{"id":103468,"date":"2018-08-22T15:41:51","date_gmt":"2018-08-22T19:41:51","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=103468"},"modified":"2018-08-22T15:57:35","modified_gmt":"2018-08-22T19:57:35","slug":"prof-cenckiewicz-o-genezie-pesel-wdrozenie-sowieckich-wytycznych-o-inwentaryzacji-spoleczenstwa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=103468","title":{"rendered":"Prof. Cenckiewicz o genezie PESEL: wdro\u017cenie sowieckich wytycznych o inwentaryzacji spo\u0142ecze\u0144stwa"},"content":{"rendered":"<p><strong>PESEL by\u0142 od samego pocz\u0105tku lat 70. pomy\u015blany jako cz\u0119\u015b\u0107 systemu elektronicznego przetwarzania danych i informacji przez MSW &#8211; m\u00f3wi w rozmowie z \u201eGazet\u0105 Polsk\u0105\u201d dr hab. S\u0142awomir Cenckiewicz, dyrektor Wojskowego Biura Historycznego i zarazem cz\u0142onek Kolegium Instytutu Pami\u0119ci Narodowej. Historyk analizuje dzieje systemu PESEL w kontek\u015bcie sprawy podporucznik Ewy Gawor, urz\u0119dnik warszawskiego ratusza, kt\u00f3ra pracowa\u0142a w Departamencie PESEL komunistycznego MSW.<\/strong><\/p>\r\n<p>&#8211; <em>To, co dzi\u015b brzmi bardzo niewinnie, czyli Powszechny Elektroniczny System Ewidencji Ludno\u015bci, by\u0142o w istocie od pocz\u0105tku rozwini\u0119ciem i wdro\u017ceniem sowieckich wytycznych dotycz\u0105cych inwentaryzacji spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3re wprowadzano w Polsce od prze\u0142omu lat 40. i 50. Ale najlepiej spojrze\u0107 na ten proces w\u0142a\u015bnie przez pryzmat ludzi tworz\u0105cych elektroniczne systemy danych w PRL. Wszyscy wywodzili si\u0119 z pion\u00f3w pomocniczych bezpieki i cieszyli si\u0119 wsparciem Sowiet\u00f3w<\/em> &#8211; m\u00f3wi profesor Cenckiewicz, opisuj\u0105c sylwetki tw\u00f3rc\u00f3w PESEL, ciesz\u0105cego si\u0119 zaufaniem \u0141ubianki p\u0142k. Antoniego Bossowskiego oraz p\u0142k. Romana Warskiego: \u201elegendy bezpieki i prawdziwego tw\u00f3rcy systemu PESEL\u201d.<\/p>\r\n<p>&#8211; <em>W ca\u0142ej skomplikowanej roli elektronicznych system\u00f3w gromadzenia informacji w strukturach aparatu bezpiecze\u0144stwa PRL za najwa\u017cniejsze uzna\u0107 nale\u017cy, \u017ce by\u0142y one tworzone g\u0142\u00f3wnie na potrzeby plan\u00f3w operacyjnych tajnych s\u0142u\u017cb (zar\u00f3wno cywilnych, jak i wojskowych)<\/em> &#8211; t\u0142umaczy historyk.<\/p>\r\n<p>&#8211; <em>PESEL generalnie opiera\u0142 si\u0119 na sowieckim Jednolitym Systemie Elektronicznych Maszyn Cyfrowych Riad, kt\u00f3ry by\u0142 cz\u0119\u015bciowym urobkiem z\u0142odziei z KGB inwigiluj\u0105cych IBM, chocia\u017c wprowadzono w tej dziedzinie tak\u017ce osi\u0105gni\u0119cia krajowej my\u015bli technicznej<\/em> &#8211; dodaje.<\/p>\r\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142o: \u201eGazeta Polska\u201d<\/p>\r\n<p>MW\u0142<\/p>\r\n<p class=\"zrodlo\">Za: <a href=\"https:\/\/www.pch24.pl\/prof--cenckiewicz-o-genezie-pesel--wdrozenie-sowieckich-wytycznych-o-inwentaryzacji-spoleczenstwa,62314,i.html\">PoloniaChristiana &#8211; pch24.pl (2018-08-22)<\/a><\/p>\r\n<h4>&nbsp;<\/h4>\r\n<hr style=\"background-color: #000000; border-width: 0; color: #000000; height: 2px; line-height: 0; text-align: center; width: 100%;\">\r\n<h4>&nbsp;<\/h4>\r\n<blockquote>\r\n<p><strong>KOMENTARZ <em>BIBU\u0141Y<\/em><\/strong>: W sumie nie wiadomo jak &#8222;ugry\u017a\u0107&#8221; t\u0119 wiadomo\u015b\u0107, poniewa\u017c sam fakt, \u017ce system PESEL by\u0142 planowany przez sowieckie wytyczne co do intentaryzacji ludno\u015bci, nie \u015bwiadczy jeszcze o niczym, poza tym, \u017ce 1) zdecydowano si\u0119 na wprowadzenie takowej inwentaryzacji; 2) zaplanowano przeprowadzenie jej w ten a nie inny spos\u00f3b.<\/p>\r\n<p>Mo\u017cna oczywi\u015bcie dyskutowa\u0107 co do jednego i drugiego i zastanawia\u0107 si\u0119 czy <strong><em>jaki\u015b <\/em> <\/strong>system identyfikacji cyfrowej w og\u00f3le powinien czy te\u017c nie powinien by\u0107 wprowadzony; mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c przedstawia\u0107 r\u00f3\u017cne za i przeciw w odniesieniu konkretnie do podstaw dzia\u0142ania PESELu. Sam fakt jednak, \u017ce przygotowania do jego wprowadzenia czynili Sowieci, nie \u015bwiadczy jeszcze o niczym, a mo\u017ce jedynie o przezorno\u015bci, gdy\u017c by\u0142o wiadome, \u017ce <em>ca\u0142y \u015bwiat<\/em> idzie w kierunku inwentaryzacji ludno\u015bci, i \u017ce wymagania rozwoju technologicznego czyni\u0105 zastosowanie <strong><em>jakiego\u015b<\/em><\/strong> systemu inwentaryzacji niemal koniecznym&nbsp; &#8211; czy tego chcemy czy te\u017c nie, czy pachnie to Wielkim Bratem w wydaniu sowieckim czy anglosaskim.<\/p>\r\n<p>Mo\u017cemy bowiem si\u0119 buntowa\u0107, mo\u017cemy wskazywa\u0107 na liczne nadu\u017cycia r\u00f3\u017cnych system\u00f3w gromadzenia danych &#8211; w tym ka\u017cdego obywatela ze swoim numerem &#8211; ale rozw\u00f3j informatyzacji sprawia, \u017ce nie odejdziemy od tego zjawiska. Wydaje si\u0119, \u017ce musieliby\u015bmy, jako spo\u0142eczno\u015b\u0107, zrezygnowa\u0107: albo z system\u00f3w ewidencyjnych, albo z coraz bardziej burzliwego i wszechogarniaj\u0105cego rozwoju technologicznego.<\/p>\r\n<p>Problem nie tkwi bowiem w samym systemie &#8211; takim czy innym, wprowadzonym przez tego czy owego &#8211; lecz w tym <strong><em>kto <\/em><\/strong> go kontroluje, kto nadzoruje, kto ma dost\u0119p i do jakich cel\u00f3w u\u017cywa.<\/p>\r\n<p>&nbsp;<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n<h4>&nbsp;<\/h4>\r\n<hr style=\"background-color: #000000; border-width: 0; color: #000000; height: 2px; line-height: 0; text-align: center; width: 100%;\">\r\n<h4>&nbsp;<\/h4>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"PESEL by\u0142 od samego pocz\u0105tku lat 70. pomy\u015blany jako cz\u0119\u015b\u0107 systemu elektronicznego przetwarzania danych i informacji przez MSW &#8211; m\u00f3wi w rozmowie z \u201eGazet\u0105 Polsk\u0105\u201d dr hab. S\u0142awomir Cenckiewicz, dyrektor Wojskowego Biura Historycznego i zarazem cz\u0142onek Kolegium Instytutu Pami\u0119ci Narodowej. Historyk analizuje dzieje systemu PESEL w kontek\u015bcie sprawy podporucznik Ewy Gawor, urz\u0119dnik warszawskiego ratusza, kt\u00f3ra [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[8],"tags":[98,351,81,77,20],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/103468"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=103468"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/103468\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=103468"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=103468"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=103468"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}