{"id":102336,"date":"2018-06-26T10:50:52","date_gmt":"2018-06-26T14:50:52","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=102336"},"modified":"2018-06-26T10:50:52","modified_gmt":"2018-06-26T14:50:52","slug":"the-new-yorker-jak-donald-trump-i-poprzednicy-chronili-arsenal-nuklearny-izraela","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=102336","title":{"rendered":"\u201eThe New Yorker”: jak Donald Trump i poprzednicy chronili arsena\u0142 nuklearny Izraela"},"content":{"rendered":"

Wp\u0142ywowy liberalny tygodnik opiniotw\u00f3rczy \u201eThe New Yorker\u201d w\u0142a\u015bnie ujawni\u0142 informacje o tajnych listach podpisanych przez czterech ameryka\u0144skich prezydent\u00f3w. Zobowi\u0105zali si\u0119 oni do ochrony arsena\u0142u nuklearnego Izraela.<\/strong><\/p>\r\n

Prezydent Trump podpisa\u0142 w zesz\u0142ym roku tajny list, w kt\u00f3rym zobowi\u0105za\u0142 si\u0119, \u017ce nie b\u0119dzie zmusza\u0142 Izraela do rezygnacji z broni j\u0105drowej po spornym spotkaniu ambasadora Izraela w Bia\u0142ym Domu – tak wynika z najnowszych doniesie\u0144 \u201eThe New Yorkera\u201d. Wkr\u00f3tce po obj\u0119ciu urz\u0119du prezydenta przez Donalda Trumpa i przybyciu ambasadora Izraela Rona Dermera oraz jego delegacji do Bia\u0142ego Domu, gdzie spotka\u0142 si\u0119 on z \u00f3wczesnym doradc\u0105 ds. bezpiecze\u0144stwa narodowego, Michaelem Flynnem, ameryka\u0144ski lider podpisa\u0142 zobowi\u0105zanie w sprawie programu nuklearnego Izraela.<\/p>\r\n

Ameryka\u0144ski tygodnik twierdzi, \u017ce doradcy prezydenta byli zszokowani izraelskim \u017c\u0105daniem – i najwyra\u017aniej nie zdawali sobie sprawy, \u017ce podobne listy zosta\u0142y podpisane w przesz\u0142o\u015bci przez prezydenta Billa Clintona, George\u2019a W. Busha oraz Baracka Obam\u0119. Jeden z urz\u0119dnik\u00f3w USA w odpowiedzi na \u017c\u0105dania Dermera z lutego 2017 r., by publicznie nigdy nie porusza\u0107 sprawy izraelskiego arsena\u0142u nuklearnego i nie naciska\u0107 na Tel Awiw w sprawie rozbrojenia, wyrazi\u0142 w spos\u00f3b nieparlamentarny swoje oburzenie. Po tym spotkaniu Flynn zrezygnowa\u0142 ze stanowiska. Ujawniono bowiem dodatkowo, \u017ce spotka\u0142 si\u0119 z rosyjskim ambasadorem – jeszcze zanim prezydent zosta\u0142 zaprzysi\u0119\u017cony – i nie poinformowa\u0142 o tym Bia\u0142ego Domu.<\/p>\r\n

Jedynie wyselekcjonowana grupa urz\u0119dnik\u00f3w ameryka\u0144skich w trzech poprzednich administracjach wiedzia\u0142a o istnieniu list\u00f3w, kt\u00f3re zobowi\u0105zywa\u0142y kraj do milczenia w sprawie izraelskiego arsena\u0142u. Wsp\u00f3\u0142pracownicy Trumpa nie znale\u017ali kopii poprzednich list\u00f3w, kt\u00f3re zosta\u0142y przes\u0142ane do archiwum, ale Izrael je zachowa\u0142 – poda\u0142 \u201eThe New Yorker.\u201d<\/p>\r\n

W 1969 r. izraelska premier Golda Meir i prezydent USA Richard Nixon doszli do porozumienia (ustnego), zgodnie z kt\u00f3rym Izrael nie b\u0119dzie deklarowa\u0142, \u017ce testuje lub, \u017ce u\u017cyje swojej broni nuklearnej w zamian za to, \u017ce Stany Zjednoczone nie b\u0119d\u0105 wymaga\u0142y od \u017cydowskiego pa\u0144stwa usuni\u0119cia broni i zaprzestania test\u00f3w oraz nie b\u0119d\u0105 naciska\u0142y na przyst\u0105pienie Izraela do porozumienia o nierozprzestrzenianiu broni j\u0105drowej. Ustne porozumienia by\u0142o honorowane przez administracje Cartera i Reagana, ale izraelscy urz\u0119dnicy zacz\u0119li si\u0119 martwi\u0107, czy dalej tak b\u0119dzie za prezydentury George\u2019a H.W. Busha po pierwszej wojnie w Zatoce Perskiej, kiedy Waszyngton wezwa\u0142 do \u201d\u2039\u201d\u2039oczyszczenia Bliskiego Wschodu z broni masowego ra\u017cenia.<\/p>\r\n

USA po raz pierwszy podpisa\u0142y pisemne zobowi\u0105zanie za prezydentury Billa Clintona w zamian za udzia\u0142 Izraela w rozmowach pokojowych z Palesty\u0144czykami nad rzek\u0105 Wye w 1998 r. Clinton obieca\u0142, \u017ce wszelkie prowadzone przez Stany Zjednoczone wysi\u0142ki na rzecz nierozprzestrzeniania broni j\u0105drowej nie \u201eumniejsz\u0105\u201d si\u0142y odstraszania Izraela. P\u00f3\u017aniej izraelscy urz\u0119dnicy dali wyra\u017anie do zrozumienia Waszyngtonowi, \u017ce Izrael \u201esam siebie obroni\u201d i \u017ce nie uzna ameryka\u0144skiego arsena\u0142u nuklearnego za substytut izraelskiej broni nuklearnej.<\/p>\r\n

Prezydent George W. Bush podpisa\u0142 podobny list, ale kiedy Obama obj\u0105\u0142 urz\u0105d, \u201ewszyscy byli\u015bmy przera\u017ceni\u201d, jak komentowa\u0142 urz\u0119dnik izraelski, wypowiadaj\u0105cy si\u0119 dla \u201eThe New Yorkera\u201d. W przem\u00f3wieniu wyg\u0142oszonym w Pradze w kwietniu 2009 r. Obama zadeklarowa\u0142, \u017ce Ameryka b\u0119dzie d\u0105\u017cy\u0107 do pokoju i bezpiecze\u0144stwa \u015bwiata bez broni j\u0105drowej.<\/p>\r\n

Doradcy prezydenta dowiedzieli si\u0119 p\u00f3\u017aniej, \u201ejak uwa\u017ca\u0142 paranoidalny Bibi [premier Benjamin Netanyahu] s\u0105dzi\u0142, \u017ce \u201d\u2039\u201d\u2039Obama mia\u0142 zamiar odebra\u0107 bro\u0144 j\u0105drow\u0105 Izraelowi\u201d – m\u00f3wi\u0142 by\u0142y ameryka\u0144ski urz\u0119dnik, dodaj\u0105c: \u201eoczywi\u015bcie, \u017ce nigdy nie by\u0142o to naszym zamiarem\u201d. W maju Obama podpisa\u0142 zaktualizowan\u0105 wersj\u0119 listu.<\/p>\r\n

Gdy delegacja starszych izraelskich urz\u0119dnik\u00f3w odwiedzi\u0142a Bia\u0142y Dom 13 lutego 2017 r., domagaj\u0105c si\u0119 podpisania przez Trumpa zobowi\u0105zania do ochrony izraelskiego arsena\u0142u nuklearnego, \u201eThe New Yorker\u201d twierdzi, \u017ce doradcy Trumpa mieli by\u0107 zszokowani nag\u0142\u0105 wizyt\u0105 delegacji izraelskiej i jej \u017c\u0105daniami. Trump co prawda obieca\u0142 udzieli\u0107 niespotykanego poparcia Netanjahu, ale w owym czasie mia\u0142 tak\u017ce inne pilniejsze sprawy na g\u0142owie. Jeszcze tego samego dnia Michael Flynn, doradca ds. bezpiecze\u0144stwa narodowego, z\u0142o\u017cy\u0142 rezygnacj\u0119.<\/p>\r\n

Ameryka\u0144scy urz\u0119dnicy mieli by\u0107 oburzeni ostentacyjnym zachowaniem delegacji izraelskiej. Mieli wra\u017cenie, jakby to \u017bydzi dyktowali, co maj\u0105 robi\u0107. St\u0105d wynika\u0142a ostra odpowied\u017a jednego z doradc\u00f3w Trumpa. Ameryka\u0144ski tygodnik podaje, \u017ce podobna reakcja Bia\u0142ego Domu by\u0142a osiem lat wcze\u015bniej, kiedy Barack Obama zosta\u0142 prezydentem i spotka\u0142 si\u0119 z podobnym \u017c\u0105daniem. Istnienie list\u00f3w by\u0142o \u015bci\u015ble tajne. Tylko wybrana grupa wy\u017cszych urz\u0119dnik\u00f3w ameryka\u0144skich, w trzech poprzednich administracjach, wiedzia\u0142a o nich. Izraelscy przyw\u00f3dcy interpretowali je jako skuteczn\u0105 ameryka\u0144sk\u0105 obietnic\u0119, \u017ce nie b\u0119d\u0105 naciska\u0107 na pa\u0144stwo \u017cydowskie, by zrezygnowa\u0142o z broni j\u0105drowej, dop\u00f3ki b\u0119d\u0105 nadal nara\u017cone na zagro\u017cenia egzystencjalne w regionie Bliskiego Wschodu. Ameryka\u0144scy urz\u0119dnicy twierdz\u0105, \u017ce listy nie by\u0142y tak jednoznaczne i nie stanowi\u0142y wi\u0105\u017c\u0105cego zobowi\u0105zania.<\/p>\r\n

Kiedy doradcy Trumpa przenie\u015bli si\u0119 do Bia\u0142ego Domu, nie znale\u017ali \u017cadnych kopii poprzednich list\u00f3w pozostawionych przez ich poprzednik\u00f3w. Dokumenty zosta\u0142y wys\u0142ane do archiwum. Izraelczycy mieli jednak kopie.<\/p>\r\n

\u201eThe Ne Yorker\u201d podaje, \u017ce Izrael przekroczy\u0142 pr\u00f3g nuklearny w przededniu wojny sze\u015bciodniowej w 1967 roku. Tak uwa\u017ca Avner Cohen, historyk j\u0105drowy w Middlebury Institute of International Studies w Monterey, a tak\u017ce autor dw\u00f3ch ksi\u0105\u017cek o pochodzeniu izraelskiego programu j\u0105drowego. Starania Izraela o zbudowanie bomby atomowej w Dimona by\u0142y \u017ar\u00f3d\u0142em napi\u0119cia z Waszyngtonem od prawie dziesi\u0119ciu lat. Ale do jesieni 1969 roku, kiedy Golda Meir, premier Izraela spotka\u0142a si\u0119 z Richardem Nixonem w Bia\u0142ym Domu, posiadanie przez Izrael broni nuklearnej by\u0142o faktem dokonanym, a obie strony osi\u0105gn\u0119\u0142y niepisane porozumienie: Izraelczycy mieli nie deklarowa\u0107, \u017ce maj\u0105 bro\u0144, mieli jej nie testowa\u0107 i nie grozi\u0107 jej u\u017cyciem. Amerykanie za\u015b mieli nie naciska\u0107 na Izraelczyk\u00f3w, aby podpisali prze\u0142omowy mi\u0119dzynarodowy traktat o nierozprzestrzenianiu broni nuklearnej znany jako NPT. Izrael nigdy nie zosta\u0142 jego sygnatariuszem.<\/p>\r\n

Kolejne izraelskie rz\u0105dy przestrzega\u0142y uzgodnie\u0144, kt\u00f3re w j\u0119zyku hebrajskim okre\u015bla si\u0119 mianem \u201eamimut\u201d. W j\u0119zyku angielskim cz\u0119sto u\u017cywa si\u0119 okre\u015blenia \u201epolityki niejednoznaczno\u015bci\u201d Izraela w sprawie broni nuklearnej. Wsp\u00f3lny dokument opisuj\u0105cy umow\u0119 nigdy nie zosta\u0142 przygotowany. Zamiast tego ka\u017cda ze stron polega\u0142a na w\u0142asnych notatkach, powiedzia\u0142 by\u0142y urz\u0119dnik. Prezydent Gerald Ford przestrzega\u0142 umowy Nixona. Izraelscy urz\u0119dnicy obawiali si\u0119, \u017ce Jimmy Carter wyznaczy inny kierunek, ale stanowisko ameryka\u0144skie za po\u015brednictwem administracji Cartera i Reagana, pozosta\u0142o niezmienione.<\/p>\r\n

Izraelczycy po raz pierwszy poczuli si\u0119 tak, jakby niepisane porozumienie Meira-Nixon przesta\u0142o wystarcza\u0107 podczas prezydencji George\u2019a HW Busha. St\u0105d pojawi\u0142a si\u0119 pisemna wersja umowy s\u0142ownej za Clintona. Przed konferencj\u0105 o nieproliferacji w 2010 r., Netanjahu ponownie zacz\u0105\u0142 obawia\u0107 si\u0119, \u017ce Izrael mo\u017ce znale\u017a\u0107 si\u0119 pod mi\u0119dzynarodow\u0105 presj\u0105, by si\u0119 rozbroi\u0107. W odpowiedzi Obama z\u0142o\u017cy\u0142 publiczne o\u015bwiadczenie, kt\u00f3re powt\u00f3rzy\u0142o tre\u015b\u0107 tajnych list\u00f3w, nie ujawniaj\u0105c ich istnienia. \u201eDyskutowali\u015bmy o kwestiach, kt\u00f3re powsta\u0142y w zwi\u0105zku z konferencj\u0105 o nierozprzestrzenianiu broni j\u0105drowej\u201d- powiedzia\u0142 Obama po spotkaniu z Netanjahu w dniu 6 lipca 2010 r. – I powt\u00f3rzy\u0142em premierowi, \u017ce nie ma zmian w polityce Stan\u00f3w Zjednoczonych, je\u015bli chodzi o te kwestie. Jeste\u015bmy przekonani, \u017ce bior\u0105c pod uwag\u0119 jego wielko\u015b\u0107, histori\u0119, region, w kt\u00f3rym si\u0119 znajduje i zagro\u017cenia, przed kt\u00f3rymi stoi, to Izrael ma wyj\u0105tkowe wymagania bezpiecze\u0144stwa. Musi by\u0107 w stanie reagowa\u0107 na zagro\u017cenia lub dowoln\u0105 kombinacj\u0119 zagro\u017ce\u0144 w regionie. I dlatego pozostajemy niezachwiani w naszym zaanga\u017cowaniu w bezpiecze\u0144stwo Izraela. A Stany Zjednoczone nigdy nie poprosz\u0105 Izraela o podj\u0119cie jakichkolwiek krok\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0142yby podwa\u017cy\u0107 ich interesy bezpiecze\u0144stwa – deklarowa\u0142 prezydent Obama.<\/p>\r\n

Izraelska elektrownia j\u0105drowa po\u0142o\u017cona na pustyni Negew w po\u0142udniowym Izraelu zosta\u0142a zbudowana z pomoc\u0105 Francuz\u00f3w pod koniec lat 50. XX wieku. Zacz\u0119\u0142a dzia\u0142a\u0107 pod koniec 1963 roku. Izrael ukrywa\u0142 reaktor j\u0105drowy pozyskany od USA. 21 kwietnia 2004 r. po 18 latach wi\u0119zienia wyszed\u0142 na wolno\u015b\u0107 Mordechaj Vanunu, kt\u00f3ry ujawni\u0142 tajemnic\u0119 dot. programu nuklearnego Izraela gazecie \u201eThe Sunday Times\u201d. W 1986 r. naukowiec zosta\u0142 porwany przez izraelskie s\u0142u\u017cby wywiadowcze (kobieta z Mosadu mia\u0142a go zwabi\u0107 z Londynu do Rzymu, gdzie go odurzono i wywieziono do Izraela), a nast\u0119pnie w tajnym procesie skazany. By\u0142y in\u017cynier, kt\u00f3rego prawa znacznie ograniczy\u0142y izraelskie w\u0142adze po wypuszczeniu go z wi\u0119zienia, by\u0142 uwa\u017cany przez dziesi\u0105tki zwolennik\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie Amerykan\u00f3w i Brytyjczyk\u00f3w, za bohatera ruchu antynuklearnego. Dla \u017cyd\u00f3w by\u0142 szpiegiem i zdrajc\u0105. Vanunu dostarczy\u0142 zdj\u0119cia i opisa\u0142 swoje dziewi\u0119\u0107 lat w izraelskim kompleksie nuklearnym w po\u0142udniowej miejscowo\u015bci Dimona, na pustyni Negev. M\u0119\u017cczyzna przeszed\u0142 na anglikanizm i powiedzia\u0142, \u017ce nie chce mie\u0107 ni\u0107 wsp\u00f3lnego z Izraelem. Zamierza\u0142 przeprowadzi\u0107 si\u0119 do Stan\u00f3w Zjednoczonych, wzi\u0105\u0107 \u015blub i studiowa\u0107 histori\u0119.<\/p>\r\n

Na podstawie informacji Vanunu eksperci nuklearni oszacowali, \u017ce Izrael posiada\u0142 w\u00f3wczas od 100 do 200 sztuk broni j\u0105drowej. Izrael nigdy nie podpisa\u0142 traktatu o nierozprzestrzenianiu broni j\u0105drowej i zdecydowanie odrzuci\u0142 kontrole mi\u0119dzynarodowe. Vanunu wzywa\u0142 do przeprowadzenia mi\u0119dzynarodowej inspekcji instalacji nuklearnych Izraela. Skar\u017cy\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na \u201ebardzo okrutne i barbarzy\u0144skie traktowanie\u201d w wi\u0119zieniu, w kt\u00f3rym sp\u0119dzi\u0142 ponad 11 lat w odosobnieniu.<\/p>\r\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: newyorker.com., ynetnews.com., haaretz.com., newyorktimes.com<\/p>\r\n

AS<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wp\u0142ywowy liberalny tygodnik opiniotw\u00f3rczy \u201eThe New Yorker\u201d w\u0142a\u015bnie ujawni\u0142 informacje o tajnych listach podpisanych przez czterech ameryka\u0144skich prezydent\u00f3w. Zobowi\u0105zali si\u0119 oni do ochrony arsena\u0142u nuklearnego Izraela. Prezydent Trump podpisa\u0142 w zesz\u0142ym roku tajny list, w kt\u00f3rym zobowi\u0105za\u0142 si\u0119, \u017ce nie b\u0119dzie zmusza\u0142 Izraela do rezygnacji z broni j\u0105drowej po spornym spotkaniu ambasadora Izraela w Bia\u0142ym […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[7],"tags":[84,61,53,381,221],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/102336"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=102336"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/102336\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=102336"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=102336"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=102336"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}