{"id":105436,"date":"2018-11-25T15:43:07","date_gmt":"2018-11-25T20:43:07","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=105436"},"modified":"2018-11-25T15:43:07","modified_gmt":"2018-11-25T20:43:07","slug":"protestantyzacja-kosciola-w-polsce-przed-1989-r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=105436","title":{"rendered":"Protestantyzacja Ko\u015bcio\u0142a w Polsce przed 1989 r."},"content":{"rendered":"<p><strong>Nied\u0142ugo po Soborze Watyka\u0144skim II, bo ju\u017c w latach 70. i p\u00f3\u017aniej 80. dopuszczono do tego, \u017ceby w polskich ko\u015bcio\u0142ach \u201epos\u0142ugiwa\u0142\u201d Clive Harris. By\u0142 to uzdrowiciel i bioenergoterapeuta, kt\u00f3remu zabroniono wst\u0119pu do katolickich \u015bwi\u0105ty\u0144, kiedy przyzna\u0142, \u017ce uzdrawia ludzi dzi\u0119ki pomocy duch\u00f3w, a dok\u0142adnie demon\u00f3w.<\/strong><\/p>\r\n<p>Zd\u0105\u017cy\u0142 jednak dokona\u0107 inicjacji w okultyzm ok. 3 milion\u00f3w wiernych, a niekt\u00f3rzy twierdz\u0105 nawet, \u017ce mog\u0142o by\u0107 to 9 milion\u00f3w. By\u0142 to najbardziej drastyczny przypadek przed 1989 r. do czego doprowadzi\u0142o otwarcie si\u0119 na charyzmatyzm1.<\/p>\r\n<p>Jacek Schmidt uwa\u017ca, \u017ce pierwsza fala charyzmatyczna mia\u0142a miejsce od 1976 do mniej wi\u0119cej 1987 r. W tym czasie mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 powstawanie pierwszych wsp\u00f3lnot charyzmatycznych, jak krakowska \u201eBeczka\u201d przy duszpasterstwie akademickim dominikan\u00f3w (\u201eBeczka\u201d powsta\u0142a w 1964 r., ale dopiero p\u00f3\u017aniej nabra\u0142a charyzmatycznego charakteru)<sup>2<\/sup>.<\/p>\r\n<p>Ks. Andrzej Grefkowicz, egzorcysta diecezji warszawskiej, zwi\u0105zany z Odnow\u0105 w Duchu \u015awi\u0119tym, s\u0105dzi podobnie, przesuwaj\u0105c jej pocz\u0105tek o rok wcze\u015bniej. Upatruje go przy tym w inicjatywie podj\u0119tej w Ruchu \u015awiat\u0142o-\u0179ycie, kt\u00f3ra polega\u0142a na obwo\u0142aniu \u00f3wczesnego roku rokiem Ducha \u015awi\u0119tego i modleniu si\u0119 w\u00f3wczas o Now\u0105 Pi\u0119\u0107dziesi\u0105tnic\u0119. Dwa lata p\u00f3\u017aniej bp Bronis\u0142aw Dembowski, wr\u00f3ci\u0142 do Polski z USA i zacz\u0105\u0142 organizowa\u0107 pierwsz\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119 Odnowy w Duchu \u015awi\u0119tym<sup>3<\/sup>.<\/p>\r\n<p>W 1975 r. ks. Alfred Cholewi\u0144ski SJ sprowadzi\u0142 do Polski Drog\u0119 Neokatechumenaln\u0105, tworz\u0105c pierwsz\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119.<\/p>\r\n<p>Ze wzgl\u0119du na to, \u017ce Ruch \u015awiat\u0142o-\u0179ycie mia\u0142 najwi\u0119kszy wp\u0142yw na Ko\u015bci\u00f3\u0142 przed 1989 r. ze wszystkich \u201echaryzmatycznych\u201d inicjatyw, chcia\u0142bym skupi\u0107 si\u0119 w tym rozdziale wy\u0142\u0105cznie na nim. Ks. Franciszek Blachnicki, jego za\u0142o\u017cyciel, mia\u0142 chwalebn\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107. Do\u015bwiadczenie harcerstwa nauczy\u0142o go szanowa\u0107 dyscyplin\u0119, wyrobi\u0142o w nim postaw\u0119 patriotyczn\u0105 i umiej\u0119tno\u015b\u0107 podejmowania trudnych wyzwa\u0144<sup>4<\/sup>.<\/p>\r\n<p>Po maturze Ksi\u0105dz wst\u0105pi\u0142 do Wojska Polskiego, wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 w kampanii wrze\u015bniowej, a po jej kl\u0119sce rozpocz\u0105\u0142 konspiracj\u0119. W 1940 r. zosta\u0142 aresztowany i 13 miesi\u0119cy przebywa\u0142 w obozie koncentracyjnym w O\u015bwi\u0119cimiu. Zosta\u0142 skazany na \u015bci\u0119cie, po czym przebywa\u0142 100 dni w celi \u015bmierci w oczekiwaniu na wykonanie wyroku. Prze\u017cy\u0142 tam nawr\u00f3cenie i z\u0142o\u017cy\u0142 obietnic\u0119 po\u015bwi\u0119cenia \u017cycia w kap\u0142a\u0144stwie. Po wojnie wst\u0105pi\u0142 do Wy\u017cszego \u015al\u0105skiego Seminarium Duchownego (w\u00f3wczas z siedzib\u0105 w Krakowie), gdzie mia\u0142 skupi\u0107 si\u0119 na duchowo\u015bci maryjnej \u015bw. Ludwika Marii Grignion de Montforta oraz \u015bw. Maksymiliana Kolbego. Zosta\u0142 wy\u015bwi\u0119cony na kap\u0142ana w 1950 r. Jako m\u0142ody kap\u0142an od pocz\u0105tku zorganizowa\u0142 \u201eOaz\u0119 Dzieci Bo\u017cych\u201d, stosuj\u0105c harcerskie metody pracy, co wywo\u0142a\u0142o pierwszy konflikt ze stalinowsk\u0105 w\u0142adz\u0105. W 1955 r. uda\u0142 si\u0119 na rok do Niepokalanowa, by studiowa\u0107 pisma \u015bw. Maksymiliana. Nast\u0119pnie od 1957 r. zainicjowa\u0142 akcj\u0119 odnowy moralnej pod nazw\u0105 Krucjaty Wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015bci, za co zosta\u0142 na pocz\u0105tku 1961 r. uwi\u0119ziony przez komunistyczn\u0105 w\u0142adz\u0119<sup>5<\/sup>.<\/p>\r\n<p>\u0179yciorys ten, kt\u00f3ry mo\u017cna znale\u017a\u0107 w wielu miejscach, pokazuje odwa\u017cnego kap\u0142ana, kt\u00f3ry wzrasta\u0142 w umi\u0142owaniu polsko\u015bci i Maryi. Trudno w tej sytuacji zrozumie\u0107 dlaczego 20 lat p\u00f3\u017aniej sta\u0142 si\u0119 gor\u0105cym rzecznikiem posoborowego ekumenizmu. Jego znakiem s\u0105 s\u0142owa, kt\u00f3re wypowiedzia\u0142 podczas rekolekcji dla kap\u0142an\u00f3w: \u201eJe\u017celi chcemy doj\u015b\u0107 do zjednoczenia chrze\u015bcijan, to nigdy z pozycji naszego modelu tradycyjnego \u201d\u201d w poczuciu wy\u017cszo\u015bci, wzywaj\u0105c ich do powrotu i do jedno\u015bci z nami\u201d<sup>6<\/sup>.<\/p>\r\n<p>Jacek Schmidt uwa\u017ca, \u017ce ta przemiana nast\u0105pi\u0142a pod wp\u0142ywem studi\u00f3w na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim i przyj\u0119ciu my\u015blenia zachodnich, liberalnych teolog\u00f3w: Niemca Karla Rahnera i Szwajcara Hansa Ursa von Balthasara. Tym za\u015b, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 wsparciem i pomoc\u0105 dla Blachnickiego, kt\u00f3ry po studiach doktorskich przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Kro\u015bcienka, by\u0142 pono\u0107 Karol Wojty\u0142a<sup>7<\/sup>.<\/p>\r\n<p>Trudno mie\u0107 wobec tych przekona\u0144 zastrze\u017cenia, tym bardziej, \u017ce ks. Blachnicki napisa\u0142 doktorat na temat teologii pastoralnej niemieckiego teologa F. X. Arnolda. By\u0142 zreszt\u0105 od urodzenia, a\u017c po \u015bmier\u0107 zwi\u0105zany z Niemcami. Urodzi\u0142 si\u0119, dzieci\u0144stwo i m\u0142odo\u015b\u0107 sp\u0119dzi\u0142 na terenie G\u00f3rnego \u015al\u0105ska, gdzie mieszka\u0142o wielu Niemc\u00f3w i protestant\u00f3w. Jego matka Maria z domu by\u0142a M\u00c5\u00b1ller, co \u015bwiadczy o jej niemieckim pochodzeniu<sup>8<\/sup>.<\/p>\r\n<p>Podczas II wojny \u015bwiatowej przebywa\u0142 w niemieckich obozach. Kiedy tu\u017c przed stanem wojennym wyjecha\u0142 za granic\u0119, nie m\u00f3g\u0142 ju\u017c wr\u00f3ci\u0107 do Polski i osiad\u0142 w niemieckim Carlsberg, w o\u015brodku polskim \u201eMarianum\u201d, gdzie utworzy\u0142 Mi\u0119dzynarodowe Centrum Ewangelizacji Ruchu \u015awiat\u0142o\u201d\u201d\u0179ycie i gdzie zmar\u0142 w 1987 r<sup>9<\/sup>.<\/p>\r\n<p>Schmidt tak relacjonuje r\u00f3\u017cnorak\u0105 pomoc, jak\u0105 Wojty\u0142a okazywa\u0142 oazie:<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\">Je\u015bli chce si\u0119 pozna\u0107 istot\u0119 wzajemnych odniesie\u0144 mi\u0119dzy ks. Blachnickim a polskim episkopatem, nale\u017cy przyj\u0105\u0107, \u017ce wp\u0142yw metropolity krakowskiego na ruch oazowy wykracza\u0142 poza pastersk\u0105 rol\u0119 biskupa. W istocie kard. Wojty\u0142a by\u0142 duchowym kierownikiem i opiekunem tego ruchu. Jego zaanga\u017cowanie mia\u0142o trzy wymiary. Po pierwsze \u201d\u201d kard. Wojty\u0142a jako metropolita krakowski, od 1965 r. a\u017c do swego wyboru na papie\u017ca, rozci\u0105ga\u0142 nad ks. Blachnickim i rodz\u0105cymi si\u0119 oazami skuteczny \u201eparasol ochronny\u201d wobec nasilaj\u0105cych si\u0119 represji w\u0142adz komunistycznych. Po drugie \u201d\u201d nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 naukowa Karola Wojty\u0142y, zajmuj\u0105cego si\u0119 etyk\u0105, antropologi\u0105 i teologi\u0105 pastoraln\u0105, zwolennika reformy liturgicznej i odnowy posoborowej, by\u0142a istotn\u0105 inspiracj\u0105 dla ks. Blachnickiego, w owym czasie krajowego duszpasterza s\u0142u\u017cby liturgicznej, wprowadzaj\u0105cego w program ruchu wszystkie posoborowe zmiany w liturgii. Po trzecie wreszcie \u201d\u201d mo\u017cna za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce wraz z rozwojem ruchu oazowego afirmuj\u0105ca postawa kard. Wojty\u0142y, w\u00f3wczas \u201d\u201d obok Prymasa Tysi\u0105clecia \u201d\u201d wiod\u0105cego hierarchy polskiego Ko\u015bcio\u0142a, mia\u0142a zar\u00f3wno dla ks. Blachnickiego, jak i dla R\u015a\u0179 fundamentalne znaczenie. Mo\u017cna nawet stwierdzi\u0107, \u017ce po wyborze kard. Wojty\u0142y na stolic\u0119 Piotrow\u0105 ruch oazowy zyska\u0142 niekwestionowane miejsce w Ko\u015bciele katolickim w Polsce jako bodaj najistotniejszy element \u201enowej ewangelizacji\u201d<sup>10<\/sup>.<\/p>\r\n<p style=\"padding-left: 30px;\">Ks. Franciszek Blachnicki b\u0119d\u0105c zapatrzonym w Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II, w\u0142a\u015bciwie odczyta\u0142 jego g\u0142\u00f3wne przes\u0142anie, kt\u00f3rym by\u0142a nowa wizja ekumenizmu. Dariusz Ciupa\u0142 podkre\u015bla\u0142, \u017ce \u201eWiele motyw\u00f3w otwiera\u0142o ruch oazowy na ekumenizm. Ksi\u0105dz Blachnicki dawa\u0142 wyraz braku satysfakcji ze stanu ekumenicznej \u015bwiadomo\u015bci wiernych i kap\u0142an\u00f3w w Polsce; stwierdzi\u0142 brak znacz\u0105cych przemian mentalno\u015bci w tej dziedzinie. Problem ekumenizmu w Polsce okre\u015bla\u0142 jako abstrakcyjny\u201d<sup>11<\/sup>.<\/p>\r\n<p>Wa\u017cnym wydarzeniem by\u0142y kontakty ks. Blachnickiego z Joe Losiakiem, kt\u00f3ry przyby\u0142 do Polski w 1974 r. By\u0142 to protestancki misjonarz z organizacji Campus Crusade for Christ (CCC). Za\u0142o\u017cy\u0142a j\u0105 para protestant\u00f3w Bill Bright i Vonette Zachary Bright w 1951 r., \u017ceby ewangelizowa\u0107 student\u00f3w. By\u0142a to parako\u015bcielna organizacja ponadwyznaniowa, kt\u00f3ra z czasem usun\u0119\u0142a ze swojej nazwy s\u0142owo \u201ekrucjata\u201d (\u017ceby nie dra\u017cni\u0107 muzu\u0142man\u00f3w) i s\u0142owo \u201eChrystus\u201d staj\u0105c si\u0119 po prostu \u201eCru\u201d<sup>12<\/sup>.<\/p>\r\n<p>Losiak spotka\u0142 si\u0119 w Krakowie z Wojty\u0142\u0105, a nast\u0119pnie z Blachnickim w Lublinie. Zaproponowa\u0142 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 CCC, kt\u00f3r\u0105 przemianowano na Ruch Agape, z Oaz\u0105. Ks. Blachnicki si\u0119 zgodzi\u0142. Kiedy Losiak przekaza\u0142 Wojtyle Cztery prawa duchowego \u017cycia (The Four Spiritual Laws) napisane przez Billego Brighta, Wojty\u0142a zaakceptowa\u0142 ten program i sta\u0142 si\u0119 on materia\u0142em szkoleniowym w Ruchu \u015awiat\u0142o-\u0179ycie<sup>13<\/sup>.<\/p>\r\n<p>Schmidt opisuj\u0105c te wydarzenia, konkluduje: \u201eA zatem pod wp\u0142ywem pochodz\u0105cej od protestant\u00f3w formacji ewangelizacyjnej nast\u0105pi\u0142o przemodelowanie ruchu oazowego, dotychczas skoncentrowanego na liturgii, w ruch ewangelizacyjny. Jego rozbudowany program trzech stopni mia\u0142 odt\u0105d prowadzi\u0107 do tworzenia charyzmatycznych wsp\u00f3lnot przymierza zgodnie z programem odnowy parafii jako \u201ewsp\u00f3lnoty wsp\u00f3lnot\u201d. Ca\u0142kowity zwrot formacyjny w ruchu dokona\u0142 si\u0119 w latach 1977\u201d\u201d1978, a jego kwintesencj\u0105 sta\u0142a si\u0119 rozbudowana wizja \u201enowego cz\u0142owieka\u201d wed\u0142ug tzw. 10 drogowskaz\u00f3w ruchu\u201d<sup>14<\/sup>.<\/p>\r\n<p>Wspomniana wizja \u201enowego cz\u0142owieka\u201d to cel, do kt\u00f3rego ma doj\u015b\u0107 chrze\u015bcijanin wpatrzony we wz\u00f3r: \u201eChrystusa S\u0142ugi\u201d. Uderza w tym wypadku protestancki antropocentryzm. W \u015brodku postawiony jest cz\u0142owiek, a sam Chrystus przedstawiany jest przede wszystkim jako uni\u017cony, w postawie oddania ludziom.<\/p>\r\n<p>W\u015br\u00f3d polskich biskup\u00f3w pojawia\u0142o si\u0119 wiele w\u0105tpliwo\u015bci doktrynalnych wobec Oazy, kt\u00f3re mia\u0142 tak\u017ce prymas Wyszy\u0144ski. Ewa K. Czaczkowska tak je relacjonuje: \u201ePowodem by\u0142a du\u017ca samodzielno\u015b\u0107 ruchu, kt\u00f3ry istnia\u0142 ponad strukturami diecezjalnymi, oraz wsp\u00f3\u0142praca ekumeniczna z protestantami. Biskupi zarzucali ks. Blachnickiemu, \u017ce stworzy\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Ko\u015bciele\u201d<sup>15<\/sup>.<\/p>\r\n<p>Piotr Niedzielski zauwa\u017cy\u0142 z kolei: \u201eKardyna\u0142 Wyszy\u0144ski by\u0142 oburzony krytyk\u0105 ks. Blachnickiego, kt\u00f3r\u0105 ten wyg\u0142osi\u0142 wobec biskup\u00f3w jesieni\u0105 1980 r. (chodzi\u0142o o oportunizm i marazm biskup\u00f3w) do tego stopnia, \u017ce w gronie episkopatu wiosn\u0105 1981 r. zastanawiano si\u0119, czy ruch oazowy nie powinien zosta\u0107 rozwi\u0105zany. Sytuacj\u0119 za\u0142agodzi\u0142 ostatecznie bp W\u0142adys\u0142aw Mizio\u0142ek przy wsparciu Jana Paw\u0142a II\u201d<sup>16<\/sup>.<\/p>\r\n<p>Ks. bp Bronis\u0142aw Dembowski napisa\u0142 w swoich wspomnieniach, \u017ce na zebraniu Konferencji Episkopatu Polski odby\u0142a si\u0119 dyskusja, czy nie nale\u017cy w og\u00f3le zakaza\u0107 tej formy duszpasterstwa, ze wzgl\u0119du na jej protestancki charakter i ryzyko odej\u015bcia ludzi z Ko\u015bcio\u0142a. Opowiedzia\u0142 si\u0119 jednak przeciwko temu, bo twierdzi\u0142, \u017ce Oaza ma tylko protestancki, baptystyczny charakter, ale katolick\u0105 tre\u015b\u0107. Przeciwko tej opinii mo\u017cna przedstawi\u0107 cho\u0107by dwa argumenty. W 1977 r. ks. Zbigniew Fr\u0105czkowski SI, napisa\u0142 artyku\u0142 Uwagi dotycz\u0105ce zaobserwowanych przejaw\u00f3w infiltracji baptyzmu do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego w Polsce za po\u015brednictwem Ruchu \u015awiat\u0142o-\u0179ycie<sup>17<\/sup>. Poza tym w protestanckim pi\u015bmie \u201eJednota\u201d ukaza\u0142a si\u0119 opinia, z kt\u00f3rej wynika, \u017ce ks. Blachnicki cechowa\u0142 si\u0119 protestanckim my\u015bleniem i promowa\u0142 je w swojej wsp\u00f3lnocie:<\/p>\r\n<p>Zafascynowanie ks. Blachnickiego elementami protestantyzmu opiera\u0142o si\u0119 na odkryciu, a tak\u017ce g\u0142\u0119bokim prze\u017cyciu eksponowanych przez niekt\u00f3re nurty protestanckie prawd i postaw dotycz\u0105cych przyswojenia owoc\u00f3w odkupienia. Prowadzi\u0142o go to do konstatacji: protestanci (\u2026) przechowali w swojej tradycji wiele element\u00f3w, kt\u00f3re my\u015bmy gdzie\u015b zgubili. Elementy doktryny protestanckiej przesta\u0142y by\u0107 widziane jako rzeczywisto\u015b\u0107 zewn\u0119trzna, obca, lecz jako skarby tak samo drogie i potrzebne katolikom, jak i protestantom.<\/p>\r\n<p>W\u015br\u00f3d wch\u0142anianych przez oazy kategorii z zakresu nauki i praktyki protestanckiej, wywodz\u0105cych si\u0119 g\u0142\u00f3wnie z tradycji reformowanej, a konkretnie postpuryta\u0144skiej, wskaza\u0107 mo\u017cna przede wszystkim:<\/p>\r\n<ul>\r\n\t<li>osobiste nawr\u00f3cenie, powi\u0105zane z duchowym przyj\u0119ciem Jezusa Chrystusa do swojego serca i \u017cycia jako Pana i Zbawiciela, co wyp\u0142ywa\u0107 musi z przekonania, i\u017c zbawienie jest z wiary. Jest to adaptowana na u\u017cytek oaz formu\u0142a doktryny o zbawieniu z \u0142aski przez wiar\u0119;<\/li>\r\n\t<li>powi\u0105zan\u0105 z tym nauk\u0119 o odpuszczaniu grzech\u00f3w przez wiar\u0119 w krzy\u017c Chrystusa, co oznacza\u0142oby dopuszczenie mo\u017cliwo\u015bci uzyskania odpuszczenia grzech\u00f3w na drodze pozasakramentalnej (wyj\u0105wszy sakrament spowiedzi, pokuty), czyli bez udzia\u0142u kap\u0142ana (\u2026);<\/li>\r\n\t<li>nowe narodzenie (duchowe odrodzenie) jako owoc \u015bwiadomego nawr\u00f3cenia, \u201eprzyj\u0119cia Chrystusa\u201d i do\u015bwiadczenia odpuszczenia grzech\u00f3w, Stanowi\u0142o to istotne novum w katolickim rozumieniu odrodzenia, kt\u00f3re dotychczas wi\u0105zano nieomal wy\u0142\u0105cznie z aktem chrztu (\u201ezbawcza sprawczo\u015b\u0107 chrztu\u201d), i by\u0142o oczywistym odwo\u0142aniem do koncepcji odrodzenia (\u0142ac. regeneratio) w tradycji reformowanej, zw\u0142aszcza anglosaskiej;<\/li>\r\n\t<li>nauk\u0119 o pewno\u015bci zbawienia, na gruncie oazowym adaptowan\u0105 jako \u201enauka o pewno\u015bci wiary\u201d;<\/li>\r\n\t<li>model przyw\u00f3dztwa oparty na silnym zaanga\u017cowaniu \u015bwieckich, wyposa\u017canych nieraz w kompetencje dotychczas w katolicyzmie zastrze\u017cone wy\u0142\u0105cznie dla kap\u0142an\u00f3w.<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p>Co wi\u0119cej, w programie oaz spotykamy si\u0119 z teologi\u0105 akcentuj\u0105c\u0105 bezpo\u015brednie (bez po\u015brednictwa urz\u0119du) dzia\u0142anie Bo\u017ce na wsp\u00f3lnot\u0119 wierz\u0105cych. Zar\u00f3wno pierwszy element, okre\u015blany przez autora jako prze\u0142om w traktowaniu \u015bwieckich w Ko\u015bciele katolickim, jak i drugi traktowa\u0107 mo\u017cna jako echo mocno eksponowanej w protestantyzmie zasady powszechnego kap\u0142a\u0144stwa chrze\u015bcijan<sup>18<\/sup>.<\/p>\r\n<p><strong>Modlitwa, liturgia, teologia i duchowo\u015b\u0107 w Ruchu \u015awiat\u0142o-\u0179ycie<\/strong><\/p>\r\n<p>Do dzisiaj cz\u0142onkowie Oazy broni\u0105 si\u0119, \u017ce korzystaj\u0105 jedynie z form protestanckich, ale wype\u0142niaj\u0105 je katolickimi tre\u015bciami. W istocie tak nie jest, co wida\u0107 na przyk\u0142adzie oazowej modlitwy, liturgii, teologii i duchowo\u015bci.<\/p>\r\n<p>To w\u0142a\u015bnie w Oazie po raz pierwszy na wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119 zacz\u0119to promowa\u0107 protestanck\u0105 modlitw\u0119 uwielbienia &#8211; spontaniczn\u0105, w kr\u0119gu, z roz\u0142o\u017conymi r\u0119kami, cz\u0119sto przy d\u017awi\u0119ku gitar. W ten spos\u00f3b akcentowano zbytnio znaczenie indywidualnego natchnienia i emocji.<\/p>\r\n<p>Podobnie w liturgii, posoborowe innowacje i eksperymenty liturgiczne, \u017ale widziane przez prymasa Wyszy\u0144skiego, wchodzi\u0142y na ograniczon\u0105 skal\u0119, tylnymi drzwiami do Ko\u015bcio\u0142a w Polsce, w\u0142a\u015bnie w Ruchu \u015awiat\u0142o-\u0179ycie.<\/p>\r\n<p>To tutaj wprowadzono procesyjne przyjmowanie Komunii \u015bwi\u0119tej na stoj\u0105co, co p\u00f3\u017aniej przyj\u0119\u0142o si\u0119 w wielu parafiach i przyczyni\u0142o si\u0119 do wypierania postawy kl\u0119cz\u0105cej i otwarcia si\u0119 na przyjmowanie Komunii \u015awi\u0119tej na r\u0119k\u0119.<\/p>\r\n<p>W cytowanym pi\u015bmie \u201eJednota\u201d s\u0142usznie zauwa\u017cono, \u017ce w Oazie \u201emocno eksponuje si\u0119\u201d protestanck\u0105 zasad\u0119 powszechnego kap\u0142a\u0144stwa chrze\u015bcijan, co doprowadzi\u0142o w tym ruchu do zacierania si\u0119 r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy kap\u0142anami a \u015bwieckimi. Konsekwencj\u0105 by\u0142o pojawienie si\u0119 \u015bwieckich lider\u00f3w, kt\u00f3rzy przej\u0119li wiele funkcji, od wiek\u00f3w tradycyjnie nale\u017c\u0105cych do kap\u0142an\u00f3w. Samo poj\u0119cie lidera ma zreszt\u0105 protestancki charakter, bo nikt taki nigdy nie wyst\u0119powa\u0142 w Ko\u015bciele.<\/p>\r\n<p>To przyczyni\u0142o si\u0119 tak\u017ce do protestanckiego spojrzenia na liturgi\u0119, w kt\u00f3rej jest ona dzie\u0142em wszystkich wierz\u0105cych. W teologii katolickiej istnia\u0142o oczywi\u015bcie poj\u0119cie \u201epowszechnego kap\u0142a\u0144stwa wiernych\u201d, ale t\u0142umaczono je duchowo, jako wewn\u0119trzne \u0142\u0105czenie si\u0119 z Ofiar\u0105 eucharystyczn\u0105, kt\u00f3r\u0105 sk\u0142ada kap\u0142an w zast\u0119pstwie Chrystusa. Kiedy zacz\u0119to je rozumie\u0107 dos\u0142ownie, uczestniczenie w liturgii zacz\u0119to wi\u0105za\u0107 z zewn\u0119trznym dzia\u0142aniem: przynoszeniem dar\u00f3w, czytaniem, \u015bpiewaniem, przygotowaniem komentarzy do czyta\u0144 i modlitwy wiernych itd.<\/p>\r\n<p>Upowszechniane w Ruchu piosenki religijne, cz\u0119sto naiwne komentarze biblijne i liturgiczne (przygotowane nieraz przez m\u0142odzie\u017c) i sentymentalne wezwania modlitewne czyni\u0142y z liturgii infantylne spotkanie, kt\u00f3re ma integrowa\u0107 obecnych. Odniesienie do Boga, tak\u017ce oczywi\u015bcie obecne, sprowadza\u0142o si\u0119 do silnego, uczuciowego prze\u017cycia, jak w uj\u0119ciu protestanckim. Oznacza\u0142o to tak\u017ce zmniejszanie si\u0119 poczucia sacrum oraz obni\u017cenie powagi liturgii. Trudno inaczej interpretowa\u0107 takie zjawiska jak \u201emsza na kajakach\u201d Karola Wojty\u0142y, kt\u00f3ry celebrowa\u0142 Eucharysti\u0119 na odwr\u00f3conym kajaku.<\/p>\r\n<p>O tym, jak g\u0142\u0119boko mentalno\u015b\u0107, duchowo\u015b\u0107 i moralno\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w Oazy jest przenikni\u0119ta duchem protestantyzmu mo\u017cna si\u0119 przekona\u0107 dopiero, kiedy si\u0119 go pozna. Tak Zbigniew Pasek charakteryzuje zielono\u015bwi\u0105tkowc\u00f3w: \u201eW przewa\u017caj\u0105cej mierze zielono\u015bwi\u0105tkowcy stoj\u0105 na gruncie \u015bcis\u0142ego, niemal dos\u0142ownego trzymania si\u0119 Pisma. Kiedy Biblia wprost nie rozstrzyga konkretnych problem\u00f3w (np. w wypadku antykoncepcji czy makija\u017cu) wyprowadzaj\u0105 swe zasady z miejsc biblijnych m\u00f3wi\u0105cych, ich zdaniem, o podobnym zagadnieniu. R\u00f3wnocze\u015bnie sugeruj\u0105 olbrzymi\u0105 pow\u015bci\u0105gliwo\u015b\u0107 wobec id\u0105cych ze \u015bwiata nowo\u015bci mody, stroju, zachowania. W formu\u0142owanych przez zasadach widoczne jest dziedzictwo surowego, rygorystycznego i kalwi\u0144skiego purytanizmu cho\u0107 istniej\u0105 oczywi\u015bcie tak\u017ce rozwi\u0105zania bardziej liberalne\u201d<sup>19<\/sup>.<\/p>\r\n<p>Zbigniew Pasek zauwa\u017cy\u0142 ponadto: \u201eW swoich stosunkach ze \u015bwiatem odznaczaj\u0105 si\u0119 zielono\u015bwi\u0105tkowcy niech\u0119ci\u0105 do zbyt wyszukanej i ekstrawaganckiej mody (generalnie do wszystkich \u015brodk\u00f3w upi\u0119kszaj\u0105cych). Nie uznaj\u0105 muzyki rockowej (tu znaczne rozbie\u017cno\u015bci) na korzy\u015b\u0107 tradycyjnych pie\u015bni. Czasami zakazuj\u0105 palenia papieros\u00f3w i picia alkoholu (cia\u0142o cz\u0142owieka jest bowiem \u015bwi\u0105tyni\u0105 Ducha i nie nale\u017cy go zanieczyszcza\u0107). Okazyjnie spotyka si\u0119 te\u017c ograniczenia w spo\u017cywaniu wieprzowiny (nie w Polsce), oraz zastrze\u017cenia wobec teatru i ta\u0144ca. Wszystkie te zasady przypominaj\u0105 idea\u0142y radykalnej reformacji i jej nast\u0119pc\u00f3w, do kt\u00f3rej to tradycji zielono\u015bwi\u0105tkowcy do\u015b\u0107 \u015bwiadomie nawi\u0105zuj\u0105\u201d<sup>20<\/sup>.<\/p>\r\n<p>Ka\u017cdy kto chodzi\u0142 na spotkania Ruchu \u015awiat\u0142o-\u0179ycie wie, \u017ce mo\u017cna tam spotka\u0107 to samo my\u015blenie. Wakacyjne \u201eoazy\u201d ju\u017c sugeruj\u0105 miejsca oddzielone od \u015bwiata, o\u015brodki \u017cywej wody na pustyni \u015bwiata. Ta niech\u0119\u0107 do tego, co na zewn\u0105trz grupy, do otaczaj\u0105cej kultury jest bardzo odczuwalna w\u015br\u00f3d oazowicz\u00f3w. Czym\u015b bardzo charakterystycznym jest bardzo z\u0142e ocenianie spo\u017cywania alkoholu. Nie wynika to z pewno\u015bci\u0105 z Pisma \u015awi\u0119tego (Zbawiciel pi\u0142 wino, a pierwszy cud uczyni\u0142 w Kanie Galilejskiej) ani z Tradycji Ko\u015bcio\u0142a. Wynika jednak z tradycji protestanckiej, kt\u00f3rej przejawem by\u0142o d\u0105\u017cenie do wprowadzenia prohibicji.<\/p>\r\n<p>Mo\u017cna oczywi\u015bcie wskazywa\u0107 na to, \u017ce ks. Blachnicki od pocz\u0105tku promowa\u0142 ruch trze\u017awo\u015bciowy, a przyrzeczenia abstynenckie sk\u0142adane w Ruchu nie s\u0105 przejawem niech\u0119ci do alkoholu, ale wyrazem ofiary sk\u0142adanej za alkoholik\u00f3w. W PRL-u by\u0142 to zreszt\u0105 spos\u00f3b na walki z komunistami, kt\u00f3rzy rozpijali nar\u00f3d. \u201eOazy\u201d mo\u017cna za\u015b by\u0142o t\u0142umaczy\u0107 jako miejsca normalno\u015bci w komunistycznej paranoi. Czasy si\u0119 jednak zmieni\u0142y, a oazowicze cz\u0119sto wci\u0105\u017c objawiaj\u0105 niech\u0119\u0107 do alkoholu i \u201e\u015bwiata zewn\u0119trznego\u201d dla samej zasady.<\/p>\r\n<p>Skala sprotestantyzowania Ko\u015bcio\u0142a w Polsce przez Ruch \u015awiat\u0142o-\u0179ycie jest olbrzymia. Trzeba bowiem pami\u0119ta\u0107, \u017ce przez ten ruch przesz\u0142y nie tylko tysi\u0105ce wiernych, z kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 zak\u0142ada\u0142a p\u00f3\u017aniej odr\u0119bne wsp\u00f3lnoty charyzmatyczne (z kt\u00f3rych niekt\u00f3re od\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 od Ko\u015bcio\u0142a), ale tak\u017ce kap\u0142an\u00f3w, kt\u00f3rzy protestantyzowali liturgi\u0119 i wiernych w parafiach, w kt\u00f3rych dzia\u0142ali. Niekt\u00f3rzy z nich zostali p\u00f3\u017aniej nawet biskupami, jak bp Grzego\u015b Ry\u015b, kt\u00f3ry najbardziej promuje obecnie charyzmatyzm.<\/p>\r\n<p>Oaza wydaje si\u0119 nie by\u0107 tak niebezpieczna, jak Odnowa w Duchu \u015awi\u0119tym, tym bardziej, \u017ce wpisuje si\u0119 znacznie bardziej w \u017cycie parafialne. Jej oddzia\u0142ywanie jest jednak subtelniejsze i przez to gro\u017ane, bo dla wielu os\u00f3b nie kojarzy si\u0119 z charyzmatyzmem, ale z tradycyjnym, polskim ruchem o antykomunistycznej historii. Trzeba te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce wielu \u201ekatolik\u00f3w charyzmatycznych\u201d zaczyna\u0142o w\u0142a\u015bnie w Oazie, kt\u00f3ra stanowi\u0142a dla nich pierwszy krok.<\/p>\r\n<p><strong><em> Micha\u0142 Krajski<\/em><\/strong><\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<p><strong>[Przypisy:]<\/strong><\/p>\r\n<p>1. Robert Tekieli: Bio z\u0142ego energia, \u201eRycerz Niepokalanej\u201d, nr 4\/2010, s. 100; E. K. Czaczkowska, Cuda, nawr\u00f3cenia i uzdrowienia, \u201eRzeczpospolita\u201d, 14-07-2012.<\/p>\r\n<p>2. Jacek Schmidt, Jeszcze o ruchu oazowym, Zawsze Wierni nr 10\/2012 (161), wersja internetowa: http:\/\/www.piusx.org.pl\/zawsze_wierni\/artykul\/1728.<\/p>\r\n<p>3. Ks. A. Grefkowicz, Historia Odnowy w Duchu \u015awi\u0119tym, \u017ar\u00f3d\u0142o: http:\/\/www.odnowa.jezuici.pl\/szum\/animatorzy-i-liderzy-mainmenu-34\/struktura-historia-mainmenu-84\/88-historia-katolickiej-odnowy-w-duchu-witym.<\/p>\r\n<p>4. Jacek Schmidt, Jeszcze\u2026, tam\u017ce.<\/p>\r\n<p>5. Tam\u017ce.<\/p>\r\n<p>6. Zdanie to ks. F. Blachnicki wyg\u0142osi\u0142 w roku 1978 w ramach Rekolekcji dla kap\u0142an\u00f3w Chrystusa S\u0142ugi (konferencja spisana z kasety), [w:] Archiwum R\u015a\u0179 w Lublinie, 14.<\/p>\r\n<p>7. Jacek Schmidt, Jeszcze\u2026, tam\u017ce.<\/p>\r\n<p>8. http:\/\/www.naszczas.pl\/duch\/ks-franciszek-blachnicki\/.<\/p>\r\n<p>9. https:\/\/opoka.org.pl\/biblioteka\/T\/TH\/THO\/blachnicki4.html.<\/p>\r\n<p>10. Jacek Schmidt, Jeszcze\u2026, tam\u017ce.<\/p>\r\n<p>11. D. Ciupa\u0142, Na drodze ewangelizacji i ekumenii. Ruch \u015awiat\u0142o\u0179ycie w s\u0142u\u017cbie jedno\u015bci chrze\u015bcijan, Lublin 1996, 35.<\/p>\r\n<p>12. Jacek Schmidt, Jeszcze\u2026, tam\u017ce.<\/p>\r\n<p>13. Tam\u017ce.<\/p>\r\n<p>14. Tam\u017ce.<\/p>\r\n<p>15. E. Czaczkowska, Kardyna\u0142 Wyszy\u0144ski, Warszawa 2009, 546.<\/p>\r\n<p>16. P. Niedzielski, 30 rocznica \u015bmierci Prymasa Tysi\u0105clecia, Warto tak\u017ce si\u0119gn\u0105\u0107 do artyku\u0142u A. Grajewskiego Oskar\u017cony ks. Franciszek Blachnicki, \u201eWi\u0119\u017a\u201d nr 5, 2001 r.<\/p>\r\n<p>17. J. Schmidt, Jeszcze\u2026, tam\u017ce.<\/p>\r\n<p>18. T. Zieli\u0144ski, Ruch oazowy obszarem zbli\u017cenia katolicko-protestanckiego, Magazyn Teologiczny \u201eSemper Reformanda\u201d, www.magazyn.ekumenizm.pl\/content\/article\/20030303093902692.htm.<\/p>\r\n<p>19. Z. Pasek, Ruch Zielono\u015bwi\u0105tkowy, Krak\u00f3w 1992, 105.<\/p>\r\n<p>20. Tam\u017ce, 107.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Nied\u0142ugo po Soborze Watyka\u0144skim II, bo ju\u017c w latach 70. i p\u00f3\u017aniej 80. dopuszczono do tego, \u017ceby w polskich ko\u015bcio\u0142ach \u201epos\u0142ugiwa\u0142\u201d Clive Harris. By\u0142 to uzdrowiciel i bioenergoterapeuta, kt\u00f3remu zabroniono wst\u0119pu do katolickich \u015bwi\u0105ty\u0144, kiedy przyzna\u0142, \u017ce uzdrawia ludzi dzi\u0119ki pomocy duch\u00f3w, a dok\u0142adnie demon\u00f3w. Zd\u0105\u017cy\u0142 jednak dokona\u0107 inicjacji w okultyzm ok. 3 milion\u00f3w wiernych, [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[5],"tags":[51,118,81,33,120],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/105436"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=105436"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/105436\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=105436"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=105436"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=105436"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}