{"id":101369,"date":"2018-04-27T11:05:27","date_gmt":"2018-04-27T15:05:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bibula.com\/?p=101369"},"modified":"2018-04-27T11:05:27","modified_gmt":"2018-04-27T15:05:27","slug":"eksperci-kep-ds-bioetycznych-nie-maja-watpliwosci-odlaczenie-alfiego-bylo-aktem-zabojstwa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bibula.com\/?p=101369","title":{"rendered":"Eksperci KEP ds. Bioetycznych nie maj\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci: od\u0142\u0105czenie Alfiego by\u0142o aktem zab\u00f3jstwa!"},"content":{"rendered":"

\u201eW przypadku Alfiego Evansa konieczne jest podj\u0119cia dzia\u0142a\u0144 ratuj\u0105cych \u017cycie cz\u0142owieka do czasu, gdy jednoznacznie sprzeciwia si\u0119 temu prawid\u0142owo poj\u0119te dobro osoby ludzkiej\u201d – stwierdza Zesp\u00f3\u0142 Ekspert\u00f3w KEP ds. Bioetycznych w wydanym dzi\u015b dzisiejszym stanowisku. Eksperci pisz\u0105, \u017ce ma to miejsce wy\u0142\u0105cznie wtedy, gdy \u201epodejmowane \u015brodki s\u0105 jaskrawie nieproporcjonalne do ich efekt\u00f3w, przed\u0142u\u017caj\u0105 cierpienie pacjenta i gdy to nie one s\u0105 powodem jego \u015bmierci\u201d.<\/strong><\/p>\r\n

Publikujemy tre\u015b\u0107 stanowiska:<\/p>\r\n

1. Zesp\u00f3\u0142 Ekspert\u00f3w Konferencji Episkopatu Polski ds. Bioetycznych w jedno\u015bci z Ojcem \u015bw. Franciszkiem, z rodzicami dziecka i z wieloma lud\u017ami dobrej woli w naszej Ojczy\u017anie i poza jej granicami, wyst\u0119puje w obronie fundamentalnego prawa do \u017cycia Alfiego Evansa. Jednocze\u015bnie solidaryzujemy si\u0119 z rodzicami ma\u0142ego pacjenta, kt\u00f3rzy staj\u0105 si\u0119 ofiarami bezdusznej normy prawnej.<\/p>\r\n

I. Aspekt bioetyczny<\/p>\r\n

1. Stanowisko Zespo\u0142u opiera si\u0119 na uniwersalnych warto\u015bciach ludzkich, po\u015br\u00f3d kt\u00f3rych naczelne miejsce zajmuje godno\u015b\u0107 osobowa ka\u017cdego bez wyj\u0105tku cz\u0142owieka oraz \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 ludzkiego \u017cycia oparta na racjach, zar\u00f3wno teologicznych, jak i humanistycznych. Racje te odbijaj\u0105 si\u0119 wzmo\u017conym echem w ludzkich sumieniach, kiedy chodzi o godno\u015b\u0107 i \u017cycie istot najmniejszych i najs\u0142abszych, zw\u0142aszcza bezsilnego dziecka, kt\u00f3re nie jest zdolne do upominania si\u0119 o zagwarantowanie mu nale\u017cnego miejsca w \u017cyciu spo\u0142eczno\u015bci. R\u00f3wnie\u017c w tym przypadku mi\u0119dzyludzka solidarno\u015b\u0107 zdaje egzamin z moralnej wra\u017cliwo\u015bci b\u0119d\u0105cej afirmacj\u0105 bezinteresownej mi\u0142o\u015bci, szacunku i uznania ka\u017cdego cz\u0142owieka za brata. Powy\u017cszy fundament \u017cycia spo\u0142ecznego i praw Alfiego Evansa podkre\u015blaj\u0105 wszystkie wa\u017cne akty prawa mi\u0119dzynarodowego, takie jak Powszechna Deklaracja Praw Cz\u0142owieka (10.12.1948), Konwencja praw dziecka (20.11.1989) czy Europejska Konwencja o prawach cz\u0142owieka i biomedycynie (4.04.1997). W obronie takich pacjent\u00f3w regularnie wyst\u0119puje r\u00f3wnie\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki.<\/p>\r\n

2. Z powy\u017cszych przes\u0142anek wynika bezwzgl\u0119dny obowi\u0105zek troski o \u017cycie Alfiego i pacjent\u00f3w w podobnym stanie zdrowia. Od\u0142\u0105czenie go od aparatury wspomagaj\u0105cej prac\u0119 p\u0142uc by\u0142o z punktu widzenia przewidywalnego skutku aktem zab\u00f3jstwa dziecka, nie za\u015b dopuszczalnym moralnie i prawnie odst\u0105pieniem od terapii uporczywej. W ka\u017cdym jednym przypadku by\u0142o aktem pogwa\u0142cenia jego fundamentalnego prawa do \u017cycia.<\/p>\r\n

3. Zgodnie ze stanowiskiem bioetyki szanuj\u0105cej \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 \u017cycia ludzkiego troska o pacjenta w wymiarze normalnej, nawet minimalnej opieki, stanowi obowi\u0105zek moralny. W zakres tej opieki we wsp\u00f3\u0142czesnej medycynie wchodzi nie tylko nawadnianie i od\u017cywianie, ale tak\u017ce wentylacja, jak d\u0142ugo organizm pacjenta jest zdolny do \u017cycia, a zatem do czasu, gdy w\u0142a\u015bciwe mu procesy nie s\u0105 wy\u0142\u0105cznie efektem wymuszania za pomoc\u0105 zabieg\u00f3w medycznych. Ma to miejsce w przypadku \u015bmierci m\u00f3zgowej lub osi\u0105gni\u0119cia przez organizm swego naturalnego kresu (stany terminalne w efekcie staro\u015bci, choroby, skutk\u00f3w wypadku). Stan Alfiego Evansa w \u017cadnym przypadku nie jest por\u00f3wnywalny z tymi sytuacjami.<\/p>\r\n

II. Aspekt medyczny<\/p>\r\n

1. Troska o dobro ch\u0142opca wymaga poszukiwania przyczyn jego choroby i metod leczenia. Jest to r\u00f3wnie\u017c zasadne dla dobra innych dzieci, kt\u00f3re s\u0105 lub w przysz\u0142o\u015bci znajd\u0105 si\u0119 w podobnym stanie.<\/p>\r\n

2. W przypadku braku precyzyjnej diagnozy i braku wiedzy o etiologii schorzenia nie mo\u017cna w spos\u00f3b kompetentny wypowiada\u0107 si\u0119 o prognozie rozwoju choroby. Rokowanie jest jeszcze bardziej nieprzewidywalne, gdy dotyczy m\u0142odego, rozwijaj\u0105cego si\u0119 organizmu. Nale\u017cy zawsze rozwa\u017cy\u0107, czy poszerzenie konsylium lekarskiego o dodatkowe specjalizacje nie zwi\u0119kszy szansy na pozyskanie diagnozy i sformu\u0142owanie dalszego post\u0119powania terapeutycznego.<\/p>\r\n

3. Brak rozpoznania przyczyny choroby Alfiego Evansa nie zwalnia s\u0142u\u017cby zdrowia z obowi\u0105zku opieki lekarskiej wobec niego. Zgodnie z zasadami bioetyki, stan zdrowia Alfiego upowa\u017cnia ponadto do tego, aby za zgod\u0105 rodzic\u00f3w, poszukiwa\u0107 alternatywnych rozwi\u0105za\u0144 terapeutycznych, nawet je\u017celi mia\u0142yby one tylko charakter eksperymentalny, a wi\u0119c z trudnym do przewidzenia skutkiem.<\/p>\r\n

III. Aspekt prawny<\/p>\r\n

1. W obszarze ochrony \u017cycia i zdrowia cz\u0142owieka system prawny jest zobowi\u0105zany do bezwzgl\u0119dnego rozpoznania i poszanowania godno\u015bci cz\u0142owieka jako kategorii fundamentalnej dla systemu prawnego, wrodzonej i niezbywalnej. Oznacza to m.in. obowi\u0105zek ratowania \u017cycia i podejmowania dzia\u0142a\u0144 terapeutycznych, o ile nie sprzeciwi si\u0119 temu pacjent. Tam, gdzie cel ten nie mo\u017ce by\u0107 zrealizowany, pojawia si\u0119 obowi\u0105zek prawny do podejmowania dzia\u0142a\u0144 minimalizuj\u0105cych b\u00f3l, dyskomfort fizyczny i psychiczny, oraz do zapewnienia warunk\u00f3w odpowiadaj\u0105cych godnemu traktowaniu osoby ludzkiej. W przypadkach tzw. terapii uporczywej, a zatem wtedy, gdy mo\u017cliwe jest technicznie podtrzymywanie czynno\u015bci narz\u0105d\u00f3w nieprzynosz\u0105ce korzy\u015bci pacjentowi w postaci poprawy stanu zdrowia, odst\u0105pienie od dzia\u0142a\u0144 terapeutycznych jest dopuszczalne prawnie jedynie w\u00f3wczas, gdyby wi\u0105za\u0142y si\u0119 one z nadmiernymi, nieproporcjonalnymi dolegliwo\u015bciami dla pacjenta lub gdy nie mo\u017cna by ich oceni\u0107 jako czynno\u015bci ratuj\u0105cych \u017cycie wobec tego, \u017ce przed\u0142u\u017caj\u0105 one jedynie stan agonalny. W sytuacjach skrajnych przewidziane prawem poszanowanie godno\u015bci cz\u0142owieka oznacza, \u017ce w miejsce obowi\u0105zku ratowania \u017cycia wst\u0119puje obowi\u0105zek odst\u0105pienia od podejmowania tego rodzaju zabieg\u00f3w leczniczych, kt\u00f3re ze wzgl\u0119du na podtrzymywanie funkcji \u017cyciowych bez jakichkolwiek medycznie uzasadnionych nadziei na ich przywr\u00f3cenie prowadz\u0105 do przedmiotowego traktowania pacjenta. Obowi\u0105zek ten powstaje niezale\u017cnie od pogl\u0105du rodziny, a w przypadku ma\u0142oletnich – jego rodzic\u00f3w lub opiekun\u00f3w prawnych. Niemniej, odst\u0105pienie od dzia\u0142a\u0144 terapeutycznych lub asystuj\u0105cych nie mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 w spos\u00f3b powoduj\u0105cy cierpienie pacjenta.<\/p>\r\n

2. W wyroku s\u0105du w sprawie Alfiego Evansa (Alder Hey Children\u2019s NHS Foundation Trust v. Evans [2018] EWHC 308) zastosowano odmienne, uznawane w orzecznictwie s\u0105d\u00f3w brytyjskich zasady. Zgodnie z nimi ocena, czy dalsza terapia jest w interesie pacjenta, wymaga odniesienia si\u0119 nie tylko do aspektu medycznego, ale r\u00f3wnie\u017c spo\u0142ecznego i psychologicznego. Wymaga zbadania prawdopodobie\u0144stwa skuteczno\u015bci terapeutycznej podj\u0119tych dzia\u0142a\u0144 i prawdopodobie\u0144stwa osi\u0105gni\u0119cia poprawy stanu zdrowia pacjenta, a tak\u017ce ustalenia rzeczywistej lub prawdopodobnej woli pacjenta odno\u015bnie do dalszego post\u0119powania leczniczego (sprawa Aintree University Hospital NHS Trust v. James [2013] UKSC 67). Do kryteri\u00f3w, kt\u00f3re bierze si\u0119 pod ocen\u0119 okre\u015blaj\u0105c, czy w interesie dziecka jest dalsza terapia nale\u017cy to, czy mo\u017cliwe b\u0119dzie uczestniczenie przez nie w relacjach z otoczeniem, w tym dzi\u0119ki zmys\u0142om, oraz czy prawdopodobne jest reagowanie na bod\u017ace zewn\u0119trzne, dzi\u0119ki czemu dziecko b\u0119dzie czerpa\u0107 satysfakcj\u0119 lub poczucie komfortu z relacji z otoczeniem. Wa\u017cne jest to, czy b\u0119dzie mog\u0142o odczuwa\u0107 mi\u0142o\u015b\u0107 swoich rodzic\u00f3w i innych bliskich oraz j\u0105 odwzajemnia\u0107. W szczeg\u00f3lno\u015bci rozstrzygaj\u0105ce jest to, czy pacjent b\u0119dzie zdolny odczuwa\u0107 podstawowe dobrodziejstwa, jakie przynosi \u017cycie, w tym do\u015bwiadcza\u0107 mi\u0142o\u015bci, posiada\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107 w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci, czy zachowa\u0107 zdolno\u015bci poznawcze (sprawa Kings College Hospital Foundation Trust v Haastrup [2018] EWHC 127). Ocena, czy w interesie pacjenta b\u0119d\u0105cego dzieckiem jest zaprzestanie terapii w brytyjskim systemie prawnym rozstrzyga o dalszym post\u0119powaniu z dzieckiem, niezale\u017cnie od pogl\u0105du rodzic\u00f3w co do zasadno\u015bci dalszej opieki medycznej nad tym pacjentem (sprawa Yates and Gard v Great Ormond Street Hospital for Children NHS Foundation Trust [2017] EWCA Civ 410).<\/p>\r\n

3. Zesp\u00f3\u0142 Ekspert\u00f3w podkre\u015bla, \u017ce tak rozumiane normy prawne nie daj\u0105 si\u0119 pogodzi\u0107 z obowi\u0105zkiem poszanowania godno\u015bci osoby ludzkiej. Zak\u0142adaj\u0105 bowiem rozr\u00f3\u017cnienie \u017cycia, kt\u00f3re jest warto\u015bciowe, a zatem pozostaj\u0105ce w interesie pacjenta, od tego, kt\u00f3re takim nie jest, bowiem pozbawiono je podstawowego wymiaru relacyjnego, jakim jest samo\u015bwiadomo\u015b\u0107, zdolno\u015b\u0107 do interakcji i pozosta\u0142ych przejaw\u00f3w udzia\u0142u w otaczaj\u0105cej rzeczywisto\u015bci. Legalno\u015b\u0107 decydowania o tym, czy dalsza terapia danego pacjenta jest w jego interesie ze wzgl\u0119du na zdolno\u015b\u0107 tego pacjenta do konkretnego sposobu prze\u017cywania \u015bwiata jest wysoce w\u0105tpliwa moralnie i wynika ze \u015bci\u015ble arbitralnego rozstrzygni\u0119cia co do norm reguluj\u0105cych \u017cycie spo\u0142eczne. Pozbawienie \u017cycia pacjenta w takich okoliczno\u015bciach prawid\u0142owo powinno by\u0107 pojmowane jako eutanazja lub zab\u00f3jstwo.<\/p>\r\n

4. W przypadku Alfiego Evansa decyzja o zaprzestaniu wspomagania oddychania, od\u017cywiania i nawadniana nast\u0105pi\u0142a z uzasadnieniem, \u017ce jego m\u00f3zg z nieustalonych przyczyn uleg\u0142 uszkodzeniu, w wyniku czego pacjent nie mo\u017ce samodzielnie oddycha\u0107, pi\u0107 i je\u015b\u0107, jak te\u017c \u017ce nie ma nadziei na popraw\u0119 jego stanu ani dalszych sensownych metod diagnostycznych. Obecnie ju\u017c wiadomo, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 twierdze\u0144 lekarzy, jak cho\u0107by to, \u017ce dziecko jest w pe\u0142ni zale\u017cne od mechanicznej wentylacji, okaza\u0142a si\u0119 mylna. Akcentowano, \u017ce jako\u015b\u0107 \u017cycia Alfiego jest niska – nie ma on odruch\u00f3w spontanicznych, nie potrafi si\u0119 komunikowa\u0107 i ma powracaj\u0105ce epizody padaczkowe. W ocenie Zespo\u0142u Ekspert\u00f3w, w takich warunkach system prawny rzeczywi\u015bcie uwzgl\u0119dniaj\u0105cy zasad\u0119 ochrony godno\u015bci osoby ludzkiej wymaga podj\u0119cia dzia\u0142a\u0144 ratuj\u0105cych \u017cycie cz\u0142owieka do czasu, gdy jednoznacznie sprzeciwia si\u0119 temu prawid\u0142owo poj\u0119te dobro osoby ludzkiej. Ma to miejsce wy\u0142\u0105cznie wtedy, gdy podejmowane \u015brodki s\u0105 jaskrawie nieproporcjonalne do ich efekt\u00f3w, przed\u0142u\u017caj\u0105 cierpienie pacjenta i gdy to nie one s\u0105 powodem jego \u015bmierci.<\/p>\r\n

Bp J\u00f3zef Wr\u00f3bel SCJ<\/p>\r\n

KAI<\/p>\r\n

TK<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u201eW przypadku Alfiego Evansa konieczne jest podj\u0119cia dzia\u0142a\u0144 ratuj\u0105cych \u017cycie cz\u0142owieka do czasu, gdy jednoznacznie sprzeciwia si\u0119 temu prawid\u0142owo poj\u0119te dobro osoby ludzkiej\u201d – stwierdza Zesp\u00f3\u0142 Ekspert\u00f3w KEP ds. Bioetycznych w wydanym dzi\u015b dzisiejszym stanowisku. Eksperci pisz\u0105, \u017ce ma to miejsce wy\u0142\u0105cznie wtedy, gdy \u201epodejmowane \u015brodki s\u0105 jaskrawie nieproporcjonalne do ich efekt\u00f3w, przed\u0142u\u017caj\u0105 cierpienie pacjenta […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[5],"tags":[49,98,220],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/101369"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=101369"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/101369\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=101369"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=101369"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=101369"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}