{"id":105413,"date":"2018-11-25T11:21:04","date_gmt":"2018-11-25T16:21:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=105413"},"modified":"2018-11-25T11:21:13","modified_gmt":"2018-11-25T16:21:13","slug":"chrystus-krol-wszystkiego-i-zmiany-w-brewiarzu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=105413","title":{"rendered":"Chrystus Kr\u00f3l wszystkiego i zmiany w… brewiarzu"},"content":{"rendered":"

Uroczysto\u015b\u0107 Chrystusa Kr\u00f3la nie zawsze obchodzono na koniec roku liturgicznego. Za zaordynowan\u0105 na ostatnim soborze zmian\u0105 terminu \u015bwi\u0119ta posz\u0142y inne zmiany dotycz\u0105ce Jego kr\u00f3lowania – cho\u0107by w kap\u0142a\u0144skim brewiarzu. Usuni\u0119to ze\u0144 fragmenty \u015bwiadcz\u0105ce o spo\u0142ecznym wymiarze panowania Chrystusa. Czy\u017cby Pan Jezus powinien panowa\u0107 w sercu, ale ju\u017c nie w urz\u0119dzie, szkole czy na posiedzeniu parlamentu? <\/strong><\/p>\r\n

\u201eUprzednio obchodzono t\u0119 Uroczysto\u015b\u0107 (Chrystusa Kr\u00f3la) w ostatni\u0105 niedziel\u0119 pa\u017adziernika, tu\u017c przed Uroczysto\u015bci\u0105 Wszystkich \u015awi\u0119tych; obecnie obchodzi si\u0119 j\u0105 pod koniec roku ko\u015bcielnego, aby zaznaczy\u0107 jej eschatologiczne<\/em> znaczenie. Chrystus b\u0119dzie Kr\u00f3lem \u015awiata na ko\u0144cu czas\u00f3w\u201d – zauwa\u017cy\u0142 na \u0142amach \u201eChristian Order\u201d profesor J.P.M. van der Ploeg OP. Zgodnie z t\u0105 interpretacj\u0105, przenosiny obchod\u00f3w uroczysto\u015bci stanowi\u0105 swego rodzaju \u201eod\u0142o\u017cenie w czasie\u201d panowania Chrystusa Kr\u00f3la. Uznaje si\u0119 je bowiem za mo\u017cliwe do zrealizowania\u2026 dopiero w czasach ostatecznych, symbolizowanych w kalendarzu poprzez zako\u0144czenie roku liturgicznego.<\/p>\r\n

Gdy jednak ustanawiano \u015bwi\u0119to dominowa\u0142a inna narracja. Twierdzono, \u017ce Chrystus panuje ju\u017c teraz, a ludzie i ca\u0142e narody powinny ten fakt uzna\u0107. Dlatego te\u017c wprowadzon\u0105 encyklik\u0105 Piusa XI \u201eQuas Primas\u201d z 1925 roku uroczysto\u015b\u0107 obchodzono ko\u0144cem pa\u017adziernika. Przypomina\u0142o to ludziom – w tym rz\u0105dz\u0105cym pa\u0144stwami – komu powinni s\u0142u\u017cy\u0107 i przed kim musz\u0105 zgina\u0107 kolano. Przeniesienie terminu \u015bwi\u0119ta to jednak dopiero wierzcho\u0142ek g\u00f3ry lodowej. Zmiany okaza\u0142y si\u0119 bowiem liczniejsze, a szczeg\u00f3\u0142owo opisa\u0142 je teolog Michael Davies na kartach ksi\u0105\u017cki \u201eSob\u00f3r Watyka\u0144ski II a wolno\u015b\u0107 religijna\u201d.<\/p>\r\n

Pisarz \u00f3w w swojej analizie koncentruje si\u0119 na kap\u0142a\u0144skim brewiarzu. Ale uwaga: brevarium<\/em> nie zawiera \u017cadnych tre\u015bci heretyckich czy cho\u0107by ra\u017c\u0105cych pobo\u017cne uszy – wr\u0119cz przeciwnie. Chrystusa Kr\u00f3la traktuje si\u0119 w nim z nale\u017cytym szacunkiem. Sk\u0105d wi\u0119c p\u0142ynie krytyka Michaela Daviesa? Obejmuje ona przede wszystkim to, czego w brewiarzu po zmianach zabrak\u0142o. A wyci\u0119cie tych fragment\u00f3w wiele m\u00f3wi o zmianach, jakie zasz\u0142y w ostatnim stuleciu w Ko\u015bciele. <\/strong><\/p>\r\n

Ponad \u015bwieckimi rz\u0105dami<\/strong><\/p>\r\n

Zacznijmy od hymnu Te saeculorum Principem<\/em>. Przed posoborow\u0105 reform\u0105 liturgiczn\u0105 ka\u017cdy kap\u0142an odmawia\u0142 s\u0142owa:<\/p>\r\n

\u201eNiech w\u0142adcy \u015bwiata publicznie
\r\nCzcz\u0105 Ci\u0119 i wychwalaj\u0105;
\r\nNauczyciele i s\u0119dziowie
\r\nNiechaj cze\u015b\u0107 Ci oddaj\u0105
\r\nNiech prawo Tw\u00f3j wyra\u017c\u0105 porz\u0105dek,
\r\nA sztuka Twe pi\u0119kno odbija
\r\nNiech kr\u00f3lowie odnajd\u0105 sw\u0105 chwa\u0142\u0119
\r\nW poddaniu i po\u015bwi\u0119ceniu si\u0119 Tobie (\u2026)
\r\nChwa\u0142a Ci Jezu
\r\nCo\u015b jest ponad wszystkimi \u015bwieckimi rz\u0105dami\u201d.<\/p>\r\n

Ponadto, jak zauwa\u017ca Davies, kolekta powtarzaj\u0105ca si\u0119 w przedsoborowym nabo\u017ce\u0144stwie kilka razy, zawiera pro\u015bb\u0119 o to, by narody podda\u0142y si\u0119 najwy\u017cszej w\u0142adzy Chrystusa. Zast\u0105piono j\u0105 pro\u015bb\u0105 o to, aby ka\u017cda jednostka (tota creatura<\/em>) oswobodzona z niewoli, mog\u0142a s\u0142u\u017cy\u0107 i razem wychwala\u0107 Jego Majestat. Teolog precyzuje jednak, \u017ce w oficjalnym t\u0142umaczeniu \u201etota creatura\u201d t\u0142umaczona jest jako \u201eca\u0142o\u015b\u0107 stworzenia\u201d. Nawet jednak to sformu\u0142owanie zdaje si\u0119 nie odzwierciedla\u0107 w pe\u0142ni spo\u0142ecznego aspektu panowania Chrystusa.<\/p>\r\n

Wieczny Obraz Najwy\u017cszego <\/strong><\/p>\r\n

Kolejna zmiana to przeniesienie hymnu \u201eAeterna Imago Altissimi\u201d z Jutrzni do Laudes\u00f3w. Jak zauwa\u017ca Michael Davies \u201eostatnie dwie linie drugiego wersu zawiera\u0142y stwierdzenie, \u017ce Ojciec powierzy\u0142 Chrystusowi – da\u0142 mu jako prawo – absolutne panowanie nad lud\u017ami<\/em> (\u2026). Zast\u0105piono je napomnieniem, i\u017c powinni\u015bmy jako jednostki podporz\u0105dkowa\u0107 si\u0119 ch\u0119tnie Chrystusowi\u201d. Spo\u0142eczny wymiar panowania Chrystusa zosta\u0142 wi\u0119c i tutaj poniek\u0105d usuni\u0119ty w cie\u0144.<\/p>\r\n

Co wi\u0119cej, niekt\u00f3re wersy tego\u017c hymnu po prostu nie znalaz\u0142y si\u0119 w nowym brewiarzu. Oto one: \u201eTobie, do kt\u00f3rego nale\u017cy prawo w\u0142adania wszystkimi lud\u017ami, ch\u0119tnie si\u0119 podporz\u0105dkowujemy, by\u0107 pod Twymi rz\u0105dami To szcz\u0119\u015bcie dla pa\u0144stwa i jego lud\u00f3w. Chwa\u0142a Tobie Jezu wy\u017cszy od wszystkich \u015bwieckich rz\u0105d\u00f3w Chwa\u0142a i Ojcu i mi\u0142uj\u0105cemu Duchowi po wszystkie czasy\u201d. <\/strong><\/p>\r\n

Usuni\u0119te hymny i fragmenty <\/strong><\/p>\r\n

Dawniej ka\u017cdy kap\u0142an o poranku modli\u0142 si\u0119 s\u0142owami \u201eChrystus triumfalnie rozwija wsz\u0119dzie zwyci\u0119skie sztandary, p\u00f3jd\u017acie narody \u015bwiata i ugi\u0105wszy kolana og\u0142o\u015bcie, \u017ce to Kr\u00f3l kr\u00f3l\u00f3w. Jak wielkie jest szcz\u0119\u015bcie kraju, kt\u00f3ry kieruje si\u0119 prawem Chrystusa, i gorliwie dotrzymuje przykaza\u0144 danych od Boga ludziom\u201d. Jednak w nowej wersji brewiarza tych s\u0142\u00f3w, podobnie jak ca\u0142ego hymnu \u201eVexilla Regis\u201d, po prostu nie ma.<\/p>\r\n

Symptomatyczne, \u017ce z nowego brewiarza usuni\u0119to tak\u017ce fragmenty encykliki \u201eQuanta Cura\u201d Piusa XI. Zdaniem Michaela Daviesa pokazuje to jak manifestacyjnie tw\u00f3rcy nowego Brewiarza wykonali zadanie usuwania liturgicznych odniesie\u0144 do Spo\u0142ecznego Kr\u00f3lowania naszego Pana Jezusa Chrystusa.<\/p>\r\n

Na marginesie warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce odniesienia do spo\u0142ecznego panowania Chrystusa Kr\u00f3la usuni\u0119to tak\u017ce z liturgii Wielkiego Pi\u0105tku. W jej wersji w nowym rycie brakuje ju\u017c s\u0142\u00f3w \u201em\u00f3dlmy si\u0119 umi\u0142owani, za \u015bwi\u0119ty Ko\u015bci\u00f3\u0142 Bo\u017cy, aby nasz B\u00f3g i Pan raczy\u0142 da\u0107 mu pok\u00f3j, zachowa\u0107 jedno\u015b\u0107 i ochrania\u0107 go po\u015br\u00f3d \u015bwiata: poddaj\u0105c mu ksi\u0119stwa i moce, aby\u015bmy \u017cyj\u0105c w pokoju otrzymali \u0142ask\u0119 wielbienia Boga Ojca wszechmog\u0105cego\u201d.<\/p>\r\n

Cytowane przez Michaela Daviesa s\u0142owa autora reformy liturgicznej Hannibala Bugniniego wyja\u015bniaj\u0105 przyczyny tej reformy (a po\u015brednio tak\u017ce zmian w brewiarzu na \u015bwi\u0119to Chrystusa Kr\u00f3la). \u201ePomini\u0119to fraz\u0119 subiciens ei principatus et potestates<\/em> (poddaj\u0105c mu (tj. Ko\u015bcio\u0142owi ksi\u0119stwa i moce): mimo i\u017c jej inspiracj\u0105 by\u0142y s\u0142owa \u015bw. Paw\u0142a o anielskich mocach<\/em> (Kol 2,15), gdy\u017c ta fraza mo\u017ce by\u0107 niew\u0142a\u015bciwie zinterpretowana jako odnosz\u0105ca si\u0119 do tej doczesnej roli, jak\u0105 Ko\u015bci\u00f3\u0142 faktycznie odgrywa\u0142 w innych okresach historii, a kt\u00f3ra jest ju\u017c dzisiaj anachronizmem\u201d, zauwa\u017cy\u0142 Hannibal Bugnini (\u201eThe Reform of the Liturgy 1948-1975\u201d, Minnesota 1990, s. 119).<\/p>\r\n

Dlaczego czci\u0107 Chrystusa Kr\u00f3la?<\/strong><\/p>\r\n

\u015awi\u0119to Chrystusa Kr\u00f3la ustanowiono jako remedium na laicyzm rozumiany jako rugowanie religii ze sfery publicznej. Albo przynajmniej jako oboj\u0119tno\u015b\u0107 pa\u0144stwa wzgl\u0119dem niej. O ile jednak ideologia \u201elaicyzmu\u201d pokazywa\u0142a sw\u0105 si\u0142\u0119 w 1925 roku, o tyle generalnie jej znaczenie, przynajmniej w \u015bwiecie Zachodu, jeszcze wzros\u0142o.<\/p>\r\n

Tym bardziej warto zatem pami\u0119ta\u0107 o s\u0142owach papie\u017cy przypominaj\u0105cych o kr\u00f3lewskiej w\u0142adzy Chrystusa. W przeciwie\u0144stwie do dyscyplinarnych nakaz\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a (na przyk\u0142ad dotycz\u0105cych post\u00f3w) obejmuje ona nie tylko wiernych, lecz wszystkich ludzi i ca\u0142y wszech\u015bwiat. <\/strong><\/p>\r\n

Dobrowolnie uzna\u0107 fakt Jego w\u0142adzy<\/strong><\/p>\r\n

Jak bowiem powiedzia\u0142 sam Pan Jezus \u201edana Mi jest wszelka w\u0142adza w niebie i na ziemi\u201d (Mt 28,18). Leon XIII w \u201eAnnum sacrum\u201d podkre\u015bla za\u015b, \u017ce w\u0142adza ta \u201e(\u2026) rozci\u0105ga si\u0119 nie tylko na narody katolickie czy na tych, kt\u00f3rzy ochrzczeni w nale\u017cyty spos\u00f3b, nale\u017c\u0105 prawnie do Ko\u015bcio\u0142a, chocia\u017cby na skutek b\u0142\u0119du i niezgody \u017cyli z dala od prawdy i mi\u0142o\u015bci. Dotyczy ona tak\u017ce tych wszystkich, kt\u00f3rzy jeszcze nic nie wiedz\u0105 o wierze chrze\u015bcija\u0144skiej. Tak wi\u0119c we w\u0142adaniu Jezusa pozostaje ca\u0142y rodzaj ludzki\u201d.<\/p>\r\n

Dlaczego jednak, m\u00f3g\u0142by kto\u015b zarzuci\u0107, musimy \u201eobwo\u0142ywa\u0107\u201d Chrystusa Kr\u00f3lem, skoro On ju\u017c Nim jest? Ot\u00f3\u017c nie chodzi tu o og\u0142oszenie Go Kr\u00f3lem, tylko o dobrowolne uznanie istniej\u0105cej ju\u017c uprzednio w\u0142adzy.<\/p>\r\n

Wyja\u015bnia to Leon XIII w \u201eAnnum Sacrum\u201d, pisz\u0105c: \u201ew\u0142adz\u0119 za\u015b swoj\u0105 i panowanie nad lud\u017ami wykonuje Chrystus Pan poprzez prawd\u0119, sprawiedliwo\u015b\u0107, szczeg\u00f3lnie za\u015b mi\u0142o\u015b\u0107. Do dw\u00f3ch tytu\u0142\u00f3w tej w\u0142adzy pozwala nam On w swojej \u0142askawo\u015bci doda\u0107 jeszcze trzeci, je\u015bli tego pragniemy, a mianowicie dobrowolne po\u015bwi\u0119cenie si\u0119 Jemu. Jest rzecz\u0105 oczywist\u0105, \u017ce Chrystus Pan, B\u00f3g i Zbawiciel posiada wszystkie rzeczy w doskona\u0142ej pe\u0142ni. My za\u015b jeste\u015bmy tak biedni i ubodzy, \u017ce nie mo\u017cemy Mu zgo\u0142a nic zaofiarowa\u0107. Dobro\u0107 Jego wszak\u017ce i mi\u0142o\u015b\u0107 jest tak wielka, \u017ce nie wzbrania si\u0119 On przyj\u0105\u0107 od nas tego, co faktycznie do Niego nale\u017cy, a co my Mu dajemy, jakby to by\u0142o nasze. Co wi\u0119cej nie tylko nie wzbrania si\u0119 przyj\u0105\u0107, ale wr\u0119cz \u017c\u0105da i prosi: Synu, daj mi serce swoje<\/em>\u201d. <\/strong><\/p>\r\n

Kult ponadczasowy <\/strong><\/p>\r\n

Inni przeciwnicy kultu Chrystusa Kr\u00f3la twierdz\u0105, \u017ce kult ten by\u0142 uwarunkowany historycznie, a wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie brakuje powod\u00f3w, by do\u0144 nawi\u0105zywa\u0107. Tymczasem, jak pisa\u0142 Leon XIII w \u201eImmortale Dei\u201d \u201esam B\u00f3g jest bowiem prawdziwym i doskona\u0142ym Panem \u015bwiata. Wszystko, bez wyj\u0105tku, musi Mu by\u0107 podporz\u0105dkowane i musi mu s\u0142u\u017cy\u0107, gdy\u017c ktokolwiek ma prawo rz\u0105dzi\u0107 otrzyma\u0142 to prawo z jednego, jedynego \u017ar\u00f3d\u0142a, jakim jest B\u00f3g\u201d. To, co stanowi dzie\u0142o Bo\u017ce, a wi\u0119c po\u015brednio tak\u017ce pa\u0144stwo, musi oddawa\u0107 Mu cze\u015b\u0107. Argument ten jest wa\u017cny zawsze i wsz\u0119dzie. Bez wzgl\u0119du na czy \u017cyjemy w \u015bredniowieczu czy w XXI wieku.<\/p>\r\n

Inni przeciwnicy nauki o Chrystusie Kr\u00f3lu i spo\u0142ecznym wymiarze tego\u017c kr\u00f3lestwa wskazuj\u0105 na duchowy wymiar kr\u00f3lestwa Pana Jezusa. Podkre\u015blaj\u0105, \u017ce On sam odrzuci\u0142 d\u0105\u017cenia cz\u0119\u015bci \u017byd\u00f3w do uczynienia ze\u0144 ziemskiego w\u0142adcy. To wszystko prawda. Druga Osoba Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej to nie ziemski w\u0142adca, daj\u0105cy doczesny dobrobyt i si\u0142\u0119. Tym niemniej, jak podkre\u015bli\u0142 Pius XI w \u201eQuas Primas\u201d \u201eb\u0142\u0105dzi\u0142by (\u2026) bardzo ten, kto by odmawia\u0142 Chrystusowi Cz\u0142owiekowi, w\u0142adzy nad jakimikolwiek sprawami doczesnymi, kiedy On od Ojca otrzyma\u0142 nieograniczone prawo nad stworzeniem tak, i\u017c wszystko poddane jest Jego woli. Jednakowo\u017c dop\u00f3ki \u017cy\u0142 na ziemi, wstrzymywa\u0142 si\u0119 zupe\u0142nie od wykonywania tej\u017ce w\u0142adzy i jak niegdy\u015b wzgardzi\u0142 troszczeniem si\u0119 i posiadaniem rzeczy ludzkich, tak w\u00f3wczas pozwoli\u0142 i pozwala dzi\u015b na nie tym, kt\u00f3rzy je posiadaj\u0105. Przepi\u0119knie to wyra\u017caj\u0105 s\u0142owa: Nie odbiera rzeczy ziemskich Ten, co daje Kr\u00f3lestwo niebieskie (Hymn na Uroczysto\u015b\u0107 Trzech Kr\u00f3li)\u201d. <\/strong><\/p>\r\n

Nie klerykalizm lecz dobro wsp\u00f3lne <\/strong><\/p>\r\n

Nie chodzi tu, jak zauwa\u017cy\u0142 cytowany przez Michaela Davies ojciec Courtney Murray (swoj\u0105 drog\u0105 p\u00f3\u017aniejszy autor Dignitatis Humanae), o relacje pa\u0144stwa i Ko\u015bcio\u0142a, lecz o relacje pa\u0144stwa i Chrystusa Kr\u00f3la. Przed wojn\u0105 podkre\u015blano, \u017ce to przede wszystkim \u015bwieccy powinni dokona\u0107 intronizacji. Odpowiada za to przede wszystkim najwa\u017cniejsza osoba w ka\u017cdej spo\u0142eczno\u015bci: dyrektor przedsi\u0119biorstwa czy g\u0142owa rodziny.<\/p>\r\n

Obowi\u0105zki w\u0142adzy i poszczeg\u00f3lnych os\u00f3b s\u0105 wprawdzie odmienne. Spo\u0142eczno\u015b\u0107 polityczna nie jest Ko\u015bcio\u0142em i jej bezpo\u015brednim celem nie jest prowadzenie dusz do zbawienia, lecz troska o dobro wsp\u00f3lne na tej ziemi.<\/p>\r\n

Dlatego te\u017c osoba nienale\u017c\u0105ca do Ko\u015bcio\u0142a nie powinna by\u0107 z tego powodu pozbawiana swych praw naturalnych i obywatelskich. W kraju o wi\u0119kszo\u015bci katolickiej powinna podlega\u0107 takiej samej ochronie prawnej, jak katolik. Brak prawdziwej wiary nie powinien stanowi\u0107 uzasadnienia dla grabie\u017cy, mord\u00f3w et cetera<\/em>. Zwraca\u0142 na to uwag\u0119 ju\u017c Pawe\u0142 W\u0142odkowic.<\/p>\r\n

Z drugiej jednak strony, jak zauwa\u017ca ojciec Francis Connell, cytowany w ksi\u0105\u017cce \u201eSob\u00f3r Watyka\u0144ski II, a wolno\u015b\u0107 religijna\u201d, fakt, \u017ce pa\u0144stwo zajmuje si\u0119 dobrem doczesnym, nale\u017cy w\u0142a\u015bciwie interpretowa\u0107. Dobro doczesne nie jest bowiem to\u017csame z dobrem naturalnym, w sk\u0142ad kt\u00f3rego wchodz\u0105 tak\u017ce dobra nadprzyrodzone. Sakramenty, \u0142aska Bo\u017ca czy wyznawanie wiary sprzyja nie tylko zbawieniu, ale tak\u017ce pomy\u015blno\u015bci rodzin i pa\u0144stw. Sprzyjaj\u0105 trwa\u0142o\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa, zach\u0119caj\u0105 do uczciwej pracy, tworz\u0105 jedno\u015b\u0107 mi\u0119dzy obywatelami. Zatem to w\u0142a\u015bnie z powodu troski o ziemsk\u0105 pomy\u015blno\u015b\u0107 w\u0142adza powinna oddawa\u0107 cze\u015b\u0107 Chrystusowi Kr\u00f3lowi i post\u0119powa\u0107 zgodnie z Jego nakazami.<\/p>\r\n

Marcin Jendrzejczak<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Uroczysto\u015b\u0107 Chrystusa Kr\u00f3la nie zawsze obchodzono na koniec roku liturgicznego. Za zaordynowan\u0105 na ostatnim soborze zmian\u0105 terminu \u015bwi\u0119ta posz\u0142y inne zmiany dotycz\u0105ce Jego kr\u00f3lowania – cho\u0107by w kap\u0142a\u0144skim brewiarzu. Usuni\u0119to ze\u0144 fragmenty \u015bwiadcz\u0105ce o spo\u0142ecznym wymiarze panowania Chrystusa. Czy\u017cby Pan Jezus powinien panowa\u0107 w sercu, ale ju\u017c nie w urz\u0119dzie, szkole czy na posiedzeniu parlamentu? […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[14],"tags":[218,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/105413"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=105413"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/105413\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=105413"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=105413"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=105413"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}