{"id":102554,"date":"2018-07-05T10:26:20","date_gmt":"2018-07-05T14:26:20","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=102554"},"modified":"2018-07-05T10:26:20","modified_gmt":"2018-07-05T14:26:20","slug":"durnice-i-durnie-na-swobodzie-stanislaw-michalkiewicz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=102554","title":{"rendered":"Durnice i durnie na swobodzie – Stanis\u0142aw Michalkiewicz<\/em>"},"content":{"rendered":"

Wiem, \u017ce si\u0119 powtarzam, ale to nic z\u0142ego. Przede wszystkim dlatego, \u017ce – jak zauwa\u017cyli staro\u017cytni Rzymianie, co to ka\u017cde spostrze\u017cenie zaraz ubierali w posta\u0107 pe\u0142nej m\u0105dro\u015bci sentencji – repetitio mater studiorum est – co si\u0119 wyk\u0142ada, \u017ce powtarzanie jest matk\u0105 studiowania, a po drugie \u017ce XVII-wieczny francuski aforysta Franciszek ksi\u0105\u017c\u0119 de La Rochefoucauld zauwa\u017cy\u0142, \u017ce tylko dlatego Pan B\u00f3g nie zes\u0142a\u0142 na ziemi\u0119 drugiego potopu, \u017ce przekona\u0142 si\u0119 o bezskuteczno\u015bci pierwszego. Wi\u0119c i ja, chocia\u017c ju\u017c kiedy\u015b pisa\u0142em o durniach, pod wp\u0142ywem ostatnich, a pewnie wcale nie \u201eostatnich<\/i>\u201d wypadk\u00f3w w \u201ema\u0142ym \u017cydowskim miasteczku na niemieckim pograniczu<\/i>\u201d – jak Stanis\u0142aw Cat-Mackiewicz nazywa\u0142 Warszaw\u0119, wracam do tematu, a \u015bci\u015blej – do odpowiedzi na pytanie, jak rozpozna\u0107 durnia i co z tego wynika.<\/p>\r\n

Durnia rozpoznajemy przede wszystkim po tym, \u017ce nie zdaje sobie sprawy z konsekwencji swoich zachcianek. Zauwa\u017cy\u0142 to ju\u017c \u017cyj\u0105cy na prze\u0142omie V i IV wieku przed Chrystusem grecki filozof Platon, wo\u0142aj\u0105c: \u201eNieszcz\u0119sny! B\u0119dziesz mia\u0142 to, czego\u015b chcia\u0142!<\/i>\u201d – a wt\u00f3ruje mu w czasach nam wsp\u00f3\u0142czesnych \u015bwi\u0119ta siostra Faustyna Kowalska, co jest o tyle charakterystyczne, \u017ce Platona prawdopodobnie nie czyta\u0142a. Ale po co mia\u0142aby czyta\u0107 Platona, skoro rozmaite spostrze\u017cenia komunikowa\u0142 jej sam Pan Jezus podczas rozlicznych objawie\u0144, a kt\u00f3re ona skrupulatnie notowa\u0142a w \u201eDzienniczku<\/i>\u201d? Ot\u00f3\u017c pewnego razu Pan Jezus opowiada\u0142 jej, jak post\u0119puje z tam zwanymi \u201ezatwardzia\u0142ymi<\/i>\u201d grzesznikami. – Upominam ich – powiada – g\u0142osem sumienia, g\u0142osem Ko\u015bcio\u0142a, zsy\u0142am na nich przygody, kt\u00f3re mog\u0105 cz\u0142owieka sk\u0142oni\u0107 do opami\u0119tania, a jak nic nie pomaga, to spe\u0142niam wszystkie ich pragnienia. Jak widzimy, jest to bardzo podobne do spostrze\u017cenia Platona, kt\u00f3remu taka intuicja przynosi zaszczyt, chocia\u017c niepodobna nie zauwa\u017cy\u0107, \u017ce nie wiedzia\u0142, dlaczego tak jest i dopiero wyja\u015bnienia zawarte w \u201eDzienniczku<\/i>\u201d rzucaj\u0105 na to jaskrawy snop \u015bwiat\u0142a. Skoro tak, to niemo\u017cno\u015b\u0107 ogarni\u0119cia nast\u0119pstw swoich zachcianek musi by\u0107 konstytutywn\u0105 cech\u0105 durnia, bo gdyby posiad\u0142 on t\u0119 umiej\u0119tno\u015b\u0107, to w tej samej chwili durniem by by\u0107 przesta\u0142. Niestety dure\u0144 tego swojego mankamentu nawet nie zauwa\u017ca, co zreszt\u0105 spostrzeg\u0142 wspomniany ksi\u0105\u017c\u0119 de La Rochefoucauld, pisz\u0105c, \u017ce \u201enikt nie jest zadowolony ze swojej fortuny, ka\u017cdy – ze swego rozumu.<\/i>\u201d Nie potrzeba dodawa\u0107, \u017ce najbardziej zadowoleni ze swego rozumu s\u0105 w\u0142a\u015bnie durnie i pewnie dlatego tak cz\u0119sto padaj\u0105 ofiar\u0105 rozmaitych filut\u00f3w.<\/p>\r\n

Mogli\u015bmy si\u0119 o tym przekona\u0107 w ostatni poniedzia\u0142ek, kiedy to przed Sejmem demonstrowa\u0142y zwolenniczki i zwolennicy bezkarno\u015bci dzieciob\u00f3jstwa. O ich durno\u015bci demonstruj\u0105cych durnic \u015bwiadczy cho\u0107by to, \u017ce nie potrafi\u0105 wyci\u0105gn\u0105\u0107 wniosk\u00f3w nawet z obserwacji pani \u0179or\u017cety Mosbacher, kt\u00f3ra lada dzie\u0144 zostanie ameryka\u0144sk\u0105 ambasadoress\u0105 w naszym i tak ju\u017c przecie\u017c wystarczaj\u0105co nieszcz\u0119\u015bliwym kraju. Pani \u0179or\u017ceta znana jest przede wszystkim z tego, \u017ce zrobi\u0142a maj\u0105tek na rozwodach. Pomijaj\u0105c ju\u017c to, co Stany Zjednoczone chc\u0105 nam przez to powiedzie\u0107, warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce skoro tak, to pani \u0179or\u017ceta musia\u0142a rozk\u0142ada\u0107 nogi z zastanowieniem i dok\u0142adnym rozeznaniem finansowej potencji amatora s\u0142odyczy jej p\u0142ci. Tymczasem emocjonalne zacietrzewienie demonstruj\u0105cych zwolenniczek bezkarno\u015bci dzieciob\u00f3jstwa dowodzi, \u017ce nie tylko rozk\u0142adaj\u0105 nogi bez zastanowienia, ale w dodatku uwa\u017caj\u0105 to za jaki\u015b radosny przywilej. Na tym tle m\u0119scy uczestnicy tych demonstracji sprawiaj\u0105 wra\u017cenie spryciarzy, poniewa\u017c utrzymywanie si\u0119 w\u015br\u00f3d kobiet przekonania, \u017ce rozk\u0142adanie n\u00f3g przed ka\u017cdym ch\u0119tnym stanowi radosny przywilej, wydaje si\u0119 korzystne w\u0142a\u015bnie dla nich tym bardziej, \u017ce prima vista sprawiaj\u0105 wra\u017cenie go\u0142odupc\u00f3w, kt\u00f3rzy w przeciwnym razie musieliby postawi\u0107 na samoobs\u0142ug\u0119. Warto tedy przypomnie\u0107, \u017ce w\u015br\u00f3d rewolucjonist\u00f3w, go\u0142odupcy stanowili przyt\u0142aczaj\u0105c\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 i pewnie dlatego w \u201eManife\u015bcie Komunistycznym<\/i>\u201d sp\u00f3\u0142ki autorskiej Marks & Engels, czytamy, \u017ce: \u201eKomunistom mo\u017cna by jedynie czyni\u0107 zarzut, \u017ce miasto ob\u0142udnej, ukrytej wsp\u00f3lno\u015bci kobiet, chc\u0105 proklamowa\u0107 j\u0105 oficyalnie, otwarcie.<\/i>\u201d Wyobra\u017cam sobie ile sobie w zwi\u0105zku z tym rzesze go\u0142odupc\u00f3w po zwyci\u0119stwie komunizmu obiecywa\u0142y – no i obiecuj\u0105 nadal, wysuwaj\u0105c kobiety jako proletariat zast\u0119pczy.<\/p>\r\n

Adam Grzyma\u0142a-Siedlecki, kt\u00f3ry nie tylko by\u0142 dyrektorem teatru, ale i autorem znakomitych recenzji twierdzi, \u017ce trzonem teatralnej publiczno\u015bci s\u0105 kobiety, \u017ce m\u0119\u017cczy\u017ani, je\u015bli pojawiaj\u0105 si\u0119 w teatrze, to albo jako towarzysze swoich dam, albo jako \u0142owcy swoich ofiar. Wiedz\u0105 o tym teatralni entreprenerzy i gwoli zwabienia publiczno\u015bci, repertuar dostosowuj\u0105 do gustu kobiecego. Grzyma\u0142a-Siedlecki twierdzi, \u017ce \u201epewniakiem<\/i>\u201d jest sztuka, w kt\u00f3rej kobieta cierpi z powodu m\u0119skiego okrucie\u0144stwa lub oboj\u0119tno\u015bci. Jest oczywiste, \u017ce tej regule podporz\u0105dkowany jest w og\u00f3le ca\u0142y przemys\u0142 rozrywkowy, mo\u017ce z wyj\u0105tkiem cyrku. Nic zatem dziwnego, \u017ce zauwa\u017cyli to r\u00f3wnie\u017c rewolucjoni\u015bci – \u017ce wystarczy wm\u00f3wi\u0107 kobiecie, \u017ce jest oprymowana przez \u201em\u0119sk\u0105, szowinistyczna \u015bwini\u0119<\/i>\u201d – przewa\u017cnie cz\u0142owieka jej najbli\u017cszego – od kt\u00f3rej to opresji najlepiej mog\u0105 uwolni\u0107 j\u0105 rewolucjoni\u015bci. Potem mo\u017cna z ni\u0105 \u201ewszystko zrobi\u0107 i w ka\u017cd\u0105 form\u0119 ulepi\u0107<\/i>\u201d. Tote\u017c nic dziwnego, \u017ce oficerowie prowadz\u0105cy wysy\u0142aj\u0105 na takie manifestacje r\u00f3wnie\u017c konfident\u00f3w, kt\u00f3rzy tzw. \u201ewiek r\u0119bny<\/i>\u201d przekroczyli i to ju\u017c dawno.<\/p>\r\n

Ale chocia\u017c w post\u0119powaniu durni\u00f3w mo\u017cna dopatrze\u0107 si\u0119 pewnej racjonalno\u015bci, to i oni s\u0105 jednak durniami, poniewa\u017c pod dyktando rewolucjonist\u00f3w popieraj\u0105 postulat maksymalnej instytucjonalizacji sfery erotycznej. W rezultacie to, co do niedawna jeszcze by\u0142o efektem dzia\u0142a\u0144 spontanicznych, dzisiaj staje si\u0119 przedmiotem reglamentacji, o czym najlepiej \u015bwiadczy wydane w\u0142a\u015bnie w Szwecji prawo, by przed sp\u00f3\u0142kowaniem strony sformalizowa\u0142y swoj\u0105 zgod\u0119, najlepiej w formie aktu notarialnego. Jestem pewien, \u017ce do takiego rozwi\u0105zania przyczyni\u0142y si\u0119 starania lobby prawniczego, a skoro tak, to tylko patrze\u0107, jak obowi\u0105zek sporz\u0105dzania aktu notarialnego przed stosunkiem upowszechni si\u0119 w ca\u0142ej Europie i Ameryce P\u00f3\u0142nocnej. Skorzystaj\u0105 na tym oczywi\u015bcie prawnicy, kt\u00f3rzy – tylko patrze\u0107 – jak posun\u0105 si\u0119 krok dalej, uzurpuj\u0105c sobie prawo udzielania pozwole\u0144. Ju\u017c bowiem staro\u017cytni Rzymianie, co to… – i tak dalej – zauwa\u017cyli, \u017ce cuius est condere eius est tolere, co si\u0119 wyk\u0142ada, \u017ce kto ustanowi\u0142, ten mo\u017ce znie\u015b\u0107 – ale je\u015bli mo\u017ce ustanowi\u0107 jedno, to dlaczego nie drugie? Wygl\u0105da zatem na to, \u017ce ofiarami prawnik\u00f3w, a tak naprawd\u0119 – ofiarami biurokracji – stan\u0105 si\u0119 durnie obojga p\u0142ci – bo\u0107 przecie\u017c i go\u0142odupcy b\u0119d\u0105 musieli wnosi\u0107 op\u0142aty notarialne i ubiega\u0107 si\u0119 o kartki na sp\u00f3\u0142kowanie.<\/p>\r\n

Ale na tym przecie\u017c nie ko\u0144cz\u0105 si\u0119 skutki dzia\u0142a\u0144 pocz\u0119tych w g\u0142upocie. Podczas wspomnianej demonstracji jej uczestnicy nie\u015bli transparenty wyra\u017caj\u0105ce pragnienie \u017cycia w \u201epa\u0144stwie \u015bwieckim<\/i>\u201d. Nie chodzi tu o zniesienie teokracji, bo takiej u nas nie ma, wbrew alarmom \u201eGazety Wyborczej<\/i>\u201d, kt\u00f3ra – kiedy ju\u017c si\u0119 okaza\u0142o, \u017ce Zach\u00f3d buli fors\u0119 r\u00f3wnie\u017c bez certyfikatu ko\u015bcielnego – wyst\u0105pi\u0142a przeciwko \u201eajatollahom<\/i>\u201d – \u017ce niby chcieli tu zainstalowa\u0107 \u201epa\u0144stwo wyznaniowe<\/i>\u201d. O c\u00f3\u017c zatem chodzi? Ano o nic innego, jak o to, by podstaw\u0105 systemu prawnego nie by\u0142a ju\u017c etyka chrze\u015bcija\u0144ska, tylko jaka\u015b inna. Jaka? Oto pytanie, na kt\u00f3re uczestniczki demonstracji nie bardzo potrafi\u0105 odpowiedzie\u0107, bo wprawdzie odpowied\u017a nie przekracza mo\u017cliwo\u015bci umys\u0142u ludzkiego, ale przecie\u017c nie ka\u017cdego. Przypuszczam tak dlatego, \u017ce w\u015br\u00f3d manifestuj\u0105cych zauwa\u017cy\u0142em moj\u0105 faworyt\u0119, Wielce Czcigodn\u0105 Joanne Scheuring-Wielgus, kt\u00f3ra nawet tam przemawia\u0142a. Ale je\u015bli nawet odpowied\u017a na to pytanie na demonstracji nie pad\u0142a, to przecie\u017c nietrudno si\u0119 jej domy\u015bli\u0107 – \u017ce mianowicie zamiast etyki chrze\u015bcija\u0144skiej podstaw\u0105 systemu prawnego powinna by\u0107 etyka racjonalistyczna. Rzecz w tym, \u017ce etyka chrze\u015bcija\u0144ska nie mo\u017ce obej\u015b\u0107 si\u0119 bez za\u0142o\u017ce\u0144, kt\u00f3rych niepodobna udowodni\u0107, podczas gdy etyka racjonalistyczna obywa si\u0119 bez nich. Dlatego w\u0142a\u015bnie jest przedmiotem tylu westchnie\u0144 ze strony durni\u00f3w, kt\u00f3rzy – jak to durnie – nie zdaj\u0105 sobie sprawy z konsekwencji takiej zmiany. O ile bowiem etyka chrze\u015bcija\u0144ska ufundowana jest – by\u0107 mo\u017ce na iluzjach, chocia\u017c niekoniecznie, o czym za chwil\u0119 – altruizmu i mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego, to ani altruizmu, czyli po\u015bwi\u0119cenia si\u0119 dla kogo\u015b lub czego\u015b, ani mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego racjonalnie uzasadni\u0107 si\u0119 nie da. Racjonalnie mo\u017cna uzasadni\u0107 jedynie korzy\u015b\u0107 lub przyjemno\u015b\u0107, a jak\u0105\u017c korzy\u015b\u0107 mo\u017ce odnie\u015b\u0107 \u201eso\u0142dat ubityj<\/i>\u201d za \u201erodinu i Stalina<\/i>\u201d, kiedy nie jest ju\u017c w stanie odczu\u0107 satysfakcji ze swego po\u015bwi\u0119cenia? Mogli\u015bmy si\u0119 o tym przekona\u0107 cho\u0107by na przyk\u0142adzie pana Adam Darskiego, u\u017cywaj\u0105cego pretensjonalnego pseudonimu \u201eNergal<\/i>\u201d – od imienia jakiego\u015b diab\u0142a z Mezopotamii. Ale chocia\u017c \u201eNergal<\/i>\u201d wy\u015bpiewuje o diab\u0142ach i uwa\u017cany jest za delegata Belzebuba na Polsk\u0119, a w ka\u017cdym razie – na wojew\u00f3dztwo pomorskie – to kiedy potrzebowa\u0142 szpiku kostnego, odwo\u0142a\u0142 si\u0119 do etyki chrze\u015bcija\u0144skiej – w\u0142a\u015bnie altruizmu i mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego – bo gdyby odwo\u0142a\u0142 si\u0119 do etyki infernalnej, to w najlepszym razie dosta\u0142by kopniaka w ty\u0142ek, czemu towarzyszy\u0142by okrzyk: \u201edo zobaczenia w piekle, frajerze!<\/i>\u201d Tote\u017c etyka racjonalistyczna mo\u017ce opiera\u0107 si\u0119 jedynie na korzy\u015bci, utylitaryzmie w najdos\u0142owniejszym jego znaczeniu. Z tego punktu widzenia inny cz\u0142owiek nie jest \u017cadnym \u201ebli\u017anim<\/i>\u201d, dla kt\u00f3rego mo\u017cna by si\u0119 po\u015bwi\u0119ci\u0107, czy przynajmniej go kocha\u0107, tylko obiektem do wykorzystania. Je\u015bli nawet z jakich\u015b wzgl\u0119d\u00f3w nie mo\u017cna go zje\u015b\u0107, to przecie\u017c zawsze mo\u017cna go wydyma\u0107, albo w przeno\u015bni, albo dos\u0142ownie. Durnice demonstruj\u0105ce za legalizacj\u0105 dzieciob\u00f3jstwa najwyra\u017aniej chcia\u0142yby zasady tej etyki zastosowa\u0107 w przypadku \u201eniechcianej ci\u0105\u017cy<\/i>\u201d – ale poniewa\u017c s\u0105 durnicami, to nie zdaj\u0105 sobie sprawy z konsekwencji zastosowania etyki racjonalistycznej wobec nich samych. Ile\u017c t\u0142uszczu mo\u017cna by wytopi\u0107 z takiej pani Marii Lempart, a potem u\u017cy\u0107 go do \u201ebalsam\u00f3w<\/i>\u201d – jak to pr\u00f3bowa\u0142a w Gda\u0144sku pani Alina \u0179emojdzin – albo nawet do zwyk\u0142ego myd\u0142a? Pani Lempart mo\u017ce swoj\u0105 egzystencj\u0119 uwa\u017ca\u0107 nie tylko za po\u017cyteczn\u0105, ale nawet za konieczn\u0105, ale c\u00f3\u017c jest warte takie subiektywne mniemanie w konfrontacji z korzy\u015bciami, jakie mog\u0142aby przynie\u015b\u0107 sprzeda\u017c \u201ebalsam\u00f3w<\/i>\u201d, czy niechby i myd\u0142a? \u00c5\u00b9li \u201enazi\u015bci<\/i>\u201d, o ile mi wiadomo, \u017cadnych \u201ebalsam\u00f3w<\/i>\u201d nie produkowali, a produkcja myd\u0142a – o ile w og\u00f3le mia\u0142a miejsce – stanowi\u0142a ca\u0142kowity margines, bo – jak wynika z rachunku ekonomicznego, przedstawionego w ksi\u0105\u017cce \u201eHistoria medycyny SS<\/i>\u201d – z jednego wi\u0119\u017ania Niemcy uzyskiwa\u0142y doch\u00f3d w skali kilku marek, a i to z uwzgl\u0119dnieniem takich pozycji, jak \u201eutylizacja zw\u0142ok<\/i>\u201d. Je\u015bli zatem kto\u015b domaga si\u0119 wyrugowania etyki chrze\u015bcija\u0144skiej jako podstawy systemu prawnego i zast\u0105pienia jej etyk\u0105 racjonalistyczn\u0105, to musi liczy\u0107 si\u0119 z takimi nieuchronnymi konsekwencjami tego posuni\u0119cia – ale jak\u017ce wymaga\u0107 tego od durnic, czy durni\u00f3w? \u201ePr\u00f3\u017cny trud, bezsilne z\u0142orzeczenia!<\/i>\u201d<\/p>\r\n

Wszystkie te uwagi odnosz\u0105ce si\u0119 do durnic i durni\u00f3w, maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c zastosowanie z stosunku do \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy najwyra\u017aniej wepchn\u0119li si\u0119, czy mo\u017ce wkr\u0119cili do awangardy \u015bwiatowej rewolucji – a jednym z dowod\u00f3w tej zapami\u0119ta\u0142o\u015bci jest poparcie, jakie \u017cydowska gazeta dla Polak\u00f3w pod redakcj\u0105 Adama Michnika, udziela ruchom spo\u0142ecznym skierowanym na destrukcj\u0119 wszelkich organicznych wi\u0119zi. Oczywi\u015bcie nie mo\u017cna wymaga\u0107 od \u017byd\u00f3w, by wykazywali dba\u0142o\u015b\u0107 o organiczne wi\u0119zi spajaj\u0105ce polsk\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107. Przeciwnie – z ich punktu widzenia wszystko, co s\u0142u\u017cy przerobieniu narodu polskiego, podobnie jak innych historycznych narod\u00f3w na tak zwany \u201enaw\u00f3z Historii<\/i>\u201d na kt\u00f3rym, \u201ejak grzyb truj\u0105cy i pokrzywa<\/i>\u201d , wyrasta\u0142aby pomy\u015blno\u015b\u0107 \u017cydowskiego plemienia, ma charakter racjonalny. Od ka\u017cdej jednak regu\u0142y trafiaj\u0105 si\u0119 wyj\u0105tki i w tym przypadku te\u017c si\u0119 na niego natykamy. Mam oczywi\u015bcie na my\u015bli \u017cydowskie poparcie dla programu depopulacji historycznych europejskich narod\u00f3w, a zw\u0142aszcza – narodu polskiego. Pozornie i ono mo\u017ce wyda\u0107 si\u0119 racjonalne w zestawieniu z konieczno\u015bci\u0105 zapewnienia \u017bydom przestrzeni \u017cyciowej (Lebensraum), kt\u00f3ra – jak pami\u0119tamy – leg\u0142a u podstaw utworzenia Izraela – ale ju\u017c w kontek\u015bcie \u017cydowskich roszcze\u0144 maj\u0105tkowych, wysuwanych wobec Polski zw\u0142aszcza teraz, gdy USA przyj\u0119\u0142y na siebie obowi\u0105zek dopilnowania, by te roszczenia zosta\u0142y zrealizowane do ostatniego centa, takie racjonalne nie jest. Je\u015bli bowiem \u017bydom na terenie Polski zostanie przekazany maj\u0105tek nieruchomy o warto\u015bci ponad 300 mld dolar\u00f3w, to mo\u017ce on przynosi\u0107 korzy\u015bci jedynie pod warunkiem, \u017ce – po pierwsze – kto\u015b b\u0119dzie pracowa\u0142 na w\u0142a\u015bcicieli tych maj\u0105tk\u00f3w, a po drugie – kto\u015b b\u0119dzie musia\u0142 zajmowa\u0107 domy i mieszkania, kt\u00f3re mo\u017cna i trzeba b\u0119dzie przecie\u017c oczynszowa\u0107. W takiej sytuacji program depopulacyjny wydaje si\u0119 oczywi\u015bcie sprzeczny nawet z \u017cydowskimi celami – chyba, \u017ce cele rewolucyjne uwa\u017cane s\u0105 za wa\u017cniejsze od \u017cydowskich cel\u00f3w narodowych. Ale takim doktrynerskim podej\u015bciem mo\u017ce kierowa\u0107 si\u0119 tylko \u017cydokomuna i post\u0119powanie Judenratu \u201eGazety Wyborczej<\/i>\u201d stanowi niew\u0105tpliwy dow\u00f3d nie tylko jej istnienia, ale wp\u0142yw\u00f3w i \u017cywotno\u015bci.<\/p>\r\n

Stanis\u0142aw Michalkiewicz<\/em><\/strong><\/p>\r\n

Artyku\u0142  \u2022<\/b>  specjalnie dla www.michalkiewicz.pl  \u2022<\/b>  5 lipca 2018<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wiem, \u017ce si\u0119 powtarzam, ale to nic z\u0142ego. Przede wszystkim dlatego, \u017ce – jak zauwa\u017cyli staro\u017cytni Rzymianie, co to ka\u017cde spostrze\u017cenie zaraz ubierali w posta\u0107 pe\u0142nej m\u0105dro\u015bci sentencji – repetitio mater studiorum est – co si\u0119 wyk\u0142ada, \u017ce powtarzanie jest matk\u0105 studiowania, a po drugie \u017ce XVII-wieczny francuski aforysta Franciszek ksi\u0105\u017c\u0119 de La Rochefoucauld zauwa\u017cy\u0142, […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[66,369,22,98,53,34],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/102554"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=102554"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/102554\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=102554"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=102554"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=102554"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}