![](\"http:\/\/www.ekspedyt.org\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/struma.jpg\")
<\/p>\r\nW ubieg\u0142ym roku, 24 lutego 2017 r. min\u0119\u0142a 75-ta rocznica przera\u017caj\u0105cego epizodu z historii Holocaustu, nazywanego Tragedi\u0105 \u201eStrumy\u201d. Dzi\u015b ju\u017c ca\u0142kiem pomijanego przez \u017byd\u00f3w, w ich obsesyjnej narracji oskar\u017caj\u0105cej Polsk\u0119 i Polak\u00f3w o \u201eantysemityzm\u201d, ale kwituj\u0105cych przemilczeniem zbrodnie, kt\u00f3rych na \u017bydach dopuszczali si\u0119 przedstawiciele nacji innych, ni\u017c jacy\u015b fantasmagoryczni \u201enazi\u015bci\u201d, ale przede wszystkim Polacy: jak najbardziej konkretni, oskar\u017cani dzi\u015b o ca\u0142e z\u0142o Holocaustu.<\/p>\r\n
<\/p>\r\n
Uchod\u017acy \u017cydowscy z Europy Wschodniej na pok\u0142adzie MS Struma, port w Stambule, grudzie\u0144 1941<\/em><\/p>\r\n Oto pomi\u0119dzy grudniem 1941 a lutym 1942 r., rz\u0105d Wielkiej Brytanii dopu\u015bci\u0142 – w bia\u0142ych r\u0119kawiczkach, wedle starej tradycji dokonywania politycznych \u0142ajdactw cudzymi r\u0119kami – do niewyobra\u017calnej tragedii 800 pasa\u017cer\u00f3w okr\u0119tu \u201eStruma\u201d. Statek ten, za\u0142adowany \u017cydowskimi uciekinierami z Europy \u015arodkowo-Wschodniej, wyp\u0142yn\u0105wszy z Konstancy w Rumunii 12 grudnia 1941 r., cztery dni p\u00f3\u017aniej zacumowa\u0142 na przeciw portu w Stambule, gdzie – mimo uszkodzonych maszyn – wskutek nacisk\u00f3w rz\u0105du brytyjskiego nie by\u0142 przez 75 dni wpuszczony do portu, a\u017c w ko\u0144cu wraz z pasa\u017cerami zosta\u0142 odholowany z powrotem na pe\u0142ne morze i porzucony na \u0142up torpedowc\u00f3w.<\/p>\r\n Nie zauwa\u017cy\u0142em, aby ta okr\u0105g\u0142a rocznica odbi\u0142a si\u0119 wi\u0119kszym echem w publikacjach dost\u0119pnych w Internecie. Strona \u017cydowska, tak zwykle wyczulona na najmniejsze \u201eantysemickie kichni\u0119cie\u201d byle polskiego m\u0142odzieniaszka, wykrzykuj\u0105cego co\u015b podczas meczu pi\u0142ki no\u017cnej i podnosz\u0105ca z tego powodu larum na ca\u0142ym \u015bwiecie, tu zdaje si\u0119 nie pami\u0119ta\u0107 o masowej zbrodni dokonanej na setkach uciekinier\u00f3w \u017cydowskich przez rz\u0105d Wielkiej Brytanii – kraju wolnego i niezawis\u0142ego przez ca\u0142y okres 2 Wojny \u015awiatowej, w przeciwie\u0144stwie do Polski i innych okupowanych kraj\u00f3w Europy. Dzisiejsi \u017bydzi, tak ch\u0119tnie stroj\u0105cy si\u0119 w szaty \u201esprawiedliwych\u201d, tamto wydarzenie jakby ju\u017c wybaczyli, wymazali z pami\u0119ci, jak tyle innych niegodziwo\u015bci czasu wojny, o ile tylko dokonywa\u0142y je r\u0119ce Anglosas\u00f3w, Szwajcar\u00f3w, Szwed\u00f3w czy innych \u201ezaprzyja\u017anionych nacji\u201d.<\/p>\r\n Wspom\u00f3\u017cmy wi\u0119c t\u0119 z nag\u0142a os\u0142ab\u0142\u0105 pami\u0119\u0107 szczeg\u00f3\u0142ami tamtej zbrodni.<\/p>\r\n *<\/p>\r\n Tak zwana Tragedia \u201eStrumy\u201d dokonana zosta\u0142a r\u0119koma tureckimi, ale pod naciskiem rz\u0105du brytyjskiego, sprawuj\u0105cego w tamtym okresie tzw. mandat na terenie Palestyny. Wraz z okr\u0119tem, zaton\u0119\u0142o prawie 800 \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy uciekli g\u0142\u00f3wnie z Rumunii, a tak\u017ce z Bu\u0142garii, W\u0119gier i S\u0142owacji, olbrzymim kosztem w\u0142asnym, wyprzedaj\u0105c wszystko, co jeszcze posiadali, a tak\u017ce ryzykuj\u0105c \u017cyciem dzia\u0142aczy organizacji \u017cydowskiej HIAS (Hebrew Sheltering and Immigration Aid Society), <\/em>zajmuj\u0105cej si\u0119 nielegalnym przerzutem \u017byd\u00f3w z teren\u00f3w okupowanych przez Trzeci\u0105 Rzesz\u0119.<\/p>\r\n Przed wybuchem 2 Wojny \u015awiatowej, Rumuni\u0119 zamieszkiwa\u0142o ok. 900 000 \u017byd\u00f3w. 23 listopada 1940 r. Rumunia przyst\u0105pi\u0142a do Paktu Trzech (Trzecia Rzesza, W\u0142ochy, Japonia) zezwalaj\u0105c na stacjonowanie wojsk niemieckich na swym terytorium i licz\u0105c na odzyskanie dzi\u0119ki temu Besarabii i Bukowiny, zagarni\u0119tych przez Sowiet\u00f3w w wyniku Paktu Ribbentrop-Mo\u0142otow. Od tej chwili, los \u017byd\u00f3w mieszkaj\u0105cych w Rumunii uleg\u0142 drastycznemu pogorszeniu, czego kulminacj\u0105 mia\u0142 si\u0119 sta\u0107 wkr\u00f3tce tzw. pogrom w Jassach mi\u0119dzy 27 a 29 czerwca 1941 r., gdy 13 tys. \u017byd\u00f3w zosta\u0142o zamordowanych na ulicach miasta, za przyzwoleniem dyktatora Iona Antonescu. Dla rumu\u0144skich \u017byd\u00f3w port w Konstancy nad Morzem Czarnym sta\u0142 si\u0119 teraz jedynym oknem na \u015bwiat; rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 era \u201ep\u0142ywaj\u0105cych trumien\u201d, to znaczy byle jakich statk\u00f3w wynajmowanych od byle kogo, aby tylko opu\u015bci\u0107 rumu\u0144ski brzeg i wyp\u0142yn\u0105\u0107 w morze. Na pocz\u0105tku grudnia 1940 r. niesprawny statek \u201eEl Salvador\u201d p\u0142yn\u0105cy pod bander\u0105 Urugwaju, wyruszy\u0142 z Konstancy w podr\u00f3\u017c do Palestyny. Nie mia\u0142 on ani kabin, ani \u0142\u00f3\u017cek, brak by\u0142o kompasu, instrument\u00f3w pogodowych i kamizelek ratunkowych. M\u00f3g\u0142 pomie\u015bci\u0107 najwy\u017cej 40 pasa\u017cer\u00f3w, lecz na jego pok\u0142adzie st\u0142oczono 327 uchod\u017ac\u00f3w. Jakim\u015b cudem dotarli oni do Stambu\u0142u, jednak na Morzu Marmara rozszala\u0142a si\u0119 burza i statek zaton\u0105\u0142 15 grudnia 1940 r. Zgin\u0119\u0142o 204 pasa\u017cer\u00f3w, w tym 66 dzieci. Ze 123 ocala\u0142ych, 63 deportowano do Bu\u0142garii, a 60 uda\u0142o si\u0119 zosta\u0107 w Stambule. Zabra\u0142 ich inny statek dla uchod\u017ac\u00f3w \u201eDarien II\u201d, p\u0142yn\u0105cy do Palestyny \u201d\u2039\u201d\u2039z 723 pasa\u017cerami na pok\u0142adzie. \u201eDarien II\u201d prawie dotar\u0142by do celu, gdyby 19 marca 1941 r. Anglicy nie zatrzymali go niedaleko wybrze\u017ca i nie odtransportowali uchod\u017ac\u00f3w do oboz\u00f3w internowania.[1]<\/a><\/p>\r\n Nauczeni tym do\u015bwiadczeniem, Turcy spodziewali si\u0119 dalszego nap\u0142ywu do Stambu\u0142u okr\u0119t\u00f3w z europejskimi uchod\u017acami i kolejnych katastrof na morzu. Rz\u0105d turecki zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 wi\u0119c do rz\u0105du USA z propozycj\u0105 sporz\u0105dzenia planu uporz\u0105dkowanej emigracji 300 000 \u017byd\u00f3w z Europy przez Turcj\u0119 do Palestyny, przy wsp\u00f3\u0142pracy z rz\u0105dami brytyjskim i ameryka\u0144skim. Ta racjonalna propozycja zosta\u0142a jednak odrzucona przez Cavendisha W. Cannona z Wydzia\u0142u Spraw Europejskich Departamentu Stanu, r\u00f3wnie \u201eracjonalnymi\u201d argumentami, i\u017c \u201ew obecnych warunkach\u201d nie znajdzie si\u0119 okr\u0119t\u00f3w w ilo\u015bci odpowiedniej dla takiej akcji, kt\u00f3ra do tego by\u0142aby sprzeczna z za\u0142o\u017ceniami brytyjskiej Bia\u0142ej Ksi\u0119gi z 1939 r., zezwalaj\u0105cej na emigracj\u0119 do Palestyny jedynie 75 tys. os\u00f3b w ci\u0105gu najbli\u017cszych 5 lat (15 tys. os\u00f3b rocznie). [2]<\/a> Przypomnijmy, \u017ce w r\u00f3wnie ob\u0142udny spos\u00f3b strona ameryka\u0144ska uzasadnia\u0142a wielokro\u0107 w nast\u0119pnych latach (odpowiadaj\u0105c m.in. na monity polskiego rz\u0105du emigracyjnego) odmow\u0119 zbombardowania Auschwitz oraz innych hitlerowskich oboz\u00f3w zag\u0142ady, argumentuj\u0105c to \u201einteresem wi\u0119\u017ani\u00f3w\u201d, kt\u00f3rzy mogliby \u201eucierpie\u0107 wskutek nalotu\u201d [3]<\/a>.<\/p>\r\n Kr\u00f3tko przed wojn\u0105 i jeszcze w czasie pierwszego roku wojny, w Berlinie, Pradze i Wiedniu dzia\u0142a\u0142y legalne, wspierane przez w\u0142adze Trzeciej Rzeszy Biura Emigracji \u017byd\u00f3w do Palestyny. Takie biuro otwarto te\u017c w Polsce, dzia\u0142aj\u0105ce w pierwszych miesi\u0105cach wojny w O\u015bwi\u0119cimiu – niestety, by\u0142o to ju\u017c w okresie schy\u0142kowym tego niemieckiego projektu emigracyjnego [4]<\/a>. Pierwotnym za\u0142o\u017ceniem Niemc\u00f3w nie by\u0142a bowiem eksterminacja \u017byd\u00f3w, ale zmuszenie ich – w pierwszym rz\u0119dzie \u017byd\u00f3w zamieszka\u0142ych na terenach w\u0142\u0105czonych do Rzeszy, a w dalszej kolejno\u015bci r\u00f3wnie\u017c z pozosta\u0142ych teren\u00f3w okupowanych – do legalnej emigracji z Europy. Nazistowskie plany emigracyjne wobec europejskich \u017byd\u00f3w przybiera\u0142y na r\u00f3\u017cnych etapach dzia\u0142a\u0144 wojennych rozmaite formy, np. planu Nisko – czyli emigracji \u017byd\u00f3w na teren wschodniej Lubelszczyzny – lub planu Madagaskar [5]<\/a>, czyli wywiezienia \u017byd\u00f3w na t\u0119 afryka\u0144sk\u0105 wysp\u0119 przy pomocy okr\u0119t\u00f3w floty francuskiej, przej\u0119tej przez Niemc\u00f3w po zaj\u0119ciu Francji. \u201e<\/em>Ribbentrop mia\u0142 uzyska\u0107 od Francji przekazanie Niemcom Madagaskaru – <\/em>pisze na swym blogu autor Trybeus [6]<\/strong><\/a>– Jednostki Waffen SS pod dow\u00f3dztwem Reinharda Heydricha, mia\u0142y zajmowa\u0107 si\u0119 doprowadzaniem i \u0142adowaniem \u017byd\u00f3w na statki francuskie (\u2026) w przeci\u0105gu czterech lat \u017bydzi znajduj\u0105cy si\u0119 pod niemieck\u0105 okupacj\u0105 mieli by\u0107 przesiedleni na Madagaskar, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 protektoratem niemieckim (\u2026) <\/em>Przed 18-tym czerwca 1940 r. Hitler i Ribbentrop omawiali ten plan z Mussolinim. Budowa getta w Warszawie zosta\u0142a wstrzymana 10-go lipca 1940 r., jak te\u017c transporty \u017byd\u00f3w z zagranicy do Polski. Madagaskar mia\u0142 by\u0107 zorganizowany jak \u201esuper getto\u201d pod \u017cydowskim zarz\u0105dem kontrolowanym przez nazist\u00f3w. <\/em>[Jednak] przegrana Niemc\u00f3w w bitwie o Angli\u0119 w 1940 r. <\/em>[sta\u0142a si\u0119] faktycznym powodem upadku planu ewakuacji \u017byd\u00f3w na Madagaskar (\u2026)\u201d<\/em><\/p>\r\n Wskutek fiaska planu Nisko i niepewnych los\u00f3w planu Madagaskar, uwaga Niemc\u00f3w skupi\u0142a si\u0119 na emigracji \u017byd\u00f3w przede wszystkim do Palestyny. Niemcy liczyli na ogromne dochody z op\u0142at emigracyjnych oraz w postaci pozostawionego przez \u017byd\u00f3w mienia, nieruchomo\u015bci itp. Plany te storpedowa\u0142a postawa mocarstw Zachodu: coraz drastyczniejszego ograniczania wiz imigracyjnych do USA a tak\u017ce praktyczna blokada tzw. certyfikat\u00f3w palesty\u0144skich wydawanych przez rz\u0105d Wielkiej Brytanii. [7]<\/a> Tote\u017c w II po\u0142owie 1940 r. nast\u0119puje negatywny zwrot w polityce niemieckiej wobec europejskich \u017byd\u00f3w, gdy okazuje si\u0119, \u017ce zaledwie garstce uda\u0142o si\u0119 uzyska\u0107 tzw. certyfikat palesty\u0144ski.<\/p>\r\n MS Struma, grudzie\u0144 1941 r.<\/em><\/p>\r\n Ponaglane przez niekorzystn\u0105 koniunktur\u0119 organizacje \u017cydowskie HIAS i Betar [8]<\/a> wynaj\u0119\u0142y od greckiego w\u0142a\u015bciciela 180-cio tonowy dawny jacht motorowy „Struma\u201d, kt\u00f3rym du\u017cy transport \u017cydowskich emigrant\u00f3w mia\u0142 wyp\u0142yn\u0105\u0107 w grudniu 1941 r. z Konstancy do Stambu\u0142u, sk\u0105d, po postoju – rzekomo dla odebrania palesty\u0144skich certyfikat\u00f3w imigracyjnych – mieli uda\u0107 si\u0119 w dalsz\u0105 drog\u0119 morsk\u0105 do Palestyny. Rz\u0105d Iona Antonescu wyrazi\u0142 zgod\u0119 na t\u0119 podr\u00f3\u017c, oficjalnie zg\u0142oszon\u0105 jako \u201eturystyczna\u201d. „Struma\u201d jednak – podobnie jak poprzednio \u201eEl Salvador\u201d – nie by\u0142a statkiem pasa\u017cerskim a 75-letn\u0105 kryp\u0105 z dwiema szalupami ratunkowymi, zdoln\u0105 jedynie do transportu byd\u0142a z Rumunii do Niemiec po Dunaju i mog\u0105c\u0105 pomie\u015bci\u0107 do 100 os\u00f3b w nielicznych kajutach i \u0142adowni. Zorganizowano tam prowizoryczne dormitoria z \u0142\u00f3\u017ckami pi\u0119trowymi w sektorach dla 40 do 120 os\u00f3b, pasa\u017cerowie mieli spa\u0107 po dwie osoby z wyliczon\u0105 przestrzeni\u0105 60 centymetr\u00f3w dla ka\u017cdego.<\/p>\r\n Dnia 8 grudnia 1941 r. w porcie w Konstancy pojawi\u0142 si\u0119 t\u0142um 800 os\u00f3b, w tym 100 dzieci, kt\u00f3rym przedstawiono wizj\u0119 „turystycznej\u201d wyprawy do Palestyny, kosztuj\u0105c\u0105 olbrzymi\u0105 na owe czasy sum\u0119 1000 dolar\u00f3w od osoby. Przera\u017ceni widokiem zdezelowanej \u0142ajby i do reszty ograbieni z resztek swych w\u0142asno\u015bci przez rumu\u0144sk\u0105 stra\u017c graniczn\u0105 i celn\u0105[9]<\/a>, uciekinierzy znale\u017ali si\u0119 w pu\u0142apce bez wyj\u015bcia. Po czterech dniach utarczek wskutek m.in. w\u0142\u0105czenia do listy pasa\u017cer\u00f3w 60-cio osobowej m\u0142odzie\u017c\u00f3wki Betaru [10]<\/a> potrzebnej nowotworz\u0105cemu si\u0119 pa\u0144stwu Izrael – dnia 12 grudnia 1941 r. uciekinierzy znale\u017ali si\u0119 na pok\u0142adzie w drodze do Stambu\u0142u. Ponagla\u0142a ich wiadomo\u015b\u0107 o ataku 7 grudnia japo\u0144skiego lotnictwa na Pearl Harbor i gro\u017aba w\u0142\u0105czenia si\u0119 Stan\u00f3w Zjednoczonych do wojny. Jednak na samym pocz\u0105tku podr\u00f3\u017cy silnik zawi\u00f3d\u0142 i rumu\u0144ski holownik musia\u0142 wyprowadzi\u0107 \u201eStrum\u0119\u201d z portu na pe\u0142ne morze, lawiruj\u0105c w\u015br\u00f3d g\u0119sto zaminowanego obszaru. Przez ca\u0142\u0105 noc \u201eStruma\u201d dryfowa\u0142a, podczas gdy 10-cio osobowa za\u0142oga daremnie stara\u0142a si\u0119 uruchomi\u0107 silnik. W ko\u0144cu ponownie wezwano holownik, kt\u00f3ry wr\u00f3ci\u0142, ale z \u017c\u0105daniem zap\u0142aty za napraw\u0119 silnika. Nieszcz\u0119\u015bnicy, obrabowani w Konstancy ze wszystkiego, oddali im swe obr\u0105czki, a\u017c w ko\u0144cu \u201eStruma\u201d ruszy\u0142a. Po dw\u00f3ch dniach \u017ceglugi, ju\u017c w pobli\u017cu Stambu\u0142u, silnik zn\u00f3w zamar\u0142 i \u201eStrum\u0119\u201d wprowadzi\u0142 do portu holownik turecki. Jednak to by\u0142 dopiero pocz\u0105tek, a nie koniec tragedii. Od tej chwili, przez nast\u0119pnych 75 dni \u201eStruma\u201d sta\u0142a w \u201ebezpiecznej\u201d odleg\u0142o\u015bci od nabrze\u017ca, aby uniemo\u017cliwi\u0107 pr\u00f3by ucieczki wp\u0142aw, gdy tymczasem brytyjscy dyplomaci i tureccy urz\u0119dnicy negocjowali los pasa\u017cer\u00f3w.<\/p>\r\n Turcja z jednej strony by\u0142a zwi\u0105zana traktatem o przyja\u017ani i nieagresji, podpisanym w czerwcu 1941 r. z Trzeci\u0105 Rzesz\u0105, z drugiej mia\u0142a te\u017c podpisany z Wielk\u0105 Brytani\u0105 traktat obronny. Z kolei Wielka Brytania, z powodu zamieszek arabskich i syjonistycznych w Palestynie, by\u0142a zdeterminowana, aby \u015bci\u015ble stosowa\u0107 warunki Bia\u0142ej Ksi\u0119gi z 1939 r. Rz\u0105d brytyjski, w osobie Sir Harolda MacMichaela, Wysokiego Komisarza Brytyjskiego Mandatu Palestyny, wywiera\u0142 wi\u0119c naciski na turecki rz\u0105d Refika Saydama, aby pod \u017cadnym pozorem nie pozwoli\u0142 na dalsz\u0105 podr\u00f3\u017c \u201eStrumy\u201d do Palestyny.<\/p>\r\n Kapitan \u201eStrumy\u201d prosi\u0142 o zezwolenie na pozostanie statku w porcie cho\u0107by do czasu uko\u0144czenia naprawy, na co w\u0142adze tureckie wyrazi\u0142y zgod\u0119, maj\u0105c w pami\u0119ci niedawn\u0105 tragedi\u0119 \u201eSalvadora\u201d na Morzu Marmara. Ze wzgl\u0119du na niezno\u015bne warunki na statku, by\u0142yby nawet sk\u0142onne zezwoli\u0107 pasa\u017cerom na czasowe zej\u015bcie na l\u0105d, jednak okaza\u0142o si\u0119, \u017ce z wyj\u0105tkiem paru os\u00f3b, uchod\u017acy nie maj\u0105 wiz wjazdowych do Palestyny. Tureckie Ministerstwo Spraw Zagranicznych zwr\u00f3ci\u0142o si\u0119 wi\u0119c do Adriana Knatchbull-Hugessena, brytyjskiego ambasadora w Ankarze, aby udzieli\u0142 s\u0142ownej gwarancji, \u017ce pasa\u017cerowie \u201eStrumy\u201d otrzymaj\u0105 wizy do Palestyny. Ambasada odm\u00f3wi\u0142a, u\u017cywaj\u0105c argumentu, \u017ce Rumunia od chwili przyst\u0105pienia do Osi jest w stanie wojny z Wielk\u0105 Brytani\u0105, a poza tym w\u015br\u00f3d pasa\u017cer\u00f3w mog\u0105 znajdowa\u0107 si\u0119 agenci Trzeciej Rzeszy, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 „pracowa\u0107 na rzecz wroga\u201d. Nie pomog\u0142a interwencja agencji HIAS, dzia\u0142aj\u0105cej legalnie na tym terenie, kt\u00f3ra wyci\u0105gn\u0119\u0142a argument, i\u017c roczny limit 15 tys. \u017cydowskich osadnik\u00f3w w Palestynie ustanowiony w brytyjskiej Bia\u0142ej Ksi\u0119dze z 1939 r. nie zosta\u0142 przecie\u017c wyczerpany. W\u0142adze brytyjskie odm\u00f3wi\u0142y negocjacji na ten temat, zdecydowane nie stwarza\u0107 precedensu dla masowego nap\u0142ywu w przysz\u0142o\u015bci uchod\u017ac\u00f3w do ziem obj\u0119tych mandatem brytyjskim. Nie m\u00f3g\u0142 tego wyrazi\u0107 ja\u015bniej sam ambasador, stwierdzaj\u0105c po prostu, \u017ce \u201erz\u0105d Kr\u00f3lewskiej Mo\u015bci nie \u017cyczy sobie obecno\u015bci tych ludzi w Palestynie\u201d. Jego stanowisko spotka\u0142a si\u0119 z pe\u0142n\u0105 aprobat\u0105 Londynu; lord Walter Guinness, minister ds. \u015arodkowego Wschodu w rz\u0105dzie Churchilla, napisa\u0142 w li\u015bcie do Ministra Spraw Zagranicznych, kt\u00f3remu podlega\u0142 ambasador w Ankarze, i\u017c \u201el\u0105dowanie w Palestynie kolejnych siedmiu setek imigrant\u00f3w (\u2026) poci\u0105gn\u0119\u0142oby za sob\u0105 po\u017ca\u0142owania godne konsekwencje w krajach ba\u0142ka\u0144skich\u201d. [11]<\/a><\/p>\r\n Wobec takiej postawy, Turcja r\u00f3wnie\u017c usztywni\u0142a stanowisko i za\u017c\u0105da\u0142a powrotu statku do Rumunii. Premier Refik Saydam oznajmi\u0142, \u017ce „Turcja nie b\u0119dzie s\u0142u\u017cy\u0107 za przechowalni\u0119 lub za now\u0105 ojczyzn\u0119 ludziom, kt\u00f3rzy s\u0105 \u017ale widziani gdzie indziej\u201d. Zar\u00f3wno Brytyjczyk\u00f3w jak urz\u0119dnik\u00f3w tureckich nie interesowa\u0142 fakt, \u017ce silniki \u201eStrumy\u201d nie dzia\u0142aj\u0105, a na okr\u0119cie drastycznie brakuje \u017cywno\u015bci. Na statku nie by\u0142o kuchni i wi\u0119c tylko dwa razy w tygodniu przygotowywano zup\u0119, a za kolacj\u0119 s\u0142u\u017cy\u0142a pomara\u0144cza lub garstka orzeszk\u00f3w ziemnych na osob\u0119. Wieczorem wydawano dzieciom mleko. Tygodnie mija\u0142y, podczas kt\u00f3rych 800 os\u00f3b uwi\u0119zionych na „Strumie\u201d w sensie dos\u0142ownym dogorywa\u0142o. Kabiny by\u0142y lodowate i cuchn\u0105ce od odchod\u00f3w, gdy\u017c statek mia\u0142 tylko jedn\u0105 toalet\u0119, brakowa\u0142o pitnej wody a okr\u0119t by\u0142 tak ma\u0142y, \u017ce na pok\u0142adzie jednocze\u015bnie sta\u0107 mog\u0142o tylko kilkadziesi\u0105t os\u00f3b, wi\u0119c wyznaczono dy\u017cury wyj\u015bcia na pok\u0142ad dla zaczerpni\u0119cia powietrza. Po paru tygodniach negocjacji, Brytyjczycy postanowili w ko\u0144cu uhonorowa\u0107 wygas\u0142e wizy palesty\u0144skie i kilku ich posiadaczy zesz\u0142o na l\u0105d; paru innym pasa\u017cerom uda\u0142o si\u0119 zbiec. Pozwolono te\u017c opu\u015bci\u0107 statek ci\u0119\u017carnej kobiecie, Medei Solomonovici, kt\u00f3ra zosta\u0142a przyj\u0119ta do szpitala w Stambule, gdzie poroni\u0142a. Historia zapami\u0119ta te\u017c imi\u0119 Simona Broda, \u017cydowskiego kupca ze Stambu\u0142u, kt\u00f3ry uwija\u0142 si\u0119 jak w ukropie przekupuj\u0105c Turk\u00f3w i wo\u017c\u0105c na statek wod\u0119 i \u017cywno\u015b\u0107, jednak by\u0142a to kropla w morzu.<\/p>\r\n Tymczasem sytuacja komplikowa\u0142a si\u0119 na niekorzy\u015b\u0107 uchod\u017ac\u00f3w. W styczniu 1942 r. Panama – pod kt\u00f3rej bander\u0105 p\u0142yn\u0119\u0142a \u201eStruma\u201d – wypowiedzia\u0142a wojn\u0119 Niemcom i ich sojusznikom; w odpowiedzi, kapitan \u201eStrumy\u201d i niekt\u00f3rzy cz\u0142onkowie za\u0142ogi, b\u0119d\u0105cy Bu\u0142garami, odm\u00f3wili s\u0142u\u017cby na statku b\u0119d\u0105cym pod flag\u0105 wrog\u0105 wobec Bu\u0142garii. R\u00f3wnie\u017c w styczniu 1942 r. odby\u0142a si\u0119 konferencja w Wannsee pod Berlinem, podczas kt\u00f3rej, wobec braku zainteresowania Zachodu przyj\u0119ciem \u017cydowskich uchod\u017ac\u00f3w, sformu\u0142owano tzw. Ostateczne Rozwi\u0105zanie czyli plan fizycznej likwidacji narodu \u017cydowskiego w Europie. Rz\u0105d turecki, zirytowany impasem w rozmowach z Brytyjczykami a tak\u017ce odmow\u0105 Rumunii, aby przyj\u0105\u0107 z powrotem uciekinier\u00f3w, og\u0142osi\u0142, \u017ce je\u015bli do 16 lutego 1942 r. nie zostan\u0105 podj\u0119te zadowalaj\u0105ce decyzje, \u201eStruma\u201d zostanie odholowana z powrotem na Morze Czarne.<\/p>\r\n Przed up\u0142ywem tureckiego ultimatum, agencja HIAS b\u0142aga\u0142a Anglik\u00f3w, by wyrazili zgod\u0119 na przyj\u0119cie do Palestyny cho\u0107by samych dzieci. Rz\u0105d brytyjski najpierw wyrazi\u0142 zgod\u0119 na wjazd do Palestyny 70 dzieci, potem ograniczy\u0142 ich wiek pomi\u0119dzy 11 a 16 rok \u017cycia, ale pod warunkiem zgody tureckiej na podr\u00f3\u017c tych dzieci przez ich terytorium, gdy\u017c Wielkka Brytania nie zapewnia \u017cadnego innego transportu. Po jakim\u015b czasie, nawet z tej decyzji Brytyjczycy zacz\u0119li si\u0119 wycofywa\u0107. Doradca brytyjskiego MSZu, niejaki Randall, uzasadnia\u0142 to s\u0142owami: \u201eWyobra\u017amy sobie nawet, \u017ce Turcy wyra\u017c\u0105 zgod\u0119 na zej\u015bcie dzieci na l\u0105d. Czy jednak jeste\u015bmy w stanie wyobrazi\u0107 sobie rozdzieraj\u0105ce sceny, do kt\u00f3rych dojdzie, gdyby zaczniemy odbiera\u0107 dzieci ich rodzicom\u201d? [12]<\/a> Zwyci\u0119\u017cy\u0142o go\u0142\u0119bie serce Anglika – kt\u00f3ry \u201enie m\u00f3g\u0142by patrze\u0107 na te okropno\u015bci\u201d – wiec \u017cadne dziecko nie opu\u015bci\u0142o \u201eStrumy\u201d. \u201dStruma\u201d znalaz\u0142a si\u0119 na pe\u0142nym morzu, jednak pr\u00f3by uruchomienia maszyn nie da\u0142y efektu, mimo tygodni pracy tureckich in\u017cynier\u00f3w i zapewnie\u0144, \u017ce b\u0119d\u0105 dzia\u0142a\u0107. W\u0142adze tureckie opu\u015bci\u0142y statek oko\u0142o 6 mil na p\u00f3\u0142noc od Bosforu, zostawiaj\u0105c setki ludzi ich losowi, bez wody, jedzenia i paliwa – bo skoro motor nie dzia\u0142a, to po co im paliwo? Nast\u0119pnego dnia, 24 lutego 1942 r. dryfuj\u0105ca po morzu \u201eStruma\u201d eksplodowa\u0142a. Wed\u0142ug dokument\u00f3w ujawnionych po latach, zosta\u0142a storpedowana przez sowiecki okr\u0119t podwodny „Shch-213\u201d, kt\u00f3ry patrolowa\u0142 t\u0119 okolic\u0119. Okr\u0119t wype\u0142nia\u0142 rozkaz swego dow\u00f3dztwa, aby zatapia\u0107 wszystkie nie sojusznicze statki wp\u0142ywaj\u0105ce na Morze Czarne i w ten spos\u00f3b ograniczy\u0107 przep\u0142yw strategicznych materia\u0142\u00f3w do hitlerowskich Niemiec. Wydaje si\u0119 to dziwne, zwa\u017cywszy na panamsk\u0105 – a wi\u0119c sojusznicz\u0105 – bander\u0119 nad okr\u0119tem. Trudno te\u017c wierzy\u0107, \u017ce wysokie w\u0142adze brytyjskie i tureckie nie zosta\u0142y poinformowane o takiej akcji sowieckiej na wodach przybrze\u017cnych Turcji. Na razie wi\u0119c, eksplozja na \u201eStrumie\u201d pozostaje tajemnic\u0105 i \u017ar\u00f3d\u0142em spekulacji o rzeczywistych powodach, dla kt\u00f3rych chciano pozby\u0107 si\u0119 okr\u0119tu.<\/p>\r\n Przez ca\u0142\u0105 dob\u0119 Turcy nie wysy\u0142ali \u0142odzi ratunkowych, t\u0142umacz\u0105c si\u0119 z\u0142\u0105 pogod\u0105, r\u00f3wnie\u017c w\u0142adze brytyjskie nie interesowa\u0142y si\u0119 losem uchod\u017ac\u00f3w. \u201eStruma\u201d zaton\u0119\u0142a szybko i wiele os\u00f3b zgin\u0119\u0142o pod pok\u0142adem. Inni, kt\u00f3rzy akurat byli na zewn\u0105trz, przez jaki\u015b czas utrzymywali si\u0119 na wodzie, trzymaj\u0105c si\u0119 p\u0142ywaj\u0105cych szcz\u0105tk\u00f3w okr\u0119tu, ale kolejno umierali z wyzi\u0119bienia. Spo\u015br\u00f3d 768 pasa\u017cer\u00f3w, w tej liczbie stu dzieci, przyby\u0142e w ko\u0144cu \u0142odzie ratunkowe odnalaz\u0142y jednego \u017cywego rozbitka: 19-letniego Dawida Stoliara, unosz\u0105cego si\u0119 na drzwiach kabiny. Wprawdzie towarzyszy\u0142 mu r\u00f3wnie\u017c pierwszy oficer \u201eStrumy\u201d, ale zmar\u0142 wkr\u00f3tce z wych\u0142odzenia. Stoliara, jak twierdzi\u0142 potem, uratowa\u0142 gruby p\u0142aszcz, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 na t\u0119 podr\u00f3\u017c od ojca. Umieszczono go w szpitalu, a kiedy stan jego zdrowia si\u0119 poprawi\u0142, zosta\u0142 oskar\u017cony o nielegalny wjazd do Turcji i osadzony na 6 tygodni w areszcie. Wobec tego w\u0142adze brytyjskie wyrazi\u0142y zgod\u0119 \u201eze wzgl\u0119d\u00f3w humanitarnych\u201d, jak to og\u0142oszono, na jego wjazd do Palestyny, jednak decyzj\u0119 t\u0119 musiano podj\u0105\u0107 na wy\u017cszym szczeblu, wobec protest\u00f3w komisarza MacMichaela, kt\u00f3ry ostrzega\u0142, \u017ce przyj\u0119cie tego rozbitka do Palestyny \u201d\u2039\u201d\u2039\u201estworzy precedens\u201d i „zniweczy nasz\u0105 polityk\u0119 wobec nielegalnych imigrant\u00f3w\u201d.<\/p>\r\n Odzie\u017c i walizk\u0119 podarowa\u0142 Stoliarowi Simon Brod, on te\u017c zap\u0142aci\u0142 mu przejazd poci\u0105giem do Aleppo i samochodem do Tel Awiwu.<\/p>\r\n *<\/p>\r\n Harold MacMichael, Wysoki Komisarz ds Palestyny przy rz\u0105dzie brytyjskim: plakaty domagaj\u0105ce si\u0119 jego \u015bcigania, jakie rozlepiono na ulicach Tel Aviwu po tragedii „Strumy\u201d w styczniu 1942 r.<\/em><\/p>\r\n Tragedia „Strumy\u201d – dzi\u015b prawie zapomniana i rzadko przywo\u0142ywana w relacjach o Holocau\u015bcie – wywo\u0142a\u0142a w\u00f3wczas \u017cywe reakcje opinii \u015bwiatowej. W Palestynie na ulicach rozlepiono plakaty z wizerunkiem komisarza MacMichaela i napisem „poszukiwany zbrodniarz!\u201d. Albert Einstein wyrazi\u0142 si\u0119, \u017ce tragedia „Strumy\u201d \u201euderzy\u0142a w samo serce naszej cywilizacji\u201d. Nawet ameryka\u0144ska Pierwsza Dama Eleanor Roosevelt zdoby\u0142a si\u0119 na nazwanie jej „okrucie\u0144stwem, dla kt\u00f3rego nie ma s\u0142\u00f3w\u201d. W Izbie Gmin odby\u0142a si\u0119 debata, podczas kt\u00f3rej komisarza MacMichaela skrytykowano za decyzje, kt\u00f3re cechowa\u0142 \u201ebrak cz\u0142owiecze\u0144stwa i zbyt rygorystyczne trzymanie si\u0119 przepis\u00f3w\u201d. Nie spotka\u0142a go jednak \u017cadna inna kara, poza przeniesieniem do Malezji. Dwa miesi\u0105ce po tragedii, w maju 1942 r. David Ben-Gurion, jeden z przyw\u00f3dc\u00f3w ruchu syjonistycznego, zorganizowa\u0142 konferencj\u0119 w Nowym Jorku, podczas kt\u00f3rej wezwano do obalenia ogranicze\u0144 imigracji \u017cydowskiej do Palestyny. Brytyjczycy jednak wstrzymali si\u0119 z decyzj\u0105 do lipca 1943 r., kiedy to zako\u0144czy\u0142a si\u0119 zag\u0142ada getta warszawskiego i innych gett w Polsce i masowa emigracja \u017byd\u00f3w z Europy \u015arodkowo-Wschodniej przesta\u0142a by\u0107 dla Zachodu zagro\u017ceniem.<\/p>\r\n Premier Izraela Ariel Sharon oznajmi\u0142 w Knesecie26 stycznia 2005 r. , \u017ce \u201e\u00f3wcze\u015bni przyw\u00f3dcy brytyjskiego mandatu wykazali si\u0119 t\u0119pot\u0105 i niewra\u017cliwo\u015bci\u0105\u201d i \u017ce \u201eprzez ca\u0142\u0105 wojn\u0119 nic nie zrobiono, aby zatrzyma\u0107 Holokaust „[13]<\/a>\u2026 Poza tym, po stronie \u017cydowskiej trwa jednak pe\u0142na zak\u0142opotania cisza. By\u0107 mo\u017ce dlatego, \u017ce zbrodni tej – jednej z najwi\u0119kszych i najbardziej odra\u017caj\u0105cych w czasie Holocaustu – dopu\u015bcili si\u0119 nie \u201epolscy szmalcownicy\u201d czy \u201epolscy antysemici\u201d, kt\u00f3rych potem mo\u017cna by pi\u0119tnowa\u0107 latami na dziesi\u0105tkach mi\u0119dzynarodowych konferencji i w setkach publikacji, ale zbrodniarze innego rodzaju: dobrze wychowani, uprzejmi i pachn\u0105cy wodami po goleniu ministrowie i dyplomaci z ojczyzny Szekspira.<\/p>\r\n 05.03.2018 r. <\/em><\/p>\r\n Pokutuj\u0105cy \u0141otr<\/strong><\/em><\/p>\r\n [1] <\/a>https:\/\/www.jewishgen.org\/romsig\/Strumah.html<\/a><\/p>\r\n [2]<\/a> ibidem, op. Cit. przyp. 1<\/p>\r\n [3]<\/a> http:\/\/pl.auschwitz.org\/lekcja\/1\/kurs\/s513.html<\/p>\r\n [4]<\/a> Henryk Sch\u00f6nker: Dotkni\u0119cie anio\u0142a, Warszawa 2011<\/p>\r\n [5]<\/a> http:\/\/www.ekspedyt.org\/2018\/02\/20\/zydzi-czytajcie-wlasne-ksiazki-1\/#comments<\/a><\/p>\r\n [6] <\/a>http:\/\/niepoprawni.pl\/blog\/2757\/projekt-madagaskar-czyli-panstwo-izrael-na-madagaskarzepowrot-do-przeszlosci<\/a> <\/em><\/p>\r\n [7]<\/a> By\u0142 to dokument wydawany przez w\u0142adze brytyjskie i umo\u017cliwiaj\u0105cy \u017bydom wjazd do Palestyny. Opublikowana w Wielkiej Brytanii tzw. Bia\u0142ej Ksi\u0119ga w maja 1939 r., ustanowi\u0142o limit \u017cydowskiej imigracji do Palestyny na 75 tys. w czasie nast\u0119pnych 5 lat. Podczas II wojny \u015bwiatowej wydano ich 62 000. Pomi\u0119dzy pa\u017adziernikiem 1939 a marcem 1940, tj. w kluczowym dla przezycia populacji \u017cydowskiej okresie, certyfikaty zosta\u0142y prze Brytyjczyk\u00f3w ca\u0142kowicie zablokowane, podobna sytuacja mia\u0142a miejsce pomi\u0119dzy pa\u017adziernikiem 1940 i marcem 1941 r.<\/p>\r\n [8]<\/a> Za\u0142o\u017cone w 1923 r. przez W\u0142adymira \u0179aboty\u0144skiego, skrajnie prawicowe skrzyd\u0142o ruchu \u017cydowskiego, d\u0105\u017c\u0105ce do ustanowienia pa\u0144stwa \u017cydowskiego<\/a> na terenach Palestyny<\/a>.<\/p>\r\n [9]<\/a> Ka\u017cdy uchod\u017aca m\u00f3g\u0142 zabra\u0107 20 kilogram\u00f3w baga\u017cu, jednak rumu\u0144scy celnicy odebrali pasa\u017cerom wi\u0119kszo\u015b\u0107 lepszej odzie\u017cy, kosztowno\u015bci i \u017cywno\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 zabrali na drog\u0119.<\/p>\r\n [10]<\/a> To Betar w momencie zaokr\u0119towania si\u0119 pasa\u017cer\u00f3w w Konstancy, zacz\u0105\u0142 odgrywa\u0107 g\u0142\u00f3wn\u0105 role w doborze pasa\u017cer\u00f3w, kieruj\u0105c si\u0119 w\u0142asnymi celami politycznymi. Z tego powodu m.in. na li\u015bcie pasa\u017cer\u00f3w znalaz\u0142a si\u0119 60-cio osobowa m\u0142odzie\u017c\u00f3wka Betaru z Rumunii.<\/p>\r\n [11]<\/a> D.Walusiak: Winni. Holocaust i fa\u0142szowanie historii, Krak\u00f3w 2016<\/p>\r\n [12] <\/a>https:\/\/www.thoughtco.com\/jewish-refugees-ship-struma-1779679<\/a><\/p>\r\n [13]<\/a> Sharon, Ariel<\/a> (26 January 2005). „PM Sharon\u2019s Speech at Special Knesset Session Marking the Struggle Against Anti-Semitism\u201d<\/a>. Israel Ministry of Foreign Affairs<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W ubieg\u0142ym roku, 24 lutego 2017 r. min\u0119\u0142a 75-ta rocznica przera\u017caj\u0105cego epizodu z historii Holocaustu, nazywanego Tragedi\u0105 \u201eStrumy\u201d. Dzi\u015b ju\u017c ca\u0142kiem pomijanego przez \u017byd\u00f3w, w ich obsesyjnej narracji oskar\u017caj\u0105cej Polsk\u0119 i Polak\u00f3w o \u201eantysemityzm\u201d, ale kwituj\u0105cych przemilczeniem zbrodnie, kt\u00f3rych na \u017bydach dopuszczali si\u0119 przedstawiciele nacji innych, ni\u017c jacy\u015b fantasmagoryczni \u201enazi\u015bci\u201d, ale przede wszystkim Polacy: jak […]","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":"","_wp_rev_ctl_limit":""},"categories":[9],"tags":[18,220,59],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/100556"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=100556"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/100556\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=100556"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=100556"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bibula.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=100556"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![](\"http:\/\/www.ekspedyt.org\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/ms-struma.jpg\")
<\/p>\r\n
\r\n W nocy z 23 na 24 lutego 1942 r. turecka policja zdecydowa\u0142a si\u0119 wej\u015b\u0107 na pok\u0142ad okr\u0119tu, ale uchod\u017acy ich nie wpu\u015bcili. Nadci\u0105gn\u0105\u0142 wi\u0119kszy oddzia\u0142, licz\u0105cy 80 os\u00f3b, motor\u00f3wki otoczy\u0142y statek. Po oko\u0142o p\u00f3\u0142 godzinie walki z uchod\u017acami, Turcy opanowali \u201eStrum\u0119\u201d, podniesiono kotwic\u0119 i przy wt\u00f3rze krzyku rozpaczy z setek garde\u0142, \u201eStruma\u201d zosta\u0142a odholowana przez cie\u015bnin\u0119 Bosfor na pe\u0142ne morze. Podczas przep\u0142ywania wzd\u0142u\u017c brzeg\u00f3w Bosforu, krzykowi skaza\u0144c\u00f3w towarzyszy\u0142y rozwieszone na burtach i widoczne dla mieszka\u0144c\u00f3w Stambu\u0142u napisy po angielsku i po hebrajsku: RATUJCIE NAS!<\/p>\r\n![](\"http:\/\/www.ekspedyt.org\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/Harold-MacMichael-Wysoki-Komisarz-ds-Palestyny.jpg\")
<\/p>\r\n