{"id":103099,"date":"2018-08-05T21:28:02","date_gmt":"2018-08-06T01:28:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=103099"},"modified":"2018-08-05T17:29:22","modified_gmt":"2018-08-05T21:29:22","slug":"rozmowa-pawla-vi-z-abp-lefebvreem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=103099","title":{"rendered":"Rozmowa Paw\u0142a VI z abp. Lefebvre\u2019em"},"content":{"rendered":"

17 maja br. Katolicka Agencja Informacyjna zamie\u015bci\u0142a w swoim serwisie internetowym artyku\u0142 pt. Opublikowano zapis rozmowy Paw\u0142a VI z abp Lefebvre\u2019m<\/a><\/span>, b\u0119d\u0105cy w zasadzie t\u0142umaczeniem wpisu pt. Ecco il verbale segreto dell\u2019incontro fra Paolo VI e Lefebvre<\/span><\/a> z witryny \u201eVatican Insider\u201d; z polskim tekstem mo\u017cna si\u0119 zapozna\u0107 tak\u017ce na stronie \u201eGo\u015bcia Niedzielnego\u201d<\/a><\/span>. Znany dziennikarz Andrzej Tornielli poinformowa\u0142 w artykule, \u017ce wydana w maju br. ksi\u0105\u017cka zatytu\u0142owana La barca di Paolo<\/em> (\u0141\u00f3d\u017a Paw\u0142owa), po\u015bwi\u0119cona pontyfikatowi papie\u017ca Montiniego (jej autorem jest regens Prefektury Domu Papieskiego, ks. Leonard Sapienza), zawiera transkrypt1<\/a><\/sup> rozmowy, jak\u0105 podczas audiencji udzielonej mu 11 wrze\u015bnia 1976 r. w Castel Gandolfo abp Marceli Lefebvre przeprowadzi\u0142 z Paw\u0142em VI w obecno\u015bci abp. Jana (Giovanniego) Benellego, substytuta w Sekretariacie Stanu oraz pra\u0142ata Paskala Macchiego, prywatnego sekretarza papie\u017ca2<\/a><\/sup>.<\/p>\r\n

Ksi\u0105\u017cka ks. Sapienzy, zawieraj\u0105ca r\u00f3\u017cne niepublikowane dot\u0105d dokumenty – m.in. dwa listy z decyzj\u0105 o rezygnacji z urz\u0119du papieskiego, przygotowane przez Paw\u0142a VI i datowane na 2 maja 1965 r. (a wi\u0119c w dwa lata po wyborze na Stolic\u0119 Piotrow\u0105) na wypadek choroby, kt\u00f3ra uniemo\u017cliwi\u0142aby mu dalsz\u0105 pos\u0142ug\u0119 (w\u0142. in caso di malattia invalidante<\/em>)3<\/a><\/sup> – zosta\u0142a, co oczywiste, napisana i wydana w perspektywie zapowiedzianej na 14 pa\u017adziernika br. kanonizacji papie\u017ca Montiniego. W podobnej perspektywie zosta\u0142 napisany wspomniany artyku\u0142 w \u201eVatican Insider\u201d; czytelnik mo\u017ce ze\u0144 pozna\u0107 kr\u00f3tk\u0105 histori\u0119 wydarze\u0144, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do ukarania abp. Lefebvre\u2019a suspens\u0105 a divinis<\/em>, a nast\u0119pnie do dramatycznego spotkania w Castel Gandolfo. Obraz rozm\u00f3wc\u00f3w, jaki wy\u0142ania si\u0119 z artyku\u0142u, jest jednoznaczny: z jednej strony zatwardzia\u0142y w niepos\u0142usze\u0144stwie abp Lefebvre (Pawe\u0142 VI: \u201eWaszej Ekscelencji powiedziano i napisano wiele razy, \u017ce si\u0119 myli i dlaczego si\u0119 myli. Wasza Ekscelencja nigdy nie chcia\u0142 s\u0142ucha\u0107. [\u2026] Gdyby Wasza Ekscelencja podj\u0105\u0142 wysi\u0142ek, aby zobaczy\u0107 i zrozumie\u0107 to, co czyni\u0119 i m\u00f3wi\u0119 ka\u017cdego dnia, by zapewni\u0107 Ko\u015bcio\u0142owi wierno\u015b\u0107 wobec wczoraj oraz wymaga\u0144 dnia dzisiejszego i jutrzejszego, to nie doszed\u0142by do tej bolesnej sytuacji, w kt\u00f3rej si\u0119 znajduje [\u2026]\u201d), z drugiej – udr\u0119czony, bolej\u0105cy nad krn\u0105brno\u015bci\u0105 francuskiego hierarchy, ale tak\u017ce nad problemami w Ko\u015bciele papie\u017c, kt\u00f3ry jest pe\u0142en pokory (\u201eZ pokor\u0105 przyjmuj\u0119 reprymendy Waszej Ekscelencji\u201d) i kt\u00f3ry z ca\u0142ych si\u0142 nieustannie pracuje dla dobra tego Ko\u015bcio\u0142a (\u201eKa\u017cdego dnia pracujemy z wielkim wysi\u0142kiem i z r\u00f3wnym uporem, by wyeliminowa\u0107 pewne nadu\u017cycia, niezgodne z obowi\u0105zuj\u0105cym prawem Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3re jest prawem Soboru i Tradycji. [\u2026] To my pierwsi ubolewamy z powodu nadu\u017cy\u0107. Jeste\u015bmy pierwszymi i najbardziej dbaj\u0105cymi o szukanie lekarstwa\u201d). Papie\u017c, kt\u00f3ry – jak do tamtej pory bezskutecznie – stara\u0142 si\u0119 (\u201eTrzykrotnie Pawe\u0142 VI pisa\u0142 listy do arcybiskupa i posy\u0142a\u0142 swoich wys\u0142annik\u00f3w, by odwiedzili siedzib\u0119 tradycjonalist\u00f3w\u201d) za\u017cegna\u0107 roz\u0142am, jaki tamtego \u201egor\u0105cego lata<\/span><\/a>\u201d 1976 r. grozi\u0142 Ko\u015bcio\u0142owi. Czy jednak ten obraz dobrego papie\u017ca i z\u0142ego arcybiskupa jest prawdziwy?<\/p>\r\n

Nie ma tu miejsca ani na szeroki opis relacji abp. Lefebvre\u2019a z Rzymem (zosta\u0142 on zreszt\u0105 przedstawiony w kilku ksi\u0105\u017ckach), ani na szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 analiz\u0119 wypowiedzi Paw\u0142a VI. Przyjrzyjmy si\u0119 bli\u017cej jednemu fragmentowi artyku\u0142u:<\/p>\r\n

\r\n

\u201eJe\u015bli Wasza Ekscelencja nie jest przeciwko Soborowi – m\u00f3wi\u0142 dalej Pawe\u0142 VI – to musi si\u0119 do niego stosowa\u0107, do wszystkich jego dokument\u00f3w.\u201d<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Przekonanie, \u017ce dokumenty II Soboru Watyka\u0144skiego w ca\u0142o\u015bci nale\u017c\u0105 do depozytu wiary, a ich ranga doktrynalna jest niepodwa\u017calna (a wi\u0119c musz\u0105 by\u0107 w ca\u0142o\u015bci i bez zastrze\u017ce\u0144 uznane przez wszystkich katolik\u00f3w), by\u0142o rozpowszechniane (przyk\u0142adowo w pierwszym li\u015bcie, jaki 29 czerwca 1975 r. Pawe\u0142 VI wys\u0142a\u0142 do abp. Lefebvre\u2019a, papie\u017c napisa\u0142 m.in.: \u201eJak mo\u017cna zatem [\u2026] zwalcza\u0107 [\u2026] sob\u00f3r taki, jak II Sob\u00f3r Watyka\u0144ski, o autorytecie nie mniejszym ani\u017celi Sob\u00f3r Nicejski, a pod pewnymi wzgl\u0119dami nawet wi\u0119kszym?\u201d; z kolei w trzecim li\u015bcie, z 15 sierpnia 1976 r., znalaz\u0142o si\u0119 zdanie: \u201eTwoje stanowisko przeczy zar\u00f3wno Ewangelii, jak i wierze\u201d) i utrzymywane do\u015b\u0107 d\u0142ugo, i to pomimo r\u00f3wnoczesnych zapewnie\u0144, \u017ce sob\u00f3r by\u0142 jedynie \u201epastoralny\u201d, a nie dogmatyczny. Wszystkich, kt\u00f3rzy odrzucali b\u0105d\u017a to wybrane sformu\u0142owania, b\u0105d\u017a ca\u0142e dokumenty soborowe, traktowano jak niegdy\u015b traktowa\u0142o si\u0119 heretyk\u00f3w – i skazywano na ostracyzm. Tymczasem, jak w 2016 r. przypomnia\u0142 abp Gwidon Pozzo, sekretarz Papieskiej Komisji Ecclesia Dei, w dokumentach Vaticanum II<\/em> \u201enie chodzi o doktryn\u0119 czy definitywne orzeczenia, ale raczej o instrukcje i wskaz\u00f3wki dla pracy duszpasterskiej\u201d i \u017ce to \u201eby\u0142o jasne ju\u017c podczas soboru. Jego sekretarz generalny, kard. Perykles Felici, 16 listopada 1964 r. o\u015bwiadczy\u0142: \u00abTen \u015bwi\u0119ty sob\u00f3r definiuje tylko t\u0119 nauk\u0119 jako wi\u0105\u017c\u0105c\u0105 dla Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3r\u0105 wyra\u017anie zadeklaruje jako tak\u0105 odno\u015bnie do wiary i moralno\u015bci\u00bb. Tylko te teksty, kt\u00f3re ojcowie soboru uznali za wi\u0105\u017c\u0105ce, maj\u0105 by\u0107 za takie uwa\u017cane. Nie zosta\u0142o to [p\u00f3\u017aniej] wymy\u015blone przez \u00abWatykan\u00bb, ale jest zapisane w oficjalnym sprawozdaniu soboru\u201d. Zatem abp Lefebvre – ani nikt inny – wcale nie musia\u0142 si\u0119 \u201estosowa\u0107 do wszystkich dokument\u00f3w\u201d soboru – nawet je\u015bli tego domaga\u0142 si\u0119 papie\u017c Montini, kt\u00f3ry ju\u017c po wspomnianej audiencji, w czwartym li\u015bcie z 11 pa\u017adziernika 1976 r. pisa\u0142 do Arcybiskupa, \u017ce \u201ebodaj najistotniejszym, fundamentalnym wr\u0119cz problemem\u201d jego przypadku jest \u201ejasno wyra\u017cona odmowa uznania autorytetu II Soboru Watyka\u0144skiego w ca\u0142ej jego rozci\u0105g\u0142o\u015bci\u201d.<\/p>\r\n

Taktyka modernist\u00f3w – w\u015br\u00f3d nich Paw\u0142a VI – polega\u0142a bowiem w\u0142a\u015bnie na tym, by powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na sw\u00f3j autorytet, w\u00f3wczas bez zastrze\u017ce\u0144 uznawany przez wszystkich katolik\u00f3w, wyg\u0142asza\u0107 r\u00f3\u017cne absolutne twierdzenia i formu\u0142owa\u0107 zakazy i nakazy, kt\u00f3re – cho\u0107 nie mia\u0142y oparcia w stanie prawnym czy tradycji Ko\u015bcio\u0142a – by\u0142y obliczone na zastraszenie topniej\u0105cej opozycji. Taktyka ta niestety przynios\u0142a modernistom nadspodziewane sukcesy, tylko akurat nie w przypadku abp. Lefebvre\u2019a.<\/p>\r\n

Zanim oddamy g\u0142os abp. Lefebvre\u2019owi, warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na jeszcze jeden aspekt sprawy. Ot\u00f3\u017c relacje mi\u0119dzy nim a Rzymem nie wygl\u0105da\u0142y wcale w ten spos\u00f3b (jak zdaje si\u0119 sugerowa\u0107 artyku\u0142 Tornellego), \u017ce z jednej strony papie\u017c pisa\u0142 do francuskiego hierarchy koncyliacyjne listy i posy\u0142a\u0142 \u201eswoich wys\u0142annik\u00f3w, by odwiedzili siedzib\u0119 tradycjonalist\u00f3w\u201d, a z drugiej strony odpowiada\u0142a mu cisza. Abp Lefebvre przez wiele lat aktywnie d\u0105\u017cy\u0142 do uzyskania audiencji – zosta\u0142a mu ona udzielona dopiero w\u00f3wczas, gdy sprawy zasz\u0142y ju\u017c bardzo daleko, a w mediach podni\u00f3s\u0142 si\u0119 szum.<\/p>\r\n

* * *<\/p>\r\n

15 wrze\u015bnia 1976 r. abp Lefebvre zorganizowa\u0142 w Ec\u00c3\u00b4ne konferencj\u0119 prasow\u0105, podczas kt\u00f3rej udzieli\u0142 dziennikarzom informacji o przebiegu audiencji w Castel Gandolfo. Tego samego dnia \u201eL\u2019Osservatore Romano\u201d zamie\u015bci\u0142o o\u015bwiadczenia dyrektora biura prasowego Stolicy Apostolskiej, o. Romea Pancirolego, jakoby Pawe\u0142 VI nie zarzuca\u0142 abp. Lefebvre\u2019owi nakazywania seminarzystom sk\u0142adania przysi\u0119gi przeciwko papie\u017cowi. W komunikacie z 18 wrze\u015bnia abp Lefebvre napisa\u0142: \u201eJeste\u015bmy gotowi przysi\u0105c na krucyfiksie, \u017ce papie\u017c takie oskar\u017cenie rzeczywi\u015bcie wysun\u0105\u0142. Zdumieni nim, zapytali\u015bmy Ojca \u015awi\u0119tego, czy m\u00f3g\u0142by nam w takim razie dostarczy\u0107 tre\u015b\u0107 owego \u015blubowania. Jak\u017ce mogliby\u015bmy bowiem wpa\u015b\u0107 na pomys\u0142 przypisywania Ojcu \u015awi\u0119temu podobnych s\u0142\u00f3w, je\u015bli takie \u015blubowanie nigdy nie istnia\u0142o, ani w rzeczywisto\u015bci, ani te\u017c w naszym sercu? Jest niepoj\u0119te, i\u017c dyrektor Biura Prasowego rozpowszechnia tak oczywiste k\u0142amstwa\u201d. W tym samym dniu Arcybiskup wyg\u0142osi\u0142 w Ec\u00c3\u00b4ne mow\u0119 do seminarzyst\u00f3w o przebiegu audiencji u Paw\u0142a VI oraz o \u201epewnych wydarzeniach, maj\u0105cych miejsce od lipca do wrze\u015bnia 1976 r.\u201d. Poni\u017cej publikujemy obszerny fragment tej mowy.<\/p>\r\n

\r\n

Udali\u015bmy si\u0119 zatem do Besan\u00c3\u00a7on. [\u2026]<\/p>\r\n

I wtedy przyby\u0142 do mnie ten ksi\u0105dz! Powiedziano mi: \u201eOto ksi\u0105dz z Rzymu, kt\u00f3ry koniecznie chce si\u0119 widzie\u0107 z Wasz\u0105 Ekscelencj\u0105. Ma Ekscelencji co\u015b wa\u017cnego do przekazania\u201d. – Zatem dobrze, po Mszy mog\u0142em po\u015bwi\u0119ci\u0107 mu kilka minut. Ksi\u0105dz ten powiedzia\u0142 mi p\u00f3\u017aniej, \u017ce zosta\u0142 pos\u0142any przez biskupa z Chieti oraz \u017ce Ojciec \u015awi\u0119ty z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 jest got\u00f3w udzieli\u0107 mi audiencji. Odpowiedzia\u0142em temu ksi\u0119dzu: \u201ePodr\u00f3\u017c do Rzymu jest bezcelowa i niczego nie wniesie. Nie mam zamiaru podejmowa\u0107 si\u0119 tego, przynajmniej teraz. Najpierw musz\u0119 pojecha\u0107 do Fanjeaux, dopiero potem do Rzymu, gdzie musz\u0119 wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w spotkaniu Bractwa. Teraz naprawd\u0119 nie mog\u0119 jecha\u0107. Tak czy inaczej b\u0119dzie to znowu to samo. Powiedz\u0105 mi: mo\u017ce Ekscelencja zosta\u0107 przyj\u0119ty pod warunkiem, \u017ce zaakceptuje sob\u00f3r i jego reformy\u201d. \u201eNie, nie – zapewni\u0142 mnie \u00f3w ksi\u0105dz – co\u015b si\u0119 zmieni\u0142o. Zapewniam Wasz\u0105 Ekscelencj\u0119, \u017ce dzisiejsza sytuacja jest zupe\u0142nie inna ni\u017c ta, kt\u00f3ra panowa\u0142a jeszcze przed miesi\u0105cem. Ekscelencja zostanie przyj\u0119ty przez Ojca \u015awi\u0119tego. To jest pewne. Ordynariusz Chieti b\u0119dzie towarzyszy\u0142 Ekscelencji do Ojca \u015awi\u0119tego\u201d. Zaufa\u0142em zatem abp. [Valentiniemu z] Chieti i powiedzia\u0142em sobie: By\u0107 mo\u017ce jest to osobisty przyjaciel Ojca \u015awi\u0119tego. Mo\u017ce Ojciec \u015awi\u0119ty powierzy\u0142 mu misj\u0119 dyskretnego \u015bci\u0105gni\u0119cia mnie do Rzymu, by tam m\u00f3c ze mn\u0105 porozmawia\u0107. To w ko\u0144cu mo\u017cliwe. Postanowi\u0142em zatem po wizycie w Fanjeaux sp\u0119dzi\u0107 48 godzin w Rzymie, by zobaczy\u0107, czy da si\u0119 przeprowadzi\u0107 ca\u0142\u0105 spraw\u0119. W rzeczywisto\u015bci jednak jecha\u0142em tam z przekonaniem, \u017ce rozwi\u0105zanie sprawy jest i b\u0119dzie niemo\u017cliwe.<\/p>\r\n

W czwartek pojechali\u015bmy wi\u0119c do Albano. W pi\u0105tek wczesnym rankiem spotka\u0142em tego ksi\u0119dza w Rzymie, a wtedy powiedzia\u0142 mi: \u201eJe\u015bli m\u00f3g\u0142by Ekscelencja napisa\u0107 kilka s\u0142\u00f3w do Ojca \u015awi\u0119tego, jestem got\u00f3w je przekaza\u0107. Zawioz\u0119 ten list do Castel Gandolfo\u201d. Napisa\u0142em zatem kr\u00f3tki, bardzo kr\u00f3tki list, o takiej mniej wi\u0119cej tre\u015bci: \u201eOjcze \u015awi\u0119ty! Niech Wasza \u015awi\u0105tobliwo\u015b\u0107 raczy przyj\u0105\u0107 zapewnienie o mojej g\u0142\u0119bokiej czci. Je\u015bli pewne sposoby artyku\u0142owania my\u015bli, zawarte w mych s\u0142owach lub pismach, nie spodoba\u0142y si\u0119 Waszej \u015awi\u0105tobliwo\u015bci, \u017ca\u0142uj\u0119 tego g\u0142\u0119boko. Wci\u0105\u017c \u017cywi\u0119 nadziej\u0119, \u017ce Wasza \u015awi\u0105tobliwo\u015b\u0107 udzieli mi audiencji i zapewniam Go o moim najg\u0142\u0119bszym, podobnym synowskiemu oddaniu\u201d. Po czym list ten podpisa\u0142em. Ksi\u0105dz ten nie przeczyta\u0142 nawet tych s\u0142\u00f3w, w\u0142o\u017cy\u0142 go do koperty, natychmiast j\u0105 zaklei\u0142 i zaadresowa\u0142 w zwyczajowy spos\u00f3b, przyj\u0119ty dla korespondencji z Ojcem \u015awi\u0119tym. Potem pojechali\u015bmy do Castel Gandolfo.<\/p>\r\n

Tam wszystko odby\u0142o si\u0119 zupe\u0142nie inaczej, ani\u017celi pisz\u0105 o tym gazety, m.in. \u201eLe Monde\u201d. Relacjonuj\u0105 co\u015b, czego nigdy nie by\u0142o. Pisz\u0105, \u017ce chcia\u0142em si\u0119 spotka\u0107 z msgr. Macchim, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie przechadza\u0142 si\u0119 z Ojcem \u015awi\u0119tym po ogrodach Castel Gandolfo, i zachowa\u0142em si\u0119 przy tym tak, jakbym Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015bci w og\u00f3le nie zauwa\u017cy\u0142. To jednak \u00f3w ksi\u0105dz, Labellarte, przybywszy z Castel Gandolfo, poinformowa\u0142 mnie o spotkaniu z msgr. Macchim. Siedli\u015bmy przy kawiarnianym stoliku naprzeciw wej\u015bcia do pa\u0142acu w Castel Gandolfo, by nieco poczeka\u0107, a on powiedzia\u0142 do mnie: \u201eId\u0119 i natychmiast dostarcz\u0119 Ekscelencji odpowied\u017a\u201d. Poszed\u0142 i powr\u00f3ci\u0142, przynosz\u0105c wiadomo\u015b\u0107: \u201eNiestety, odpowied\u017a nie mo\u017ce zosta\u0107 udzielona natychmiast\u201d. Monsignor Macchi rzeczywi\u015bcie by\u0142 wtedy w ogrodach Castel Gandolfo, towarzysz\u0105c Ojcu \u015awi\u0119temu. Ksi\u0105dz Domenico powiedzia\u0142 mi wtedy, \u017ce zatelefonuje jeszcze wieczorem, mi\u0119dzy sz\u00f3st\u0105 a si\u00f3dm\u0105.<\/p>\r\n

Powr\u00f3cili\u015bmy zatem wraz z ks. Labellartem do Albano, gdzie spo\u017cyli\u015bmy posi\u0142ek. Potem pan Pedroni powt\u00f3rnie zawi\u00f3z\u0142 go do Castel Gandolfo, gdzie przypuszczalnie spotka\u0142 si\u0119 z msgr. Macchim i zatelefonowa\u0142 do nas, do Albano: \u201eB\u0119dzie Ekscelencja przyj\u0119ty na audiencji jutro, o wp\u00f3\u0142 do jedenastej\u201d. Przyznaj\u0119, \u017ce by\u0142em mocno zaskoczony, gdy\u017c wszystko odby\u0142o si\u0119, b\u0105d\u017a co b\u0105d\u017a, tak szybko i zupe\u0142nie bez przygotowa\u0144! Nast\u0119pnego dnia, w sobot\u0119, kwadrans po dziesi\u0105tej udali\u015bmy si\u0119 do Castel Gandolfo. Tam, jak s\u0105dz\u0119, \u015bwi\u0119ci anieli Pa\u0144scy przegnali wszystkich kurialnych urz\u0119dnik\u00f3w, poniewa\u017c gdy przyby\u0142em, przy wej\u015bciu sta\u0142o tylko dw\u00f3ch szwajcarskich gwardzist\u00f3w, potem spotka\u0142em msgr. Maggiego4<\/a><\/sup>, nie za\u015b msgr. Macchiego – maj\u0105 oni prawie takie same nazwiska. Monsignor Maggi, Kanadyjczyk, towarzyszy\u0142 mi do windy, gdzie znajdowa\u0142 si\u0119 tylko obs\u0142uguj\u0105cy j\u0105 ch\u0142opak, nikt ponadto. Wszyscy trzej pojechali\u015bmy na pierwsze pi\u0119tro i tam, w towarzystwie msgr. Maggiego przemierzy\u0142em wszystkie sale. Przeszed\u0142em ich sze\u015b\u0107 czy siedem, zanim dotar\u0142em do gabinetu Ojca \u015awi\u0119tego; po drodze – ni \u017cywej duszy. Bywa\u0142em ju\u017c przyjmowany na prywatnych audiencjach za czas\u00f3w Piusa XI, Piusa XII, Jana XXIII, nawet Paw\u0142a VI – zawsze by\u0142 tam obecny przynajmniej gwardzista szwajcarski, przynajmniej papieski \u017candarm, jakich\u015b kilka os\u00f3b, jaki\u015b pokojowiec czy pra\u0142at. Byli tam, by unikn\u0105\u0107 dwuznaczno\u015bci, by dogl\u0105da\u0107, aby wszystko odbywa\u0142o si\u0119 prawid\u0142owo. Lecz teraz sale by\u0142y puste, zupe\u0142nie puste! Dotar\u0142em zatem do gabinetu Ojca \u015awi\u0119tego, gdzie zasta\u0142em jego samego, obok za\u015b abp. Benellego; pozdrowi\u0142em najpierw Ojca \u015awi\u0119tego, nast\u0119pnie abp. Benellego, po czym usiedli\u015bmy i audiencja si\u0119 rozpocz\u0119\u0142a.<\/p>\r\n

Ojciec \u015awi\u0119ty by\u0142 z pocz\u0105tku raczej podenerwowany, mo\u017cna nawet powiedzie\u0107 – w pewien spos\u00f3b rozgor\u0105czkowany i gwa\u0142towny. By\u0142o po nim wida\u0107, \u017ce jest dotkni\u0119ty do \u017cywego i mocno ura\u017cony tym, co czyni\u0119, co my wszyscy czynimy. Zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do mnie: \u201eOs\u0105dzasz mnie, ekscelencjo, wyrokujesz o mnie! Jestem dla ciebie modernist\u0105! Protestantem! To niedopuszczalne! \u00c5\u00b9le post\u0119pujesz! Nie mo\u017cesz tak d\u0142u\u017cej. Powodujesz prawdziwy skandal w Ko\u015bciele\u2026!\u201d i tak dalej. Wszystko to by\u0142o powiedziane w tonie najwy\u017cszego zdenerwowania. Ja, naturalnie, ca\u0142y ten czas milcza\u0142em.<\/p>\r\n

Potem rzek\u0142 mi: \u201eM\u00f3w teraz, no prosz\u0119, m\u00f3w. Co masz, ekscelencjo, do powiedzenia?\u201d.<\/p>\r\n

Odpowiedzia\u0142em mu wtedy: \u201eNie przybywam tu jako przyw\u00f3dca tradycjonalist\u00f3w. To Wasza \u015awi\u0105tobliwo\u015b\u0107 tak mnie nazwa\u0142. Jestem tylko katolikiem, ksi\u0119dzem, biskupem pomi\u0119dzy milionami katolik\u00f3w, pomi\u0119dzy tysi\u0105cami ksi\u0119\u017cy i bez w\u0105tpienia tak\u017ce pomi\u0119dzy innymi biskupami. Wszyscy jeste\u015bmy rozdarci w naszych sumieniach, w naszych duszach, w naszych sercach. Z jednej strony pragniemy ca\u0142kowicie podporz\u0105dkowa\u0107 si\u0119 Waszej \u015awi\u0105tobliwo\u015bci, pod\u0105\u017ca\u0107 za Wasz\u0105 \u015awi\u0105tobliwo\u015bci\u0105, a wszystko to bez najmniejszego nawet zastrze\u017cenia wobec osoby Waszej \u015awi\u0105tobliwo\u015bci. Z drugiej jednak strony zdajemy sobie spraw\u0119, \u017ce kierunek, w jakim Stolica Apostolska pod\u0105\u017ca od czas\u00f3w soboru, oddala nas od dzie\u0142a wielkich poprzednik\u00f3w Waszej \u015awi\u0105tobliwo\u015bci. C\u00f3\u017c zatem powinni\u015bmy uczyni\u0107? Znajdujemy si\u0119 w takim po\u0142o\u017ceniu, \u017ce do wyboru pozostaj\u0105 nam jedynie dwie drogi: albo nawi\u0105za\u0107 do poprzednik\u00f3w Waszej \u015awi\u0105tobliwo\u015bci, albo te\u017c zerwa\u0107 z nimi i przy\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 do Waszej \u015awi\u0105tobliwo\u015bci. To olbrzymie, niepoj\u0119te dla katolika rozdarcie. I nie ja je spowodowa\u0142em, nie jest to ruch przez mnie powo\u0142any do \u017cycia; to uczucie wyp\u0142ywaj\u0105ce z serc wiernych, milion\u00f3w wiernych, kt\u00f3rych nawet nie znam. Nie wiem tak\u017ce, jak oni s\u0105 liczni. S\u0105 jednak na ca\u0142ym \u015bwiecie, wsz\u0119dzie. Wszyscy zaniepokojeni tym trwaj\u0105cym ju\u017c od 10 lat rujnowaniem naszego Ko\u015bcio\u0142a, obracaniem w zgliszcza coraz to wi\u0119kszych po\u0142aci ko\u015bcielnego \u017cycia. Prosz\u0119 spojrze\u0107 na przyk\u0142ady: istnieje w ludziach pewne przekonanie, wewn\u0119trzne przekonanie, le\u017c\u0105ce u podstaw wszystkich ich dzia\u0142a\u0144, wszystkich my\u015bli i czyn\u00f3w. Tego przekonania ludzie nie chc\u0105 ju\u017c i nie mog\u0105 zmieni\u0107, poniewa\u017c sta\u0142o si\u0119 ono ich wyborem. Zdecydowali si\u0119 na dochowanie wierno\u015bci Tradycji, staj\u0105c za tymi, kt\u00f3rzy t\u0119 Tradycj\u0119 podtrzymuj\u0105. Prosz\u0119 spojrze\u0107 na siostry zakonne, kt\u00f3re spotka\u0142em przed dwoma dniami. Wspania\u0142e, godne tego miana siostry zakonne, zachowuj\u0105ce nakazy \u017cycia zakonnego, wychowuj\u0105ce powierzone im dzieci tak, jak \u017cycz\u0105 sobie tego ich rodzice. Wielu rodzic\u00f3w powierza tym siostrom swoje pociechy, wiedz\u0105c, \u017ce otrzymaj\u0105 one dobre katolickie wychowanie. To siostry, kt\u00f3re zachowa\u0142y sw\u00f3j str\u00f3j zakonny, a poniewa\u017c dochowa\u0142y wierno\u015bci modlitwie wszech czas\u00f3w i katechizmowi wszech czas\u00f3w, zosta\u0142y ekskomunikowane, a ich prze\u0142o\u017cona zdj\u0119ta ze stanowiska. Pi\u0119ciokrotnie przybywa\u0142 do nich ich biskup, \u017c\u0105daj\u0105c rezygnacji ze stroju duchownego, jako \u017ce zosta\u0142y przeniesione w szeregi laikatu. Ludzie, kt\u00f3rzy widz\u0105 podobne rzeczy, przestaj\u0105 je rozumie\u0107. A jednocze\u015bnie zakonnice, kt\u00f3re zrezygnowa\u0142y ze swego stroju, kt\u00f3re wystawi\u0142y si\u0119 na ca\u0142\u0105 pr\u00f3\u017cno\u015b\u0107 i pokusy tego \u015bwiata, nie przestrzegaj\u0105c ju\u017c nakaz\u00f3w w\u0142asnej regu\u0142y, w\u0142a\u015bnie zosta\u0142y oficjalnie uznane przez episkopaty i tym nie czyni si\u0119 najmniejszych zarzut\u00f3w. Pro\u015bci chrze\u015bcijanie, ludzie z ulicy, kt\u00f3rzy widz\u0105 podobne rzeczy, nie mog\u0105 przej\u015b\u0107 nad nimi do porz\u0105dku dziennego. W\u015br\u00f3d ksi\u0119\u017cy sytuacja wygl\u0105da identycznie. Dobrzy ksi\u0119\u017ca, odprawiaj\u0105cy Msze, modl\u0105cy si\u0119, przesiaduj\u0105cy w konfesjona\u0142ach, wyk\u0142adaj\u0105cy prawdziw\u0105 nauk\u0119, nawiedzaj\u0105cy chorych, nosz\u0105cy sutanny, ksi\u0119\u017ca, kt\u00f3rzy ciesz\u0105 si\u0119 powa\u017caniem i szacunkiem swych parafian, z powodu wierno\u015bci i przywi\u0105zania do rytu mszalnego swej prymicji, do katechizmu wszech czas\u00f3w, ci ksi\u0119\u017ca s\u0105 nara\u017ceni niczym przest\u0119pcy na ha\u0144bi\u0105ce kary, s\u0105 ekskomunikowani. Lecz ci ksi\u0119\u017ca, kt\u00f3rzy podejmuj\u0105 prac\u0119 w fabrykach, odrzucaj\u0105 sutann\u0119, by nie wiedziano, kim naprawd\u0119 s\u0105, g\u0142osz\u0105cy rewolucj\u0119, ci s\u0105 oficjalnie akceptowani i nikt nie o\u015bmieli si\u0119 niczego im powiedzie\u0107. W moim przypadku jest tak samo. Usi\u0142uj\u0119 wykszta\u0142ci\u0107 ksi\u0119\u017cy, dobrych ksi\u0119\u017cy, takich, jacy bywali kszta\u0142ceni wcze\u015bniej. Mamy wiele powo\u0142a\u0144, ci m\u0142odzi ludzie s\u0105 podziwiani przez ludno\u015b\u0107, wsz\u0119dzie gdzie si\u0119 pojawi\u0105, czy to w poci\u0105gach, czy w metrze, s\u0105 pozdrawiani, gratuluje im si\u0119 noszenia duchownego stroju, ich postawy – a ja zosta\u0142em suspendowany a divinis<\/em>! Lecz ci biskupi, kt\u00f3rzy nie maj\u0105 ju\u017c ani jednego seminarzysty, ani jednego m\u0142odego ksi\u0119dza, kt\u00f3rzy nie maj\u0105 ju\u017c nic albo te\u017c dysponuj\u0105 co najwy\u017cej seminariami, kt\u00f3re nie potrafi\u0105 ju\u017c wykszta\u0142ci\u0107 dobrych ksi\u0119\u017cy, tym nie m\u00f3wi si\u0119 ani s\u0142owa! Niech Wasza \u015awi\u0105tobliwo\u015b\u0107 zrozumie, \u017ce prosty chrze\u015bcijanin, porzucony chrze\u015bcijanin jasno to rozpozna\u0142. On ju\u017c si\u0119 zdecydowa\u0142, nie b\u0119dzie wi\u0119cej przygl\u0105da\u0142 si\u0119 w spokoju. Miarka si\u0119 przepe\u0142nia. Sytuacja w Ko\u015bciele staje si\u0119 nie do zniesienia!\u201d.<\/p>\r\n

\u201eTo nieprawda! Ekscelencja nie kszta\u0142ci dobrych ksi\u0119\u017cy – rzek\u0142 do mnie Ojciec \u015awi\u0119ty – gdy\u017c sk\u0142adaj\u0105 oni \u015blubowanie przeciwko papie\u017cowi!\u201d.<\/p>\r\n

\u201eCo takiego? \u015alubowanie przeciwko papie\u017cowi? Ja – \u015blubowanie przeciwko papie\u017cowi! Wychowuj\u0119 ich w zupe\u0142nie przeciwnym duchu, w respekcie i czci wobec papie\u017ca, nast\u0119pcy \u015bw. Piotra. Modlimy si\u0119 za Wasz\u0105 \u015awi\u0105tobliwo\u015b\u0107. Modlimy si\u0119 za Ojca \u015awi\u0119tego. Wasza \u015awi\u0105tobliwo\u015b\u0107 nigdy nie zdo\u0142a mi czego\u015b takiego wykaza\u0107! Czy m\u00f3g\u0142bym zobaczy\u0107 chocia\u017c kopi\u0119 tej przysi\u0119gi?\u201d.<\/p>\r\n

A teraz watyka\u0144scy reporterzy oznajmiaj\u0105 w dzisiejszej gazecie, kt\u00f3r\u0105 sami mogli\u015bcie przeczyta\u0107, \u017ce Watykan dementuje ten fakt i oznajmia, \u017ce nie jest prawd\u0105, jakoby Ojciec \u015awi\u0119ty postawi\u0142 mi podobny zarzut! Ojciec \u015awi\u0119ty nie zarzuci\u0142 mi, ich zdaniem, \u017ce polecam jakoby swym seminarzystom i m\u0142odym ksi\u0119\u017com sk\u0142adanie \u015blubowania przeciwko papie\u017cowi. Ale jak m\u00f3g\u0142bym to sobie wymy\u015bli\u0107? To niewyobra\u017calne! Teraz to dementuj\u0105. \u201eOjciec \u015awi\u0119ty nic takiego nie powiedzia\u0142!\u201d. To nies\u0142ychane! A ja, naturalnie, nie dysponuj\u0119 nagraniem tej rozmowy. Nie poczyni\u0142em tak\u017ce z tej rozmowy jakichkolwiek notatek, tak wi\u0119c nie dysponuj\u0119 \u017cadnym konkretnym dowodem na potwierdzenie swojej wersji wydarze\u0144; niczym, poza moj\u0105 reakcj\u0105! Nie mog\u0119 zapomnie\u0107 swej reakcji na to stwierdzenie Ojca \u015awi\u0119tego.<\/p>\r\n

Widz\u0119 jeszcze samego siebie wykonuj\u0105cego ten gest: \u201eAle\u017c jak to w og\u00f3le mo\u017cliwe, \u017ce Wasza \u015awi\u0105tobliwo\u015b\u0107 czyni mi podobny zarzut! Czy m\u00f3g\u0142bym zobaczy\u0107 kopi\u0119 tego \u015blubowania?\u201d. A teraz m\u00f3wi\u0105, \u017ce to nieprawda. Nies\u0142ychane!<\/p>\r\n

Ojciec \u015awi\u0119ty rzek\u0142 nast\u0119pnie: \u201eCzy nieprawd\u0105 jest, \u017ce os\u0105dzasz mnie, ekscelencjo?\u201d. Mia\u0142em silne wra\u017cenie, \u017ce zawsze odnosi co\u015b do swojej osoby, jak gdyby czu\u0142 si\u0119 osobi\u015bcie dotkni\u0119ty. \u201eOs\u0105dzasz mnie! A zatem c\u00f3\u017c powinienem zrobi\u0107? Mo\u017ce ust\u0105pi\u0107 z mego urz\u0119du, a wtedy ty zaj\u0105\u0142by\u015b moje miejsce?\u201d. Wtedy wznios\u0142em r\u0119ce nad g\u0142ow\u0105: \u201eAle\u017c Ojcze \u015awi\u0119ty, prosz\u0119 nie m\u00f3wi\u0107 czego\u015b podobnego! Nie, nie, nie, nie!\u201d.<\/p>\r\n

Po czym rzek\u0142em: \u201eOjcze \u015awi\u0119ty, za Twym pozwoleniem b\u0119d\u0119 m\u00f3wi\u0142 dalej: rozwi\u0105zanie tego problemu le\u017cy w r\u0119kach Waszej \u015awi\u0105tobliwo\u015bci. Nie trzeba robi\u0107 nic innego, jak tylko powiedzie\u0107 biskupom: \u00abPrzyjmijcie w duchu braterstwa, wyrozumia\u0142o\u015bci i mi\u0142o\u015bci wszystkie te grupy tradycjonalist\u00f3w, kt\u00f3re pragn\u0105 zachowa\u0107 dawne modlitwy, dawne sakramenty, dawny katechizm. Przyjmijcie ich, udost\u0119pnijcie im miejsca w celu sprawowania kultu, zjednoczcie si\u0119 z nimi w taki spos\u00f3b, by mogli si\u0119 oni modli\u0107, by mogli pozosta\u0107 w \u0142\u0105czno\u015bci z wami, by\u015bcie pozostali w duchowym zwi\u0105zku z ich biskupem\u00bb. Wasza \u015awi\u0105tobliwo\u015b\u0107 skieruje tylko jedno s\u0142owo do biskup\u00f3w, a znowu zapanuje porz\u0105dek, znikn\u0105 nasze problemy. Wszystko powr\u00f3ci do normy. Dla mnie i moich seminarzyst\u00f3w nie by\u0142oby niczym trudnym odwiedzi\u0107 biskup\u00f3w i prosi\u0107 ich, by zezwolili na osiedlenie si\u0119 ksi\u0119\u017cy Bractwa w ich diecezji. Wszystko uregulowa\u0142oby si\u0119 samo z siebie. Ch\u0119tnie podj\u0105\u0142bym wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z jak\u0105\u015b komisj\u0105, kt\u00f3r\u0105 Wasza \u015awi\u0105tobliwo\u015b\u0107 wy\u0142oni\u0142by spo\u015br\u00f3d cz\u0142onk\u00f3w \u015aw. Kongregacji ds. Os\u00f3b Zakonnych, a kt\u00f3ra mog\u0142aby odwiedzi\u0107 moje seminaria. Lecz naturalnie, nadal pragniemy i b\u0119dziemy pragn\u0105\u0107 s\u0142u\u017cy\u0107 Tradycji. Bardzo chcia\u0142bym powt\u00f3rnie nawi\u0105za\u0107 normalne, oficjalne stosunki ze Stolic\u0105 Apostolsk\u0105 i \u015awi\u0119tymi Kongregacjami. Nie \u017cycz\u0119 sobie niczego ponadto\u201d. Odpowiedzia\u0142 mi na to: \u201eMusz\u0119 si\u0119 nad tym zastanowi\u0107, musz\u0119 si\u0119 pomodli\u0107, musz\u0119 zasi\u0119gn\u0105\u0107 opinii konsystorza5<\/a><\/sup> oraz kurii6<\/a><\/sup>. Teraz nie mog\u0119 udzieli\u0107 ci, ekscelencjo, odpowiedzi. Zobaczymy\u201d.<\/p>\r\n

Potem rzek\u0142 do mnie: \u201ePom\u00f3dlmy si\u0119 razem\u201d, ja za\u015b: \u201eBardzo ch\u0119tnie, Ojcze \u015awi\u0119ty\u201d. Odm\u00f3wili\u015bmy g\u0142o\u015bno Ojcze nasz, Przyb\u0105d\u017a, Duchu \u015awi\u0119ty, Zdrowa\u015b Mario, a nast\u0119pnie odprowadzi\u0142 mnie niezwykle uprzejmie do drzwi, nieco oci\u0119\u017cale, szed\u0142 z pewnym wysi\u0142kiem, pow\u0142\u00f3cz\u0105c nieco nogami. W sali obok poczeka\u0142, a\u017c ks. Domenico przyjdzie, by mnie odprowadzi\u0107, i wr\u0119czy\u0142 mu niewielki medal. Potem si\u0119 rozstali\u015bmy. Arcybiskup Benelli przez ca\u0142y ten czas nie otworzy\u0142 ust. Jedynie notowa\u0142, jak gdyby by\u0142 sekretarzem. Nie przeszkadza\u0142 mi w najmniejszym stopniu. Jego obecno\u015b\u0107 by\u0142a wr\u0119cz niezauwa\u017calna. S\u0105dz\u0119, \u017ce tak samo jak mnie nie przeszkadza\u0142 r\u00f3wnie\u017c Ojcu \u015awi\u0119temu, gdy\u017c nawet nie otworzy\u0142 ust, nie wypowiedzia\u0142 ani s\u0142owa.<\/p>\r\n

Jeszcze dwukrotnie powt\u00f3rzy\u0142em Ojcu \u015awi\u0119temu, \u017ce klucz do rozwi\u0105zania problemu spoczywa w jego r\u0119kach. On r\u00f3wnie\u017c wyrazi\u0142 zadowolenie z faktu, \u017ce rozmowa ta dosz\u0142a do skutku. Odpowiedzia\u0142em, \u017ce zawsze jestem do dyspozycji. Potem poszli\u015bmy.<\/p>\r\n

Od tamtej chwili w gazetach mo\u017cna by\u0142o znale\u017a\u0107 na ten temat wszystko, co tylko mo\u017cliwe, nawet najbardziej fantastyczne wymys\u0142y. Zaakceptowa\u0142bym wszystko, podporz\u0105dkowa\u0142bym si\u0119 ca\u0142kowicie. Lecz padaj\u0105ce stwierdzenia by\u0142y kra\u0144cowo odmienne: niczego nie zaakceptowa\u0142em, w niczym nie ust\u0105pi\u0142em. A teraz jeszcze s\u0142ycha\u0107, \u017ce k\u0142ama\u0142em, \u017ce wymy\u015bli\u0142em sobie rzeczy, kt\u00f3re mia\u0142em omawia\u0107 z Ojcem \u015awi\u0119tym. Ma si\u0119 wra\u017cenie, \u017ce wszyscy s\u0105 tak w\u015bciekli z powodu doj\u015bcia tej audiencji do skutku, i to bez wcze\u015bniejszej zapowiedzi, bez zwyk\u0142ych w takim wypadku wst\u0119pnych formalno\u015bci, \u017ce teraz wszelkimi sposobami pr\u00f3buje si\u0119 j\u0105 zohydzi\u0107, a mnie samego oszkalowa\u0107. Najwidoczniej kto\u015b \u017cywi obawy, i\u017c ta audiencja wywo\u0142a u wielu ludzi uczucie sympatii i ci ludzie powiedz\u0105 sobie: je\u015bli abp Lefebvre odwiedzi\u0142 teraz papie\u017ca, to dziel\u0105ce ich problemy ju\u017c nie istniej\u0105, znowu poprzestaje z Ojcem \u015awi\u0119tym na dobrej stopie. W rzeczywisto\u015bci nigdy przecie\u017c nie byli\u015bmy przeciwni Ojcu \u015awi\u0119temu, zawsze \u017cyczyli\u015bmy sobie pozostawa\u0107 z nim w zgodzie.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

* * *<\/p>\r\n

Dobrze si\u0119 sta\u0142o, \u017ce przypomniano to spotkanie sprzed prawie 40 lat, poniewa\u017c zapis rozmowy Paw\u0142a VI z abp. Lefebvre\u2019em pokazuje, jak niewiele si\u0119 od tamtego czasu zmieni\u0142o: II Sob\u00f3r Watyka\u0144ski nadal jest wynoszony pod niebiosa jako pocz\u0105tek \u201enowej wiosny Ko\u015bcio\u0142a\u201d, a owa rzekoma wiosna wci\u0105\u017c przynosi tylko gorzkie owoce. Ka\u017cdy, kto bez uprzedze\u0144 spojrzy na sytuacj\u0119, w jakiej obecnie znajduje si\u0119 Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki i katolickie spo\u0142ecze\u0144stwa, musi przyzna\u0107, \u017ce to za\u0142o\u017cyciel Bractwa \u015aw. Piusa X mia\u0142 racj\u0119 – autodestrukcja Ko\u015bcio\u0142a, o kt\u00f3rej przy innej okazji m\u00f3wi\u0142 Pawe\u0142 VI, nadal post\u0119puje, a nawet w ostatnich latach nabra\u0142a tempa.<\/p>\r\n

Co mamy robi\u0107 w tych strasznych czasach? S\u0142owa abp. Marcelego Lefebvre\u2019a z jego deklaracji z 21 listopada 1974 r. s\u0105 nadal aktualne:<\/p>\r\n

\r\n

Jedyna droga wierno\u015bci Ko\u015bcio\u0142owi i doktrynie katolickiej, dla dobra naszych dusz, to kategoryczne odrzucenie reformy.<\/p>\r\n

Dlatego te\u017c bez buntu, goryczy ni urazy kontynuujemy nasze dzie\u0142o formacji kap\u0142a\u0144skiej w \u015bwietle odwiecznego Magisterium w przekonaniu, \u017ce jest to najwi\u0119ksza przys\u0142uga, jak\u0105 mo\u017cemy odda\u0107 Ko\u015bcio\u0142owi, papie\u017cowi i przysz\u0142ym pokoleniom.<\/p>\r\n

Z tej to przyczyny, w oczekiwaniu na chwil\u0119, kiedy prawdziwe \u015bwiat\u0142o Tradycji rozproszy ciemno\u015bci, zakrywaj\u0105ce niebo nad wiecznym Rzymem, trzymamy si\u0119 mocno tego, w co zawsze wierzono i praktykowano w Ko\u015bciele w zakresie wiary, moralno\u015bci, liturgii, katechizmu, formacji kap\u0142an\u00f3w, struktury Ko\u015bcio\u0142a, a co zosta\u0142o skodyfikowane w ksi\u0119gach sprzed okresu modernistycznych wp\u0142yw\u00f3w soboru.<\/p>\r\n

Jeste\u015bmy przekonani, \u017ce post\u0119puj\u0105c w ten spos\u00f3b, z pomoc\u0105 \u0142aski Bo\u017cej, Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny, \u015bw. J\u00f3zefa i \u015bw. Piusa X zachowujemy wierno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142owi katolickiemu, wszystkim nast\u0119pcom \u015bw. Piotra i pozostajemy fideles dispensatores mysteriorum Domini Nostri iesu Christi in Spiritu Sancto<\/em> – wiernymi szafarzami tajemnic naszego Pana Jezusa Chrystusa w Duchu \u015awi\u0119tym. Amen.<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

 Cytowane fragmenty pochodz\u0105 z ksi\u0105\u017cki Aby Ko\u015bci\u00f3\u0142 trwa\u0142. Abp Lefebvre w obronie Ko\u015bcio\u0142a i papiestwa. Dokumenty z lat 1971-1990<\/em>, dost\u0119pnej w internetowej ksi\u0119garni<\/a> Wydawnictwa Te Deum.<\/p>\r\n

\r\n
[Przypisy:]<\/strong>\r\n
    \r\n\t
  1. Dos\u0142. trascrizione<\/em>, KAI u\u017cywa s\u0142owa \u201estenogram\u201d – prawdopodobnie chodzi o notatki, a nie o stenograficzny, tj. dok\u0142adny zapis ca\u0142ej rozmowy – wszystkie przypisy red. WTK. \u00e2\u2020\u00b5<\/a><\/span><\/li>\r\n\t
  2. Z zamieszczonej ni\u017cej relacji abp. Lefebvre\u2019a wynika, \u017ce by\u0142 to raczej drugi sekretarz Paw\u0142a VI, pra\u0142. John Magee. \u00e2\u2020\u00b5<\/a><\/span><\/li>\r\n\t
  3. Wydawca – jest nim Edycja \u015awi\u0119tego Paw\u0142a<\/a> – w opisie ksi\u0105\u017cki napisa\u0142, \u017ce te dwa listy s\u0105 \u201ekolejnym dowodem \u015bwi\u0119to\u015bci Paw\u0142a VI, pokornym i profetycznym \u015bwiadectwem mi\u0142o\u015bci {papie\u017ca} do Chrystusa i Jego Ko\u015bcio\u0142a\u201d; autorem komentarza do list\u00f3w jest papie\u017c Franciszek. \u00e2\u2020\u00b5<\/a><\/span><\/li>\r\n\t
  4. Prawdopodobnie chodzi\u0142o o innego sekretarza papie\u017ca Paw\u0142a VI, ks. pra\u0142ata Johna Magee, poniewa\u017c wymowa tego nazwiska jest zbli\u017cona do w\u0142. Maggi. Je\u015bli tak, to Arcybiskup si\u0119 pomyli\u0142 \u201d\u201d ks. Magee jest Irlandczykiem. \u00e2\u2020\u00b5<\/a><\/span><\/li>\r\n\t
  5. Konsystorz papieski jest plenarnym zebraniem obecnych w Rzymie kardyna\u0142\u00f3w, obraduj\u0105cych pod przewodnictwem papie\u017ca. \u00e2\u2020\u00b5<\/a><\/span><\/li>\r\n\t
  6. Kuria Rzymska w szerszym znaczeniu to ca\u0142e bezpo\u015brednie otoczenie papie\u017ca, natomiast w w\u0119\u017cszym i w\u0142a\u015bciwym znaczeniu stanowi\u0105 j\u0105 rzymskie urz\u0119dy zwierzchnie, pomagaj\u0105ce papie\u017cowi w kierowaniu Ko\u015bcio\u0142em.<\/li>\r\n<\/ol>\r\n<\/div>\r\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"17 maja br. Katolicka Agencja Informacyjna zamie\u015bci\u0142a w swoim serwisie internetowym artyku\u0142 pt. Opublikowano zapis rozmowy Paw\u0142a VI z abp Lefebvre\u2019m, b\u0119d\u0105cy w zasadzie t\u0142umaczeniem wpisu pt. Ecco il verbale segreto dell\u2019incontro fra Paolo VI e Lefebvre z witryny \u201eVatican Insider\u201d; z polskim tekstem mo\u017cna si\u0119 zapozna\u0107 tak\u017ce na stronie \u201eGo\u015bcia Niedzielnego\u201d. Znany dziennikarz Andrzej […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[3],"tags":[32,41,33],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/103099"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=103099"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/103099\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=103099"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=103099"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=103099"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}