{"id":101587,"date":"2018-05-11T11:53:18","date_gmt":"2018-05-11T15:53:18","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=101587"},"modified":"2018-05-11T11:53:18","modified_gmt":"2018-05-11T15:53:18","slug":"antypolska-twarz-polskojezycznego-kina-nagrodzona-w-niemczech","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=101587","title":{"rendered":"Antypolska \u201eTwarz” polskoj\u0119zycznego kina. Nagrodzona w Niemczech"},"content":{"rendered":"

Film \u201eTwarz\u201d Ma\u0142gorzaty Szumowskiej zosta\u0142 ju\u017c nagrodzony w Berlinie, a to z pewno\u015bci\u0105 nie koniec fali mi\u0119dzynarodowych splendor\u00f3w, jaka mo\u017ce sp\u0142yn\u0105\u0107 na ten obraz. Bowiem najnowsza produkcja wsp\u00f3\u0142finansowana przez PISF – Polski Instytut Sztuki Filmowej – a wi\u0119c z naszych podatk\u00f3w, idealnie wr\u0119cz wpisuje si\u0119 w oczekiwania salonowego k\u00f3\u0142ka wzajemnego uwielbienia decyduj\u0105cego o przyznawaniu laur\u00f3w i certyfikat\u00f3w \u201ewielkiego artysty\u201d.<\/strong><\/p>\r\n

Ten film warto obejrze\u0107 tylko z jednego powodu: aby przekona\u0107 si\u0119 o g\u0142\u0119bokim upadku polskoj\u0119zycznego kina, kt\u00f3rego jedyny cel stanowi pokazanie ca\u0142emu \u015bwiatu w jak rzekomo strasznym fatalnym kraju i spo\u0142ecze\u0144stwie przysz\u0142o \u017cy\u0107 tw\u00f3rcy \u201edzie\u0142a\u201d. Ta antypolska, kinowa rewolucja dawno ju\u017c zjad\u0142a sw\u00f3j ogon, teraz pozosta\u0142o jej k\u0142apa\u0107 bezz\u0119bnym pyskiem i ewentualnie w rozpaczy strzyka\u0107 jadem na lewo i prawo.<\/p>\r\n

Dawanie wiary zapewnieniom p\u0142yn\u0105cym z ust tw\u00f3rc\u00f3w antypolskich paszkwili jakoby chcieli oni, aby nasi rodacy przejrzeli si\u0119 w lustrze stanowi gruby b\u0142\u0105d. Je\u015bli faktycznie by im na tym zale\u017ca\u0142o, nie stawialiby Polak\u00f3w przed zwierciad\u0142em pochodz\u0105cym z salonu krzywych luster, w kt\u00f3rych ka\u017cdy wygl\u0105da na w\u0142asn\u0105 karykatur\u0119.<\/p>\r\n

Nie inaczej jest w przypadku \u201eTwarzy\u201d. Zanim akcja filmu na dobre si\u0119 rozpocznie, widz zostanie zaatakowany zdaj\u0105cym si\u0119 nie posiada\u0107 ko\u0144ca  \u201epreludium\u201d. I nie chodzi tu jedynie o otwieraj\u0105c\u0105 obraz scen\u0119 supermarketowej walki \u201egolas\u00f3w\u201d o telewizory, ale o absolutnie wszystko, co pokazane zosta\u0142o na ekranie zanim dochodzi do kluczowego dla akcji wypadku g\u0142\u00f3wnego bohatera. Ta pochodz\u0105ca rodem z najczarniejszych wyobra\u017ce\u0144 salonu o polskiej prowincji mozaika odmalowana przez Szumowsk\u0105 oczywi\u015bcie nie jest w \u017cadnym stopniu zaskakuj\u0105ca. Na ekranie widzimy Polak\u00f3w wyj\u0105tkowo brzydkich, spo\u017cywaj\u0105cych w ilo\u015bciach przemys\u0142owych alkohol i snuj\u0105cych si\u0119 od jednej do drugiej k\u0142\u00f3tni, aby w niedziel\u0119 i \u015bwi\u0119ta pomaszerowa\u0107 karnie do Ko\u015bcio\u0142a. Ca\u0142o\u015bci dope\u0142niaj\u0105 lej\u0105ce si\u0119 strumieniem z ust owych brzydkich bohater\u00f3w wulgaryzmy i niewybredne \u017carty z \u201einnych\u201d – imigrant\u00f3w, muzu\u0142man\u00f3w, cygan\u00f3w i \u017cyd\u00f3w.<\/p>\r\n

W pokazywaniu swej niech\u0119ci do zamieszkuj\u0105cego prowincj\u0119 \u201etego spo\u0142ecze\u0144stwa\u201d Szumowska \u201enie bierze je\u0144c\u00f3w\u201d. Wszelkie poszukiwania po\u015br\u00f3d mena\u017cerii postaci zaludniaj\u0105cej kinowy ekran os\u00f3b wzbudzaj\u0105cych sympatie skazane jest na niepowodzenia. Na tym tle – wyciosanym grubym d\u0142utem publicystycznego zaci\u0119cia Szumowskiej – sympatia widza zostaje skierowana na posta\u0107 Jacka (Mateusz Ko\u015bciukiewicz), g\u0142\u00f3wnego bohatera \u201eTwarzy\u201d. M\u0142ody, nosz\u0105cy d\u0142ugie w\u0142osy i s\u0142uchaj\u0105cy metalu m\u0119\u017cczyzna pracuje na placu budowy \u201ewi\u0119kszego ni\u017c w Rio\u201d obelisku Jezusa Chrystusa. Jacek posiada jednak zdecydowany \u201edystans\u201d do spraw zwi\u0105zanych z ko\u015bcio\u0142em i wiar\u0105, co z pewno\u015bci\u0105 wzbudzi w\u015br\u00f3d ogl\u0105daj\u0105cych film salonowc\u00f3w pomruki zadowolenia. Jego g\u0142\u00f3wnym marzeniem pozostaje za\u015b wyjazd z prowincjonalnych op\u0142otk\u00f3w, w jakich przysz\u0142o mu \u017cy\u0107. Ta koegzystencja \u201edziwaka\u201d i otoczenia p\u0142ynie sobie w miar\u0119 spokojnym rytmem wyznaczanym przez kolejne \u015bwi\u0119ta i uroczysto\u015bci rodzinne. Szumowska jednak nie marnuje przy tym \u017cadnej okazji, aby m. in. przedstawi\u0107 obchody \u015bwi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia, jako okazj\u0119 do pijackich awantur, czy Pierwszej Komunii \u015awi\u0119tej b\u0119d\u0105cej sposobno\u015bci\u0105 do kiczowatego zaprezentowania swej zamo\u017cno\u015bci.<\/p>\r\n

Ukazania w \u201eTwarzy\u201d stanu \u201epolskiego katolicyzmu\u201d nie powstydzi\u0142yby si\u0119 z pewno\u015bci\u0105 ani \u201eGazeta Wyborcza\u201d ani \u201eTygodnik Powszechny\u201d. Polacy-katolicy zape\u0142niaj\u0105cy polsk\u0105 prowincj\u0119 s\u0105 tu bowiem tacy jakimi chc\u0105 ich widzie\u0107 salonowe media: stanowi\u0105 band\u0119 zawistnych ob\u0142udnik\u00f3w prowadzonych przez op\u0119tanych seksualnymi natr\u0119ctwami i rz\u0105dny pieni\u0119dzy pe\u0142en nad\u0119cia kler.<\/p>\r\n

Punktem zwrotnym staje si\u0119 wypadek g\u0142\u00f3wnego bohatera, po kt\u00f3rym zostaje poddany operacji transplantacji twarzy. W\u00f3wczas jego stosunki z otoczeniem, po kilku gestach solidarno\u015bci, ulegaj\u0105 szybkiemu och\u0142odzeniu. Znany lokalnej spo\u0142eczno\u015bci Jacek, cho\u0107 mo\u017ce i troch\u0119 dziwny, stanowi\u0142 jednak jej cz\u0119\u015b\u0107. Jacek po operacji, z inn\u0105 twarz\u0105 staje si\u0119 \u201einnym\u201d. A wiadomo przecie\u017c, \u017ce polska prowincja z \u201einnym\u201d si\u0119 nie patyczkuje\u2026.<\/p>\r\n

Historia Jacka, ci\u0119\u017cko do\u015bwiadczonego przez wypadek mog\u0142aby sta\u0107 si\u0119 uniwersaln\u0105 opowie\u015bci\u0105 o samotno\u015bci w chorobie, o bezduszno\u015bci aparatu pa\u0144stwowego, czy te\u017c o szybko przemijaj\u0105cym zainteresowaniu medi\u00f3w poszukuj\u0105cych nowych sensacji. Tak si\u0119 jednak nie sta\u0142o. Szumowska z lubo\u015bci\u0105 wciska peda\u0142 swych publicystycznych zap\u0119d\u00f3w, aby niemal \u017cadna scena jej filmu nie oby\u0142a si\u0119 bez ukazania przywar i patologicznych zachowa\u0144 \u201etego spo\u0142ecze\u0144stwa\u201d. Rzadkie momenty, kiedy tak si\u0119 nie dzieje, powstrzymuj\u0105 od ulegni\u0119cia narastaj\u0105cej pokusie wyj\u015bcia z kina.<\/p>\r\n

W wywiadach Ma\u0142gorzata Szumowska podkre\u015bla\u0142a, \u017ce \u201eTwarz\u201d to wsp\u00f3\u0142czesna ba\u015b\u0144 z elementami czarnej komedii. Ta charakterystyka nie wytrzymuje jednak konfrontacji z rzeczywisto\u015bci\u0105. Film, opr\u00f3cz mo\u017ce kilku scen, nie ma nic wsp\u00f3lnego z ba\u015bni\u0105. Widz przez ca\u0142y seans atakowany jest maksymalnie dos\u0142own\u0105, podawan\u0105 w kra\u0144cowo protekcjonalnym tonie \u201epedagogik\u0105 wstydu\u201d z bycia Polakiem i prowincjuszem.<\/p>\r\n

Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce film na rynek angloj\u0119zyczny zosta\u0142 opatrzony tytu\u0142em jeszcze bardziej dobitnie pokazuj\u0105cym stosunek re\u017cyser do opisywanej rzeczywisto\u015bci. Nie ma ju\u017c mowy w nim o twarzy, a o \u201eRyju\u201d\u2026<\/p>\r\n

Co ciekawe, fabu\u0142a filmu zosta\u0142a zainspirowana prawdziwymi wydarzeniami – pierwsz\u0105 w Polsce transplantacj\u0105 twarzy, przeprowadzon\u0105 w Centrum Onkologii w Gliwicach, kt\u00f3rej poddany zosta\u0142 Grzegorz Galasi\u0144ski. Cho\u0107 Szumowska deklarowa\u0142a, \u017ce ta historia by\u0142a dla tw\u00f3rc\u00f3w filmu jedynie \u201elu\u017an\u0105 inspiracj\u0105\u201d, to jednak tak radykalnie dalekie odej\u015bcie od prawdy (pan Grzegorz po wypadku m\u00f3g\u0142 liczy\u0107 na szerokie wsparcie od lokalnej spo\u0142eczno\u015bci, o czym wielokrotnie m\u00f3wi\u0142 w wywiadach) nie mo\u017ce by\u0107 przypadkowe. Mo\u017cna nawet odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce od pewnego momentu Szumowska traci zainteresowanie dol\u0105 bohatera, a skupia si\u0119 na pokazywaniu, jak bardzo nietolerancyjna i obskurancka jest rodzina i spo\u0142eczno\u015b\u0107, kt\u00f3ra go otacza.<\/p>\r\n

\u201eTwarz\u201d Szumowskiej jest zatem nie tylko filmem o wyra\u017anie zaznaczonym profilu ideowym, lecz nade wszystko pozbawion\u0105 jakiejkolwiek g\u0142\u0119bi banaln\u0105 opowiastk\u0105 ilustruj\u0105c\u0105 salonowe fobie. Wszelkie napr\u0119dce dorabiane jej wydumane interpretacje stanowi\u0105 tylko skazan\u0105 na pora\u017ck\u0119 pr\u00f3b\u0119 obrony filmu. Ale przecie\u017c nie o sztuk\u0119 tym razem chodzi\u0142o. Mia\u0142a by\u0107 jazda po bandzie, kt\u00f3ra zyska uznanie w oczach post\u0119powc\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata i taki w\u0142a\u015bnie film powsta\u0142.<\/p>\r\n

Dlaczego jednak z naszych pieni\u0119dzy?<\/p>\r\n

\u0141ukasz Karpiel<\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Film \u201eTwarz\u201d Ma\u0142gorzaty Szumowskiej zosta\u0142 ju\u017c nagrodzony w Berlinie, a to z pewno\u015bci\u0105 nie koniec fali mi\u0119dzynarodowych splendor\u00f3w, jaka mo\u017ce sp\u0142yn\u0105\u0107 na ten obraz. Bowiem najnowsza produkcja wsp\u00f3\u0142finansowana przez PISF – Polski Instytut Sztuki Filmowej – a wi\u0119c z naszych podatk\u00f3w, idealnie wr\u0119cz wpisuje si\u0119 w oczekiwania salonowego k\u00f3\u0142ka wzajemnego uwielbienia decyduj\u0105cego o przyznawaniu laur\u00f3w […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[65,98,159,97],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/101587"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=101587"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/101587\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=101587"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=101587"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=101587"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}