{"id":103681,"date":"2018-09-05T09:58:27","date_gmt":"2018-09-05T13:58:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=103681"},"modified":"2018-09-05T09:58:42","modified_gmt":"2018-09-05T13:58:42","slug":"zmiana-paradygmatu-kosciola","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=103681","title":{"rendered":"Zmiana paradygmatu Ko\u015bcio\u0142a?"},"content":{"rendered":"

Adhortacja Amoris Laetitia to symbol zmiany paradygmatu i zachodz\u0105cej dzi\u015b \u201erewolucji kulturalnej\u201d. To prawdziwe p\u0119kni\u0119cie katolickiej teologii moralnej. Zaakceptowanie tej sytuacji oznacza akceptacj\u0119 relatywizmu moralnego<\/em> – m\u00f3wi Jos\u00c3\u00a9 Antonio Ureta, autor ksi\u0105\u017cki \u201eZmiana paradygmatu papie\u017ca Franciszka\u201d, w rozmowie z brazylijskim miesi\u0119cznikiem \u201eCatolicismo\u201d.<\/strong><\/p>\r\n

Czym jest promowana dzi\u015b w Ko\u015bciele \u201ezmiana paradygmatu\u201d?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\u00e2\u02c6\u2019 W tradycyjnym rozumieniu paradygmat to model b\u0105d\u017a standard, kt\u00f3rego nale\u017cy przestrzega\u0107. W dziedzinie filozofii nauki termin zmiana paradygmatu<\/em> – b\u0119d\u0105cy t\u0142umaczeniem paradigm shift<\/em>: poj\u0119cia przedstawionego przez Thomasa Kuhna – sta\u0142 si\u0119 to\u017csamy z nowym systemem lub modelem poj\u0119ciowym, kt\u00f3ry ca\u0142kowicie przekierowuje dalszy rozw\u00f3j bada\u0144. Przyj\u0119ta w powszechnym u\u017cyciu i poza sfer\u0105 nauki zmiana paradygmatu<\/em> oznacza – wed\u0142ug znanego pisarza George\u2019a Weigla – dramatyczn\u0105, nag\u0142\u0105 i nieoczekiwan\u0105 zmian\u0119 w ludzkiej my\u015bli, a wi\u0119c co\u015b na kszta\u0142t nowego pocz\u0105tku<\/em>.<\/p>\r\n

Mo\u017cna to odnie\u015b\u0107 do pontyfikatu papie\u017ca Franciszka?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\u00e2\u02c6\u2019 My\u015blenie o nowym modelu poj\u0119ciowym dla Ko\u015bcio\u0142a za\u0142o\u017conego przez Jezusa Chrystusa jest – delikatnie m\u00f3wi\u0105c – przedsi\u0119wzi\u0119ciem bardzo \u015bmia\u0142ym. Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki otrzyma\u0142 w depozycie Bo\u017ce Objawienie, kt\u00f3rego niezmienne tre\u015bci zosta\u0142y wyja\u015bnione przez sta\u0142e i sp\u00f3jne na przestrzeni dwudziestu stuleci Magisterium Ko\u015bcio\u0142a. Niemniej jednak to sam papie\u017c Franciszek u\u017cy\u0142 owego terminu, wyra\u017caj\u0105c pragnienie, by radykalna zmiana paradygmatu<\/em> zainspirowa\u0142a odwa\u017cn\u0105 rewolucj\u0119 kulturaln\u0105<\/em> w katolickiej edukacji akademickiej. Mo\u017cna o tym przeczyta\u0107 w niedawnej konstytucji po\u015bwi\u0119conej katolickiemu nauczaniu uniwersyteckiemu.<\/p>\r\n

Poj\u0119cia takie jak \u201erewolucja kulturalna\u201d i \u201ezmiana paradygmatu\u201d przywodz\u0105 na my\u015bl ide\u0119 zerwania lub nieci\u0105g\u0142o\u015bci w stosunku do poprzednich modeli. Koncepcj\u0119 ow\u0105 odnosi si\u0119 przede wszystkim do teologii moralnej, ta za\u015b obejmuje doktryn\u0119 spo\u0142eczn\u0105 Ko\u015bcio\u0142a, w ramach kt\u00f3rej okre\u015bla on swoje relacje ze wsp\u00f3\u0142czesnym spo\u0142ecze\u0144stwem. Dotyczy to najr\u00f3\u017cniejszych dziedzin, od nauki po gospodark\u0119, od polityki po dyplomacj\u0119. Zgodnie z opini\u0105 zuchwa\u0142ej grupy biskup\u00f3w i niepozbawionych wp\u0142yw\u00f3w uczonych, we wszystkich tych obszarach potrzebna jest zmiana paradygmatu.<\/p>\r\n

Co na to zwykli, \u015bwieccy katolicy?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\u00e2\u02c6\u2019 Nieliczni wierni zabieraj\u0105 g\u0142os, inni trwaj\u0105 w pe\u0142nej zak\u0142opotania ciszy, wszyscy za\u015b pytaj\u0105, dok\u0105d zmierza Ko\u015bci\u00f3\u0142 i jakie otwieraj\u0105 si\u0119 przed nim perspektywy. Istnieje powszechna obawa, \u017ce taka zmiana zagrozi\u0142aby jednemu z fundament\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a, to jest jego jedno\u015bci. Debata na temat zmiany paradygmatu wskazuje na g\u0142\u0119boki i wci\u0105\u017c rosn\u0105cy podzia\u0142. Emblematyczny przypadek dotyczy dw\u00f3ch osobisto\u015bci ko\u015bcielnych o szczeg\u00f3lnej randze, a sprawa ma zwi\u0105zek z udzielaniem sakrament\u00f3w osobom rozwiedzionym, kt\u00f3re ponownie zawar\u0142y zwi\u0105zek cywilny. Dyskusja wok\u00f3\u0142 tej kwestii wybuch\u0142a po propozycji kardyna\u0142a Waltera Kaspera na konsystorzu w lutym 2014 roku i trwa do dzi\u015b.<\/p>\r\n

Jedn\u0105 ze wspomnianych osobisto\u015bci jest kardyna\u0142 Blase Cupich, arcybiskup Chicago. Swoje wyst\u0105pienie na konferencji w Cambridge opatrzy\u0142 wymownym tytu\u0142em Rewolucja mi\u0142osierdzia papie\u017ca Franciszka: <\/em>Amoris Laetitia jako nowy paradygmat katolicyzmu<\/em>. Drug\u0105 postaci\u0105 jest kardyna\u0142 Gerhard M\u00fcller, emerytowany prefekt Kongregacji ds. Doktryny Wiary, kt\u00f3ry dziesi\u0119\u0107 dni p\u00f3\u017aniej opublikowa\u0142 w ameryka\u0144skim pi\u015bmie \u201eFirst Things\u201d artyku\u0142 pod r\u00f3wnie znacz\u0105cym tytu\u0142em: Rozw\u00f3j czy zepsucie?<\/em> Rozbie\u017cno\u015b\u0107 mi\u0119dzy nimi jest ca\u0142kowita.<\/p>\r\n

Arcybiskup Chicago broni potrzeby otwarcie rewolucyjnej<\/em> zmiany paradygmatu w kwestii relacji mi\u0119dzy doktryn\u0105 moraln\u0105 a praktyk\u0105 duszpastersk\u0105 po to, by odpowiedzie\u0107 \u00e2\u02c6\u2019 jak chce papie\u017c Franciszek \u00e2\u02c6\u2019 na wo\u0142anie p\u0142yn\u0105ce z sytuacji<\/em> wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka. Dla ameryka\u0144skiego kardyna\u0142a zmiana taka polega\u0107 ma przede wszystkim na odwr\u00f3ceniu element\u00f3w: doktryna i prawo musz\u0105 by\u0107 podporz\u0105dkowane \u017cyciu takiemu, jakie wiedzie cz\u0142owiek wsp\u00f3\u0142czesny. Ko\u015bci\u00f3\u0142 ma ju\u017c nie uczy\u0107, lecz czerpa\u0107 nauk\u0119 z rzeczywisto\u015bci spo\u0142ecznej oraz towarzyszy\u0107 ludziom w r\u00f3\u017cnych sytuacjach, nie aspiruj\u0105c do narzucania im zbioru abstrakcyjnych i odosobnionych prawd<\/em>. Zmiana paradygmatu polega\u0107 ma r\u00f3wnie\u017c na zrozumieniu, \u017ce B\u00f3g jest obecny i objawia si\u0119 nawet w sytuacjach, kt\u00f3re Ko\u015bci\u00f3\u0142 definiowa\u0142 do tej pory jako grzeszne.<\/p>\r\n

Do tego g\u0142osu do\u0142\u0105czy\u0142o wielu innych pra\u0142at\u00f3w, teolog\u00f3w i wybitnych uczonych z entuzjazmem odnosz\u0105cych si\u0119 do zmiany paradygmatu jako autentycznej odnowy Ko\u015bcio\u0142a, jego g\u0142\u0119bokiej reinterpretacji, ponownego odczytania Pisma \u015awi\u0119tego i Ewangelii oraz nowej koncepcji misji zbawienia w \u015bwietle tego, co B\u00f3g mia\u0142by objawia\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnym ludziom za po\u015brednictwem obecnych warunk\u00f3w spo\u0142ecznych.<\/p>\r\n

W opozycji do podej\u015bcia kardyna\u0142a Blase\u2019a Cupicha stoj\u0105 pra\u0142aci i teologowie, kt\u00f3rzy – nawet je\u015bli uznaj\u0105 koncepcj\u0119 zmiany paradygmatu za uprawnion\u0105 w takich dziedzinach jak nauka, polityka czy gospodarka – to jednak uwa\u017caj\u0105 j\u0105 za nie do przyj\u0119cia w odniesieniu do interpretacji tre\u015bci artyku\u0142\u00f3w wiary. Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 w\u015br\u00f3d nich kardyna\u0142 Gerhard M\u00fcller, do niedawna Prefekt Kongregacji Doktryny Wiary, kt\u00f3ry utrzymuje w swoim artykule na \u0142amach \u201eFirst Things\u201d: Jezus Chrystus wczoraj i dzi\u015b, ten sam i na wieki – to jest nasz paradygmat, kt\u00f3rego nie zamienimy na \u017caden inny. Innego bowiem fundamentu nikt nie jest w stanie po\u0142o\u017cy\u0107 obok tego, kt\u00f3ry ju\u017c zosta\u0142 po\u0142o\u017cony, a kt\u00f3rym jest Jezus Chrystus<\/em>.<\/p>\r\n

Jak postrzega Pan przyczyny projektu radykalnej zmiany w Ko\u015bciele?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\u00e2\u02c6\u2019 Wed\u0142ug kardyna\u0142a M\u00fcllera, zwolennicy zmiany paradygmatu popadaj\u0105 w b\u0142\u0105d modernizmu, a nawet gnostycyzmu, wprowadzaj\u0105 bowiem dziwaczn\u0105 zasad\u0119 interpretacyjn\u0105, aby nada\u0107 zupe\u0142nie inny kierunek ca\u0142emu nauczaniu Ko\u015bcio\u0142a<\/em>. Maskuj\u0105 t\u0119 operacj\u0119, m\u00f3wi\u0105c o zmianie duszpasterskiej, tak naprawd\u0119 jednak polega ona na kapitulacji wobec starej pokusy dostosowania si\u0119 do mentalno\u015bci \u015bwiata. Jak stwierdzi\u0142 niemiecki hierarcha, prawdziwy wzrost zrozumienia Objawienia Bo\u017cego nie dokonuje si\u0119 z powodu jakiej\u015b naturalnej konieczno\u015bci ani z powodu liberalnej wiary w post\u0119p<\/em>. Kardyna\u0142 M\u00fcller przypomina r\u00f3wnocze\u015bnie, \u017ce autorytet papieskiego Magisterium opiera si\u0119 na ci\u0105g\u0142o\u015bci z naukami wcze\u015bniejszych papie\u017cy<\/em>. W ko\u0144cu kto mo\u017ce zagwarantowa\u0107, \u017ce dzisiejsza zmiana paradygmatu nie zostanie jutro uznana za nieaktualn\u0105?<\/p>\r\n

Stanowisko kardyna\u0142a M\u00fcllera jest jasne: Ci, kt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105 o przewrocie kopernika\u0144skim w teologii moralnej, przewrocie, kt\u00f3ry przemieni\u0142by bezpo\u015brednie \u0142amanie Przykaza\u0144 Bo\u017cych w chwalebn\u0105 decyzj\u0119 sumienia, opowiadaj\u0105 si\u0119 wyra\u017anie przeciwko wierze katolickiej<\/em>. Je\u015bli na tym polega zmiana paradygmatu, to stawienie oporu jest obowi\u0105zkiem sumienia<\/em> dla wiernych, zgodnie z nauczaniem \u015bwi\u0119tego Paw\u0142a i komentarzem, jakim opatrzyli \u00f3w fragment Ewangelii \u015bwi\u0119ty Augustyn i \u015bwi\u0119ty Tomasz z Akwinu.<\/p>\r\n

W niekt\u00f3rych diecezjach osoby \u017cyj\u0105ce <\/em><\/strong>more uxorio<\/strong> z osob\u0105 nieb\u0119d\u0105c\u0105 prawowitym ma\u0142\u017conkiem dopuszcza si\u0119 do Sakramentu O\u0142tarza, uzasadniaj\u0105c t\u0119 praktyk\u0119 adhortacj\u0105 <\/em><\/strong>Amoris Laetitia<\/strong>. Czy to zmiana paradygmatu w praktyce?<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\u00e2\u02c6\u2019 Amoris Laetitia <\/em>to symbol zmiany paradygmatu i zachodz\u0105cej \u201erewolucji kulturalnej\u201d. Wielcy teologowie i my\u015bliciele katoliccy postrzegaj\u0105 t\u0119 adhortacj\u0119 jako p\u0119kni\u0119cie teologii moralnej. Zastosowanie si\u0119 do p\u0142yn\u0105cych z niej wniosk\u00f3w by\u0142oby r\u00f3wnoznaczne z zaakceptowaniem moralnego relatywizmu, prowadz\u0105cego do praktykowania prawdziwych \u015bwi\u0119tokradztw w sferze nierozerwalno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa oraz do praktycznej akceptacji zwi\u0105zk\u00f3w cudzo\u0142o\u017cnych w imi\u0119 duszpasterstwa \u201ewcielonego\u201d w konkretnym \u017cyciu ludzi.<\/p>\r\n

W trakcie pontyfikat\u00f3w poprzedzaj\u0105cych obecny Stolica Apostolska z naciskiem podkre\u015bla\u0142a, \u017ce katolicy powinni stawa\u0107 w obronie warto\u015bci niepodlegaj\u0105cych negocjacjom. Dzi\u015b sytuacja wydaje si\u0119 inna.<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\u00e2\u02c6\u2019 Na obron\u0119 takich warto\u015bci stanowczo wskazywa\u0142 Benedykt XVI. Niestety, obrona warto\u015bci niepodlegaj\u0105cych negocjacjom<\/em> zosta\u0142a w wyra\u017any spos\u00f3b porzucona przez papie\u017ca Franciszka. W swego rodzaju programowym manife\u015bcie jego pontyfikatu, jakim by\u0142 wywiad udzielony ojcu Antonio Spadaro, redaktorowi naczelnemu \u201eLa Civilt\u00c3\u00a0 Cattolica\u201d, stwierdzi\u0142 on: Nie mo\u017cemy zatrzymywa\u0107 si\u0119 tylko nad kwestiami zwi\u0105zanymi z aborcj\u0105, ma\u0142\u017ce\u0144stwami homoseksualnymi i u\u017cywaniem \u015brodk\u00f3w antykoncepcyjnych. To nie jest mo\u017cliwe. Nie m\u00f3wi\u0142em zbyt wiele o tych rzeczach i zosta\u0142o mi to wypomniane. Natomiast kiedy si\u0119 o tym m\u00f3wi, nale\u017cy m\u00f3wi\u0107 w odniesieniu do konkretnej sytuacji.<\/em> (\u2026) Duszpasterstwo nie powinno obsesyjnie skupia\u0107 si\u0119 na przekazywaniu i narzucaniu wielu niepowi\u0105zanych ze sob\u0105 doktryn<\/em>.<\/p>\r\n

Jak podkre\u015bli\u0142 papie\u017c Franciszek, w obecnej chwili nale\u017cy znale\u017a\u0107 now\u0105 r\u00f3wnowag\u0119<\/em>. Zreszt\u0105 w jednym z wywiad\u00f3w Ojciec \u015awi\u0119ty stwierdzi\u0142, \u017ce nigdy nie rozumia\u0142 okre\u015blenia \u201ewarto\u015bci niepodlegaj\u0105ce negocjacjom\u201d. Przytocz\u0119 pewien przyk\u0142ad: papie\u017c Franciszek wielokrotnie kierowa\u0142 wyrazy sympatii w stron\u0119 Marca Pannelliego i Emmy Bonino. A kim s\u0105 te osoby? To przyw\u00f3dcy Partii Radykalnej dzia\u0142aj\u0105cy na rzecz zalegalizowania we W\u0142oszech rozwod\u00f3w, antykoncepcji, zap\u0142odnienia in vitro<\/em>, aborcji, eutanazji i homoseksualnych zwi\u0105zk\u00f3w cywilnych.<\/p>\r\n

Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/em><\/strong><\/p>\r\n

\u00a9Catolicismo<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Adhortacja Amoris Laetitia to symbol zmiany paradygmatu i zachodz\u0105cej dzi\u015b \u201erewolucji kulturalnej\u201d. To prawdziwe p\u0119kni\u0119cie katolickiej teologii moralnej. Zaakceptowanie tej sytuacji oznacza akceptacj\u0119 relatywizmu moralnego – m\u00f3wi Jos\u00c3\u00a9 Antonio Ureta, autor ksi\u0105\u017cki \u201eZmiana paradygmatu papie\u017ca Franciszka\u201d, w rozmowie z brazylijskim miesi\u0119cznikiem \u201eCatolicismo\u201d. Czym jest promowana dzi\u015b w Ko\u015bciele \u201ezmiana paradygmatu\u201d? \u00e2\u02c6\u2019 W tradycyjnym rozumieniu paradygmat […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3],"tags":[301,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/103681"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=103681"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/103681\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=103681"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=103681"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=103681"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}