Indeks Dow Jones Industrial został stworzony w 1986 roku przez Charlesa Dowa i statystyka Edwarda Jonesa. Jest to najstarszy i najbardziej popularny indeks giełdy nowojorskiej. Obecnie składa się on z 30 największych amerykańskich przedsiębiorstw.

Na dzień dzisiejszy wartość Dow Jones wynosi ok. 7 600 punktów, co stanowi okolice dna bessy z 2002 roku.

Wskaźnik Dow-Gold, który chcę zaprezentować w tym artykule, jest ilorazem wartości indeksu Dow Jones oraz ceny złota fizycznego wyrażonej w dolarach amerykańskich. Skąd pomysł na taki wskaźnik? Złoto jest najczystszą formą pieniądza, stanowiąc konkretną wartość w przeciwieństwie do pieniądza fiducjarnego, czyli nie mającego oparcia w dobrach materialnych. Pieniądz sam w sobie nie stanowi zatem wartości – jest jedynie miernikiem wartości. We współczesnych systemach gospodarczych pieniądz fiducjarny emitowany jest przez banki centralne w ramach prowadzonej przez nie polityki monetarnej. Zestawienie indeksu giełdy i wartości kruszcu będzie zatem obrazowało różnicę pomiędzy podażą pieniądza tworzonego przez rządy (banki centralne), a podażą fizycznie dostępnego złota (zwiększona podaż pieniądza stymuluje inwestycje, co z kolei przekłada się na wzrost indeksów giełdowych). Nasz współczynnik pokaże zatem jak tani, czy też drogi, jest papier w porównaniu do nie-papieru. Na dzień dzisiejszy (18.02.2009 r.) Dow Jones jest na poziomie 7500 punktów, a cena złota wynosi 960$, z kolei wskaźnik Dow-Gold wynosi 7,8 punktów (7500/960=7,8). Czy to dużo, czy mało? Spójrzmy na wykres.

Interpretacja Dow-Gold w kontekście historycznym

Patrząc na wykres widzimy, że preferencje inwestorów nie są stałe, a indeks tworzy coraz wyższe szczyty oraz drastycznie powraca do poziomu ok. 3 punktów. Wzrost naszego wskaźnika to zwrot światowego inwestoriatu w kierunku pieniądza fiducjarnego i rynków kapitałowych implikujący hossy giełdowe. Jak pokazuje historia, po kilkunastu latach, w jednym bądź drugim cyklu inwestycyjnym, następuje zmiana nastrojów, przed którą Dow-Gold może nas ostrzec. Pierwsze dwa wzrosty wskaźnika rozpoczęły się bezpośrednio po zakończeniu pierwszej i drugiej wojny światowej. Rok 1929 to początek Wielkiej Depresji w Stanach Zjednoczonych i trwająca 3 lata blisko 90-procentowa przecena indeksów giełdowych – tańszy papier powodował coraz niższą wartość Dow-Gold.

Po zakończeniu II Wojny Światowej i wyłonieniu się USA jako czołowego mocarstwa świata, wskaźnik zaczął drastycznie wzrastać, aby w 1965 roku osiągnąć poziom 28 punktów. Punktem zwrotnym w cieszącym się prosperity mocarstwie okazał się początek bezsensownej wojny w Wietnamie. Związane z tym były gigantyczne i stale rosnące wydatki, wielkie deficyty, a następnie niepokoje społeczne i słabnące morale narodu. Nie sprzyja to zaufaniu zarówno waluty jak i rynków equity. Spadkowi Dow-Gold w kolejnych latach towarzyszyły problemy gospodarcze USA w latach 70., kryzys naftowy, ogłoszenie bankructwa przez rząd w 1971 roku, a także afera Watergate z udziałem prezydenta Nixona. W ciągu 14 lat wskaźnik powrócił do swojego naturalnego poziomu (ok. 3 punktów), osiągając w 1979 roku minimalną wartość 1 pkt. Z pomocą Paula Volckera (ówczesnego szefa FED), Stany Zjednoczone ponownie weszły na ścieżkę prosperity, a Dow-Gold wybił się ponad poziom 5 punktów, wędrując nieprzerwanie do 2000 roku i osiągając niespotykany dotąd poziom 40 punktów.

Kulminacyjnym wydarzeniem wieńczącym ten trend wznoszący, były tym razem ataki 9/11. Posłużyły one następnie za pretekst do “wojny z terrorem” i szerszej wojny na Bliskim Wschodzie. Kontrowersyjna wojna, a następnie kosztowna pacyfikacja Iraku i Afganistanu pochłonęła i nadal pochłania olbrzymie środki, drążąc jednocześnie morale narodu i znowu osłabiając zaufanie do Ameryki i jej waluty. W wielu aspektach eskalacja tej wojny przez Busha jest analogiczna z brnięciem Nixona coraz głębiej w bagno wojny wietnamskiej. Jakie powinniśmy wyciągnąć wnioski? Pierwsze co nasuwa mi się na myśl, gdy patrzę na Dow-Gold, to idealne połączenie wierzchołków z 1929, 1965 i 2000 roku.

Prosta analiza techniczna i mamy prostą łączącą te 3 punkty. Zdaje się, że naturalna korelacja Dow Jones i ceny złota waha się w przedziale 2 do 5 punktów. Czy tam właśnie zmierzamy? Myślę, że tak. Rok 2008 i drastyczna przecena na rynkach w ostatnich jego miesiącach nie jest, na podstawie tego wskaźnika, końcem bessy na światowych rynkach. Nie jest także końcem sekularnej hossy złota. W jakim scenariuszu to wszystko się rozegra, ciężko powiedzieć. Być może Dow Jones spadnie do 3000 punktów, a cena złota pozostanie na swoim miejscu albo to Dow Jones przestanie zniżkować, a cena złota skoczy do 2500$ (obie wersje odpowiadają wskaźnikowi Dow-Gold = 3pkt.).

Osobiście celował bym gdzieś pomiędzy tymi dwoma wariantami. Nasz wskaźnik dostarcza nam dzisiaj jeszcze jednej ważnej wskazówki: na sekularną hossę na rynkach equity przyjdzie nam jeszcze trochę poczekać. Tak bowiem już jest, że nowe hossy w akcjach mają zwyczaj się zaczynać wtedy, gdy nie ma już czekających na nie.