{"id":102678,"date":"2018-07-11T13:50:38","date_gmt":"2018-07-11T17:50:38","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=102678"},"modified":"2018-07-11T13:50:38","modified_gmt":"2018-07-11T17:50:38","slug":"wolyn-43-bohaterowie-i-rezuny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=102678","title":{"rendered":"Wo\u0142y\u0144 43. Bohaterowie i rezuny"},"content":{"rendered":"<p><strong>W niedzielny poranek 11 lipca 1943 roku kto\u015b za\u0142omota\u0142 do drzwi plebanii w Porycku, ma\u0142ym miasteczku w powiecie w\u0142odzimierskim, na Wo\u0142yniu.<\/strong><\/p>\r\n<p>Proboszcz, ks. Boles\u0142aw Szaw\u0142owski ujrza\u0142 na progu zdyszanego m\u0119\u017cczyzn\u0119. Przybysz by\u0142 Ukrai\u0144cem z pobliskiej wioski. Przybieg\u0142 z ostrze\u017ceniem &#8211; jego rodacy z Ukrai\u0144skiej Powsta\u0144czej Armii szykuj\u0105 rze\u017a; uderz\u0105 w czasie Mszy \u015bw. rozpoczynaj\u0105cej&nbsp; si\u0119 o godzinie 11.00. Ksi\u0105dz Szaw\u0142owski natychmiast rozes\u0142a\u0142 po miasteczku ministrant\u00f3w, by ko\u0142atali do drzwi dom\u00f3w, przekazuj\u0105c straszn\u0105 wie\u015b\u0107. Ale ogromna wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w nie uwierzy\u0142a, \u017ce ich s\u0105siadami s\u0105 barbarzy\u0144cy zdolni do mordu w \u015bwi\u0105tyni. O godzinie 11.00 ko\u015bci\u00f3\u0142 wype\u0142ni\u0142 ufny, rozmodlony t\u0142um.<\/p>\r\n<p>Najpierw rozleg\u0142 si\u0119 krzyk. Ma\u0142a dziewczynka wpad\u0142a do ko\u015bcio\u0142a wo\u0142aj\u0105c, \u017ce na zewn\u0105trz gromadz\u0105 si\u0119 uzbrojeni ludzie. Zaraz potem hukn\u0105\u0142 strza\u0142 &#8211; na progu stan\u0119\u0142a zakrwawiona, chwiej\u0105ca si\u0119 na nogach kobieta. W\u015br\u00f3d wiernych wybuch\u0142a wrzawa, zaraz zag\u0142uszona jazgotem broni maszynowej. Strumienie pocisk\u00f3w wpada\u0142y przez drzwi i okna, k\u0142ad\u0105c pokotem zgromadzonych.<\/p>\r\n<p>Po chwili kanonada umilk\u0142a. W \u015bwi\u0105tyni s\u0142ycha\u0107 by\u0142o j\u0119ki rannych i przera\u017aliwy szloch. Wtedy rozleg\u0142y si\u0119 g\u0142o\u015bno wypowiedziane s\u0142owa modlitwy. Ksi\u0105dz Szaw\u0142owski, jak dot\u0105d nietkni\u0119ty, sta\u0142 u o\u0142tarza i udziela\u0142 wiernym zbiorowego rozgrzeszenia. Z zakrystii wy\u0142oni\u0142 si\u0119 uzbrojony Ukrainiec. Wymierzy\u0142 do kap\u0142ana. Po strzale ksi\u0105dz zachwia\u0142 si\u0119, ale dalej odmawia\u0142 modlitw\u0119. Dopiero druga kula cisn\u0119\u0142a nim o posadzk\u0119.<\/p>\r\n<p>Dwaj mordercy, z karabinami w d\u0142oniach, urz\u0105dzili obch\u00f3d ko\u015bcio\u0142a. Szli mi\u0119dzy \u0142awkami, przygl\u0105daj\u0105c si\u0119 le\u017c\u0105cym. Je\u017celi zauwa\u017cyli oznaki \u017cycia, dobijali ofiary pojedynczymi strza\u0142ami. Robili to bez po\u015bpiechu, metodycznie, a ich dzia\u0142ania cechowa\u0142a upiorna sumienno\u015b\u0107. Potem boj\u00f3wka UPA ruszy\u0142a na miasto, w poszukiwaniu pozosta\u0142ych Polak\u00f3w. Tych, kt\u00f3rych uda\u0142o si\u0119 zaskoczy\u0107 w domach, zabijano na miejscu, ca\u0142ymi rodzinami.<\/p>\r\n<p>W \u00f3w straszny dzie\u0144 krew la\u0142a si\u0119 w dziesi\u0105tkach miejscowo\u015bci Wo\u0142ynia. Bandyci UPA uderzyli niemal r\u00f3wnocze\u015bnie na 99 polskich wsi i miasteczek. W ci\u0105gu nocy i nast\u0119pnego dnia liczba zmasakrowanych si\u00f3\u0142 wzros\u0142a do 167. Podczas tych kilkudziesi\u0119ciu godzin zamordowano co najmniej 11.000 bezbronnych ludzi.<\/p>\r\n<p><strong>Sprawcy<\/strong><\/p>\r\n<p><strong>Za\u0142o\u017cona w roku 1929 Organizacja Ukrai\u0144skich Nacjonalist\u00f3w ju\u017c przed wojn\u0105 prowadzi\u0142a kampani\u0119 terrorystyczn\u0105 przeciw pa\u0144stwu polskiemu.<\/strong><\/p>\r\n<p>Terrory\u015bci OUN z biegiem lat zacie\u015bniali wsp\u00f3\u0142prac\u0119 ze s\u0142u\u017cbami specjalnymi hitlerowskich Niemiec. We wrze\u015bniu 1939 roku ochoczo wbili n\u00f3\u017c w plecy Polakom broni\u0105cym si\u0119 przed skoordynowan\u0105 agresj\u0105 s\u0105siad\u00f3w. Podczas wyst\u0105pie\u0144 przeciw Wojsku Polskiemu ukrai\u0144ska \u201epi\u0105ta kolumna\u201d wielokrotnie zebra\u0142a zas\u0142u\u017cone baty. Ounowscy <em>heroje<\/em> powetowali to sobie na ludno\u015bci cywilnej &#8211; dzi\u015b ma\u0142o kto pami\u0119ta, \u017ce do masowych rzezi w wojew\u00f3dztwach po\u0142udniowo-wschodnich dosz\u0142o ju\u017c w pierwszych tygodniach wojny. Niepe\u0142ne szacunki m\u00f3wi\u0105 o zamordowaniu w\u00f3wczas przez boj\u00f3wkarzy ukrai\u0144skich co najmniej 3278 Polak\u00f3w.<\/p>\r\n<p>R\u00f3\u017cnice zda\u0144 mi\u0119dzy liderami szowinist\u00f3w, Stepanem Bander\u0105 i Andrijem Melnykiem, doprowadzi\u0142y do roz\u0142amu na sk\u0142\u00f3cone frakcje: OUN-B (banderowcy) i OUN-M (melnykowcy). Oba skrzyd\u0142a wyst\u0105pi\u0142y aktywnie w czerwcu 1941 roku, po wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej, atakuj\u0105c tu i tam wycofuj\u0105c\u0105 si\u0119 Armi\u0119 Czerwon\u0105, a przede wszystkim przeprowadzaj\u0105c kolejn\u0105 seri\u0119 pogrom\u00f3w Polak\u00f3w i \u017byd\u00f3w, zn\u00f3w zabijaj\u0105c tysi\u0105ce ludzi.<\/p>\r\n<p>Niemcy wyp\u0119dzili Sowiet\u00f3w z Ukrainy, ale nie zamierzali przyznawa\u0107 jej niepodleg\u0142o\u015bci. Wobec tego banderowskie skrzyd\u0142o OUN zesz\u0142o do podziemia. Natomiast melnykowcy do\u015b\u0107 szybko pogodzili si\u0119 z III Rzesz\u0105, wystawiaj\u0105c u jej boku formacje policyjne i wojskowe (Wo\u0142y\u0144ski Legion Samoobrony, Ochotnicze Pu\u0142ki Policyjne SS \u201eGalizien\u201d, wreszcie 14. Ochotnicz\u0105 Dywizj\u0119 Grenadier\u00f3w SS \u201eGalizien\u201d), kt\u00f3re wkr\u00f3tce zas\u0142yn\u0105 licznymi zbrodniami.<\/p>\r\n<p>Niemcy powo\u0142ali Ukrai\u0144sk\u0105 Policj\u0119 Pomocnicz\u0105, przy pomocy kt\u00f3rej w ci\u0105gu dw\u00f3ch lat wymordowali niemal ca\u0142\u0105 sze\u015b\u0107settysi\u0119czn\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowsk\u0105 Ma\u0142opolski Wschodniej i Wo\u0142ynia. W policji s\u0142u\u017cyli sympatycy OUN, tak\u017ce z frakcji banderowskiej, oficjalnie sk\u0142\u00f3conej z III Rzesz\u0105, jako \u017ce wyt\u0119pienie \u017byd\u00f3w (a w przysz\u0142o\u015bci Polak\u00f3w) pokrywa\u0142o si\u0119 z celami organizacji. Ukrai\u0144scy wachmani licznie zasilili za\u0142ogi niemieckich oboz\u00f3w koncentracyjnych.<\/p>\r\n<p><strong>Genocidum atrox<\/strong><\/p>\r\n<p><strong>W 1943 roku banderowcy postanowili rozpocz\u0105\u0107 samodzieln\u0105 akcj\u0119 ludob\u00f3jcz\u0105. Odezwa OUN-B jasno wskazywa\u0142a wrog\u00f3w: <em>\u201eNarodzie! Wiedz! Moskwa, Polska, W\u0119grzy, \u017bydostwo &#8211; to Twoi wrogowie. Niszcz ich!\u201d <\/em><\/strong><\/p>\r\n<p>Narz\u0119dziem zniszczenia mia\u0142o by\u0107 zbrojne rami\u0119 organizacji &#8211; Ukrai\u0144ska Powsta\u0144cza Armia, wspierana przez S\u0142u\u017cb\u0119 Bezpiecze\u0144stwa (S\u0142u\u017cba Bezpeky) oraz pospolite ruszenie (Samoobronni Kuszczowi Widdi\u0142y &#8211; SKW), tako\u017c t\u0142umy dora\u017anie zwerbowanego ukrai\u0144skiego ch\u0142opstwa.<\/p>\r\n<p>Za pocz\u0105tek ludob\u00f3jstwa w wykonaniu OUN-B przyjmuje si\u0119 rze\u017a w kolonii Paro\u015bla na Wo\u0142yniu, dokonan\u0105 w dniu 9 lutego 1943 roku.&nbsp; Zamordowano tam 149 mieszka\u0144c\u00f3w, a tak\u017ce 6 je\u0144c\u00f3w rosyjskich, kt\u00f3rych rezuni przywlekli ze sob\u0105. Przybyli potem na miejsce zdarzenia Polacy z okolicznych wiosek byli zaszokowani tym, co ujrzeli. W chatach i na podw\u00f3rkach le\u017celi m\u0119\u017cczy\u017ani obdarci ze sk\u00f3ry, kobiety z obci\u0119tymi piersiami, zad\u017agane no\u017cami niemowl\u0119ta. Wiele ofiar mia\u0142o odci\u0119te g\u0142owy, innym przed \u015bmierci\u0105 wy\u0142upiono oczy, poodrzynano nosy i wargi\u2026<\/p>\r\n<p>Zbrodnia w Paro\u015bli nie by\u0142a jednorazowym wybrykiem bandy degenerat\u00f3w, ale elementem \u015bwiadomie forsowanej strategii. Ataki fanatyk\u00f3w nast\u0119powa\u0142y raz za razem. Ich ofiar\u0105 pada\u0142y zar\u00f3wno pojedyncze polskie rodziny otoczone morzem ukrai\u0144skich s\u0105siad\u00f3w, jak i skupiska licz\u0105ce setki ludzi. Na porz\u0105dku dziennym by\u0142o odr\u0105bywanie ofiarom g\u0142\u00f3w i ko\u0144czyn, najwymy\u015blniejsze okaleczenia, wyrywanie j\u0119zyk\u00f3w, wypruwanie wn\u0119trzno\u015bci, palenie \u017cywcem, zakopywanie \u017cywcem, wbijanie na pal, wbijanie gwo\u017adzi w czaszk\u0119, skalpowanie, \u0107wiartowanie przy pomocy siekier i pi\u0142. Male\u0144kie dzieci obnoszono na ostrzach wide\u0142, albo wbijano na sztachety p\u0142ot\u00f3w. Kobietom ci\u0119\u017carnym rozpruwano brzuchy i wydzierano p\u0142ody, niekiedy wk\u0142adaj\u0105c na ich miejsce \u017cywego kota albo t\u0142uczone szk\u0142o. Zw\u0142oki ofiar bywa\u0142y bezczeszczone &#8211; okaleczane, gwa\u0142cone, rzucane \u015bwiniom na po\u017carcie. Znane by\u0142y przypadki rozwieszania na \u015bcianach wyprutych ludzkich jelit z podpisem <em>\u201ePolska od morza do morza\u201d,<\/em> krzy\u017cowania niemowl\u0105t na \u015bcianach z podpisem <em>\u201epol\u015bkij ore\u0142\u201d,<\/em> u\u017cywania odci\u0119tej g\u0142owy do gry w pi\u0142k\u0119 no\u017cn\u0105\u2026<\/p>\r\n<p>Banderowcy zmuszali osoby narodowo\u015bci ukrai\u0144skiej, posiadaj\u0105ce polskich wsp\u00f3\u0142ma\u0142\u017conk\u00f3w, do ich zabijania. Dzieciom z mieszanych ma\u0142\u017ce\u0144stw dawano szans\u0119 ocalenia, ka\u017c\u0105c zabi\u0107 polskiego rodzica.<\/p>\r\n<p>Bandyci UPA zburzyli \u0107wier\u0107 tysi\u0105ca \u015bwi\u0105ty\u0144 rzymskokatolickich, zamordowali oko\u0142o stu ksi\u0119\u017cy, zakonnik\u00f3w i si\u00f3str zakonnych. Z ich r\u0105k zgin\u0119\u0142o r\u00f3wnie\u017c kilkudziesi\u0119ciu duchownych prawos\u0142awnych i greckokatolickich, przeciwstawiaj\u0105cych si\u0119 mordercom. Pami\u0119taj\u0105c o tych bohaterach trzeba nadmieni\u0107, \u017ce znaczna liczba duchownych obrz\u0105dk\u00f3w wschodnich zaanga\u017cowa\u0142a si\u0119 bez reszty w dzia\u0142alno\u015b\u0107 OUN. Niekt\u00f3rzy z tych osobliwych kap\u0142an\u00f3w otwarcie podburzali wiernych do antypolskich wyst\u0105pie\u0144, posuwali si\u0119 do blu\u017anierczego \u015bwi\u0119cenia no\u017cy i siekier u\u017cywanych podczas rzezi, a nawet sami uczestniczyli w napadach.<\/p>\r\n<p><strong>Rachunek krwi<\/strong><\/p>\r\n<p><strong>W latach 1943-1945 ofiar\u0105 terroru UPA pad\u0142o (przede wszystkim na Wo\u0142yniu i w Ma\u0142opolsce Wschodniej, w mniejszym stopniu na Lubelszczy\u017anie i na Polesiu) od 120.000 do 140.000 etnicznych Polak\u00f3w, a tak\u017ce kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy polskich Ukrai\u0144c\u00f3w, \u017byd\u00f3w, Ormian, Rosjan, Czech\u00f3w, Cygan\u00f3w.<\/strong><\/p>\r\n<p>Nadto tysi\u0105ce mieszka\u0144c\u00f3w Rzeczypospolitej UPA zabi\u0142a po 1945 r., po obu stronach nowoutworzonej granicy. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich straci\u0142a \u017cycie ju\u017c jako obywatele sowieccy, kt\u00f3rymi mianowano ich po anektowaniu przez Stalina polskich wojew\u00f3dztw po\u0142udniowo-wschodnich. Dalsze setki tysi\u0119cy obywateli (g\u0142\u00f3wnie Polak\u00f3w i polskich \u017byd\u00f3w) zgin\u0119\u0142o przy wsp\u00f3\u0142udziale formacji ukrai\u0144skich na \u017co\u0142dzie niemieckim.<\/p>\r\n<p>Dla por\u00f3wnania, wedle opublikowanych w 2009 roku danych Instytutu Pami\u0119ci Narodowej, w latach 1939-1945 terror sowiecki poch\u0142on\u0105\u0142 \u017cycie 150.000 obywateli Rzeczypospolitej. Ilu ludzi ma \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce w dziele zabijania Polak\u00f3w banderowska wataha zbir\u00f3w z siekierami i wid\u0142ami, operuj\u0105ca na ograniczonym obszarze i w trzykrotnie kr\u00f3tszym czasie, zdo\u0142a\u0142a dor\u00f3wna\u0107 krwawym antypolskim osi\u0105gni\u0119ciom ca\u0142ego imperium Stalina z jego Gu\u0142agiem, z jego dywizjami NKWD, ze Smierszem i ca\u0142\u0105 reszt\u0105 instrument\u00f3w terroru?<\/p>\r\n<p><strong>\u0179o\u0142nierze czy bandyci?<\/strong><\/p>\r\n<p><strong>UPA dzia\u0142a\u0142a przeciw Polsce, ale nie to powinno wp\u0142ywa\u0107 na jej ocen\u0119.<\/strong><\/p>\r\n<p>W naszej historii mieli\u015bmy wielu przeciwnik\u00f3w, kt\u00f3rych wspominamy bez nienawi\u015bci, a nawet z szacunkiem, jako dzielnych wrog\u00f3w, kt\u00f3rzy wype\u0142niali sw\u00f3j obowi\u0105zek wobec w\u0142asnego narodu i ojczyzny. Nawet w odniesieniu do koszmarnych lat II wojny \u015bwiatowej, wypada inaczej oceni\u0107 poborowego wcielonego do Wehrmachtu czy Armii Czerwonej, walcz\u0105cego na pierwszej linii &#8211; inaczej za\u015b oprawc\u0119 z Einsatzgruppen, Gestapo b\u0105d\u017a NKWD.<\/p>\r\n<p>K\u0142opot z UPA polega na tym, \u017ce je\u015bli pomin\u0105\u0107 zastraszony terrorem t\u0142umek \u201eprzymusowych ochotnik\u00f3w\u201d, to sk\u0142ada\u0142a si\u0119 ona przede wszystkim z oprawc\u00f3w. Jej <em>modus operandi<\/em> by\u0142 przera\u017caj\u0105cy.<\/p>\r\n<p><strong>Zawsze, na ka\u017cdym etapie dzia\u0142a\u0144 ounowskich <em>heroj\u00f3w,<\/em> wi\u0119kszo\u015b\u0107 ich ofiar stanowili bezbronni cywile.<\/strong> <strong>Na 60.000 polskich ofiar Rzezi Wo\u0142y\u0144skiej (1943-1944) znaleziono tylko 262 przypadki \u015bmierci Polak\u00f3w uzbrojonych, poleg\u0142ych w trakcie walki.<\/strong> Nie inaczej by\u0142o na innych obszarach, w tych i innych latach.<\/p>\r\n<p>Obro\u0144cy OUN i UPA m\u00f3wi\u0105, \u017ce organizacje te walczy\u0142y z Sowietami. Prawda, ale jak wygl\u0105da\u0142a ta walka? W kwietniu i maju 1941 roku w woj. tarnopolskim i na Wo\u0142yniu ounowska konspiracja zabi\u0142a 98 os\u00f3b, uznanych za Sowiet\u00f3w i kolaborant\u00f3w. Pomin\u0119 fakt, \u017ce w tamtych czasach \u0142atk\u0119 \u201esowieckiego agenta\u201d dostawa\u0142 ka\u017cdy, kto nie zgadza\u0142 si\u0119 z lini\u0105 polityczn\u0105 OUN. Czytelnik\u00f3w zainteresuje pewnie, ilu z tych 98 zlikwidowanych by\u0142o przedstawicielami resort\u00f3w si\u0142owych okupanta. Ot\u00f3\u017c by\u0142o ich dok\u0142adnie SZE\u015aCIU &#8211; czterech milicjant\u00f3w i dw\u00f3ch \u017co\u0142nierzy Armii Czerwonej.<\/p>\r\n<p>R\u00f3wnie ciekawymi danymi dysponujemy o okresie \u201epowojennym\u201d na Ukrainie Sowieckiej. Na 30.646 zab\u00f3jstw przypisanych ukrai\u0144skim nacjonalistom w latach 1944-1953 zgin\u0119\u0142o raptem 8340 sowieckich \u017co\u0142nierzy i milicjant\u00f3w, za to ponad 22.000 cywil\u00f3w.<\/p>\r\n<p>Czy to zwalczaj\u0105c Polak\u00f3w, czy Sowiet\u00f3w, banderowcy najlepiej czuli si\u0119 w roli kat\u00f3w bezbronnych. Je\u017celi bandyt\u00f3w z UPA kto\u015b okre\u015bla mianem \u017co\u0142nierzy i bojownik\u00f3w o wolno\u015b\u0107, to czemu do tego zacnego grona nie zaliczy r\u00f3wnie\u017c ukrai\u0144skich wachman\u00f3w z Auschwitz, Be\u0142\u017cca, Sobiboru i Treblinki?<\/p>\r\n<p><strong>Polski odwet<\/strong><\/p>\r\n<p><strong>Pr\u00f3buje si\u0119 \u201er\u00f3wnowa\u017cy\u0107\u201d ludob\u00f3jstwo wo\u0142y\u0144sko-ma\u0142opolskie stwierdzeniem, \u017ce ofiary by\u0142y po obu stronach.<\/strong><\/p>\r\n<p>Trudno k\u0142a\u015b\u0107 na jednej szali zg\u0142adzonych cywil\u00f3w wraz z poleg\u0142ymi w walce rezunami z UPA, policjantami, esesmanami z dywizji \u201eGalizien\u201d. Tym niemniej, trzeba to powiedzie\u0107 uczciwie, zdarza\u0142y si\u0119 te\u017c polskie odwety wymierzone w ludno\u015b\u0107 cywiln\u0105. Zgin\u0119\u0142o w nich kilka tysi\u0119cy os\u00f3b.<\/p>\r\n<p>Ka\u017cda niewinna ofiara to o jedn\u0105 za du\u017co. Jednak w tym przypadku wypada pami\u0119ta\u0107 o proporcjach. Strona polska nie prowadzi\u0142a planowej akcji eksterminacyjnej. Akty \u015blepej zemsty by\u0142y najcz\u0119\u015bciej samowoln\u0105 inicjatyw\u0105 dow\u00f3dc\u00f3w niewielkich oddzia\u0142\u00f3w partyzanckich, grup cywil\u00f3w b\u0105d\u017a pojedynczych m\u015bcicieli. Ukrai\u0144skie ofiary cywilne stanowi\u0142y kilka procent wielko\u015bci ofiar polskich (a jeszcze mniej, gdy uwzgl\u0119dnimy dokonania ukrai\u0144skich pomocnik\u00f3w Hitlera). <strong>To, co po stronie polskiej by\u0142o patologi\u0105, w przypadku dzia\u0142a\u0144 UPA stanowi\u0142o norm\u0119.<\/strong><\/p>\r\n<p>To prawda, niekt\u00f3rzy Polacy po tym, co ujrzeli na Wo\u0142yniu czy gdzie indziej, przeszli straszn\u0105 przemian\u0119. Ju\u017c nie byli tymi samymi lud\u017ami, co niegdy\u015b. Nie ka\u017cdy, widz\u0105c dzieci zar\u0105bane siekier\u0105, albo obdarte ze sk\u00f3ry, albo wbite na pal, jest w stanie zapanowa\u0107 nad rodz\u0105cym si\u0119 uczuciem nienawi\u015bci. B\u00f3g to os\u0105dzi &#8211; i chyba nawet dla Niego b\u0119dzie to straszliwy dylemat.<\/p>\r\n<p><strong>Zdradzeni<\/strong><\/p>\r\n<p><strong>W tamtych mrocznych latach nar\u00f3d ukrai\u0144ski mia\u0142 prawdziwych bohater\u00f3w.<\/strong><\/p>\r\n<p>Kiedy banderowcy wyrzynali setk\u0119 Polak\u00f3w w Ciemierzy\u0144cach (gm. Dunaj\u00f3w), male\u0144ka Stasia Wilk, uciekaj\u0105c wpad\u0142a na podw\u00f3rko s\u0105siadki, Ukrainki Ireny Chru\u015bcielowej. Umazani krwi\u0105 zbrodniarze pod\u0105\u017cyli za ofiar\u0105. Na ich widok pani Chru\u015bcielowa porwa\u0142a dziecko na r\u0119ce, przycisn\u0119\u0142a je do piersi, krzycz\u0105c oprawcom w twarz: <em>\u201eNie dam! Nie dam!\u201d<\/em> Rozw\u015bcieczeni \u201e\u017co\u0142nierze UPA\u201d zar\u0105bali kobiet\u0119 i dziecko.<\/p>\r\n<p>W Antolinie (gm. Ludwipol) Ukrainiec Micha\u0142 Mieszczaniuk mia\u0142 \u017con\u0119-Polk\u0119, razem cieszyli si\u0119 rocznym dzieci\u0105tkiem. UPA kaza\u0142a Mieszczaniukowi zg\u0142adzi\u0107 \u017con\u0119 i dzieciaka, a on odm\u00f3wi\u0142. Zap\u0142aci\u0142 za to g\u0142ow\u0105.<\/p>\r\n<p>W Tutowiczach (gm. Anton\u00f3wka) \u201eukrai\u0144scy powsta\u0144cy\u201d zamordowali sw\u0105 kole\u017cank\u0119, Jaryn\u0119 Wo\u0142oszyn. Pow\u00f3d? Nie chcia\u0142a zabi\u0107 polskiego dziecka.<\/p>\r\n<p>W \u0179abczu (gm. Czaruk\u00f3w) ksi\u0105dz greckokatolicki Serafin Horosiewicz ukrywa\u0142 czterech Polak\u00f3w. Kiedy sprawa wyda\u0142a si\u0119, banderowcy zamkn\u0119li ich razem w cerkwi i spalili \u017cywcem.<\/p>\r\n<p>W Ni\u017cborgu Nowym (gm. Kopyczy\u0144ce) pewien Ukrainiec g\u0142o\u015bno pot\u0119pi\u0142 mordowanie Polak\u00f3w. Potem zgin\u0105\u0142 z r\u0119ki w\u0142asnego syna.<\/p>\r\n<p><strong>Takich przypadk\u00f3w by\u0142y tysi\u0105ce. Pami\u0119\u0107 o Ukrai\u0144cach zamordowanych przez banderowc\u00f3w winna sta\u0107 si\u0119 pomostem \u0142\u0105cz\u0105cym narody polski i ukrai\u0144ski.<\/strong> <strong>Ale czy tzw. <em>\u201erzecznicy pojednania polsko-ukrai\u0144skiego\u201d<\/em> pami\u0119taj\u0105 o pani Chru\u015bcielowej, o Wo\u0142oszyn, o Mieszczaniuku?<\/strong> <strong>Nie! Oni chc\u0105 jedna\u0107 si\u0119 z tymi, kt\u00f3rym dzisiaj na Ukrainie stawiane s\u0105 pomniki &#8211; z <em>herojami,<\/em> co wbijali na pal, co wyk\u0142uwali oczy, co roztrzaskiwali dzieci\u0119ce g\u0142\u00f3wki.<\/strong><\/p>\r\n<p>***<\/p>\r\n<p>Dzi\u015b emocje rozpala konflikt polsko-\u017cydowski. S\u0142usznie przeciwstawiamy si\u0119 insynuacjom i nieuzasadnionym roszczeniom. Jednak polski patriota musi odczuwa\u0107 wstyd, widz\u0105c szacunek okazywany przez \u017byd\u00f3w ich m\u0119czennikom. W parlamencie Izraela nie znalaz\u0142 si\u0119 nikt, kto by zakwestionowa\u0142 okre\u015blanie zag\u0142ady \u017byd\u00f3w mianem <strong>ludob\u00f3jstwa<\/strong>; kto \u017c\u0105da\u0142by przekwalifikowania jej na jak\u0105\u015b <strong><em>\u201eakcj\u0119 o znamionach\u201d<\/em><\/strong>. \u017bydowscy historycy i publicy\u015bci nie roztrz\u0105sali <em>\u201edramatycznych wybor\u00f3w i dylemat\u00f3w\u201d<\/em> wachman\u00f3w &nbsp;z Treblinki. \u0179aden izraelski polityk nie przekonywa\u0142, \u017ce nazywanie rzezi \u017byd\u00f3w <strong>zbrodni\u0105<\/strong> <em>\u201ewzbudza niepotrzebne emocje\u201d; <\/em>\u017ce dyplomatyczniej by\u0142oby m\u00f3wi\u0107 o <em>\u201etragicznych wydarzeniach w Birkenau\u201d\u2026<\/em><\/p>\r\n<p>Tymczasem polskie ofiary banderowc\u00f3w, tako\u017c uczciwi Ukrai\u0144cy ryzykuj\u0105cy niegdy\u015b \u017cyciem za wierno\u015b\u0107 Rzeczypospolitej, albo za zwyk\u0142\u0105 ludzk\u0105 \u017cyczliwo\u015b\u0107 okazan\u0105 polskim s\u0105siadom, s\u0105 dzi\u015b zdradzani przez elity polityczne Kraju nad Wis\u0142\u0105, r\u00f3wnie\u017c przez wielu tutejszych dziejopis\u00f3w i publicyst\u00f3w &#8211; &nbsp;w kwestii oceny zbrodni UPA bij\u0105cych wszelkie rekordy skundlenia.<\/p>\r\n<p><strong><em>Andrzej Solak<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W niedzielny poranek 11 lipca 1943 roku kto\u015b za\u0142omota\u0142 do drzwi plebanii w Porycku, ma\u0142ym miasteczku w powiecie w\u0142odzimierskim, na Wo\u0142yniu. Proboszcz, ks. Boles\u0142aw Szaw\u0142owski ujrza\u0142 na progu zdyszanego m\u0119\u017cczyzn\u0119. Przybysz by\u0142 Ukrai\u0144cem z pobliskiej wioski. Przybieg\u0142 z ostrze\u017ceniem &#8211; jego rodacy z Ukrai\u0144skiej Powsta\u0144czej Armii szykuj\u0105 rze\u017a; uderz\u0105 w czasie Mszy \u015bw. rozpoczynaj\u0105cej&nbsp; si\u0119 [&hellip;]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[215],"tags":[65,50,167,17],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/102678"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=102678"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/102678\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=102678"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=102678"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=102678"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}