{"id":104565,"date":"2018-09-25T11:56:11","date_gmt":"2018-09-25T15:56:11","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=104565"},"modified":"2018-09-25T11:56:26","modified_gmt":"2018-09-25T15:56:26","slug":"w-obronie-mieczy-grunwaldzkich","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=104565","title":{"rendered":"W obronie mieczy grunwaldzkich"},"content":{"rendered":"

Szanowny Pan Wojewoda Zachodniopomorski
\r\nTomasz Hinc <\/strong><\/p>\r\n

Stanowisko szczeci\u0144skiego \u015brodowiska historyk\u00f3w w sprawie usuni\u0119cia pomnik\u00f3w przedstawiaj\u0105cych miecze grunwaldzkie <\/strong><\/p>\r\n

Szanowny Panie Wojewodo!<\/p>\r\n

Z oburzeniem przyjmujemy inicjatyw\u0119 usuni\u0119cia pomnik\u00f3w wyobra\u017caj\u0105cych miecze grunwaldzkie i upami\u0119tniaj\u0105ce krwawe walki polskiego or\u0119\u017ca na Wale Pomorskim. Prze\u0142amanie niemieckiej obrony umocnionych stanowisk tzw. Pommernstellung kosztowa\u0142o \u015bmier\u0107 tysi\u0119cy polskich \u017co\u0142nierzy, pochowanych w olbrzymich nekropoliach w Wa\u0142czu Bukowinie, Drawsku Pomorskim, Szczecinku, Z\u0142otowie, Z\u0142ocie\u0144cu i Czaplinku. W pi\u015bmie skierowanym przez Instytut Pami\u0119ci Narodowej (dalej cyt. IPN), Komisja \u015acigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu Biuro Upami\u0119tnienia Walk i M\u0119cze\u0144stwa z 16.07 2018 r. do Generalnej Dyrekcji Dr\u00f3g Krajowych i Autostrad (oddz. w Szczecinie) wskazano, \u017ce trzy pomniki wyobra\u017caj\u0105ce miecze grunwaldzkie podlegaj\u0105 ustawie o zakazie propagowania komunizmu i nale\u017cy je zlikwidowa\u0107, gdy\u017c nawi\u0105zuj\u0105 do Krzy\u017ca Grunwaldu.<\/p>\r\n

Uzasadniono to sformu\u0142owaniem, \u017ce \u201esymbol ten by\u0142 zasadniczo wytworem si\u0142 prosowieckich\u201d. W cytowanym pi\u015bmie stwierdzono te\u017c, \u017ce Krzy\u017c Grunwaldu (Order Krzy\u017ca Grunwaldu od 1960 r.) zosta\u0142 usuni\u0119ty z polskiego systemu odznacze\u0144 w 1992 r., co mia\u0142o wskazywa\u0107 na uznanie go jako dziedzictwa Polski Ludowej, kt\u00f3re nie zas\u0142uguje na honorowanie w wolnej Polsce. Podkre\u015blono, \u017ce w\u015br\u00f3d odznaczonych by\u0142y osoby tworz\u0105ce Polsk\u0119 Ludow\u0105. W podsumowaniu stwierdzono, \u017ce pomniki te \u201ew spos\u00f3b oczywisty kojarz\u0105 si\u0119 z okresem Polski Ludowej, co ponadto pot\u0119guje umieszczenie na nich or\u0142a bez korony (oficjalne god\u0142o Polski [sic!] Rzeczpospolitej Ludowej), co mia\u0142o \u015bwiadczy\u0107 o zerwaniu Polski Ludowej z dziedzictwem II RP, gdzie orze\u0142 z god\u0142a mia\u0142 koron\u0119\u201d.<\/p>\r\n

Ot\u00f3\u017c pragniemy si\u0119 kr\u00f3tko odnie\u015b\u0107 do podniesionych tu w\u0105tpliwych argument\u00f3w merytorycznych. Po pierwsze, nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce Krzy\u017c Grunwaldu i p\u00f3\u017aniej Order Krzy\u017ca Grunwaldu by\u0142 nadawany nie tylko osobom powi\u0105zanym politycznie z Polsk\u0105 Ludow\u0105, ale przede wszystkim by\u0142 odznaczeniem wojennym i jako taki by\u0142 nadany wielu bior\u0105cym udzia\u0142 w walce z niemieckim okupantem<\/strong>. W\u015br\u00f3d odznaczonych nale\u017cy te\u017c wskaza\u0107 m.in. Stefana Starzy\u0144skiego (po\u015bmiertnie), gen. W\u0142adys\u0142awa Sikorskiego (po\u015bmiertnie), gen. Dwighta Eisenhowera, Iren\u0119 Joliot-Curie, gen. Juliusza R\u00f3mmla, p\u0142k. Stanis\u0142awa D\u0105bka, p\u0142k. Stanis\u0142awa Skalskiego. <\/strong><\/p>\r\n

Co istotne, order ten przyznawano r\u00f3wnie\u017c po upadku rz\u0105d\u00f3w komunistycznych. Jeszcze w roku 1991 \u017cyj\u0105cym powsta\u0144com warszawskim nadano siedem order\u00f3w III klasy. Odznaczane by\u0142y tak\u017ce miejscowo\u015bci, kt\u00f3re na trwa\u0142e wpisa\u0142y si\u0119 w map\u0119 walk \u017co\u0142nierza polskiego (i to nie tylko tych, w kt\u00f3rych udzia\u0142 bra\u0142y jednostki GL, AL, czy 1. i 2. Armii Wojska Polskiego), ale tak\u017ce miejsca ka\u017ani narodu polskiego. W\u015br\u00f3d nich nale\u017cy wskaza\u0107 m.in. Rejon Pami\u0119ci Narodowej Cedynia-Gozdowice-Siekierki, O\u015bwi\u0119cim, Majdanek, Modlin, Stutthof, Wizn\u0119, Gdyni\u0119.<\/p>\r\n

W wielu z tych miejscowo\u015bci do dzi\u015b stoj\u0105 akcenty rze\u017abiarskie upami\u0119tniaj\u0105ce nadanie tego odznaczenia wraz z jego wizerunkiem. Dodajmy tu, \u017ce obiekty te nie zosta\u0142y dotychczas wskazane przez IPN jako znaki pami\u0119ci podlegaj\u0105ce rozbi\u00f3rce na mocy ustawy o dekomunizacji.<\/p>\r\n

Po drugie, jako nieporozumienie uznajemy sformu\u0142owanie, \u017ce symbole te \u201ekojarz\u0105 si\u0119\u201d z okresem \u201ePolski Ludowej, kt\u00f3rej dziedzictwo nie zas\u0142uguje na honorowanie w wolnej Polsce\u201d. U\u017cyty termin – \u201ekojarzenie\u201d – jest nieweryfikowalny i subiektywny.<\/strong> Jako przyk\u0142ad podamy architektur\u0119 blokowisk oraz szko\u0142y, tzw. tysi\u0105clatki, kt\u00f3re tak\u017ce s\u0105 dziedzictwem PRL i z Polsk\u0105 Ludow\u0105 nierozerwalnie si\u0119 kojarz\u0105. Czy to ma wskazywa\u0107 na potrzeb\u0119 ich unicestwienia w przestrzeni publicznej? Po trzecie, b\u0142\u0119dem jest zwr\u00f3cenie uwagi na umieszczonego na monumentach or\u0142a bez korony.<\/p>\r\n

Pod takim symbolem, zaczerpni\u0119tym nota bene z katedry p\u0142ockiej z nagrobka walcz\u0105cego w XI w. o Pomorze W\u0142adys\u0142awa Hermanna, gin\u0119li \u017co\u0142nierze 1 Dywizji Piechoty WP na Wale Pomorskim, za kt\u00f3re to dzia\u0142ania niekt\u00f3rzy z nich zostali odznaczeni w\u0142a\u015bnie Krzy\u017cem Grunwaldu. Dodajmy tu, \u017ce w polskiej tradycji, nie tylko w PRL, wyst\u0119powa\u0142 orze\u0142 bez korony, gdy\u017c podobne god\u0142a znale\u017a\u0107 mo\u017cemy m.in. w herbie Krakowa z okresu powstania krakowskiego w 1846 r., herbie powsta\u0144czym z 1863 r., czy wreszcie w Legionach J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego<\/strong>. Nie mo\u017cna przecie\u017c suponowa\u0107, \u017ce i te or\u0142y \u201ekojarz\u0105 si\u0119 z okresem Polski Ludowej\u201d.<\/p>\r\n

Niezrozumia\u0142e wi\u0119c wydaje si\u0119 nam uznanie przez IPN mieczy grunwaldzkich za \u201epropaguj\u0105cych komunizm\u201d. Znak ten jest symbolem miejsc pami\u0119ci narodowej oraz Rady Ochrony Pami\u0119ci Walki i M\u0119cze\u0144stwa, kt\u00f3ra \u015bwietnie wpisa\u0142a si\u0119 w upami\u0119tnienia m.in. miejsc ka\u017ani polskiej na Wschodzie i walk or\u0119\u017ca polskiego na wszystkich niemal frontach II wojny \u015bwiatowej<\/strong>. Krzy\u017ce Grunwaldu znajduj\u0105 si\u0119 ponadto na tysi\u0105cach mogi\u0142 polskich \u017co\u0142nierzy r\u00f3\u017cnych formacji, m.in. w Starych \u0141ysog\u00f3rkach (Siekierkach) nad Odr\u0105, w Zgorzelcu, stanowi\u0105 te\u017c opraw\u0119 sanktuarium Matki Boskiej Nadodrza\u0144skiej Kr\u00f3lowej Pokoju w Siekierkach. Czy te symbole, w liczbie kilkunastu tysi\u0119cy w skali kraju, tak\u017ce b\u0119d\u0105 podlega\u0107 dekomunizacji?<\/p>\r\n

Rejon prze\u0142amania Wa\u0142u Pomorskiego przez 1. Armi\u0119 Wojska Polskiego, mimo \u017ce obecnie mocno zaniedbany, nale\u017cy do najwa\u017cniejszych miejsc pami\u0119ci w Polsce p\u00f3\u0142nocnozachodniej. Oddanej tu przez polskich \u017co\u0142nierzy daniny krwi z punktu widzenia polskiej racji stanu – obecno\u015bci na Pomorzu Zachodnim – nie wolno nam ani deprecjonowa\u0107 ani zapomina\u0107<\/strong>. \u0179o\u0142nierze ci nie mieli mo\u017cliwo\u015bci wyboru armii, w kt\u00f3rej chcieli walczy\u0107, a ta id\u0105ca od Wschodu by\u0142a dla wielu z nich jedyn\u0105 mo\u017cliwo\u015bci\u0105 wydostania si\u0119 z \u201enieludzkiej ziemi\u201d. Byli takimi samymi \u017co\u0142nierzami alianckimi jak ich koledzy brytyjscy czy ameryka\u0144scy.<\/p>\r\n

Dzia\u0142ania takie jak inicjatywa usuni\u0119cia monument\u00f3w wyobra\u017caj\u0105cych miecze grunwaldzkie i upami\u0119tniaj\u0105ce krwawe walki polskiego or\u0119\u017ca na Wale Pomorskim, uderzaj\u0105 nie tylko w rzetelno\u015b\u0107 przekazywania historii spo\u0142ecze\u0144stwu, ale r\u00f3wnie\u017c w prawo spo\u0142eczno\u015bci lokalnych do kreowania i piel\u0119gnowania w\u0142asnej pami\u0119ci o ludziach i wydarzeniach dla niej wa\u017cnych. W przypadku walk o Wa\u0142 Pomorski dotyczy to fundamentalnych kwestii zwi\u0105zanych z polsko\u015bci\u0105 Pomorza Zachodniego i budow\u0105 jego polskiej pami\u0119ci.<\/strong><\/p>\r\n

Wyra\u017camy nadziej\u0119, \u017ce Pan Wojewoda przy podejmowaniu decyzji dotycz\u0105cej usuni\u0119cia z krajobrazu kulturowego Pomorza znak\u00f3w pami\u0119ci upami\u0119tniaj\u0105cych walki 1. Armii Wojska Polskiego, we\u017amie pod uwag\u0119 wol\u0119 wielu mieszka\u0144c\u00f3w regionu oraz nasze stanowisko.<\/p>\r\n

Szczecin, dn. 23 wrze\u015bnia 2018 r.<\/p>\r\n

Do wiadomo\u015bci:
\r\n\u0141ukasz Lendner, dyrektor szczeci\u0144skiego oddzia\u0142u Generalnej Dyrekcji Dr\u00f3g Krajowych i Autostrad
\r\nProf. dr hab. Tadeusz Bia\u0142ecki (em. prof. Uniwersytetu Szczeci\u0144skiego)
\r\nProf. dr hab. Kazimierz Koz\u0142owski (em. prof. Uniwersytetu Szczeci\u0144skiego)
\r\nProf. dr hab. Stefan Kwiatkowski (Instytut Historii i Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych US)
\r\nProf. dr hab. Jan M. Piskorski (Instytut Historii i Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych US)
\r\nProf. dr hab. Edward Rymar (em. profesor Uniwersytetu Szczeci\u0144skiego)
\r\nDr hab. Dariusz Chojecki,
\r\nprof. US (Instytut Historii i Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych US)
\r\nDr hab. Renata Ga\u0142aj-Dempniak, prof. US (Instytut Historii i Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych US)
\r\nDr hab. Pawe\u0142 Gut, prof. AP (Akademia Pomorska w S\u0142upsku)
\r\nDr hab. Joerg Hackmann, prof. US (Instytut Historii i Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych US)
\r\nDr hab. Maciej Kowalewski, prof. US (Instytut Socjologii US)
\r\nDr hab. Ma\u0142gorzata Macha\u0142ek prof. US (Uniwersyteckie Centrum Edukacji)
\r\nDr hab. Marcin Majewski, prof. US (Instytut Historii i Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych US)
\r\nDr hab. Tomasz Sikorski, prof. US (Instytut Historii i Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych US)
\r\nDr hab. Rados\u0142aw Skrycki, prof. US (Instytut Historii i Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych US)
\r\nDr hab. Anna Szczepa\u0144ska-Dudziak, prof. US (Instytut Historii i Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych US)
\r\nDr hab. Henryk Walczak, prof. US (Instytut Historii i Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych US)
\r\nDr hab. Agnieszka Gut (Instytut Historii i Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych US)
\r\nDr hab. Rados\u0142aw Ptaszy\u0144ski (Instytut Historii i Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych US)
\r\nDr Bogdan Balicki (Instytut Filologii Polskiej i Kulturoznawstwa US)
\r\nDr Agnieszka Borysowska (Ksi\u0105\u017cnica Pomorska) Dr Marta Chmiel-Chrzanowska (Instytut Historii i Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych US)
\r\nDr Ma\u0142gorzata Cie\u015bluk (Instytut Historii i Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych US)
\r\nDr S\u0142awomir Iwasi\u00f3w (Instytut Filologii Polskiej i Kulturoznawstwa US)
\r\nDr Grzegorz Kiarszys (Instytut Historii i Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych US)
\r\nDr Eryk Krasucki (Instytut Historii i Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych US)
\r\nDr Rafa\u0142 Marciniak (Dar\u0142owo)
\r\nDr Agnieszka Matuszewska (Instytut Historii i Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych US)
\r\nDr Anna Micha\u0142ek-Simi\u0144ska (Szczecin)
\r\nDr Pawe\u0142 Migdalski (Instytut Historii i Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych US)
\r\nDr Renata Nowaczewska (Instytut Historii i Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych US)
\r\nDr Micha\u0142 Paziewski (Szczecin)
\r\nDr Rafa\u0142 Simi\u0144ski (Instytut Historii i Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych US)
\r\nDr S\u0142awomir Szafra\u0144ski (Uniwersytet Szczeci\u0144ski)
\r\nDr Tomasz \u015alepowro\u0144ski (Instytut Historii i Stosunk\u00f3w Mi\u0119dzynarodowych US)
\r\nDr Krzysztof Wasilewski (Wojew\u00f3dzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Gorzowie Wlkp.)
\r\nJolanta Aniszewska (Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Stargardzie)
\r\nMicha\u0142 Dworczyk (Muzeum Pami\u0105tek 1. Armii Wojska Polskiego oraz Dziej\u00f3w Ziemi Mieszkowickiej w Mieszkowicach)
\r\nGrzegorz Kurka (Muzeum Historii Ziemi Kamie\u0144skiej w Kamieniu Pomorskim)
\r\nMicha\u0142 Gierke (Ksi\u0105\u017cnica Pomorska)
\r\nKrystian Zalewski (Muzeum Ziemi Karli\u0144skiej)<\/p>\r\n

\"wal<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Szanowny Pan Wojewoda Zachodniopomorski Tomasz Hinc Stanowisko szczeci\u0144skiego \u015brodowiska historyk\u00f3w w sprawie usuni\u0119cia pomnik\u00f3w przedstawiaj\u0105cych miecze grunwaldzkie Szanowny Panie Wojewodo! Z oburzeniem przyjmujemy inicjatyw\u0119 usuni\u0119cia pomnik\u00f3w wyobra\u017caj\u0105cych miecze grunwaldzkie i upami\u0119tniaj\u0105ce krwawe walki polskiego or\u0119\u017ca na Wale Pomorskim. Prze\u0142amanie niemieckiej obrony umocnionych stanowisk tzw. Pommernstellung kosztowa\u0142o \u015bmier\u0107 tysi\u0119cy polskich \u017co\u0142nierzy, pochowanych w olbrzymich nekropoliach w […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[98,81],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/104565"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=104565"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/104565\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=104565"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=104565"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=104565"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}