{"id":103442,"date":"2018-09-01T22:32:54","date_gmt":"2018-09-02T02:32:54","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=103442"},"modified":"2018-09-03T21:00:05","modified_gmt":"2018-09-04T01:00:05","slug":"o-czlowieku-ktory-nie-chcial-zostac-papiezem-ewa-polak-palkiewicz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=103442","title":{"rendered":"O cz\u0142owieku, kt\u00f3ry nie chcia\u0142 zosta\u0107 papie\u017cem – Ewa Polak-Pa\u0142kiewicz<\/em>"},"content":{"rendered":"

Dodano: 2018-08-20 10:32 pm<\/small><\/p>\r\n

Kontestacja przez grup\u0119 s\u0119dzi\u00f3w polskiego prawa, agresywne incydenty na manifestacjach KOD-u. Plugawy j\u0119zyk osobisto\u015bci politycznych, gro\u017aby pod adresem sprawuj\u0105cych w\u0142adz\u0119, straszenie jej zwolennik\u00f3w\u2026 Przest\u0119pcy i zwyrodnialcy na stanowiskach szef\u00f3w pa\u0144stw, rozpad rodzin, samotno\u015b\u0107 dzieci zdradzonych przez rodzic\u00f3w i m\u0119cze\u0144stwo dzieci, kt\u00f3re matki wyrzucaj\u0105 ze swych \u0142on, \u201ema\u0142\u017ce\u0144stwa\u201d w obr\u0119bie jednej p\u0142ci – wszystkie te zjawiska, spotykane dzi\u015b na co dzie\u0144, mog\u0105 wyda\u0107 si\u0119 nam czym\u015b niepoj\u0119tym. Zw\u0142aszcza na tle historii naszego pa\u0144stwa i historii Europy (do schy\u0142ku \u015bredniowiecza).<\/strong><\/p>\r\n

Je\u015bli jednak s\u0105dzimy, \u017ce to wszystko, co tak gwa\u0142townie  na naszych oczach \u201eprzyspiesza\u201d zacz\u0119\u0142o si\u0119 w Polsce wraz z rokiem 2016  (a mo\u017ce kilka lat wcze\u015bniej, mo\u017ce w 2010?, albo gdy zdradzono Jana Olszewskiego, gdy w nocy z 3 na 4 czerwca dokonano brutalnego zamachu stanu?), mylimy si\u0119. Mylimy si\u0119 nawet, gdyby, naszym zdaniem, zacz\u0119\u0142o si\u0119 to wszystko jeszcze przy pertraktacjach Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u.., nie!, gdy Stalin i Hitler podali sobie r\u0119ce\u2026, gdy zdradzono nas w Ja\u0142cie\u2026 , gdy Hitler napisa\u0142 Mein Kampf<\/em>, a Stalin zag\u0142odzi\u0142 na \u015bmier\u0107 trzy miliony Ukrai\u0144c\u00f3w i otwiera\u0142 psychuszki <\/em>dla wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych.<\/p>\r\n

Pope\u0142niamy jednak b\u0142\u0105d. \u201eTo\u201d zacz\u0119\u0142o si\u0119 du\u017co wcze\u015bniej. W pierwszych latach XX w. \u00f3wczesny papie\u017c Pius X, przysz\u0142y \u015bwi\u0119ty, nie mia\u0142 z\u0142udze\u0144: tego rodzaju zjawiska w skali masowej (bo odosobnione przypadki istnia\u0142y zawsze), budz\u0105ce groz\u0119 normalnych ludzi, b\u0119d\u0105 si\u0119 w Europie nasila\u0107. O ile pa\u0144stwa b\u0119d\u0105 nadal pod\u0105\u017ca\u0142y drog\u0105, kt\u00f3r\u0105 wyznaczy\u0142a filozofia o\u015bwieceniowa: krok po kroku b\u0119d\u0105 coraz bardziej odchodzi\u0107 od wiary w Boga, na rzecz humanizmu, \u201ewiary\u201d w cz\u0142owieka. Wraz z zanikiem wiary w Objawienie kultura chrze\u015bcija\u0144ska – a z ni\u0105 moralno\u015b\u0107 – wyznacznik naszej cywilizacji, b\u0119dzie ust\u0119powa\u0142a kulturze i moralno\u015bci poga\u0144skiej. \u201eJe\u015bli ludzie nie us\u0142ysz\u0105 o Bogu, sakramentach i \u017cyciu wiecznym\u201d, m\u00f3wi\u0142 jeszcze jako biskup Mantui, \u201ewkr\u00f3tce strac\u0105 wszystkie pozytywne uczucia, zar\u00f3wno obywatelskie, jak i spo\u0142eczne\u201d. I dodawa\u0142: \u201eWi\u0119kszo\u015b\u0107 z\u0142a na tym \u015bwiecie bierze si\u0119 z pozornego pragnienia poznania Boga i Jego prawd\u201d.<\/p>\r\n

Polska d\u0142ugo uwa\u017ca\u0142a siebie za wy\u0142\u0105czon\u0105 z tej regu\u0142y. Polacy czuli si\u0119 wyj\u0105tkiem. \u201eWsz\u0119dzie mo\u017ce si\u0119 co\u015b podobnego dzia\u0107, ale nie tu\u201d. Czy by\u0142o to uzasadnione? Czy nie byli\u015bmy naiwni? Naiwny, w inny spos\u00f3b, m\u00f3g\u0142 wydawa\u0107 si\u0119 tak\u017ce, przez pewien czas, sam Pius X. Jakby by\u0142 kim\u015b do nas podobnym.<\/p>\r\n

W 1905 roku, dwa lata po wyborze na Stolic\u0105 Piotrow\u0105, pisa\u0142 w li\u015bcie do biskup\u00f3w w\u0142oskich: \u201eSi\u0142a prawdy i moralno\u015bci nauczanej przez Jezusa Chrystusa jest tak wielka, \u017ce wspiera i chroni nawet materialny dobrobyt jednostek, rodzin i ca\u0142ej spo\u0142eczno\u015bci ludzkiej\u201d. By\u0142 przekonany, \u017ce w kulturze naszej cywilizacji nie ma miejsca na fatalizm, pesymizm, na za\u0142amywanie r\u0105k. M\u00f3wi\u0142:  \u201eNie ma trudno\u015bci, kt\u00f3rej nie da si\u0119 pokona\u0107. Dla tych, kt\u00f3rzy pragn\u0105 i kochaj\u0105 wszystko jest mo\u017cliwe\u201d. Wiedzia\u0142 jednak lepiej ni\u017c ktokolwiek, \u017ce ludzkie \u015brodki s\u0105 ograniczone. \u0179e utopie spo\u0142eczne s\u0105 niebezpiecznym mitem, trucizn\u0105 dla umys\u0142\u00f3w. Wiedzia\u0142, \u017ce odwo\u0142ywa\u0107 si\u0119 trzeba do Tego, kt\u00f3ry ludzk\u0105 natur\u0119 miliony razy przewy\u017csza, kt\u00f3ry jest Wszechmocny.<\/p>\r\n

Ten urodzony w p\u00f3\u0142nocnych W\u0142oszech syn wiejskiego listonosza i szwaczki, ju\u017c wtedy, na prze\u0142omie XIX i XX wieku, widzia\u0142 z niezwyk\u0142\u0105 ostro\u015bci\u0105 organiczny wr\u0119cz zwi\u0105zek pomi\u0119dzy wiar\u0105 ludzi i sytuacj\u0105 Ko\u015bcio\u0142a w pa\u0144stwie oraz \u017cyciem spo\u0142ecznym i politycznym, kondycj\u0105 spo\u0142ecze\u0144stw, narod\u00f3w i rodzin. Dzi\u015b podobne opinie uwa\u017cane by\u0142yby za co\u015b nierealistycznego, nawet niestosownego, ekscentrycznego. Tak bardzo jeste\u015bmy przyzwyczajeni do nowego j\u0119zyka, uwik\u0142ani w jedwabne wi\u0119zy mowy, kt\u00f3ra wyszlifowana zosta\u0142a do lustrzanej g\u0142adko\u015bci, ale nie nazywa ju\u017c rzeczy po imieniu. Rzadko s\u0142yszymy nauki, kt\u00f3re s\u0105 jednoznaczne, proste, mocne i dotykaj\u0105 istoty rzeczy. Jasny j\u0119zyk prawd moralnych zosta\u0142 porzucany na rzecz j\u0119zyka efektownych, dwuznacznych formu\u0142 ubranych we wznios\u0142e okre\u015blenia. Dominuje \u201etak, ale\u2026\u201d<\/p>\r\n

Giuseppe Melchiore Sarto (1835-1914), przysz\u0142y \u015bw. Pius X, to u schy\u0142ku XIX wieku najpierw wikary w ma\u0142ej parafii Tombolo (jego edukacja w seminarium w Padwie by\u0142a mo\u017cliwa dzi\u0119ki stypendium biskupa), potem proboszcz miasteczka Salzano, kanonik i ojciec duchowny seminarium w Trevisio, biskup Mantui, wreszcie patriarcha Wenecji. W\u015br\u00f3d katolickiego ludu p\u00f3\u0142nocnych W\u0142oszech cieszy\u0142 si\u0119 s\u0142aw\u0105 gorliwego, oddanego ludziom duszpasterza. Przy wielkich zaletach umys\u0142u – b\u0142yskotliwej inteligencji, talencie kaznodziejskim, erudycji i wielkiej kulturze, znawstwie muzyki, tak\u017ce ujmuj\u0105cym sposobie bycia – by\u0142 cz\u0142owiekiem wielkiej pokory i skromno\u015bci, przyjacielem biedak\u00f3w, kt\u00f3rym bez najmniejszej przesady oddawa\u0142 ostatni\u0105 koszul\u0119. By\u0142 tak kochany, \u017ce kiedy obejmowa\u0142 tron patriarchy – arcybiskupa Wenecji, miasto zgotowa\u0142o mu niezwyk\u0142\u0105 owacj\u0119. Pa\u0142ace i wi\u0119kszo\u015b\u0107 budynk\u00f3w ton\u0119\u0142a w girlandach kwiat\u00f3w. Gdy wkracza\u0142, spowity w kardynalsk\u0105 purpur\u0119 do \u0142odzi, udekorowanej kwiatami niczym dla m\u0142odej pary, jak\u0105 po niego przys\u0142ano, we wszystkich ko\u015bcio\u0142ach zagrzmia\u0142y dzwony. Z ka\u017cdego balkonu, z ka\u017cdego mostu odezwa\u0142y si\u0119 \u017cywio\u0142owe brawa. Giuseppe Sarto sta\u0142 na dziobie \u0142odzi i b\u0142ogos\u0142awi\u0142 t\u0142umy. By\u0142 rok 1893. \u201ePowinienem by\u0107 zawstydzony, \u017ce  jestem obiektem takich zaszczyt\u00f3w\u201d, m\u00f3wi\u0142 w katedrze \u015bw. Marka \u201eale wiem, \u017ce to wszystko jest oferowane nie mnie, n\u0119dznikowi, lecz Jezusowi Chrystusowi, kt\u00f3rego reprezentuj\u0119.\u201d  Obiecywa\u0142 ludowi Wenecji mi\u0142o\u015b\u0107 i prosi\u0142 o ni\u0105. Nie t\u0119 sentymentaln\u0105, uczuciow\u0105, lecz prawdziw\u0105. By\u0142 to we W\u0142oszech czas wielkich star\u0107 mi\u0119dzy rodz\u0105cym si\u0119 kapitalizmem a populizmem i anarchizmem. N\u0119dza dzielnic robotniczych nie by\u0142a \u017cadn\u0105 przeno\u015bni\u0105. Antyklerykalizm warstw rz\u0105dz\u0105cych, pycha bur\u017cuazji i pogarda intelektualist\u00f3w dla Ko\u015bcio\u0142a nie by\u0142y mitem. W li\u015bcie do swoich weneckich diecezjan biskup Sarto pisa\u0142: \u201eRozwi\u0105zanie tego, jak i wszystkich innych problem\u00f3w tkwi w Ko\u015bciele i naukach p\u0142yn\u0105cych z Ewangelii\u201d.<\/p>\r\n

Nie \u0142udzi\u0142 si\u0119, \u017ce jaki\u015b cudotw\u00f3rca spo\u0142eczny, genialny w\u00f3dz czy polityk potrafi uzdrowi\u0107 i naprawi\u0107 rozerwan\u0105 przez utrat\u0119 wiary tkank\u0119 spo\u0142eczn\u0105. \u0179e uczyni dla spo\u0142ecze\u0144stw, kt\u00f3re pozbawione s\u0105 azymutu moralnego, co\u015b wielkiego. Dla niego g\u0142\u00f3wnym zadaniem by\u0142a walka \u201ez wielkim b\u0142\u0119dem naszych czas\u00f3w, z posadzeniem cz\u0142owieka na tronie nale\u017cnym Bogu\u201d, jak m\u00f3wi\u0142. \u201eTeoria rozdzia\u0142u Ko\u015bcio\u0142a od pa\u0144stwa usuwa Boga z polityki. Usuwa go z nauki przez podwa\u017canie Jego istnienia, ze sztuki – przez niszcz\u0105c\u0105 si\u0142\u0119 realizmu – z prawa – przez moralno\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 kieruj\u0105 jedynie zmys\u0142y, ze szk\u00f3\u0142 – przez zakaz nauczania religii. Usuwa go z ma\u0142\u017ce\u0144stw chrze\u015bcija\u0144skich, pragn\u0105c pozbawi\u0107 je \u0142aski p\u0142yn\u0105cej z sakrament\u00f3w, z chaty biednego ch\u0142opa, kt\u00f3ry zaczyna gardzi\u0107 Panem, kt\u00f3ry jako jedyny mo\u017ce uczyni\u0107 zno\u015bnym jego \u017cycie. Usuwa Go z pa\u0142ac\u00f3w bogaczy, kt\u00f3rzy przestaj\u0105 si\u0119 ba\u0107 S\u0105du ostatecznego, a na nim przecie\u017c pewnego dnia zostan\u0105 poproszeni o rozliczenie w\u0142asnego \u017cycia\u2026\u201d.<\/p>\r\n

Podkre\u015bla\u0142 zawsze, \u017ce \u015bwi\u0119tym obowi\u0105zkiem biskupa jest g\u0142osi\u0107 prawd\u0119 i broni\u0107 jej, obja\u015bnia\u0107 j\u0105 ludziom.  \u201eOd\u0142\u00f3\u017ccie na bok te kwieciste i zawile przemowy\u201d, upomina\u0142 kap\u0142an\u00f3w, \u201em\u00f3wcie do ludzi jasnym i prostym j\u0119zykiem o odwiecznych prawdach wiary i naukach p\u0142yn\u0105cych z Ewangelii. Miejcie na uwadze dobro dusz ludzkich, a nie wra\u017cenie, jakie wywo\u0142ujecie. Ludzie \u0142akn\u0105 prawdy, dajcie im to, co potrzebne jest dla zbawienia dusz\u201d.<\/p>\r\n

Przez ca\u0142e \u017cycie pozosta\u0142 cz\u0142owiekiem wyj\u0105tkowo skromnym. Nie zezwala\u0142 w bazylice \u015bw. Piotra na \u017cadne owacje, co by\u0142o zwyczajem podczas uroczysto\u015bci ko\u015bcielnych. \u201eNie mo\u017ce by\u0107 tak, \u017ce w domu Pana oklaskuj\u0105 Jego s\u0142ug\u0119\u201d, m\u00f3wi\u0142. Nigdy jednak nie pozwoli\u0142 sobie na osch\u0142o\u015b\u0107, zamkni\u0119cie si\u0119 w sobie, smutek. Jego pogodne usposobienie by\u0142o jednym ze znak\u00f3w rozpoznawczych jego pontyfikatu.<\/p>\r\n

Potrafi\u0142 przenikliwie przewidzie\u0107 nieodleg\u0142\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107. Wiedzia\u0142, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 musi czyni\u0107 wszystko, by powstrzyma\u0107 si\u0142y mia\u017cd\u017c\u0105ce \u017cycie wsp\u00f3lnoty, materializuj\u0105ce i ateizuj\u0105ce my\u015blenie elit i zwyk\u0142ych ludzi w \u015bwiecie katolickim. Czyni\u0142 to z intelektualn\u0105 dyscyplin\u0105, energi\u0105 i odwag\u0105. Zacz\u0105\u0107 jednak musia\u0142 od samego Ko\u015bcio\u0142a. \u201e[Pius x] z g\u0142\u0119bokim wyczuciem obiektywizmu prawdy objawionej, wyst\u0105pi\u0142 przeciwko modernizmowi, kt\u00f3ry podkopywa\u0142 same podstawy wiary w prawd\u0119\u201d, tak ks. pra\u0142at Walerian Meysztowicz, radca Ambasady RP w Watykanie przed wojn\u0105, podsumowa\u0142 jego pontyfikat.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

M\u0142ot na modernizm i modernist\u00f3w<\/h4>\r\n

Ten \u0142agodny, pe\u0142en uroku cz\u0142owiek okazywa\u0142 si\u0119 nieugi\u0119ty, bezlitosny i twardy, gdy chodzi\u0142o o demaskowanie k\u0142amstwa  w samym Ko\u015bciele. By\u0142 prawdziwym \u201em\u0142otem na herezje\u201d – i na heretyk\u00f3w. Modernizm, n\u0119kaj\u0105cy Ko\u015bci\u00f3\u0142 od paru dziesi\u0119cioleci – za spraw\u0105 elokwentnych duchownych chodz\u0105cych w glorii wybitnych kaznodziej\u00f3w, naukowc\u00f3w, pisarzy, reformator\u00f3w, kt\u00f3rych tw\u00f3rczo\u015b\u0107 propagowano w eleganckim \u015bwiecie, oklaskiwano w kr\u0119gach wydawc\u00f3w i literat\u00f3w – nazwa\u0142 \u201e\u015bciekiem wszystkich herezji\u201d i t\u0119pi\u0142 z \u017celazn\u0105 konsekwencj\u0105 i niezwyk\u0142\u0105 surowo\u015bci\u0105,. By\u0142 \u015bwiadom jak nikt destrukcyjnej si\u0142y z\u0142otoustego k\u0142amstwa w Ko\u015bciele.<\/p>\r\n

A przecie\u017c jako ojciec duchowny kleryk\u00f3w w Treviso pilnowa\u0142 zawsze, by podczas posi\u0142k\u00f3w nie prowadzono dysput na powa\u017cne tematy. Gdy komu\u015b wyrwa\u0142o si\u0119 np. s\u0142owo \u201elogika\u201d musia\u0142 opowiedzie\u0107 jako rekompensat\u0119 jak\u0105\u015b anegdot\u0119 lub co\u015b pogodnego i zajmuj\u0105cego. Ten cz\u0142owiek, \u201epob\u0142a\u017cliwy, gdy w gr\u0119 wchodzi\u0142 ludzki smutek i cierpienie\u201d w kwestii wiary i Ko\u015bcio\u0142a by\u0142 wojowniczy i bezkompromisowy. Ju\u017c w Mantui osobi\u015bcie katechizowa\u0142 dzieci w katedrze, a rodzice, kt\u00f3rzy nie pozwalali uczestniczy\u0107 im w tych spotkaniach stawali w obliczu wysokich kar. Gra toczy si\u0119 o dusze waszych  dzieci<\/em>, napomina\u0142 ich surowo, dodaj\u0105c, \u017ce nie b\u0119dzie patrzy\u0142 spokojnie, kiedy dzieciom odmawia si\u0119 tego, co im si\u0119 nale\u017cy z dniem urodzin<\/em>. \u201eReligia nie boi si\u0119 nauki\u201d, g\u0142osi\u0142 podczas obchod\u00f3w trzechsetlecia \u015bmierci \u015bw. Alojzego Gonzagi, \u201echrze\u015bcija\u0144stwo nie dr\u017cy przed dyskusj\u0105, lecz przed niewiedz\u0105. Ju\u017c Tertulian oznajmi\u0142 cesarzom rzymskim: Nasza wiara wymaga tylko jednego: \u017ceby nie<\/em> pot\u0119pia\u0107 jej, zanim si\u0119 jej nie pozna<\/em>\u201d. Ten przyw\u00f3dca Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3rego zas\u0142ug\u0105 by\u0142o opracowanie katechizmu, decyzja o wcze\u015bniejszej Komunii \u015bw. dla dzieci, powo\u0142anie Akcji Katolickiej, wyj\u0105tkowe poczucie odpowiedzialno\u015bci moralnej za tych, kt\u00f3rzy sprawuj\u0105 w\u0142adz\u0119 w Ko\u015bciele oraz troska o formacj\u0119 kap\u0142an\u00f3w, przeszed\u0142 do historii g\u0142\u00f3wnie jako ten, kt\u00f3ry nie ba\u0142 si\u0119 intelektualnego pojedynku z k\u0142amstwem o Bogu, jakie zacz\u0119\u0142o si\u0119 wdziera\u0107 do samego Ko\u015bcio\u0142a. Stan\u0105\u0142 do konfrontacji z tym wielorakim b\u0142\u0119dem, hydr\u0105 o stu g\u0142owach<\/em>, jak sam go nazywa\u0142, wyposa\u017cony w m\u0119stwo,  precyzj\u0119 rozr\u00f3\u017cniania poj\u0119\u0107, g\u0142\u0119bok\u0105 wiedz\u0119 filozoficzn\u0105 i teologiczn\u0105, zaczerpni\u0119t\u0105 z nauczania \u015bw. Tomasza z Akwinu. I jeszcze t\u0119 niezb\u0119dn\u0105 odwag\u0119, kt\u00f3r\u0105 wraz z fantazj\u0105, subteln\u0105 kultur\u0105 i poczuciu humoru przypisywano potem jego pochodzeniu.<\/p>\r\n

\"\"<\/p>\r\n

Giuseppe Sarto, biskup Mantui<\/em><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Jaka jest fundamentalna zasada modernizmu? Prymas Belgii, kard. Desidere Mercier, w chwil\u0119 po og\u0142oszeniu przez Piusa X w 1907 roku jego najwa\u017cniejszej encykliki Pascendi Dominici gregis <\/em>– o zasadach  modernist\u00f3w, wyja\u015bnia\u0142 w li\u015bcie pasterskim: \u201eModernizm nie jest wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 form\u0105 nauki, st\u0105d jego pot\u0119pienie nie oznacza pot\u0119pienia nauki, z kt\u00f3rej jeste\u015bmy tak s\u0142usznie dumni, nie oznacza dyskredytowania jej metod, kt\u00f3rych trzymaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c katoliccy uczeni, uwa\u017caj\u0105cy za honor jej nauczanie i praktykowanie\u201d. Modernizm to przekonanie, znajduj\u0105ce \u0142atwy dost\u0119p do umys\u0142\u00f3w ludzkich ze wzgl\u0119du na pragnienie nowo\u015bci i upojenie zmian\u0105, \u201e\u017ce dusza religijna musi odnajdowa\u0107 w sobie samej, jedynie w sobie, motyw i przedmiot swej wiary. Odrzuca wszelkie objawienie, kt\u00f3re mog\u0142oby by\u0107 wi\u0105\u017c\u0105ce dla sumienia, neguj\u0105c w konsekwencji nauczycielsk\u0105 w\u0142adz\u0119 Ko\u015bcio\u0142a ustanowionego przez Jezusa Chrystusa. Odmawia ponadto ustanowionej z Bo\u017cego rozporz\u0105dzenia hierarchii prawa do rz\u0105dzenia spo\u0142eczno\u015bci\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105\u201d. A przecie\u017c Chrystus nie objawi\u0142 siebie \u015bwiatu jako filozof, kt\u00f3rego nauczanie nie jest pewne! Nie pozostawi\u0142 swoim uczniom systemu opinii, kt\u00f3ry mogliby dyskutowa\u0107 i poddawa\u0107 dalszym modyfikacjom. Modernizm chce za wszelk\u0105 cen\u0119 zaszczepi\u0107 katolikom pogl\u0105d, \u017ce wszystko w religii i wierze katolickiej jest p\u0142ynne i zmienne, wszystko zale\u017cy od uwarunkowa\u0144 ludzkich, spo\u0142ecznych; nawet dogmaty mog\u0105 ewoluowa\u0107, gdy\u017c to nie B\u00f3g, ale sam cz\u0142owiek – jego prze\u017cycia, uczucia, do\u015bwiadczenia – s\u0105 faktycznym \u017ar\u00f3d\u0142em tego, co nazywamy wiar\u0105. Cz\u0142owiek, tak naprawd\u0119, zgodnie z teori\u0105 modernizmu religijnego, zbawia siebie sam. Zar\u00f3wno w\u0142adza Ko\u015bcio\u0142a, jak jego nauczanie, nie jest mu do zbawienia potrzebne.<\/p>\r\n

G\u0142osz\u0105c te nauki moderni\u015bci robili wszystko, by uzna\u0107 ich za prawowiernych katolik\u00f3w, by mogli pozosta\u0107 w Ko\u015bciele; do perfekcji rozwin\u0119li sztuk\u0119 kamufla\u017cu. To ich zasada g\u0142\u00f3wna, ich racja stanu. Nie na zewn\u0105trz, a wewn\u0105trz, by skutecznie dokonywa\u0107 destrukcji Ko\u015bcio\u0142a i wiary. Pius X w swej encyklice zdemaskowa\u0142 ich pogl\u0105dy udowadniaj\u0105c, \u017ce zawsze inspirowa\u0142y ich herezje zwalczane przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 na przestrzeni wszystkich wiek\u00f3w jego istnienia. Nazywa\u0142 ich \u201ewilkami w owczych sk\u00f3rach\u201d. Ujawni\u0142 ich z\u0142o\u017con\u0105, niezwykle zr\u0119czn\u0105, subteln\u0105 taktyk\u0119. Na u\u017cytek skutecznego infekowania Ko\u015bcio\u0142a przez modernistyczne idee, modernista przywdziewa\u0142 mask\u0119 filozofa, krytyka, teologa, wierz\u0105cego, historyka, reformatora, apologety\u2026<\/p>\r\n

Ekskomunika modernist\u00f3w og\u0142oszona przez Pius X w encyklice Pascendi\u2026<\/em>wywo\u0142a\u0142a oburzenie w\u015br\u00f3d ko\u015bcielnych libera\u0142\u00f3w, nazwano ja \u201eaktem despotyzmu\u201d. Papie\u017c za\u017c\u0105da\u0142 od duchownych wyrzeczenia si\u0119 modernistycznych pogl\u0105d\u00f3w oraz zobowi\u0105za\u0142 wszystkich kap\u0142an\u00f3w do sk\u0142adania przysi\u0119gi antymodernistycznej. Za\u017c\u0105da\u0142 od swoich wsp\u00f3\u0142braci w kap\u0142a\u0144stwie wierno\u015bci Bogu, jednoznaczno\u015bci w dzia\u0142aniu i mowie. \u201eTak czy nie? Czy wierzysz w Bosk\u0105 w\u0142adz\u0119 Ko\u015bcio\u0142a? Czy przyjmujesz w szczero\u015bci serca i pokornie to, co nakazuje on w imieniu Chrystusa? Je\u015bli tak, oferuje ci on sakramenty i podejmuje si\u0119 doprowadzi\u0107 ci\u0119 bezpiecznie do portu zbawienia. Je\u015bli nie, w\u00f3wczas rozmy\u015blnie zrywasz wi\u0119zy, jakie ci\u0119 z Ko\u015bcio\u0142em \u0142\u0105czy\u0142y, zrywasz wi\u0119\u017a u\u015bwi\u0119con\u0105 przez \u0142ask\u0119. Wobec Boga i w\u0142asnego sumienia nie nale\u017cysz ju\u017c do niego, nie udajesz ju\u017c, pe\u0142en hipokryzji, \u017ce jeste\u015b jego cz\u0142onkiem (\u2026) a poniewa\u017c nie mo\u017ce on by\u0107 miejscem hipokryzji czy \u015bwi\u0119tokradztwa, zmusza ci\u0119, je\u015bli nie pozostawisz mu innego wyboru, do opuszczenia jego szereg\u00f3w\u201d, podsumowywa\u0142 przes\u0142anie encykliki kard. Mercier. To uroczyste papieskie: \u201etak czy nie?\u201d rozleg\u0142o si\u0119  ogromnym echem w\u015br\u00f3d ludzi Ko\u015bcio\u0142a. Wywo\u0142a\u0142o nawr\u00f3cenie niekt\u00f3rych, panik\u0119 wielu – a przede wszystkim ogromn\u0105 konsternacj\u0119 w \u015bwiecie \u201efilozof\u00f3w\u201d natchnionych naukami my\u015blicieli takich jak de Loisy, D\u00f6llinger, Tyrrel (a wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie: Teilhard de Chardin, Jan Urs von Baltgasar, Chenu, Rahner, Congar, Drewerman, Boff\u2026). Cios by\u0142 niespodziewany. Pius X objawi\u0142 swoj\u0105 w\u0142adz\u0119 najwy\u017cszego pasterza, w\u0142adz\u0119 Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry, by g\u0142osi\u0107 czyst\u0105, nieska\u017con\u0105 doktryn\u0119 wiary katolickiej musi precyzyjnie i konsekwentnie odr\u00f3\u017cnia\u0107 prawd\u0119 od k\u0142amstwa, p\u00f3\u0142prawdy i b\u0142\u0119du. One w Ko\u015bciele nie mog\u0105 mie\u0107 \u017cadnych praw.<\/p>\r\n

Nie by\u0142y to czasy kolegializmu, papie\u017c posiada\u0142 ogromny autorytet i wielk\u0105 w\u0142adz\u0119 osobist\u0105, kt\u00f3ra sprawowa\u0142 w imieniu Chrystusa. Przez tak stanowcze nauki i decyzje zapewnia\u0142 jedno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a nauczaj\u0105cego; podejmowa\u0142 te kroki poniewa\u017c czu\u0142 brzemi\u0119 odpowiedzialno\u015bci przed Bogiem jako obdarzony najwy\u017csz\u0105 na ziemi w\u0142adz\u0105. Od jego werdyktu nie ma i nie mo\u017ce by\u0107 odwo\u0142ania.<\/p>\r\n

Tak jak niegdy\u015b dono\u015bny d\u017awi\u0119k wszystkich dzwon\u00f3w Wenecji wita\u0142 nowego patriarch\u0119, tak teraz sam Giuseppe Sarto uderzy\u0142 w pot\u0119\u017cny dzwon. Dzwon bij\u0105cy na alarm. Zagro\u017cona by\u0142a nie instytucja Ko\u015bcio\u0142a, nie jaki\u015b szczeg\u00f3lny dogmat, ale, jak wykazywa\u0142 Pius X, sama cnota wiary. \u201e\u2026protestantyzm uczyni\u0142 pierwszy krok; modernizm – drugi. Nast\u0119pny prowadzi do ateizmu\u201d (Pascendi<\/em>\u2026., nr 55). Papie\u017c wskazywa\u0142 na istot\u0119 zagro\u017cenia, pokazuj\u0105c jak modernizm s\u0105czy subiektywn\u0105, uczuciow\u0105, nie zakorzenion\u0105 w zasadach nadprzyrodzono\u015bci, religi\u0119 bez Boga.<\/p>\r\n

\u201ePrawd\u0105 jest, \u017ce ka\u017cda herezja atakuje wiar\u0119 katolick\u0105 przez po\u015brednie poddawanie w w\u0105tpliwo\u015b\u0107 autorytetu objawiaj\u0105cego si\u0119 Boga. Dlatego, je\u015bli wierzymy w prawdy objawione (Tr\u00f3jca \u015awi\u0119ta, Wcielenie, Eucharysti\u0119 etc.), nie czynimy tego wedle naszego osobistego gustu, kaprysu czy opinii ani dlatego, \u017ce prawdy te s\u0105 dla nas oczywiste. Jedynym prawdziwym motywem, kt\u00f3ry sprawia, \u017ce wierzymy w nie bez cienia w\u0105tpliwo\u015bci, jest w\u0142a\u015bnie autorytet Boga, kt\u00f3ry nie mo\u017ce b\u0142\u0105dzi\u0107 ani wprowadzi\u0107 w b\u0142\u0105d. Kwestionowanie dogmatu jest r\u00f3wnoznaczne z zarzucaniem fa\u0142szu Bogu, kt\u00f3ry objawi\u0142 nam swe tajemnice, oznacza kwestionowanie jego nieomylno\u015bci. W tym sensie skutkiem formalnej herezji jest utrata cnoty wiary\u201d. Modernizm idzie jeszcze dalej, czyni niemo\u017cliwym samo istnienie wiary. \u201eW modernizmie wszystko zredukowane jest do wymiaru naturalnego – pisze ks. Franciszek Knittel – wszystko jest subiektywne, wszystko rodzi si\u0119 z pragnie\u0144 pochodz\u0105cych z g\u0142\u0119bi \u015bwiadomo\u015bci. Ju\u017c nie ma miejsca na rzeczywisto\u015bci nadprzyrodzone, tajemnicze, zewn\u0119trzne i obiektywne\u201d. Jako jeden z g\u0142\u00f3wnych swych sposob\u00f3w, by by\u0107 wiarygodnym jako cz\u0142owiek Ko\u015bcio\u0142a, modernista zawsze b\u0119dzie miesza\u0107, \u201ew osobliwy i niebezpieczny spos\u00f3b\u201d, katolicyzm i racjonalizm.  A zarazem nigdy nie wypowie si\u0119 w spos\u00f3b jasny. B\u0119dzie sprawia\u0107 wra\u017cenie, \u017ce jego doktryna jest czym\u015b niewyra\u017anym, rozproszonym, brakuje jej spoiwa: \u201eS\u0142uchaj\u0105c ich lub czytaj\u0105c, wydaje si\u0119, jakoby byli sami z sob\u0105 sprzeczni, chwiejni i niepewni. Tymczasem taktyka ta jest z g\u00f3ry nakre\u015blona, a wyp\u0142ywa z ich za\u0142o\u017cenia, i\u017c wiara i wiedza s\u0105 sobie zupe\u0142nie obce\u201d. Przy tym moderni\u015bci do perfekcji maj\u0105 opracowan\u0105 taktyk\u0119 manipulowania opini\u0105 publiczn\u0105.<\/p>\r\n

<\/p>\r\n

\u015bw. Pius X<\/em><\/p>\r\n

Giuseppe Sarto, pogromca i demaskator modernizmu, pierwszy kanonizowany papie\u017c od czasu Piusa V, uzupe\u0142nia\u0142 wiedz\u0119 o modernizmie oraz znajdywa\u0142 remedium dla niego tak\u017ce w dw\u00f3ch innych wydanych przez siebie dokumentach, Lamentabili sane<\/em> (lipiec 1907) i Sanctorum antistitum<\/em> (wrzesie\u0144 1910). Wyja\u015bnia\u0142 sk\u0105d tak szczeg\u00f3lne \u015brodki bezpiecze\u0144stwa jak przysi\u0119ga antymodernistyczna, \u015bci\u015blejsza kontrola seminari\u00f3w, wydawnictw, surowo\u015b\u0107 w karach ko\u015bcielnych. By\u0142 \u015bwiadom, \u017ce modernizm nie jest przemijaj\u0105c\u0105 mod\u0105 intelektualn\u0105, nurtem historycznym, ale \u015bwiadomym dzia\u0142aniem \u201enieprzyjaci\u00f3\u0142 krzy\u017ca Chrystusowego\u201d.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Polacy zadecydowali<\/h4>\r\n

Dzi\u015b ch\u0119tnie podkre\u015bla si\u0119, \u017ce, \u201epo d\u0142ugim szeregu papie\u017cy z wielkich rod\u00f3w by\u0142 pierwszym papie\u017cem z ludu; \u017ce cho\u0107 by\u0142o to w czasie, gdy my\u015blano w ca\u0142ej Europie, by metryk\u0119 wysokiego urodzenia zast\u0105pi\u0107 metryk\u0105 wysokich studi\u00f3w – wcale uczonym nie by\u0142\u2026\u201d (ks. Walerian Meysztowicz). Zwracano jednak uwag\u0119 na niezwyk\u0142e okoliczno\u015bci jego wyboru, o kt\u00f3rym zadecydowa\u0142 – de facto – jedyny Polak uczestnicz\u0105cy w konklawe w 1903 roku,  biskup krakowski, kardyna\u0142 Jan Puzyna. W istocie wyb\u00f3r przysz\u0142ego \u015bwi\u0119tego papie\u017ca zwi\u0105zany by\u0142 w spos\u00f3b donios\u0142y ze spraw\u0105 Polski.<\/p>\r\n

Dla Polak\u00f3w by\u0142 to czas wielkich represji po kl\u0119sce obydwu powsta\u0144. Elita polityczna i kulturalna Polski znalaz\u0142a si\u0119 na Sybirze b\u0105d\u017a na emigracji, zakony by\u0142y rozwi\u0105zane, klasztory zamkni\u0119te lub oddane prawos\u0142awnym, duchowie\u0144stwo w wielkiej liczbie na wygnaniu lub w wi\u0119zieniach. I oto w ci\u0105gu zaledwie dw\u00f3ch tygodni wydarzy\u0142y si\u0119 niezmiernie wa\u017cne dla Ko\u015bcio\u0142a i Polski wypadki. \u201eLatem 1903 roku, 20 lipca zmar\u0142 Leon XIII, 4 sierpnia obrany zosta\u0142 patriarcha Wenecji, kardyna\u0142 Sarto\u2026\u201d, pisa\u0142 ks. Meysztowicz. \u201eMiko\u0142aj II prowadzi\u0142 dalej polityk\u0119 Aleksandra III, d\u0105\u017cy\u0142 do rusyfikacji i przeci\u0105gni\u0119cia polskiej ludno\u015bci na prawos\u0142awie. Trwa\u0142 gwa\u0142towny op\u00f3r przeciw narzucanemu j\u0119zykowi rosyjskiemu – szczeg\u00f3lnie przeciw wprowadzeniu go do Ko\u015bcio\u0142a.. Lud wierzy\u0142, \u017ce ma w tym oporze poparcie papie\u017ca\u201d. I to w\u0142a\u015bnie wtedy, gdy papie\u017c by\u0142 faktycznie \u201ewi\u0119\u017aniem w Watykanie\u201d, gdy nie istnia\u0142o ju\u017c Pa\u0144stwo Papieskie – podstawa niezale\u017cno\u015bci papiestwa przez wiele stuleci. Wszystkie pot\u0119gi polityczne Europy, \u0142\u0105cznie z Austri\u0105 (trzyman\u0105 w szachu przez W\u0142ochy, okupanta Pa\u0144stwa Ko\u015bcielnego), by\u0142y nastawione antyko\u015bcielnie. Szczeg\u00f3lnego znaczenia nabiera\u0142o w tym momencie coraz mocniejsze zbli\u017cenie francusko-rosyjskie. Najwi\u0119ksze szanse na konklawe 1903 roku mia\u0142 kardyna\u0142 Mariano Rampolla, sekretarz stanu za poprzedniego pontyfikatu, kt\u00f3ry w imi\u0119 zmniejszenia wrogo\u015bci rz\u0105du francuskiego <\/em>got\u00f3w by\u0142 na ust\u0119pstwa Ko\u015bcio\u0142a wobec Rosji, co oznacza\u0142o zgod\u0119 na obecno\u015b\u0107 j\u0119zyka rosyjskiego w polskich \u015bwi\u0105tyniach. W zamian antyklerykalny francuski rz\u0105d Emila Combesa mia\u0142by by\u0107 w swoich zap\u0119dach antyko\u015bcielnych mniej radykalny. Polscy biskupi mieli podstawy, by obawia\u0107 si\u0119 rz\u0105d\u00f3w Rampolli. \u201eObawiano si\u0119, \u017ce razie jego wyboru Rosja powi\u0119kszy swe wp\u0142ywy w Watykanie\u201d, tak\u017ce w sprawie nominacji biskup\u00f3w, przypomina ks. Meysztowicz. Polacy postanowili dzia\u0142a\u0107. Wszystko musia\u0142o odbywa\u0107 si\u0119 bardzo szybko, liczy\u0142y si\u0119 ju\u017c nie dni nawet a godziny. Pro\u015bba o niedopuszczenie do wyboru Rampolli dotar\u0142a z Wilna do Krakowa poprzez Ludwika Zyberk-Platera. Op\u00f3r jednego uczestnika konklawe nie mia\u0142by \u017cadnego znaczenia, ale Polacy wiedzieli, \u017ce cesarz Austrii Franciszek J\u00f3zef posiada\u0142 prawo weta w wypadku wyboru papie\u017ca, kt\u00f3ry budzi\u0142by jego zastrze\u017cenia, tzw. prawo ekskluzywny, odziedziczone jeszcze po czasach rzymskich; od XVIII wieku nie stosowane w praktyce.<\/p>\r\n

Kardyna\u0142 Puzyna w drodze do Rzymu zatrzyma\u0142 si\u0119 w Wiedniu, gdzie rezydowa\u0142 polski arystokrata, hr. Agenor Go\u0142uchowski, minister spraw zagranicznych Austrii. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyboru kardyna\u0142a Rampolli nie by\u0142a tu wizj\u0105 upragnion\u0105, m.in. z powodu osobistej urazy Franciszka J\u00f3zefa, kt\u00f3remu Rampolla odmawia\u0142 katolickiego pogrzebu syna, ksi\u0119cia Rudolfa kt\u00f3ry pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo. Dalszy przebieg wypadk\u00f3w jest znany, gdy\u017c opisa\u0142 je jeden z francuskich kardyna\u0142\u00f3w. Kard. Puzyna wiadomo\u015bci o sprzeciwie Franciszka J\u00f3zefa nie rozg\u0142asza\u0142. Dopiero po og\u0142oszeniu wynik\u00f3w kolejnego g\u0142osowania, gdy Rampolla zdoby\u0142 wi\u0119kszo\u015b\u0107, wyci\u0105gn\u0105\u0142 i odczyta\u0142 pismo cesarza.  \u201eMam zaszczyt – m\u00f3wi\u0142 – (\u2026) poda\u0107 do wiadomo\u015bci w imieniu oraz na podstawie autorytetu jego Apostolskiego Majestatu Franciszka J\u00f3zefa (\u2026), \u017ce Jego Majestat, zamierzaj\u0105c skorzysta\u0107 ze staro\u017cytnego prawa i przywileju, oznajmia wykluczaj\u0105ce weto przeciwko najdostojniejszemu mojemu panu kardyna\u0142owi Marianowi Rampolli del Tindaro\u201d. Weto zosta\u0142o przyj\u0119te przez kardyna\u0142\u00f3w.  W kolejnym glosowaniu zwyci\u0119zc\u0105 okaza\u0142 si\u0119, ciesz\u0105cy si\u0119 ju\u017c wcze\u015bniej poparciem wielu kardyna\u0142\u00f3w, kardyna\u0142 Giuseppe Sarto.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Giuseppe czy J\u00f3zef?<\/h4>\r\n

\u201eJedn\u0105 z pierwszych czynno\u015bci nowego papie\u017ca, zaraz po wyborze, by\u0142o wydanie motu proprio<\/em>, kt\u00f3re kasowa\u0142o dotychczasowe prawo cesarskie do sprzeciwu na konklawe. Zupe\u0142na zgodno\u015b\u0107 z prawem w post\u0119powaniu kard. Puzyny uzyska\u0142a w ten spos\u00f3b podw\u00f3jne potwierdzenie: pierwsze, przez przyj\u0119cie weta przez kardyna\u0142\u00f3w, drugie, przez skasowanie istniej\u0105cego prawa, na mocy kt\u00f3rego Puzyna dzia\u0142a\u0142\u201d (W. Meysztowicz).<\/p>\r\n

Sam Giuseppe Sarto p\u0142aka\u0142, gdy oznajmiono mu wol\u0119 wsp\u00f3\u0142braci. Prosi\u0142, by przestano bra\u0107 go pod uwag\u0119. \u201eNie jestem godzien, nie nadaj\u0119 si\u0119, zapomnijcie o mnie\u2026\u201d. \u201eTo w\u0142a\u015bnie to b\u0142aganie, jego smutek, g\u0142\u0119boka pokora i m\u0105dro\u015b\u0107 sprawi\u0142y, \u017ce zacz\u0119li\u015bmy powa\u017cniej my\u015ble\u0107 o jego kandydaturze\u201d, wspomina\u0142 kard. Gibbons z Baltimore. Zgodzi\u0142 si\u0119 po niezwykle trudnej walce wewn\u0119trznej, jak pisano. Przyj\u0105\u0142 wyb\u00f3r jako wol\u0119 Bo\u017c\u0105. Pierwsze swoje kroki jako papie\u017c, jeszcze tego samego dnia, skierowa\u0142 ku \u0142o\u017cu umieraj\u0105cego osiemdziesi\u0119cioletniego kardyna\u0142a Herrero y Espinosa z Walencji, kt\u00f3ry ci\u0119\u017cko zachorowa\u0142 kilka dni wcze\u015bniej i przyj\u0105\u0142 ju\u017c ostatnie namaszczenie. Po wizycie Piusa X natychmiast odzyska\u0142 si\u0142y, wsta\u0142 i odprawi\u0142 Msz\u0119 \u015bw., poczym wr\u00f3ci\u0142 do Hiszpanii. Takie fakty mia\u0142y si\u0119 odt\u0105d powtarza\u0107 cz\u0119\u015bciej. Sam Pius X nigdy o nich nie chcia\u0142 m\u00f3wi\u0107 i denerwowa\u0142 si\u0119, gdy o nich wspominano. Faktem jest, \u017ce towarzysz\u0105ce jego pontyfikatowi niewyt\u0142umaczalne wydarzenia by\u0142y uznane podczas procesu beatyfikacyjnego i kanonizacyjnego za jeden z dowod\u00f3w jego \u015bwi\u0119to\u015bci. A wtedy obowi\u0105zywa\u0142y bardzo surowe kryteria \u015bwi\u0119to\u015bci. (Proces beatyfikacyjny rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 ju\u017c w dziesi\u0119\u0107 lat po jego \u015bmierci. Beatyfikowa\u0142 go (1951r) i kanonizowa\u0142 (1954 r) Pius XII. By\u0142 pierwszym kanonizowanym papie\u017cem od 400 lat).<\/p>\r\n

<\/p>\r\n

\u015aw. Pius X w ostatnich latach \u017cycia<\/em><\/p>\r\n

Warto zauwa\u017cy\u0107 historyczny paradoks: \u201eMimo zupe\u0142nej legalno\u015bci w dzia\u0142aniu kardyna\u0142a Puzyny i mimo faktu, \u017ce dzi\u0119ki niemu zosta\u0142 wybrany jeden z najwi\u0119kszych Papie\u017cy XX wieku, \u015bw. Pius X, ca\u0142a opinia \u015bwiata katolickiego zwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 przeciw biskupowi krakowskiemu. Nie znano, nawet w Polsce, w\u0142a\u015bciwych motyw\u00f3w jego dzia\u0142ania. Wobec terroru rosyjskiego nikt w Polsce nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 przyzna\u0107 do udzia\u0142u w usuni\u0119ciu kandydatury mi\u0142ej Rosji. Kardyna\u0142 Puzyna nie m\u00f3g\u0142 tej sprawy wyda\u0107. Znosi\u0142 w milczeniu powszechne z polskiej strony zarzuty, \u017ce da\u0142 si\u0119 u\u017cy\u0107 za narz\u0119dzie niech\u0119ci Franciszka J\u00f3zefa. Kler, kapitu\u0142a krakowska uwa\u017ca\u0142y jego czyn za ha\u0144b\u0119 na Ko\u015bciele polskim. Kardyna\u0142 milcza\u0142\u201d (W. Meysztowicz).<\/p>\r\n

Po kardynale Puzynie biskupem, a potem arcybiskupem krakowskim zosta\u0142 ks. Adam Sapieha, nazywany ksi\u0119ciem metropolit\u0105. Dlaczego w\u0142a\u015bnie ten m\u0142ody ksi\u0105dz, kt\u00f3ry znalaz\u0142 si\u0119 w Watykanie, w najbli\u017cszym otoczeniu Piusa X, jako jeden z \u201eszambelan\u00f3w czynnych\u201d i by\u0142 przez niego wyj\u0105tkowo lubiany? Ks. Meysztowicz zaznacza, \u017ce sam papie\u017c \u201eprzeprowadza\u0142 powierzenie Krakowa Sapie\u017ce\u201d. Musia\u0142o wi\u0119c, jego zdaniem \u201eistnie\u0107 mi\u0119dzy \u015bwi\u0119tym papie\u017cem a m\u0142odym ksi\u0119dzem jakie\u015b wyczucie wsp\u00f3lnoty w sprawie najistotniejszej: stosunku do Boga. Normaln\u0105 drog\u0105 \u00f3wczesnych nominacji, kiedy w\u0142a\u015bciwie nuncjusze decydowali o wyborze, niepospolicie energiczny, gwa\u0142towny nawet Sapieha na pewno biskupem by nie zosta\u0142\u201d.<\/p>\r\n

By\u0107 mo\u017ce istnia\u0142 jeszcze inny motyw zwi\u0105zku tych dw\u00f3ch kap\u0142an\u00f3w. Z materia\u0142\u00f3w ks. dr J\u00f3zefa Umi\u0144skiego, zmar\u0142ego w 1954 r. historyka Ko\u015bcio\u0142a*), wynika, \u017ce w biografii Giuseppe Sarto s\u0105 liczne w\u0105tki zwi\u0105zane z Polsk\u0105. \u201e(\u2026)<\/em>wkr\u00f3tce po swym wyniesieniu na stolic\u0119 Piotrow\u0105 wielki ten \u201eodnowiciel wszystkiego w Chrystusie\u201d, jeden z najwi\u0119kszych reformator\u00f3w i u\u015bwi\u0119cicieli \u017cycia ko\u015bcielnego w dziejach chrze\u015bcija\u0144stwa, \u201epapie\u017c Eucharystii\u201d, Pius X, urodzony w r. 1835 jako syn ubogiego i skromnego pracownika w ma\u0142ej mie\u015bcinie p\u00f3\u0142nocno-w\u0142oskiej Riese, wyni\u00f3s\u0142 w r. 1905 na o\u0142tarze \u015al\u0105zaka, m\u0119czennika za wiar\u0119 z pocz\u0105tk\u00f3w XVII w., urodzonego w Cieszynie, b\u0142. Melchiora Grodzieckiego\u201d, pisa\u0142 ks. Umi\u0144ski w artykule opublikowanym w 1957 roku w \u201eKatoliku\u201d. Warto tu przypomnie\u0107, \u017ce papie\u017c na drugie imi\u0119 mia\u0142 Melchior, a kult o. Melchiora Grodzieckiego by\u0142 bardzo \u017cywy na \u015al\u0105sku – pomimo wielu pr\u00f3b zablokowania go, nawet przez w\u0142adze ko\u015bcielne – gdzie znajdowa\u0142y si\u0119 jego relikwie. \u201eRok p\u00f3\u017aniej\u201d, pisze ks. Umi\u0144ski, \u201ewystosowa\u0142 na r\u0119ce prymasa Polski, arcybiskupa gnie\u017anie\u0144skiego i pozna\u0144skiego, ks. Stablewskiego, serdecznie napisany list, kt\u00f3rym podni\u00f3s\u0142 i pokrzepi\u0142 ducha narodu polskiego, a jeszcze trzy lata p\u00f3\u017aniej, co r\u00f3wnie\u017c nie powinno by\u0107 dla nas oboj\u0119tne, kanonizowa\u0142 pracuj\u0105cego niegdy\u015b tak\u017ce w Warszawie Morawianina, \u015bw. Klemensa Mari\u0119 Hofbauera (Dworzaka)\u201d. W przypisie autor podaje tak\u017ce, \u017ce \u201ejedn\u0105 z pierwszych czynno\u015bci papieskich Piusa X, podj\u0119tych zaraz w 1903 r., by\u0142 osobisty jego bardzo czynny udzia\u0142 w procesie beatyfikacyjnym znanego nam z historii Jana III Sobieskiego i odsieczy wiede\u0144skiej o. Marka d\u2019Aviano. Sam papie\u017c przewodniczy\u0142 trybuna\u0142owi procesowemu i zadawa\u0142 od siebie pytania\u2026\u201d<\/p>\r\n

Ks. Umi\u0144ski przytacza tak\u017ce opini\u0119 niekt\u00f3rych, \u201ez r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w mniej \u017cyczliwych Piusowi X, k\u00f3\u0142 w\u0142oskich i nie w\u0142oskich\u201d jakoby Pius X by\u0142 \u201ekim\u015b obcym mi\u0119dzy papie\u017cami\u201d oraz odznacza\u0142 si\u0119 \u201eprzeci\u0119tn\u0105 inteligencj\u0105\u201d. Autor, kt\u00f3ry by\u0142 wytrawnym znawc\u0105 i badaczem dziej\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a, zaznacza, \u017ce \u201ena \u015al\u0105sku istnieje opinia, \u017ce ojciec papie\u017ca pochodzi\u0142 ze \u015al\u0105ska Opolskiego [konkretnie z Boguszyc w pobli\u017cu podgliwickiego miasteczka Toszek – przyp. EPP], nazywa\u0142 si\u0119 Krawiec, a jako m\u0142odzieniec w czasie wojny napoleo\u0144skiej, chroni\u0105c si\u0119 przed pa\u0144szczyzn\u0105 [w owych czasach zbieganie m\u0142odych wie\u015bniak\u00f3w \u015bl\u0105skich przed pa\u0144szczyzn\u0105 do p\u00f3\u0142nocnych W\u0142och by\u0142o zjawiskiem bardzo cz\u0119stym – uwaga autora w przypisie], czy te\u017c przed wzi\u0119ciem do pruskiego wojska, zbieg\u0142 do p\u00f3\u0142nocnych W\u0142och i zmieniwszy nazwisko na w\u0142oski jego odpowiednik: Sarto, pozosta\u0142 tam na sta\u0142e\u201d. W czasach panowania w Niemczech Hitlera, gdy w\u0142adze \u017c\u0105da\u0142y od os\u00f3b zajmuj\u0105cych stanowiska publiczne i ubiegaj\u0105cych si\u0119 o dyplomy wy\u017cszych uczelni \u201edowod\u00f3w aryjsko\u015bci\u201d, gwa\u0142townie szukano w ksi\u0119gach parafialnych i przetrz\u0105sano rodzinne dokumenty, czyni\u0142a to tak\u017ce cz\u0119\u015b\u0107 zgermanizowanej ga\u0142\u0119zi rodu Krawiec. \u201eMi\u0119dzy innymi do\u015b\u0107 cz\u0119sto wtedy rozprawiano o owym rzekomo polskim pochodzeniu Piusa X w ulubionym miejscu pielgrzymek \u015bl\u0105skich, klasztorze OO. Franciszkan\u00f3w na G\u00f3rze \u015bw. Anny, i w domu macierzystym za\u0142o\u017conego przez Edmunda Bojanowskiego zakonu \u015bl\u0105skich si\u00f3str S\u0142u\u017cebniczek NMP w Por\u0119bie, z tej g\u0142\u00f3wnie przyczyny, \u017ce obydwa te domy zakonne znajduj\u0105 si\u0119 w s\u0105siedztwie wsi Dolna (powiat Strzelce Wielkie), kt\u00f3ra jest jednym z miejsc zamieszkania cz\u0119\u015bci owych >krewnych< papieskich, a tak\u017ce dlatego, \u017ce i mi\u0119dzy S\u0142u\u017cebniczkami by\u0142y owe >krewne<\u201d.<\/p>\r\n

<\/p>\r\n

Giuseppe Sarto jako seminarzysta w Padwie (lata 50. XIX w.)<\/em><\/p>\r\n

Ks. Umi\u0144ski dwukrotnie widzia\u0142 z bliska Piusa X. \u201e\u2026i obydwa razy uderza\u0142 mnie jaki\u015b inny, ani\u017celi u W\u0142och\u00f3w, wyraz jego oczu, ma\u0142o w\u0142oska cera i rysy twarzy a tak\u017ce jaki\u015b inny uk\u0142ad czaszki. Obecnie\u2026 mimo woli nasuwa si\u0119 my\u015bl, czy przypadkiem nie mieli jednak racji ci, kt\u00f3rzy mu zarzucali \u201eobco\u015b\u0107 typu\u201d, a to nie tyle z powodu jego niezwyk\u0142ej prostoty w obcowaniu ze \u015bwiatem i odmiennej postawy duchowej, o kt\u00f3re im zapewne chodzi\u0142o, ile raczej z przyczyny jego p\u00f3\u0142-obcego, w tym wypadku p\u00f3\u0142-s\u0142owia\u0144skiego, pochodzenia\u201d. Cho\u0107 ks. Umi\u0144ski pozosta\u0142 sceptyczny, hipotezy, kt\u00f3ra wyda\u0142a mu si\u0119 \u201ezbyt korzystn\u0105, aby by\u0142a prawdziwa\u201d nie potrafi\u0142 jednak odrzuci\u0107, tym bardziej, \u017ce oficjalne biografie papie\u017ca podaj\u0105, \u017ce jego ojciec urodzi\u0142 si\u0119 oko\u0142o 1793, a o\u017ceni\u0142 z dwudziestoletni\u0105 W\u0142oszk\u0105, maj\u0105c ju\u017c lat 40, w r. 1833. \u201eTen do\u015b\u0107 p\u00f3\u017any, jak na wiejskie stosunki w\u0142oskie o\u017cenek daje sporo do my\u015blenia. Wcale r\u00f3wnie\u017c nie w\u0142osk\u0105, a za to jak\u017ce zgodn\u0105 z praktykami ludu \u015bl\u0105skiego, wydaje si\u0119 prostota si\u00f3str papieskich, kt\u00f3re mieszkaj\u0105c tak d\u0142ugo przy swym wielkim bracie nigdy ani przez moment nie pomy\u015bla\u0142y, aby si\u0119 wyzby\u0107 swego wie\u015bniaczego charakteru\u201d.<\/p>\r\n

Grzegorz Wierzcho\u0142owski w swoim artykule w \u201eGazecie Polskiej\u201d z roku 2008 uzupe\u0142nia\u0142 te informacje podaj\u0105c \u201ereakcj\u0119 \u015bwi\u0119tego papie\u017ca na przybycie do Watykanu grupy 50 polskich unit\u00f3w, kt\u00f3rzy w wyniku prze\u015bladowa\u0144 politycznych przedarli si\u0119 nielegalnie przez granic\u0119 i opu\u015bcili rodzinne strony. Giuseppe Sarto, ku zdziwieniu uczestnik\u00f3w audiencji, uca\u0142owa\u0142 ran\u0119 jednego z nich i powiedzia\u0142: >Powt\u00f3rzcie braciom waszym, \u017ce Ojciec \u015awi\u0119ty pami\u0119ta o was, modli si\u0119 za was i pragnie gor\u0105co spotka\u0107 si\u0119 z wami w niebie<. Fakty te s\u0105 o tyle zastanawiaj\u0105ce, \u017ce o wi\u0119kszo\u015bci z nich w oficjalnych biografiach \u015bw. Piusa X w og\u00f3le si\u0119 nie wspomina\u201d. Do\u015b\u0107 osobliwym jest tak\u017ce fakt braku metryki urodzenia ojca papie\u017ca w Riese w tamtejszych ksi\u0119gach parafialnych. [Z przypisu do tekstu ks. Umi\u0144skiego: \u201eOstro\u017cno\u015b\u0107 kaza\u0142aby tu postawi\u0107 sobie pytanie, czy przypadkiem odno\u015bna ksi\u0119ga [metrykalna] nie zosta\u0142a celowo wy\u0142\u0105czona i zniszczona\u201d].<\/p>\r\n

Grzegorz Wierzcho\u0142owski cytuje opini\u0119 jednego z anglosaskich publicyst\u00f3w, kt\u00f3ra wyja\u015bnia\u0142aby to zacieranie ewentualnych polskich korzeni papie\u017ca: \u201eGdy jednak do Austrii dotar\u0142a wiadomo\u015b\u0107, \u017ce wybrany na papie\u017ca dzi\u0119ki Puzynie kardyna\u0142 Giuseppe Sarto jest polskiego pochodzenia – w Wiedniu zapanowa\u0142a panika\u2026 Natychmiast przyst\u0105piono wi\u0119c do niszczenia wszelkich dokument\u00f3w, kt\u00f3rych ujawnienie mog\u0142oby wywo\u0142a\u0107 w\u015br\u00f3d Polak\u00f3w niebezpieczny entuzjazm\u201d.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Trop biskupa Gawliny<\/h4>\r\n

\u201eJedn\u0105 z przes\u0142anek, przemawiaj\u0105c\u0105 za autentyczno\u015bci\u0105 ca\u0142o\u015bci rodowodu Krawc\u00f3w\u201d, dodaje autor tekstu, \u201ejest kwestia zasygnalizowana przez biskupa J\u00f3zefa Gawlin\u0119 z katowickiej kurii w li\u015bcie do kardyna\u0142a Augusta Hlonda z 25 kwietnia 1937 r. (opublikowany dopiero niedawno)\u201d.<\/p>\r\n

\u201eNajdostojniejszy Ksi\u0119\u017ce Kardynale Prymasie! Sprawa pochodzenia g\u00f3rno\u015bl\u0105skiego Piusa X staje si\u0119 verisimilima (z \u0142aciny – prawdopodobna). Ks. Emil Szramek zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do P\u0142u\u017cnicy Wielkiej z pro\u015bb\u0105 o bli\u017csze szczeg\u00f3\u0142y, co do matki o. Leopolda Moczygemby. Otrzyma\u0142 odpowied\u017a, \u017ce nazywa\u0142a si\u0119 Ewa z domu Krawiec. R\u00f3wnocze\u015bnie proboszcz od siebie pisa\u0142 ks. Szramkowi, \u017ce od dawna kr\u0105\u017c\u0105 pog\u0142oski, jakoby to by\u0142a ciotka Piusa X. Przypomina sobie ks. Szramek sam, \u017ce jego proboszcz ks. J\u00f3zef Gregor, historyk, m\u00f3wi\u0105c o Moczygembie, wspomnia\u0142 o pewnym wuju o. Moczygemby, kanoniku czy biskupie w Mantui, kt\u00f3rego ten\u017ce cz\u0119sto odwiedza\u0142. Podobno uchodzi\u0142 wiadomy Krawiec w 1812 roku, uchylaj\u0105c si\u0119 przed poborem do wojska, o\u017ceni\u0142 si\u0119 w Riese dosy\u0107 p\u00f3\u017ano, gdy si\u0119 zaaklimatyzowa\u0142. Ks. Szramek zreszt\u0105 Eminencji wszystko dok\u0142adnie opisze. Warto by zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 do proboszcza w Riese o badania metrykalne\u2026\u201d (Ks. Emil Szramek to znany \u015bl\u0105ski bibliofil i socjolog, p\u00f3\u017aniejszy b\u0142ogos\u0142awiony).<\/p>\r\n

\u201eDlaczego posta\u0107 Ewy Krawiec – siostry domniemanego papie\u017ca – jest taka wa\u017cna? Wed\u0142ug rodowodu boguszyckich Krawc\u00f3w, w lutym 1816 r. wysz\u0142a ona w rodzinnej wsi za m\u0105\u017c za niejakiego Moczygemb\u0119. Jej synem by\u0142 Leopold Bonawentura Moczygemba (1824 -1891) – znany kap\u0142an katolicki, pionier polskiego osadnictwa w USA. W 1854 r. ks. Moczygemba sprowadzi\u0142 do Teksasu grup\u0119 150 \u015al\u0105zak\u00f3w (w tym kilku Krawc\u00f3w) z podgliwickich Boguszyc, \u0179\u0119dowic, Wielkiej P\u0142u\u017cnicy i innych pobliskich wsi, kt\u00f3rzy za\u0142o\u017cyli na obcym l\u0105dzie takie miejscowo\u015bci jak Panna Maria czy Cestohova. Jak potwierdzaj\u0105 wszelkie mo\u017cliwe \u017ar\u00f3d\u0142a – rodziny Moczygemby i Krawc\u00f3w by\u0142y niezwykle pobo\u017cne, szczeg\u00f3ln\u0105 czci\u0105 obdarzaj\u0105c Matk\u0119 Bosk\u0105. I tu dochodzimy do sedna sygnalizowanej przez biskupa Gawlin\u0119 przes\u0142anki.<\/p>\r\n

Ks. Moczygemba – cz\u0142owiek nadzwyczaj religijny i inteligentny (zna\u0142 biegle 7 j\u0119zyk\u00f3w) – bardzo cz\u0119sto je\u017adzi\u0142 do W\u0142och. W wieku 19 lat w\u0142a\u015bnie w Italii przywdzia\u0142 franciszka\u0144ski habit, cztery lata p\u00f3\u017aniej (25 lipca 1847 r.) zosta\u0142 tam wy\u015bwi\u0119cony na ksi\u0119dza. Z ameryka\u0144skich \u017ar\u00f3de\u0142 dowiedzie\u0107 si\u0119 mo\u017cna, \u017ce pierwsze lata swojej pos\u0142ugi sp\u0119dzi\u0142 w p\u00f3\u0142nocnych W\u0142oszech – a wi\u0119c tam, gdzie od 1813 do 1853 r. mieszka\u0107 mia\u0142 jego szwagier Krawiec (Sarto), rzekomy ojciec przysz\u0142ego papie\u017ca. W 1869 r. ks. Moczygemba by\u0142 spowiednikiem w Rzymie podczas I Soboru Watyka\u0144skiego, a w 1870 r. – naocznym \u015bwiadkiem og\u0142oszenia dogmatu o nieomylno\u015bci papie\u017ca.<\/p>\r\n

Co \u0142\u0105czy\u0142o ks. Moczygemb\u0119 z W\u0142ochami, \u017ce wyjecha\u0142 ju\u017c tam jako nastolatek? W notatkach z jego \u017cyciorysu istnieje zapis, \u017ce w ostatnich latach \u017cycia \u201eo. Leopold podczas swych podr\u00f3\u017cy do Rzymu przebywa\u0142 u wuja kanonika w Mantui\u201d. Przypomnijmy wi\u0119c, \u017ce od 1884 r. biskupem Mantui by\u0142 nie kto inny jak Giuseppe Sarto – jego domniemany brat cioteczny, przysz\u0142y \u015bwi\u0119ty\u2026 O rzymskich podr\u00f3\u017cach patriarchy ameryka\u0144skiej Polonii do \u201ewuja, kanonika czy biskupa w Mantui\u201d wspomina\u0142 tak\u017ce ks. J\u00f3zef Gregor (1857-1926), znany g\u00f3rno\u015bl\u0105ski kap\u0142an. W \u015bwietle tych ustale\u0144 ca\u0142kowicie inaczej wygl\u0105da informacja, \u017ce to w\u0142a\u015bnie Giuseppe Sarto – czyli papie\u017c Pius X – mianowa\u0142 pierwszych polskich biskup\u00f3w dla Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy osiedlili si\u0119 w USA\u201d (Grzegorz Wierzcho\u0142owski, \u201eGazeta Polska\u201d, 2008).<\/p>\r\n

Trudno te\u017c poj\u0105\u0107, dlaczego ten oficjalnie uznawany za W\u0142ocha od pokole\u0144 (ostatnio Watykan poda\u0142 oficjalne dementi w sprawie domniemanych polskich korzeni Piusa X; ma ono przeci\u0105\u0107 wszelkie dyskusje) odznacza\u0142 si\u0119 tak ma\u0142o w\u0142oskim typem urody. By\u0142 jasnym blondynem o niebieskich oczach i do\u015b\u0107 okr\u0105g\u0142ej twarzy.<\/p>\r\n

W listopadzie 1906 roku w paryskiej Izbie Deputowanych niejaki Viviani \u201ewyst\u0105pi\u0142 z apologi\u0105 dechrystianizacji, jaka ogarn\u0119\u0142a \u00f3wczesn\u0105 Francj\u0119, gdzie ustanawiano prawa wrogie Ko\u015bcio\u0142owi, zamykano klasztory i domagano si\u0119 zdecydowanego rozdzia\u0142u Ko\u015bcio\u0142a od pa\u0144stwa. Z \u017carem i dum\u0105 g\u0142osi\u0142: >Oderwali\u015bmy sumienia ludzkie od wiary. Uci\u015bnionych biedak\u00f3w, kt\u00f3rzy zginali kolana uciemi\u0119\u017ceni codziennymi trudami, my pod\u017awign\u0119li\u015bmy na nogi, bo powiedzieli\u015bmy im, \u017ce tam za chmurami nie ma nic, \u017ce wszystko to tylko mrzonki. I razem z nimi wsp\u00f3lnie jednym wspania\u0142ym gestem pogasili\u015bmy w niebie \u015bwiat\u0142a, kt\u00f3rych nikt ju\u017c nie zapali<. Rok p\u00f3\u017aniej Pius X, J\u00f3zef Melchior Sarto og\u0142osi\u0142 swoj\u0105 wielk\u0105 encyklik\u0119 Pascendi Dominici gregis.<\/em><\/p>\r\n

Jego odchodzenie z tego \u015bwiata w obliczu pocz\u0105tku wielkiej wojny, kt\u00f3rej wybuchowi nie by\u0142 w stanie zapobiec, by\u0142o pe\u0142ne udr\u0119ki, poczucia, \u017ce \u015bwiat okaza\u0142 si\u0119 g\u0142uchy na jego wezwania – ale zarazem i \u015bwiadomo\u015bci, jak\u0105 maj\u0105 wielcy ludzie wiary, prawdziwi reali\u015bci, prawdziwi \u015bwi\u0119ci, \u017ce je\u015bli \u015bwiat nie ulega zag\u0142adzie i nie rozpada si\u0119 na kawa\u0142ki to tylko dzi\u0119ki temu, \u017ce istnieje Ko\u015bci\u00f3\u0142. Ko\u015bci\u00f3\u0142 za\u015b nie rozpada si\u0119 tylko dlatego, \u017ce jest w nim obecny Chrystus. By\u0142 20 sierpnia 1914 roku\u2026<\/p>\r\n

W 1863 ks. Bronis\u0142aw Markiewicz, p\u00f3\u017aniejszy \u015bwi\u0119ty, przepowiedzia\u0142 wyb\u00f3r polskiego papie\u017ca (\u201e\u2026najwi\u0119cej za\u015b was, Polacy, Pan B\u00f3g wyniesie, gdy dacie \u015bwiatu wielkiego Papie\u017ca\u201d (B. Markiewicz, B\u00f3j bezkrwawy<\/em>). W cztery lata i dwa miesi\u0105ce po \u015bmierci Piusa X, Polska zosta\u0142a wskrzeszona. Mimo woli przypomina si\u0119 tu tak\u017ce Juliusz S\u0142owacki i jego s\u0142ynny wiersz z 1848 roku, w kt\u00f3rym \u201ePan B\u00f3g uderza w ogromny dzwon, \/Dla s\u0142owia\u0144skiego oto Papie\u017ca \/ Otwarty tron\u201d. I dalej: \u201eWszelk\u0105 z ran \u015bwiata wyrzuci zgni\u0142o\u015b\u0107,\/ Robactwo – gad\/, Zdrowie przyniesie – rozpali mi\u0142o\u015b\u0107\/ I zbawi \u015bwiat. \/Wn\u0119trza ko\u015bcio\u0142\u00f3w on powymiata\/, Oczy\u015bci sie\u0144\/, Boga poka\u017ce w tw\u00f3rczo\u015bci \u015bwiata\/, Jasno jak dzie\u0144\u201d.<\/p>\r\n

S\u0142owacki m\u00f3wi, \u017ce wszystko co w naszej rzeczywisto\u015bci spo\u0142ecznej, tak\u017ce w Polsce, jest czym\u015b niepokoj\u0105cym, a wr\u0119cz dzikim i wariackim, ekstremalnym, nonsensownym, z\u0142owieszczym, posiada swoje \u017ar\u00f3d\u0142o. Jest nim zapominanie o potrzebach ludzkiej duszy. I to, \u017ce wierz\u0105cy nie pami\u0119taj\u0105 w co wierz\u0105, dlaczego wierz\u0105 i jakie obowi\u0105zki nak\u0142ada na nich fakt, \u017ce s\u0105 ochrzczeni, ten \u201euroczysty \u015blub wzgl\u0119dem Boga i bli\u017aniego\u201d. Ka\u017cdego dnia swojej pos\u0142ugi przypomina\u0142 o tym wielki \u015bwi\u0119ty Ko\u015bcio\u0142a, Pius X. Jego Pascendi Dominici<\/em> gregis,<\/em>  encyklika o zasadach modernist\u00f3w, kt\u00f3ra skutek wi\u0105\u017ce z przyczyn\u0105, nie tylko nie utraci\u0142a ani joty ze swej aktualno\u015bci, ale napisana zosta\u0142a jakby specjalnie dla naszego pokolenia. I przez nie powinna by\u0107 przyj\u0119ta i odczytana.<\/p>\r\n

Ewa Polak-Pa\u0142kiewicz<\/em><\/strong><\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

\u017ar\u00f3d\u0142a:<\/p>\r\n

Ks. Walerian Meysztowicz, Gaw\u0119dy o czasach i ludziach<\/em>, Warszawa, 2008<\/p>\r\n

Frances Alice Forbes, Dobry pasterz<\/em>, Sandomierz 2013<\/p>\r\n

*) Ks. dr J\u00f3zef Umi\u0144ski:  Od 1930 by\u0142 kierownikiem Katedry Historii Ko\u015bcio\u0142a w Polsce i na Rusi na Wydziale Teologicznym<\/a> Uniwersytetu Jana Kazimierza<\/a> we Lwowie<\/a>. W 1937 zosta\u0142 mianowany profesorem zwyczajnym Historii Ko\u015bcio\u0142a w Polsce i na Rusi UJK. 17 wrze\u015bnia 1939, wyjecha\u0142 ze Lwowa do Warszawy. Po wojnie mieszka\u0142 na Dolny \u015al\u0105sk<\/a>u, by\u0142 proboszczem<\/a>  w Szczawnie-Zdroju. Wyk\u0142ada\u0142 histori\u0119 Ko\u015bcio\u0142a we wroc\u0142awskim<\/a> seminarium duchownym (1948<\/a>–1952<\/a>). Opublikowa\u0142 m.in. dwutomowy podr\u0119cznik Historia Ko\u015bcio\u0142a<\/em>, a tak\u017ce w 1947<\/a> ksi\u0105\u017ck\u0119 Kryzysy Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego<\/em>. [Za: Wikipedia]<\/p>\r\n

Za: Ewa Polak-Pa\u0142kiewicz – ewapolak-palkiewicz.pl (20 sierpnia 2018)<\/a><\/p>\r\n

 <\/h4>\r\n
\r\n

 <\/h4>\r\n
\r\n

CZYTAJ R\u00d3WNIE\u017b:<\/strong><\/p>\r\n