej sprawy zosta\u0142a powo\u0142ana grupa oficer\u00f3w \u015bledczych, odpowiednio dobranych wed\u0142ug kryteri\u00f3w, kt\u00f3re Skulbaszewski uwa\u017ca\u0142 za zasadnicze: – bezwzgl\u0119dne pos\u0142usze\u0144stwo; – tak zwana przez niego \u201enienawi\u015b\u0107 do wroga\u201d, wyra\u017caj\u0105ca si\u0119 w brutalnym i chamskim traktowaniu os\u00f3b aresztowanych, do bicia w\u0142\u0105cznie; – bezkrytyczny stosunek do wydawanych wytycznych i niech\u0119\u0107 do samodzielnego my\u015blenia. Ponadto po\u017c\u0105dan\u0105 cech\u0105 by\u0142o \u201einformowanie\u201d swoich prze\u0142o\u017conych o czym m\u00f3wi\u0105 i my\u015bl\u0105 inni oficerowie b. GZI. (\u2026)<\/p>\r\n

I tak, w 1951 r. zast\u0119pc\u0105 szefa Zarz\u0105du \u015aledczego zosta\u0142 mianowany pp\u0142k Mieczys\u0142aw Notkowski<\/strong>, po przeniesieniu dotychczasowego zast\u0119pcy pp\u0142k rez. Mateusza Frydmana<\/strong> (tej samej narodowo\u015bci) na szefa Wydzia\u0142u Specjalnego GZI.(\u2026) W sk\u0142ad grupy wchodzili r\u00f3wnie\u017c m.in. mjr Izaak Maciejewski<\/strong> oraz mjr Zygmunt Lindauer<\/strong>, kt\u00f3rzy w latach p\u00f3\u017aniejszych wyjechali do Izraela. (\u2026)<\/p>\r\n

Kieruj\u0105c \u015bledztwem Skulbaszewski przez stosowanie r\u00f3\u017cnego rodzaju metod nacisku fizycznego i psychicznego (bicie, wielogodzinne przes\u0142uchanie, \u201e\u017cabki\u201d, odmowa korespondencji i widze\u0144 itp.), obietnic zwolnienia z wi\u0119zienia za z\u0142o\u017cenie fa\u0142szywych zezna\u0144, a tak\u017ce zamiany kary \u015bmierci na terminowe wi\u0119zienie, d\u0105\u017cy\u0142 do uzyskania materia\u0142\u00f3w wskazuj\u0105cych na to, i\u017c w wojsku nie tylko istnia\u0142o \u201eodchylenie prawicowo-nacjonalistyczne\u201d, ale by\u0142o ono zwi\u0105zane z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 spiskowo-wywiadowcz\u0105, skierowan\u0105 przeciwko PRL i ZSRR. (\u2026)<\/p>\r\n

W 1954 r. Skulbaszewski zosta\u0142 odwo\u0142any ze stanowiska. Odszed\u0142 r\u00f3wnie\u017c mocno zwi\u0105zany ze Skulbaszewskim b. szef Zarz\u0105du Informacji Wojsk Lotniczych p\u0142k Neum Lewandowski<\/strong> (oficer radziecki narodowo\u015bci \u017cydowskiej), kt\u00f3ry ponosi odpowiedzialno\u015bci za sfabrykowanie szeregu spraw, a w tym tzw. sprawy ,,lotnik\u00f3w-konspirator\u00f3w\u201d zwi\u0105zanej z \u201eTUN\u201d, w kt\u00f3rej zapad\u0142o i wykonano 8 wyrok\u00f3w \u015bmierci\u201d.<\/p>\r\n

Peter Raina<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Autor wyda\u0142 14 tom\u00f3w pt. \u201eKardyna\u0142 Wyszy\u0144ski\u201d oraz prace na temat W\u0142adys\u0142awa Gomu\u0142ki, ks. Henryka Jankowskiego, Wojciecha Jaruzelskiego, opisa\u0142 spraw\u0119 zab\u00f3jstwa Bohdana Piaseckiego oraz wyda\u0142 dokumenty abp Bronis\u0142awa D\u0105browskiego z okresu stanu wojennego. W j\u0119zyku angielskim opublikowa\u0142 zarys dziej\u00f3w opozycji w Polsce. Przez lata blisko wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z tygodnikiem \u201eMy\u015bl Polska\u201d.<\/p>\r\n

My\u015bl Polska, nr 9-10 (24.02-3.03.2019)<\/em>
\r\nhttp:\/\/mysl-polska.pl<\/a><\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Poni\u017cej prezentujemy fragment najnowszej ksi\u0105\u017cki Petera Rainy pt. \u201eCzy Gomu\u0142ka by\u0142 antysemit\u0105? Geneza \u017cydowskiej emigracji 1967-1968 r.\u201d, kt\u00f3ra uka\u017ce si\u0119 w marcu br. nak\u0142adem wydawnictwa Capitalbook. Peter Raina (ur. 1935), historyk pochodzenia hinduskiego, jest zas\u0142u\u017conym dla polskiej nauki wydawca wielu bezcennych \u017ar\u00f3de\u0142 i opracowa\u0144 biograficznych. Po 1945 roku prawie wszystkie kierownicze pozycje w organach pa\u0144stwowych […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[84,53,197,81],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/106790"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=106790"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/106790\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=106790"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=106790"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=106790"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}